_A via lata ad arctam migrare. Beatorum felicitas, scientia,
sortis suæ amor. De ineffabili visionis Dei suavitate._
Fortiter ergo carnali resistendum est voluptati, fortiter
contra fallaces hujus mundi blanditas pugnandem est, contraque
multimodas Satanæ suggestiones vigilandum. Omni studio lata
sæculi via vitanda est, quæ ducit ad mortem (_Matth_. VII,
13); at vero omni cordis desiderio via angusta quæ ducit ad
vitam, adeunda est et appetenda. Via hæc angusta est via
abstinentiæ, et castitatis, et humilitatis, et omnis
religionis; quam viam ante nos Christus attrivit, qua via ad
suum regnum migravit. Cujus vestigia et nos sequamur, donec
post eum ad urbem regiam perveniamus in qua ipse regnat. De
qua urbe quidquid homo dixerit, quasi stilla de mari est, vel
quasi scintilla de foco. In qua videlicet urbe fulgebunt justi
sicut sol (_Matth_. XIII, 43), ut Dominus ait. Ubi summa pax
erit, summa quies, nullus labor, nullus dolor, nulla
paupertas, nec senectus, nulla mors, nec ulla nox, nullum cibi
desiderium, nullum sitis incendium; sed cibus et potus omnium
erit visio Christi et sanctæ Trinitatis, et contemplatio puro
cordis oculo ipsius Divinitatis, et assidua lectio, ut ita
dicam, libri vitæ, id est, æternæ veritatis et summæ
sapientiæ, et Verbi Dei, quæ est Jesu Christi visio; ubi
quidquid nunc nos latet, manifestius erit; ubi ratio manifesta
erit cur hic electus est, et ille reprobatus; cur hic in
regnum assumptus, et ille in servitutem redactus; cur alius in
utero moritur, alius in infantia, alius in juventute, alius in
senectute; cur alius pauper est, alius dives; cur filius
adulteræ baptizatur, et aliquando filius legitimæ conjugis
ante baptismum moritur; cur qui bene incipit vivere, aliquando
male finit; et qui male incipit, sæpe bene finit. Hæc omnia et
hujusmodi multa in libro vitæ plana et aperta erunt. In eadem
urbe præmium singulorum, omnium; et omnium, per caritatem
singulorum erit. Ibi omnium bonum omnibus patebit. Ibi omnes
invicem suas cogitationes cognoscent. Ibi nullus superior
superbus erit, nullus inferior invidus. Quomodo enim qui omnes
sicut seipsum diliget, alicui invidere poterit; cum nemo sibi
ipsi invideat? Ibi nullus melius esse vel superius concupiscet
quam erit, quia aliter esse quam quod meruit, nec esset
decorum; nec aliter esse desiderabit quam quod erit, quia ita
esse ut erit, pulchrum erit, non solum sibi ipsi, sed etiam
universo corpori Ecclesiæ coelestis. Quomodo enim quodlibet
membrum in corpore, si superius vel inferius ponatur quam
natura constituit, monstruosum efficit corpus et turpe; sic
nimirum si aliquis in regno Dei superius ordinetur, quam
postulat ars et voluntas omnipotentis artificis, turpitudinem
efficiet, non solum sibimet, sed omni congregationi; in qua
qui erit minimus, majorem sine dubio habebit gloriam, quam
totum habens mundi regnum, etiam si æternum esset. Vile enim
valde est elementis frui, in comparatione fruendi et gaudendi
ipso Deo, et visibilibus delectari et corporalibus. Tanta est
enim pulchritudo justitiæ, tanta jucunditas lucis æternæ, hoc
est, incommutabilis veritatis et sapientiæ, ut etiamsi non
liceret amplius manere in ea quam unius diei mora, propter hoc
solum innumerabiles anni hujus vitæ pleni deliciis in
circumfluentia corporalium bonorum recte meritoque
contemnerentur. Non enim falso aut parvo affectu dictum est:
_Quoniam melior est dies una in atriis tuis super millia_
(_Psal_. LXXXIII, 11).
Nihil est comparandum delectationi et gaudio quod nascitur ex
invisibilibus et incorporeis, et ex societate angelorum et
justorum omnium, et ex certa scientia et cognitione ipsius
divinæ naturæ, et ex Dei ipsius facie ad faciem visione. Cujus
pulchritudinem mirantur angeli, cujus imperio suscitantur
mortui, cujus sapientiæ non est numerus (_Psal_. CXLVI, 5),
cujus regnum finem nescit, cujus gloria nequit narrari; cujus
lux tam solem obscurat, ut ejus comparatione nullam habeat sol
lucem; cujus dulcedo tam mel superat, ut ei comparatum velut
absinthium sit amarissimum; cujus faciem si omnes carcere
inferni inclusi viderent, nullam poenam, nullum dolorem,
nullamque tristitiam sentirent; cujus præsentia si in inferno
cum sanctis habitatoribus appareret, continuo infernus in
amoenum converteretur paradisum; cujus sine nutu nec folium de
arbore cadit; cujus oculi flammivomi profundum penetrant
inferni; cujus auris tacitam cordis vocem audit, id est,
cogitationem; cujus oculus non minus audit quam videt; cujus
auris non minus videt quam audit, quia non corpus sunt, sed
summa sapientia et certa cognitio. Cujus deliciæ sine fastidio
satiant: quæ cum a beatis inveniuntur, semper tamen
desiderantur, et esuriem et sitim sine poena efficiunt, et
ardenti semper desiderio delectant. Cujus secreta mirabilia,
videntibus ea semper nova sunt et mira, et non plus cum
incipiunt videri, pariunt stuporem cernentibus, quam post
mille annos et millies mille. Et cum angeli ab initio mundi ea
soliti sint videre, tamen non minus hodie admirantur ea quam
in primo die; alioquin dudum coram angelis assiduo videndi usu
vilescerent. Cujus cognitionis præterita et futura, non
præterita et futura, sed præsentia sunt.