Ongerustheid van doctor Ferguson.--Standvastige richting
naar hot zuiden.--Eene wolk sprinkhanen.--Gezicht van
Jenné.--Gezicht van Ségo.--Verandering van wind.--Verdriet
van Joe.
De bedding der rivier was toen door groote eilanden in nauwe
takken verdeeld, waar een snelle stroom ging. Op een daarvan zag
men eenige herdershutten, maar het werd onmogelijk, nauwkeurig
hoogte daarvan te nemen, want de snelheid van den Victoria
nam steeds toe. Ongelukkig ging hij nog meer naar het zuiden en
stak in eenige oogenblikken het meer Debo over. Ferguson zocht op
verschillende hoogten andere luchtstroomen in den dampkring, maar te
vergeefs. Hij liet deze manoeuvre spoedig varen, daar zij nog meer
gas deed verliezen. Hij zeide niets maar werd zeer ongerust. Deze
standvastige zuidewind verijdelde zijne berekeningen: hij wist niet
meer waarop hij moest rekenen. Als hij de Engelsche of Fransche
bezittingen niet bereikte, wat zou er dan van hen worden te midden
der woeste volken, die de kusten van Guinea onveilig maakten? Hoe
kon hij daar een schip wachten om naar Engeland terug te keeren? En
de richting van den wind voerde hem naar het koninkrijk Dahomey;
onder de meest woeste stammen, in handen van een koning, die bij
openbare feesten duizenden menschenoffers slachtte! Daar zouden
zij verloren zijn. Van een anderen kant voelde de doctor dat de
ballon zijne kracht verloor. Echter hoopte hij dat het einde van
den regen eene verandering in de stroomen van den dampkring zou
ten gevolge hebben. Hij werd dus op eene onaangename wijze tot het
juist begrip van den toestand teruggebracht door deze opmerking van
Joe: "Goed?" zeide deze, "daar wordt de regen heviger en ditmaal
zal het een zondvloed zijn, te oordeelen naar die wolk, die daar
ginds nadert."--"Nog eene wolk!" zeide Ferguson.--"En eene groote,"
antwoordde Kennedy.--"Zoo als ik er nooit eene heb gezien," zeide Joe,
"met een zelfkant."--"Ik heradem," zeide de doctor, zijn verrekijker
nederleggende, "dat is geene regenwolk."--"Niet!" zeide Joe.--"Neen,
het is eene wolk sprinkhanen."--"Zijn dat sprinkhanen!"--"Millioenen
sprinkhanen, die even als eene hoos over dit land zullen trekken,
en wee! den bodem, want als zij er op neerstrijken, zal hij vernield
worden."--"Ik zou dat wel willen zien!"--"Wacht een weinig Joe,
binnen tien minuten zal deze wolk ons hebben bereikt en gij zult er
zelf over kunnen oordeelen." Ferguson zeide de waarheid; die dikke,
donkere wolk van eene uitgestrektheid van verscheidene mijlen, kwam met
een oorverdoovend geraas aan, op den grond hare ontzaglijke schaduw
werpende; het was eene ontelbare menigte sprinkhanen; op honderd
schreden van den Victoria sloegen zij op een groen land neder, een
kwartier later hernamen zij hunne vlucht en de reizigers konden nog van
verre de geheel kaal gegeten boomen en struiken en de als afgemaaide
weiden zien. Men zou gezegd hebben dat een plotselinge winter het
veld onvruchtbaar had gemaakt.--"Welnu, Joe?"--"Welnu, mijnheer! het
is zeer merkwaardig, maar zeer natuurlijk; wat ééne sprinkhaan in
het klein zou doen, doen millioenen in het groot."--"Het is een
verschrikkelijke regen," zeide de jager, "die nog meer verwoestingen
aanricht dan de zwaarste hagelbui."--"En het is onmogelijk zich er
voor in te bewaren," antwoordde Ferguson; "somtijds zijn de inwoners
op het denkbeeld gekomen bosschen, ja zelfs oogstvelden in brand
te steken om de vlucht dezer insecten te stuiten, maar de eerste
rijen zich in de vlammen werpende, dooven die uit door hunne massa,
en de overigen gaan daar bedaard over heen. Gelukkig is er in deze
streken eene schadeloosstelling voor hunne verwoestingen; de inlanders
verzamelen deze insecten in menigte en eten ze met graagte."--"Het
zijn de reegeiten der lucht," zeide Joe, die, om zich te onderrichten,
zeide spijt te hebben dat hij ze niet kon proeven.
Het land werd tegen den avond moerassiger; de wouden maakten plaats
voor boschjes van opgaande boomen; op de oevers der rivier zag men
eenige tabaksplantages. Op een groot eiland zag men toen de stad Jenné
met de twee torens harer van aarde gebouwde moskee en den verpestenden
reuk der millioenen zwaluwnesten op hare muren. Eenige kruinen
van baobabs, mimosa's en dadelboomen kwamen tusschen de huizen te
voorschijn; zelfs des nachts scheen de werkzaamheid zeer groot. Jenné
is inderdaad eene groote handelsplaats, het voorziet in alle behoeften
van Tombuctou; zijne booten voeren op de rivier, zijne karavanen langs
lommerrijke wegen de verschillende voortbrengselen zijner nijverheid
daarheen.--"Als dit onze reis niet te veel verlengde," zeide de doctor,
"zou ik beproefd hebben in deze stad te dalen; er moet zich daar meer
dan een Arabier bevinden, die in Frankrijk of Engeland heeft gereisd
en aan wien onze wijze van reizen niet geheel onbekend kan zijn. Maar
het zou niet voorzichtig zijn."--"Dan zullen wij dit bezoek tot eene
volgende reis uitstellen," zeide Joe lachende. "Overigens, als ik mij
niet bedrieg, mijne vrienden, schijnt de wind meer uit het oosten te
komen, wij moeten deze gelegenheid niet voorbij laten gaan."
De doctor wierp eenige voorwerpen uit, die nutteloos waren geworden,
ledige flesschen en eene kist voor vleesch, die niet meer werd
gebruikt; het gelukte hem den Victoria op eene hoogte te houden,
die gunstiger was voor zijne plannen. Ten vier uur des morgens
verlichtten de eerste zonnestralen Sego, de hoofdstad van Bambarra,
die volmaakt herkenbaar was aan de vier steden waaruit zij bestaat, aan
hare moorsche moskeeën en aan het onophoudelijk heen en wedergaan der
ponten, die de inwoners naar de verschillende wijken overbrengen. Maar
de reizigers werden evenmin gezien als zij zelf iemand zagen; zij
snelden voorbij en rechtstreeks naar het noordwesten, waardoor
de ongerustheid des doctors langzamerhand bedaarde.--"Nog twee
dagen in deze richting en met deze snelheid zullen wij de rivier
Senegal bereiken."--"En zullen wij dan in een bevriend land zijn,
Samuel?"--"Nog niet geheel; maar als de Victoria ons in den steek liet,
konden wij de Fransche etablissementen bereiken! Maar ik wensch dat
hij het nog eenige honderd mijlen uithoudt, dan zullen wij zonder
vermoeienis, zonder vrees of gevaren de westkust bereiken."--"En dan
is het uit," zeide Joe. "Welnu! des te erger! Als het niet was om
het vermaak van te vertellen, zou ik nooit weer een voet op de aarde
zetten. Denkt gij dat men onze verhalen zal gelooven, meester?"--"Wie
weet het, mijn beste Joe? Eene zaak zal ten minste onbetwistbaar
zijn, duizend getuigen hebben ons van den eenen kant van Afrika zien
vertrekken; duizend getuigen zullen ons aan den anderen kant zien
aankomen."--"In dat geval," antwoordde Kennedy, "komt het mij moeielijk
voor te zeggen dat wij er niet zijn doorgetrokken."--"Ach! mijnheer
Samuel," hernam Joe met een diepen zucht, "ik zal meer dan eens
mijn gouderts betreuren! Dat zou gewicht bijgezet hebben aan onze
verhalen en de waarschijnlijkheid onzer reis. Voor een wichtje goud
per toehoorder, zou ik eene menigte menschen bijeenbrengen om mij te
hooren en te bewonderen."