(Supre sur "La Videjo", arbustkovrita altajxo malantaux la urbo. Iom
malantauxe staras sxtonstako kaj ventomontrilo. Grandaj sxtonoj por
sidejoj kusxas cxirkaux la sxtonstako kaj en la antauxo. Profunde en
la malantauxo vidigxas la ekstera fjordo kun insuloj kaj promontoroj.
La granda maro ne vidigxas. Estas duonhela somernokto. Flaverugxa
lumeto en la aero kaj sur la montopintoj fore. Kvartona kantado
auxdigxas de malsupre en la deklivo dekstre.)
(_Junaj homoj_ el la urbo, _gesinjoroj_, venas pare de dekstre, kaj
en intima konversacio iras preter la sxtonstako kaj elen maldekstre.
Iom poste venas _Ballested_ kiel gvidanto por grupo da eksterlandaj
geturistoj. Li estas sxargxita de sxaloj kaj vojagxsaketoj.)
BALLESTED
(montras supren per la bastono) Sehen Sie, meine Herrschaften, --
dort fore liegt eine andere altajxo. Das willen wir ankaux besteigen
und so herunter --
(Li dauxrigas angle kaj gvidas la grupon maldekstren.)
(_Hilde_ venas rapide supren la deklivon dekstre, haltas kaj rigardas
malantauxen. Iom poste venas _Bolette_ la saman vojon.)
BOLETTE
Sed, kara, kial ni forkuru de Lyngstrand?
HILDE
Cxar mi ne eltenas iri tiel malrapide en la deklivoj. Vidu, -- vidu,
kiel li rampas supren.
BOLETTE
Ho, vi ja scias kiel malsana li estas.
HILDE
Cxu vi opinias, ke estas tre dangxere?
BOLETTE
Jes, mi opinias.
HILDE
Li ja vizitis patron posttagmeze. Mi dezirus scii kion patro pensas
pri li.
BOLETTE
Patro diris al mi, ke estas malmoligxo en la pulmo, -- aux io tia. Li
ne vivos longe, diris patro.
HILDE
Cxu tion li diris! Imagu, -- gxuste kion mi pensis.
BOLETTE
Sed pro Dio, vi nenion rimarkigu.
HILDE
Ho, kial vi tiel pensas. (duonlauxte) Jen vidu, -- nun Hans fine
krablis al la supro. Hans --. Cxu ne sxajnas al vi, ke oni povas
vidi, ke li nomigxas Hans?
BOLETTE
(flustras) Estu bonkonduta! Mi konsilas!
(_Lyngstrand_ venas de dekstre kun sunsxirmilo en la mano.)
LYNGSTRAND
Mi petas pardonon al la frauxlinoj, cxar mi ne povis iri same rapide
kiel vi.
HILDE
Cxu vi ecx ekhavis sunsxirmilon?
LYNGSTRAND
Gxi apartenas al via patrino. Sxi diris ke mi uzu gxin kiel bastonon.
Cxar mi neniun kunportis.
BOLETTE
Cxu ili dauxre estas tie malsupre? Patro kaj la aliaj?
LYNGSTRAND
Jes. Via patro iris en la gastejon. La aliaj sidas ekstere
auxskultante la muzikon. Sed poste ili volas supreniri, diris via
patrino.
HILDE
(lin rigardante) Vi nun estas suficxe laca.
LYNGSTRAND
Jes, nun sxajnas al mi, ke mi estas iomete laca. Mi pensas ke estas
pli bone sidi tempeton.
(Li eksidas sur sxtono antauxe dekstre.)
HILDE
(staras antaux li) Cxu vi scias, ke poste okazos dancado malsupre
sur la muzikejo?
LYNGSTRAND
Jes, mi auxdis paroli pri tio.
HILDE
Vi certe sxatas danci, cxu ne?
BOLETTE
(kiu plukas floretojn inter la erikoj) Ho, Hilde, -- lasu nun
Lyngstrand regajni la spiron.
LYNGSTRAND
(al _Hilde_) Jes, frauxlino, mi volus danci -- se mi povus.
HILDE
Cxu? Vi do neniam lernis?
LYNGSTRAND
Ankaux tion ne. Sed pri _tio_ mi ne pensis. Mi aludis cxar mi ne
povas pro la brusto.
HILDE
Pro tiu difekto, kiel vi diras?
LYNGSTRAND
Jes, estas tial.
HILDE
Cxu vi multe cxagrenigxis pro tiu difekto?
LYNGSTRAND
Ho ne, tion mi ne povas diri. (ridetas) Cxar estas pro tio,
ke cxiuj homoj estas gxentilaj kaj afablaj kaj ecx bonfarantaj
al mi, mi kredas.
HILDE
Jes, kaj gxi ja ne estas dangxera.
LYNGSTRAND
Ne, gxi tute ne estas dangxera. Tion mi komprenas laux via patro.
HILDE
Kaj vi ja sanigxos tuj kiam vi forvojagxos.
LYNGSTRAND
Jes ja. Tiam mi sanigxos.
BOLETTE
(kun floroj) Jen, sinjoro Lyngstrand, -- metu tiujn cxi en la
butontruon.
LYNGSTRAND
Ho, mil dankojn, frauxlino! Estas ja tro gxentile de vi.
HILDE
(rigardas malsupren dekstren) Jen ili venas sur la vojo.
BOLETTE
(Ankaux sxi rigardas malsupren.) Se ili nur sciu kie ili flankeniru.
Ne, nun ili prenas eraran vojon.
LYNGSTRAND
(ekstaras) Mi kuros malsupren al la turnigxo kaj voku al ili.
HILDE
Tiam vi devas tre lauxte krii.
BOLETTE
Ne, vi ne devas. Vi denove farigxos laca.
LYNGSTRAND
Ho, malsupren estas facile.
(Li eliras dekstren.)
HILDE
Jes, malsupren, jes. (postrigardas lin) Nun li ecx saltas! Kaj li
ne memoras, ke poste li devas supreniri.
BOLETTE
Kompatindulo --.
HILDE
Se Lyngstrand proponus geedzigxon al vi, cxu vi lin akceptus?
BOLETTE
Cxu vi frenezigxis?
HILDE
Ho, mi ja pensas, ke se li ne havus tiun difekton. Kaj se li ne
baldaux estus mortanta. Cxu vi _tiam_ akceptus lin?
BOLETTE
Mi opinias, ke estus pli bone ke _vi_ prenus lin.
HILDE
Ho certe ne. Li ja nenion posedas. Li ecx ne havas suficxe por
vivteni sin.
BOLETTE
Kial vi do okupigxas tiel multe pri li?
HILDE
Ho, tion mi ja nur faras pro tiu difekto.
BOLETTE
Mi tute ne rimarkis, ke vi kompatas lin pro _tio_.
HILDE
Ne, mi ecx ne faras. Sed estas tiel tente.
BOLETTE
Kio?
HILDE
Rigardi lin, kaj igi lin rakonti, ke ne estas dangxere. Kaj ke li
povos iri eksterlanden, kaj ke li farigxos artisto. Tiun cxion li
kredadas kaj estas kontenta profunde en la animo. Kaj tamen el tio
nenio farigxos. Neniam. Cxar li ne vivos tiel longe. Estas por mi
ekscite pripensi tion.
BOLETTE
Ekscite!
HILDE
Jes, gxuste ekscite. Tion mi permesas al mi.
BOLETTE
Fi, Hilde, vi vere estas acxa infano!
HILDE
Mi ecx volas esti. Spite! (rigardas malsupren) Nun fine!
Aspekte Arnholm ne sxatas supreniri. (turnas sin) Sed al aliajxo,
-- cxu vi scias, kion mi vidis sur Arnholm cxe la mangxotablo?
BOLETTE
Nu?
HILDE
Imagu, -- liaj haroj komencas defali -- tie supre, meze sur la kapo.
BOLETTE
Ho, babilajxo! Ne estas vero.
HILDE
Jes. Kaj li havas sulkojn cxe ambaux okuloj. Je Dio, Bolette, ke vi
povis esti tiel enamigxinta al li, tiam kiam li legis kun vi!
BOLETTE
(ridetas) Jes, cxu eblas kompreni _tion_? Mi memoras, ke mi iam
ploris brulantajn larmojn, cxar li diris, ke Bolette estas malbela
nomo.
HILDE
Jes, imagu! (rigardas malsupren) Ho, jen vidu! Nun "la sinjorino el
la maro" konversaciadas kun li. Ne kun patro. -- Mi miras cxu tiuj du
jxetas senteman okulon unu al la alia.
BOLETTE
Vi vere devus honti. Kial povas vi diri tiajxon pri sxi? Farigxis ja
nun tiel bone inter ni --
HILDE
Jes, jes, -- kredigu tion al vi mem, junulino! Ho ne, farigxos neniam
bone inter ni kaj sxi. Cxar sxi ne konvenas por ni. Kaj nek ni por
sxi. Dio scias kial patro tirus sxin en la domon! -- Mi ne mirus se
sxi iun tagon farigxus freneza.
BOLETTE
Freneza! Kiel vi povas imagi tion?
HILDE
Ho, ne estas strange. Ankaux sxia patrino farigxis freneza. Sxi
mortis freneza, mi scias.
BOLETTE
Jes, Dio scias en kio vi ne metas vian nazon. Sed ne babiladu pri
tio. Estu afabla -- pro patro. Auxdu, Hilde?
(_Wangel_, _Ellida_, _Arnholm_ kaj _Lyngstrand_ venas de dekstre.)
ELLIDA
(montras al la fono) Jen fore gxi estas!
ARNHOLM
Jes, gxuste. En tiu direkto gxi ja estas.
ELLIDA
Jen fore kusxas la maro.
BOLETTE
(al _Arnholm_) Cxu vi ne trovas la lokon bela?
ARNHOLM
Mi trovas gxin belega. Grandioza vidajxo.
WANGEL
Jes. Eble vi neniam antauxe supreniris cxi tien?
ARNHOLM
Ne, neniam. Mi opinias, ke dum mia restado cxi tie apenaux estis
atingeble. Ecx ne vojeto.
WANGEL
Kaj ecx neniu arangxo. Cxion ni faris la lastajn jarojn.
BOLETTE
Jen sur la "Pilotkabo" estas ankoraux pli grandioza vidajxo.
WANGEL
Cxu ni iru tien, Ellida?
ELLIDA
(eksidas sur sxtonon dekstre) Dankon. Ne mi. Sed iru vi aliaj. Kaj
dume mi sidas cxi tie.
WANGEL
Do mi restos kun vi. La knabinetoj povas montri la lokon al Arnholm.
BOLETTE
Cxu vi sxatas iri kun ni, sinjoro Arnholm?
ARNHOLM
Jes, volonte. Cxu estas vojo ankaux tien?
BOLETTE
Ho jes. Estas largxa vojo.
HILDE
La vojo estas tiel largxa, ke estas abunda spaco por du iri brakon en
brako.
ARNHOLM
(sxerce) Cxu vere, eta frauxlino Hilde? (al _Bolette_)
Cxu ni provu, cxu estas vero?
BOLETTE
(subpremas rideton) Jes ja. Ni provu. (Ili iras brakon en brako
maldekstren)
HILDE
(al Lyngstrand) Cxu ankaux ni iru --?
LYNGSTRAND
Brakon en brako --?
HILDE
Nu, kial ne? Bonvolu.
LYNGSTRAND
(prenas sxian brakon kaj ridetas kontente) Estas ja vere sxerce
amuze!
HILDE
Sxerce --?
LYNGSTRAND
Jes, cxar aspektas ja kiel ni estas gefiancxoj.
HILDE
Vi neniam antauxe promenis kun sinjorino cxe la brako, sinjoro
Lyngstrand, cxu?
(Ili eliras maldekstren.)
WANGEL
(kiu staras apud la sxtonstako) Kara Ellida, nun ni havas momenton
solan por ni mem --
ELLIDA
Jes, venu kaj eksidu cxe mi.
WANGEL
(eksidas) Estas libere kaj trankvile. Ni nun parolu kune.
ELLIDA
Pri kio?
WANGEL
Pri vi. Kaj pri la rilato inter ni, Ellida. Mi ja vidas, ke tiel ne
povas dauxri.
ELLIDA
Kio anstatauxus, laux vi?
WANGEL
Kompleta konfidemo, kara. Kunvivo inter ni, -- kiel antauxe.
ELLIDA
Ho, se eblus! Sed ne estas eble!
WANGEL
Mi kredas, ke mi komprenas vin. El certaj esprimoj de vi foje kaj
foje, mi kredas.
ELLIDA
(impete) Vi ne faras! Ne diru, ke vi komprenas --!
WANGEL
Ho jes. Vi estas honesta naturo, Ellida. Vi havas fidelan animon --
ELLIDA
Jes, mi havas.
WANGEL
Kiu ajn rilato en kiu vi sentu vin sekura kaj felicxa, devas esti
senrezerva rilato.
ELLIDA
(rigardas lin atente) Nu, -- kaj do!
WANGEL
Ne konvenas por vi esti la dua edzino de viro.
ELLIDA
Kial vi _tiel_ pensas nun?
WANGEL
Gxi ofte eklumigxis en mi kiel suspekto. Hodiaux farigxis pli klare.
La memorfesto de la infanoj --. Vi rigardis min kiel iun kunkulpulon
--. Nu ja, -- la rememoroj de viro li ne povas neniigi. Cxiuokaze ne
la miajn. Tia mi ne estas.
ELLIDA
Mi scias. Mi ja scias bone.
WANGEL
Sed vi tamen eraras. Por vi aspektas kvazaux la patrino de la infanoj
vivas ankoraux. Kvazaux sxi nevidate cxeestas inter ni. Vi kredas, ke
mia animo estas egale dividata inter vi kaj sxi. Tiu penso vin
ofendas. Tial vi ne plu povas -- aux ne plu volas vivi kun mi kiel
edzino.
ELLIDA
(ekstaras) Cxu vi cxion cxi vidis, Wangel? Enrigardis en cxion cxi?
WANGEL
Jes, hodiaux mi fine rigardis internen en gxi. Gxis la fundo.
ELLIDA
Gxis la fundo, vi diras. Ho, ne kredu tion.
WANGEL
(ekstaras) Mi bone scias, kara Ellida, ke estas pli ol tio cxi.
ELLIDA
(timoplena) Cxu vi scias, ke estas pli?
WANGEL
Jes. Estas tio, ke vi ne povas elteni la cxirkauxajxon cxi tie. La
montoj premas peze sur vian animon. Ne estas suficxe da lumo por vi.
Ne suficxe vasta cxielo cxirkaux vi. Ne forto kaj abundeco en la
aerfluo.
ELLIDA
Vi ja pravas. Nokton kaj tagon, vintron kaj someron gxi estas super
mi -- tiu loganta hejmveo al la maro.
WANGEL
Mi bone scias, kara Ellida. (metas la manon sur sxian kapon) Kaj
tial la malsana infano revenu al sia propra hejmo.
ELLIDA
Cxu kiel?
WANGEL
Tute simple. Ni translogxigxu.
ELLIDA
Translogxigxu!
WANGEL
Jes. Al iu loko cxe la vasta maro, -- al iu loko kie vi povos trovi
veran hejmon por via animo.
ELLIDA
Ho, kara, ne pensu pri tio! Estas tute neeble. Vi ne povas vivi
felicxe en iu ajn loko en la mondo ol tie cxi.
WANGEL
Povas esti pri tio kiel eblas. Kaj krome, -- cxu vi opinias, ke mi
povos vivi felicxe cxi tie -- sen vi?
ELLIDA
Sed mi ja estas cxi tie. Kaj mi restas. Vi ja havas min.
WANGEL
Cxu mi havas vin, Ellida?
ELLIDA
Ho, ne parolu pri tio alia. Cxi tie vi ja havas cxion por kio vi
vivas kaj spiras. La laboro de via tuta vivo kusxas ja gxuste cxi
tie.
WANGEL
Pri tio estu kiel eblas, mi diras. Ni translogxigxu de cxi tie.
Translogxigxu marborden. Tiu afero estas nun decidita, kara Ellida.
ELLIDA
Ho, sed kion vi kredas, ke ni gajnus per _tio_?
WANGEL
Vi gajnus sanon kaj novan pacon en la animo.
ELLIDA
Apenaux. Sed jen vi mem! Pensu do iomete ankaux pri vi mem. Kion vi
gajnus?
WANGEL
Mi gajnus vin, vi kara.
ELLIDA
Sed tion vi ne povas! Ne, ne, vi tion ne povas, Wangel! Estas ja
terure, -- senesperige pripensi.
WANGEL
Tion ni risku. Se vi havas tiajn pensojn, ne estas alia savo por vi
ol -- for de cxi tie. Kaj tio ju pli frue. Tio estas nun definitiva,
cxu vi auxdas.
ELLIDA
Ne! Mi do je la nomo de la cxielo prefere diru al vi cxion tute
malkasxe. Tiel kiel estas.
WANGEL
Jes, jes, -- faru!
ELLIDA
Cxar malfelicxa vi vin mem ne faru pro mi. Precipe cxar tio tamen
nenion helpas.
WANGEL
Mi havas nun vian promeson, ke vi volas diri al mi cxion, -- kiel
estas.
ELLIDA
Mi diros al vi tiel bone kiel mi povas. Kaj kiel sxajnas al mi ke
estas. -- Venu, kaj sidu cxe mi.
(Ili eksidas sur sxtonon.)
WANGEL
Nu ja, Ellida? Do --?
ELLIDA
La tagon, kiam vi venis al mi tie ekstere kaj demandis min aparteni
al vi, -- tiam vi parolis tiel malkasxe kaj honeste al mi pri via
unua geedzigxo. Gxi estis vere felicxa, vi diris.
WANGEL
Gxi ja estis.
ELLIDA
Jes, jes, mi ja kredas, kara. Ne pro tio mi mencias tion nun. Mi nur
volas memorigi al vi, ke ankaux mi estis honesta al vi. Mi ja diris
senrezerve, ke iam en mia vivo mi amis iun alian. Ke okazis -- okazis
ia gefiancxigxo inter ni.
WANGEL
Ia --?
ELLIDA
Jes, ia tia. Nu, dauxris ja tre mallonge. Li forvojagxis. Kaj poste
mi rompis. Mi ja diris al vi cxion.
WANGEL
Sed, kara Ellida, kial vi revivigas cxion cxi? Funde ne estis mia
afero. Kaj mi ecx neniam demandis al vi, kiu li estas.
ELLIDA
Ne, vi ne faris. Vi cxiam estis konsiderema al mi.
WANGEL
(ridetas) Ho, en tiu cxi kazo --. Mi povus ja preskaux mem diri la
nomon.
ELLIDA
La nomon!
WANGEL
En Skjoldvik kaj tie cxirkauxe ne estis ja multaj inter kiuj diveni.
Aux, pli gxuste, estis nur unu sola --
ELLIDA
Aspekte vi kredas, ke estis -- Arnholm.
WANGEL
Jes, cxu ne estis --?
ELLIDA
Ne.
WANGEL
Ne? Jes, do mia kompreno staras senmova.
ELLIDA
Cxu vi memoras, ke iam malfrue en la auxtuno granda usona sxipo venis
al Skjoldvik pro averio?
WANGEL
Jes, mi bone memoras. Estis tie, ke oni trovis la sxipestron
mortigita en la kajuto. Mi mem venis por dissekcii la kadavron.
ELLIDA
Jes, certe.
WANGEL
Kredeble la dua sxipisto mortigis lin.
ELLIDA
Neniu povas diri! Neniam malkasxigxis.
WANGEL
Tamen ne estas dubo. Kial li alie dronigus sin, kiel li faris?
ELLIDA
Li ne dronigis sin. Li forvojagxis norden.
WANGEL
(surprizigxas) Kiel vi tion scias?
ELLIDA
(sin mem devigante) Jes, Wangel, -- cxar estas al tiu sxipsubestro,
ke mi -- fiancxinigxis.
WANGEL
(eksaltas) Kion vi diras! Cxu tio eblas!
ELLIDA
Jes, -- tiel estas. Estis kun li.
WANGEL
Sed je cxio, Ellida --! Kiel vi povis ekpensi tiajxon! Fiancxinigxi
kun tia ulo! Kun tute fremda homo! -- Kiel li nomigxis?
ELLIDA
Tiam li nomis sin Friman. Poste, en siaj leteroj, li subskribis
Alfred Johnston.
WANGEL
De kie li venis?
ELLIDA
De Finnmark, li diris. Sed li naskigxis en Finnlando. Enmigris kiel
infano -- kun sia patro, mi opinias.
WANGEL
Do kveno (= Logxanto en Finnmark el Suomio).
ELLIDA
Jes. Tiel ili ja nomigxas.
WANGEL
Kion pli vi scias pri li?
ELLIDA
Nur tion, ke li frue farigxis maristo. Kaj ke li faris longajn
vojagxojn.
WANGEL
Nenion alian?
ELLIDA
Ne. Ni ne parolis pri tiajxojn.
WANGEL
Pri kio vi do parolis?
ELLIDA
Pleje ni parolis pri la maro.
WANGEL
Ah --! Do pri la maro?
ELLIDA
Pri ventegoj kaj trankvilo. Pri sombraj noktoj sur la maro. Pri la
maro dum brilaj suntagoj ni ankaux parolis. Sed pleje ni parolis pri
la balenoj kaj pri la delfenoj kaj la fokoj, kiuj kutime kusxas tie
sur la sxeroj en la meztaga varmo. Kaj ni parolis pri la mevoj kaj la
agloj kaj cxiuj la aliaj marbirdoj, kiujn vi ja konas. -- Imagu, --
cxu ne estas strange, -- kiam ni parolis pri ili, estis por mi
kvazaux kaj la marbestoj kaj la marbirdoj estas liaj parencoj.
WANGEL
Kaj vi mem --?
ELLIDA
Jes, aspektis kvazaux ankaux mi farigxis parenco al ili cxiuj.
WANGEL
Jes, jes. -- Kaj do sekvis ke vi fiancxinigxis kun li?
ELLIDA
Jes. Li diris, ke mi faru.
WANGEL
Faru? Vi do mem ne havis volon?
ELLIDA
Ne kiam li cxeestis. Ho, -- poste sxajnis al mi, ke estis tute
nekompreneble.
WANGEL
Cxu vi renkontis lin ofte?
ELLIDA
Ne, ne ofte. Iun tagon li vizitis nin kaj cxirkauxrigardis en la
lumturo. Tiel mi konatigxis kun li. Kaj poste ni renkontigxis foje
kaj foje. Sed tiam okazis tio pri la sxipestro. Kaj li devis ja
forvojagxi.
WANGEL
Jes, jes, rakontu iom pli pri tio!
ELLIDA
Estis frue en la krepusko, -- mi ricevis slipon de li. En gxi li
petis min veni al li sur la Krutkabon, -- vi ja scias, la kabon inter
la lumturo kaj Skjoldvik.
WANGEL
Jes ja, jes ja, -- mi konas gxin bone.
ELLIDA
Tien mi venus tuj, li skribis, cxar li volis paroli kun mi.
WANGEL
Kaj vi iris?
ELLIDA
Jes. Ion alian mi ne povis. Nu, li rakontis al mi, ke en la nokto li
trancxile pikis la sxipestron.
WANGEL
Li tion do mem diris! Rekte diris tion!
ELLIDA
Jes. Sed li nur estis farinta ion, kio estis tute gxusta, li diris.
WANGEL
Tute gxusta? Kial li do forkuris?
ELLIDA
Tion li ne volis diri. Li nur diris, ke ne estis por mia orelo.
WANGEL
Kaj vi kredis lin je lia nura vorto?
ELLIDA
Jes, mi nenion alian ekpensis. Nu, li ja tamen devis forvojagxi. Sed
en la momento kiam li estis dironta adiaux al mi --. Ne, vi ne povas
imagi, kion li ekpensis.
WANGEL
Nu? Diru do!
ELLIDA
Li prenis el la posxo sxlosilringon kaj tiris de la fingro sian
propran ringon. De mi li prenis ringeton, kiun mi havis. Tiujn du
ringojn li pendigis kune sur la sxlosilringon. Kaj li diris, ke ni
nun geedzigu nin kune al la maro.
WANGEL
Geedzigu --?
ELLIDA
Jes, tiel li diris. Kaj li jxetis la ringojn per sia tuta forto tiom
fore kiom li kapablis en la profundon.
WANGEL
Kaj vi, Ellida? Vi akceptis?
ELLIDA
Jes, imagu, -- mi pensis tiam, ke estis kiel devis esti. -- Sed, je
bona Dio, -- li forvojagxis!
WANGEL
Kaj kiam li efektive estis for --?
ELLIDA
Ho, vi ja bone komprenas, ke mi regajnis mian prudenton. Komprenis
kiel stulta kaj sensenca tio estas.
WANGEL
Sed pli frue vi parolis pri leteroj. Vi do sciigxis de li poste?
ELLIDA
Jes, mi sciigxis de li. Unue mi ricevis kelkajn liniojn el Arkangelo.
Li nur skribis, ke li intencis vojagxi al Ameriko. Kaj li donis
adreson, kien mi povus sendi respondon.
WANGEL
Cxu vi respondis?
ELLIDA
Tuj. Mi kompreneble skribis, ke cxio inter ni devus esti finita. Kaj
ke li ne plu pensu pri mi, kiel ankaux mi neniam plu pensu pri li.
WANGEL
Sed li tamen skribis reen, cxu?
ELLIDA
Jes, li skribis reen.
WANGEL
Kaj kion li respondis al viaj eldiroj?
ELLIDA
Ecx ne vorton pri tio. Estis kvazaux mi ne rompis kun li. Li skribis
tute prudente kaj trankvile, ke mi atendu lin. Kiam li estus preta
akcepti min, li skribus. Kaj tiam mi tuj venus al li.
WANGEL
Ne volis lasi vin?
ELLIDA
Ne. Mi denove skribis. Preskaux samvorte kiel en la unua letero. Aux
ankoraux pli decide.
WANGEL
Kaj li cedis?
ELLIDA
Ho ne, ne pensu tion. Li skribis trankvile kiel antauxe. Neniun
vorton pri la rompo. Kaj mi komprenis, ke ne utilis. Kaj neniam plu
mi skribis al li.
WANGEL
Kaj ecx ne auxdis ion de li?
ELLIDA
Jes, mi ricevis tri leterojn de li post tiam. Unu fojon li skribis al
mi el Kalifornio kaj alian fojon el Cxinio. La lasta letero, kiun mi
ricevis de li, estis el Auxstralio. Li tiam skribis, ke li iris fosi
oron. Poste venis neniu informo de li.
WANGEL
Tiu viro ekzercis eksterordinaran potencon sur vi, Ellida.
ELLIDA
Ho jes, jes. La terura homo!
WANGEL
Sed pri tio vi ne plu devas pensi. Neniam! Promesu al mi, mia kara,
benita Ellida! Ni nun provu alian kuracon por vi. Pli fresxa aero ol
cxi tie ene en la fjordoj. La sala mara vento! Kion vi al tio diras?
ELLIDA
Ho, ne parolu pli pri tiu plano! Ne pensu pri tiajxo! Ne estas helpo
por mi en tio. Mi bone konscias, -- ecx tie mi ne povos desxargxi
min.
WANGEL
Kion? Kara, -- pri kio vi nun pensas?
ELLIDA
La terurajxon, mi aludas. Tiun nekompreneblan potencon sur la animo --
WANGEL
Sed tiun vi ja nun desxargxis. Antaux longe. Kiam vi rompis kun li.
Nun tio ja estas pasinta.
ELLIDA
(eksaltas) Ne, gxuste tio gxi ne estas!
WANGEL
Ne pasinta!
ELLIDA
Ne, Wangel, -- ne estas pasinta! Kaj mi timas, ke gxi neniam pasos.
Neniam en mia vivo!
WANGEL
(kun sufokata vocxo) Cxu per tio vi volas diri, ke interne vi neniam
povis forgesi tiun fremdan viron?
ELLIDA
Mi estis lin forgesinta. Sed subite estis kvazaux li revenis.
WANGEL
Kiam tio okazis?
ELLIDA
Antaux cxirkaux tri jaroj. Aux iom pli. -- Estis dum mi atendis la
infanon.
WANGEL
Ah, tiam do? Jes Ellida, -- mi nun ja komencas kompreneti iom kaj
iom.
ELLIDA
Vi eraras, kara! Tio, kio kaptis min --. Ho, mi pensas, ke tute ne
estas komprenebla.
WANGEL
(rigardas sxin en cxagreno) Imagu ke -- ke vi logxis cxi tie tri
jarojn dum vi amis alian viron. Alian viron! Ne min, -- sed alian!
ELLIDA
Ho, vi tute eraras. Mi amas neniun alian ol vi.
WANGEL
(mallauxte) Kial vi do, en tiu longa tempo, ne volis vivi kun mi
kiel edzino?
ELLIDA
Estas pro tiu timo al tiu fremda viro.
WANGEL
Timo --?
ELLIDA
Jes, timo. Timo tiel terura, ke sxajnas al mi, ke nur la maro povas
instigi gxin. Cxar nun vi auxdu, Wangel --
(La _junuloj_ el la urbo venas de maldekstre, salutas kaj eliras
dekstren. Kune kun ili venas _Arnholm_, _Bolette_, _Hilde_ kaj
_Lyngstrand_.)
BOLETTE
(preterpasante) Ho, cxu vi dauxre promenadas cxi tie?
ELLIDA
Jes, estas fresxe kaj bone cxi tie supre.
ARNHOLM
Ni, ni iros malsupren por danci.
WANGEL
Bone, bone. Ni baldaux postvenos, ankaux ni.
HILDE
Adiaux do, dume.
ELLIDA
Sinjoro Lyngstrand, -- atendu momenton.
(_Lyngstrand_ haltas. _Arnholm_, _Bolette_ kaj _Hilde_ iras
dekstren.)
ELLIDA
(al Lyngstrand) Cxu ankaux vi iros danci?
LYNGSTRAND
Ne, sinjorino, mi ne kuragxas.
ELLIDA
Ne. Pli bone ke vi estu singardema. Tio pri la brusto --. Vi ja
ankoraux ne tute resanigxis.
LYNGSTRAND
Ankoraux ne tute.
ELLIDA
(iom hezite) Kiom longe estas nun de kiam vi faris tiun vojagxon --?
LYNGSTRAND
Kiam mi ricevis la difekton?
ELLIDA
Jes, la vojagxon, pri kiu vi rakontis antauxtagmeze.
LYNGSTRAND
Ho, estas eble cxirkaux --. Atendu momenton. Jes, estas nun iom pli
ol tri jaroj post tiam.
ELLIDA
Do tri jaroj.
LYNGSTRAND
Aux iom pli. Ni velis de Ameriko en Februaro. Kaj ni pereis en Marto.
Estis la ekvinoksaj sxtormoj, kiuj atakis nin.
ELLIDA
(rigardas al _Wangel_) Do je tiu tempo okazis --.
WANGEL
Sed kara Ellida --?
ELLIDA
Ne lasu nin reteni vin, sinjoro Lyngstrand. Vi iru. Sed ne dancu.
LYNGSTRAND
Ne, kaj nur rigardi. (Li eliras dekstren.)
WANGEL
Kara Ellida, -- kial vi demandis lin pri tiu vojagxo?
ELLIDA
Johnston estis sursxipe. Mi certas.
WANGEL
El kio vi tion konkludas?
ELLIDA
(sen respondi) Sursxipe li sciigxis, ke mi edzinigxis al aliulo. Dum
li estis for. Kaj jen -- en la sama momento tio cxi obsedis min!
WANGEL
Tiu timo?
ELLIDA
Jes. Okazas, ke subite mi vidas lin tute viva antaux mi. Aux vere iom
flanke. Li neniam rigardas min. Li nur estas tie.
WANGEL
Kiel li aspektas por vi?
ELLIDA
Kiel mi laste vidis lin.
WANGEL
Antaux dek jaroj?
ELLIDA
Jes. Sur la Krutkabo. Plej klare mi vidas lian brocxon kun granda,
bluece blanka perlo. Tiu perlo similas al fisxokulo. Kaj gxi kvazaux
fiksrigardas min.
WANGEL
Je Dio --! Vi estas pli malsana ol mi opiniis. Pli malsana ol vi mem
scias, Ellida.
ELLIDA
Jes, jes, -- helpu min, se vi povas! Cxar sentigxas ke tio tirigxas
pli kaj pli forte al mi.
WANGEL
Kaj en tia stato vi iris tri jarojn. Portis tiujn sekretajn suferojn
sen konfidi vin al mi.
ELLIDA
Sed mi ja ne povis! Ne antaux nun, kiam farigxis necese -- pro vi. Se
mi konfidus tion cxi al vi, -- mi devus ja ankaux konfidi al vi -- la
nedireblajxon.
WANGEL
La nedireblajxon --?
ELLIDA
(defende) Ne, ne, ne! Ne demandu! Nur unu aferon ankoraux. Kaj tiam
nenion pli. -- Wangel, -- kiel ni komprenu -- tiun enigmon pri la
okuloj de la infano --?
WANGEL
Kara, benita Ellida, mi asertas al vi, ke estis nur imagajxo. La
infano havis gxuste tiajn okulojn, kiel aliaj normalaj infanoj.
ELLIDA
Ne, gxi ne havis! Cxu ke vi tion ne povis vidi! La okuloj de la
infano sxangxis koloron laux la maro. Kun sunbrila, trankvila fjordo,
gxiaj okuloj estis tiaj. En sxtorma vetero laux gxi. -- Ho, mi ja
vidis, ecx se vi ne rimarkis.
WANGEL
(cede) Hm, -- nu ja, nu ja. Sed ecx se tiel estus? Kio do?
ELLIDA
(mallauxte kaj pli proksime) Mi vidis tiajn okulojn antauxe.
WANGEL
Kiam? Kaj kie --?
ELLIDA
Sur la Krutkabo. Antaux dek jaroj.
WANGEL
(retiras sin pasxon) Kiel -- kio --!
ELLIDA
(flustras treme) La infano havis la okulojn de tiu fremda viro.
WANGEL
(ekkrias senvole) Ellida --!
ELLIDA
(kunfrapas plende la manojn super la kapo) Nun vi ja komprenas, kial
mi ne plu volas, -- neniam plu kuragxas vivi kun vi kiel via edzino!
(Sxi turnas sin rapide kaj fugxas dekstren malsupren la deklivoj.)
WANGEL
(rapidas post sxi kriante) Ellida, -- Ellida! Mia kompatinda
malfelicxa Ellida!