Aŭdinte tion ĉe sia murtruo, la cikonioj preskaŭ
senkonsciiĝis de ĝojo. Ili kuris tiel rapide per siaj longaj
kruroj al la pordego de l' ruino, ke la strigino apenaŭ povis
ilin sekvi. Tie diris la kalifo, kortuŝita, al la strigino:
"Savintino de mia vivo kaj de la vivo de mia amiko, akceptu min
kiel vian edzon, en eterna dankemo pro tio, kion vi faris por
ni."
Poste li turnis sin orienten. Trifoje la cikonioj klinis siajn
longajn kolojn al la suno, kiu ĵus leviĝis malantaŭ la montoj;
_Mutabor_, ili kriis; kaj en la sama momento ili estis
reŝanĝitaj. Ĝojegante pro la retrovita vivo, ĉirkaŭprenis
sin reciproke sinjoro kaj servisto, kun rido kaj ploro. Sed kiel
priskribi ilian miregon, kiam ili rigardis ĉirkaŭen? Bela
sinjorino, brilege vestita, staris antaŭ ili. Ridetante, ŝi
donis al la kalifo la manon. "Ĉu vi ne rekonas plu vian
striginon?" ŝi diris. Estis ŝi! Tiagrade ĉarmis la kalifon
ŝiaj beleco kaj gracieco, ke li ekkriis: estas lia plej granda
feliĉo, ke li fariĝis cikonio.
Nun ili ĉiuj ekvojaĝis kune Bagdadon. La kalifo trovis en siaj
vestoj ne sole la skatoleton kun la magia pulvoro, sed ankaŭ
sian monujon. Li do aĉetis en la plej proksima vilaĝo ĉion,
kion ili bezonis por la vojaĝo; kaj baldaŭ ili atingis la
pordegojn de Bagdado. La alveno de l' kalifo elvekis tie grandan
miron. Oni estis proklaminta lin mortinta; tial multe ĝojis la
popolo, rehavante sian amatan estron.
Sed des pli forte ekbrulis ilia malamo al la trompisto Mizra.
Ili are eniris en la palacon, kaj kaptis la maljunan sorĉiston
kaj lian filon. La maljunulon forsendis la kalifo en la saman
ruinan ĉambron, kie loĝis iam la reĝidino, kiel strigino, kaj
tie li ordonis pendigi lin. Sed al la filo, kiu nenion komprenis
pri la artifikoj de la patro, la kalifo permesis elekti, ĉu li
volas morti aŭ enflari. Kiam li elektis tion ĉi lastan, la
grandveziro prezentis al li la skatoleton. Unu fortan enflaron;
kaj la magiplena vorto de l' kalifo aliformigis lin cikonio. La
kalifo ordonis enfermi lin en fera kaĝo, kiun oni starigis en la
ĝardeno de l' palaco.
Longe kaj feliĉe vivis Kalifo Ĥasid kun sia edzino, la
reĝidino. Liaj plej feliĉaj horoj estis ĉiam tiuj, en kiuj la
grandveziro, posttagmeze, vizitis lin. Tiam ili paroladis ofte
pri la cikonio-aventuro; kaj se la kalifo estis pli ol kutime
gajhumora, li bonvole konsentis imiti la grandveziron, montrante
kian mienon li havis kiel cikonio. Serioze, per tre rektigitaj
kruroj, li marŝadis tra la ĉambro, blekadis, svingadis la
brakojn, kvazaŭ ili estus flugiloj, kaj montris, kiel la
grandveziro vane sin klinis orienten kaj kriis, "Mu --, Mu --."
Al Sinjorino Kalifedzino kaj ŝiaj infanoj ĉi tiu prezentado
faris ĉiufoje grandan plezuron; sed se la kalifo ne volis ĉesi
blekadi kaj kliniĝadi kaj kriadi, "Mu --, Mu --," la veziro,
ridetante, minacis sciigi al Sinjorino Kalifedzino, kion oni
pridiskutadis ĉe la pordo de Reĝidino Strigino.
Kiam Selim Baruĥ finis sian rakonton, la komercistoj esprimis
grandan kontentiĝon pri lia historio. "Efektive, forpasis
nerimarkite la tuta posttagmezo," diris unu el ili, disŝovante
la kovrilon de la tendo. "Malvarmete blovas la vespera vento;
ni do povus bone daŭrigi nian vojaĝon." Liaj kunvojaĝantoj
konsentis; oni kunmetis la tendojn, kaj la karavano reekiris en
sia kutima marŝordo.
Preskaŭ la tutan nokton ili rajdis antaŭen; ĉar brulvarmege
estis dum la tago, sed la stelplenaj noktoj estis tre
refreŝigaj. Fine ili alvenis al oportuna restadejo, starigis la
tendojn, kaj kuŝiĝis dormi. Pri la fremdulo la komercistoj
zorgis kvazaŭ pri sia plej honorinda gasto. Unu donis al li
kusenojn, alia kovrilojn, tria sklavojn; unuvorte, en ĉiuj
rilatoj oni servis lin, kvazaŭ li estus hejme. Jam komenciĝis
la plej varmegaj horoj de l' tago, kiam ili ree leviĝis; kaj
unuanime ili decidis resti ĉi tie ĝis la vespero. Post komuna
tagmanĝo, ili denove pliproksimiĝis unu al alia; kaj la juna
komercisto sin turnis al la plej aĝa kaj diris:
"Selim Baruĥ agrabligis por ni la hieraŭan posttagmezon; nu,
Aĥmet, ĉu ankaŭ vi rakontus al ni ion, aŭ okazintaĵon el via
longa vivo, kiu sendube estas riĉa je aventuroj, aŭ iun belan
fabelon?"
Aĥmet silentis dum kelka tempo, kvazaŭ sendecida, ĉu li diros
tion aŭ alion; fine li parolis:
"Karaj amikoj! Fidelaj kamaradoj vi montris vin dum ĉi tiu
vojaĝo, kaj ankaŭ Selim meritas mian konfidon. Propran
travivitaĵon mi do sciigos al vi, -- ion, pri kio, en aliaj
cirkonstancoj, mi nevolonte parolus, kaj kion mi tre malofte
rakontis."
La Historio pri la Fantomŝipo.
Mia patro havis malgrandan butikon en Balsoro. Li estis nek
malriĉa nek riĉa, -- unu el tiuj homoj, kiuj nevolonte ion
riskas, timante perdi la malmulton, kiun ili havas. Li edukis
min simple kaj virte, tiel ke, post nelonga tempo, mi povis esti
al li utila. Kiam mi ĵus fariĝis dekokjara kaj li faris sian
unuan gravan spekulacion, li mortis, kredeble de ĉagreno pro
tio, ke li lasis mil ormonerojn al la gardo de la maro. Post
nelonge mi havis kaŭzon juĝi lin feliĉa pro lia morto; ĉar
kiam pasis malmulte da semajnoj, mi eksciis, ke la ŝipo, al kiu
li komisiis siajn komercaĵojn, alprofundiĝis. Sed ĉi tiu
malfeliĉo ne povis malvarmigi mian kuraĝon de junulo.
Ŝanĝinte en monon ĉion, kion postlasis mia patro, mi
ekforiris, por provi en fremdlando la fortunon. Akompanis min
nur unu maljuna servisto de mia patro; longjare korinklina al nia
familio, li ankaŭ nun ne volis disiĝi de mi, nek de mia sorto.
Favoris nin la vento, kiam ni enŝipiĝis en la haveno de
Balsoro. La ŝipo, sur kiun mi dungigis min, destiniĝis al
Hindujo. Jam de dek kvin tagoj ni veturis sur la kutima vojo,
kiam la ŝipestro al ni antaŭanoncis ventegon. Lia vizaĝo
malkaŝis lian maltrankvilecon: ŝajnis, ke li ne sufiĉe konis
la tieajn marvojojn, por povi senzorge renkonti ventegon. Li
ordonis faldi ĉiujn velojn, kaj tre malrapide ni veturis
antaŭen. Venis la nokto, hela kaj malvarma: la ŝipestro do
kredis, ke li trompiĝis pri la signoj de l' ventego. Subite,
tutproksime al la nia, preterveturis ŝipo, kiun ni ne vidis
antaŭe. Sovaĝa ĝojkriado elsonis al ni de ĝia ferdeko, --
pro kio mi multe miris en tia maltrankviliga antaŭventega horo.
La ŝipestro, kiu staris ĉe mia flanko, fariĝis morte pala.
"Mia ŝipo estas perdita," li kriis; "jen veturas la Morto!"
Antaŭ ol mi povis lin demandi pri la signifo de tiu stranga
ekkrio, alkuregis la maristoj, kriegante, ploregante.
"Ĉu vi ĝin vidis?" ili kriis. "Ve! ve! sonis nun nia lasta
horo!"
La ŝipestro ordonis voĉe legi konsolajn sentencojn el la
Korano, kaj li mem prenis la direktilon. Sed vane! Videble
plifortiĝis la ventego; kaj antaŭ ol forpasis eĉ unu horo,
surteriĝis la ŝipo kun granda krakego. Oni surakvigis la
boatojn; kaj apenaŭ la lastaj maristoj sin savis, jam alfundiris
antaŭ niaj okuloj la ŝipo; kaj mi, senhava mizerulo, forveturis
sur la maro. Sed niaj ĉagrenoj ankoraŭ ne finiĝis. Ĉiam pli
terure furiozis la ventego, kaj ne plu estis eble, direkti la
boaton. Mian maljunan serviston mi forte ĉirkaŭprenis, kaj nun
ni ĵure promesis, ke ni neniam forlasos unu la alian. Fine
revenis la tago. Sed ĉe la unua apero de l' matena ruĝo kaptis
la vento la boaton, en kiu ni sidis, kaj renversis. Neniam mi
revidis iun el miaj kunŝipanoj. Mi estis senkonsciigita de l'
falego. Revekiĝinte, mi min trovis en la brakoj de mia fidela
servisto, kiu jam sin savis sur la renversitan boaton kaj
suprentiris min post si. Ne blovis plu la ventego. Nenie estis
videbla nia ŝipo. Sed ne malproksime ni ja ekvidis alian, al
kiu alportadis nin la ondoj. Pliproksimiĝinte, mi rekonis ĝin
kiel tiun saman, kiu nokte nin preterveturis kaj tiel forte
timigis la ŝipestron. Al mi inspiris tiu ŝipo strangan
teruron. Teruris min la tiel timege efektiviĝinta diro de l'
ŝipestro; teruris min ankaŭ la dezertega aspekto de l' ŝipo,
sur kiu neniu montriĝis, indiferente kiom ajn ni alproksimiĝis,
kiom ajn ni kriegis. Tamen por ni ĝi estis la sola savrimedo;
tial ni alte gloris la Profeton, kiu tiel mirakle gardis nian
vivon.
De la antaŭa parto de l' ŝipo pendis longa ŝnurego, al kiu ni
remis mane kaj piede, celante ĝin kapti. Fine ni sukcesis tion
fari. Mi eligis laŭtan krion, sed seninterrompe daŭris sur la
ŝipo la silento. Nun ni suprenrampis per la ŝnurego, mi, la
pli juna, antaŭe. Sed, ho teruro! Kia sceno sin prezentis al
mia rigardo, kiam mi ekpaŝis sur la ferdekon! Sango ruĝigis la
plankon. Dudekkelke da kadavroj en turkaj vestoj kuŝis
ĉirkaŭe. Ĉe la meza masto staris homo, riĉe vestita, kun
sabro en la mano; sed lia vizaĝo estis pala kaj distordita, kaj
tra lia frunto iris granda najlo, lin senmoviginta je l' masto:
ankaŭ li estis senviva. Teruro malakcelis miajn paŝojn;
apenaŭ mi kuraĝis spiri. Nun suprenvenis ankaŭ mia kunulo.
Tiun ĉi miregigis, same kiel min, la aspekto de la ferdeko, sur
kiu vidiĝis nenio vivanta, nenio krom tiuj timegigaj kadavroj.
Fine, dirinte preĝon al la Profeto, ni kuraĝis iri antaŭen.
Ĉe ĉiu paŝo ni rigardis ĉirkaŭen pro timo, ke io nova ne sin
montru, io eĉ pli terurega. Sed ĉio restis neŝanĝita. Longe
kaj larĝe nenio vivanta, -- nur ni kaj la senlima oceano. Ni
eĉ ne kuraĝis laŭte paroli timante, ke la senviva, alpikita al
la masto, kapitano ne turnu al ni siajn rigidajn okulojn, aŭ ke
iu el la mortigitoj ne ekmovu sian kapon. Fine ni atingis
ŝtuparon, kondukantan en la ŝipan internon. Tie ni nevole
ekhaltis kaj rigardis unu la alian, ĉar neniu el ni kuraĝis
esprimi siajn pensojn.
"Sinjoro," parolis mia fidela servisto, "teruraĵo okazis ĉi
tie. Tamen, eĉ se, tie malsupre, la ŝipo estas plena de
mortigistoj, mi plivolas kapitulaci al ili senkondiĉe, ol resti
pli longe kun tiuj senvivuloj."
Mi same pensis, kiel li; kaj, plikuraĝiĝinte, ni iris,
time-scivolaj, malsupren. Sed ankaŭ ĉi tie regis tomba silento
kaj sole niaj paŝoj faris eĥon sur la ŝtuparo. Ni staris ĉe
la sojlo de l' kajuto. Metinte porden mian orelon, mi
aŭskultis: nenio aŭdebla! Mi malfermis. La ĉambro prezentis
ĥaosan aspekton. Vestaĵoj, armiloj kaj alia ilaro
ĉirkaŭkuŝis intermiksite. Nenio en ordo. La ŝipanaro, aŭ
almenaŭ ĝia estro, kredeble estis ĵus drinkinta, ĉar ĉio
ankoraŭ kuŝis ĉirkaŭe. Ni iris antaŭen de ĉambro al
ĉambro, de apartamento al apartamento. Ĉie ni trovis luksajn
provizojn da silko, perloj, sukero, kaj alio diversa. Ĝojegigis
min supermezure ĉi tiu vidaĵo, ĉar konsiderante, ke estas
neniu sur la ŝipo, mi opiniis min rajtigita, ĉion ĉi proprigi
al mi. Sed Ibrahimo atentigis min, ke ni verŝajne estas
ankoraŭ tre malproksime de l' marbordo, kiun ni ne povas atingi
solaj kaj sen homa kunhelpo.
Ni refreŝigis nin per la manĝaĵoj kaj trinkaĵoj, kiujn ni
trovis en tia superfluo, kaj fine ni resupreniris sur la
ferdekon. Sed ĉi tie sentigis al ni senfinan teruron la vido de
la abomenaj kadavroj. Por liberigi nin de ili, ni do decidis,
ilin ĵeti en la maron. Sed kia timego ekkaptis nin, kiam ni
trovis, ke neniu el ili estas delokigebla! Kvazaŭ enradikitaj,
ili kuŝis sur la planko; por forigi ilin, necese estus eltiri la
tabulojn de l' ferdeko, sed por tio mankis al ni ĉiuj iloj.
Neeble estis ankaŭ, disigi de lia masto la kapitanon; el lia
mano rigida ni eĉ ne povis fortiregi lian sabron. En malĝoja
meditado pri nia situacio ni pasigis ĉi tiun tagon. Je la
noktiĝo mi permesis al Ibrahimo kuŝiĝi por dormi: mi mem volis
resti garde sur la ferdeko, por elrigardi je savo. Tamen, kiam
leviĝis la luno, kaj mi kalkulis laŭ la steloj, ke estas la
dekunua horo, ekregis min tiel nekontraŭstarebla dormemo, ke,
kontraŭvole, mi kuŝiĝis malantaŭ barelo, kiu staris sur la
ferdeko. Sed estis plivere duonsveno ol dormo, ĉar mi bone
aŭdis la maron frapadi la flankon de l' ŝipo kaj la velojn
knaradi kaj fajfadi en la vento. Subite mi kredis aŭdi voĉojn
kaj piedsonojn sur la ferdeko. Mi volis leviĝi, por rigardi
tiuflanken, sed nevidebla potenco tenis enkatenitaj miajn
membrojn; mi eĉ ne povis malfermi la okulojn. La voĉoj
fariĝis ĉiam pli klaraj; ŝajnis al mi, kvazaŭ gaja ŝipanaro
kuradas tien kaj reen sur la ferdeko. Interalie mi kredis aŭdi
la fortan voĉon de iu ordonanta; mi ankaŭ klare aŭdis, kiel
ŝnuregoj kaj veloj supren-malsuprentiriĝas. Sed iom post iom
mi senkonsciiĝis kaj pliprofundiĝis en dormo, en kiu mi kredis
aŭdi nur bruadon de armiloj, kaj nur tiam vekiĝis, kiam la suno
jam alte staris kaj brulradiis sur mian vizaĝon. Mirigita, mi
ĉirkaŭrigardis. Ventego, ŝipo, mortintoj, -- ĉio, kion mi
aŭdis dum la nokto, ŝajnis al mi kvazaŭ sonĝo; sed kiam mi
suprenrigardis, mi ĉion trovis kiel hieraŭ. Senmove kuŝis la
mortintoj; senmove la kapitano estis alfiksita al la masto.
Ridante pri mia sonĝo, mi leviĝis, por serĉi mian maljunan
serviston. Tiu ĉi sidis en la kajuto kaj profunde meditis.
"Ho sinjoro!" ekkriis li, kiam mi eniris, "mi preferus
kuŝi sur la plejprofundejoj de l' maro, ol pasigi ankoraŭ unu
nokton en tiu ĉi ensorĉita ŝipo."
Mi demandis lin pri la kaŭzo de lia maltrankvileco, kaj li
respondis:
"Post kelkhora dormado mi vekiĝis kaj ekaŭdis, kiel oni
kuradas tien kaj ĉi tien super mia kapo. Unue mi kredis, ke
estas vi; sed estis almenaŭ dudek, kiuj tie ĉirkaŭkuradis; mi
aŭdis ankaŭ vokadon kaj kriadon. Fine malsuprenvenis la
ŝtuparon pezaj paŝoj. Forlasis min nun plene la konscio. Nur
de tempo al tempo mi rekonsciiĝis, kaj tiam mi vidis tiun saman
homon, kiu estas najlita al la masto tie supre, sidantan kantante
kaj trinkante ĉe tiu ĉi tablo; kaj tiu skarlate-vestito, kiu
kuŝas ne malproksime de li sur la ferdeko, sidis kuntrinkante
ĉe lia flanko."
Tiel rakontis mia maljuna servisto. Mi sentis min absolute ne
bone, pri tio mi povas certigi vin. Tio do ne estis iluzio: mi
ankaŭ ja estis bone aŭdinta la mortintojn. Ŝipveturi en tia
societo, tio estis al mi plejaltgrade terura. Dume mia Ibrahimo
profundiĝis en medito. "Jen mi trovis!" ekkriis li fine.
Venis al li en la kapon sentenco, kiun lernigis al li iam lia
avo, sperta kaj multvojaĝinta homo; ĝi povus efiki kontraŭ
ĉiuspecaj fantomoj kaj sorĉaĵoj. Li certigis ankaŭ, ke tiu
dormemo, kiu nin ekposedis, estos en la venonta nokto facile
malhelpebla, se ni senlace ripetos preĝsentencojn el la Korano.
La propono de l' maljunulo tre plaĉis al mi. Maltrankvilanime
ni vidis veni la nokton. Apud la kajuto estis ĉambreto, en kiun
ni decidis retiriĝi. Ni traboris tra la pordo kelkajn truojn,
sufiĉe grandajn por superrigardi tra ili la tutan kajuton.
Poste ni firmfermis laŭ eblo la pordon de interne; kaj Ibrahimo
surskribis en ĉiuj kvar anguloj la nomon de l' Profeto. Tion
farinte, ni atendis la teruraĵojn de l' nokto.
Denove estis, mi kredas, la dekunua horo proksimume, kiam mi
forte ekdormemiĝis. Mia kunulo tial konsilis al mi preĝdiri
kelke da Koransentencoj; kaj vere tio kontraŭefikis. Subite
fariĝis supre granda movado. Knaris la ŝnuregoj; piedaj paŝoj
sonis sur la ferdeko; kaj kelkaj voĉoj estis klare aŭdeblaj.
Dum kelkaj minutoj ni sidis tie, korpremate atendante. Fine ni
ekaŭdis iun malsuprenveni la ŝtuparon de l' kajuto. Tion
aŭdante, la maljunulo komencis eldiri la sentencon, kiun
lernigis al li lia avo kontraŭ fantomoj kaj sorĉaĵoj:
"Ĉu vi el aero venis,
Aŭ en tomb' malluma dormis,
Aŭ vin mara fundo tenis,
Aŭ infera fajr' vin formis,--
Granda Allaho ordonas al vi:
Ĉiuj fantomoj obeas al li."
Mi devas konfesi, ke mi ne multe kredis je ĉi tiu sentenco, kaj
stariĝis al mi la haroj sur la kapo, kiam la pordo
malfermegiĝis. Envenis tiu granda majesta viro, kiun mi vidis
najlitan al la masto. La najlo ankoraŭ traestis lian cerbon,
sed li jam reeningigis sian glavon. Post li envenis alia malpli
riĉe vestita, kiun mi ankaŭ vidis supre kuŝantan. La
kapitano, -- estis ja klarerekoneble li, -- havis palan vizaĝon,
grandan nigran barbon, kaj sovaĝe ruliĝantajn okulojn, per kiuj
li ĉirkaŭrigardis la tutan ĉambron. Dum li preteriris nian
pordon, mi povis lin vidi tre klare; li, siaflanke, ŝajnis tute
ne rigardi al la kaŝanta nin pordo. Ili ambaŭ sidiĝis ĉe la
tablo, kiu staris en la mezo de l' kajuto, kaj laŭte, preskaŭ
kriante interparoladis en nekonata lingvo. Ili pli kaj pli
laŭtiĝis kaj koleriĝis; fine ekfrapis la kapitano la tablon
per pugnigita mano, ektremigante la tutan ĉambron. Sovaĝe
ridante, la alia salte leviĝis kaj faris signon al la kapitano,
ke li sekvu lin. Tiu ĉi sin levis, eltiregis sian sabron el la
ingo, kaj ambaŭ forlasis la ĉambron. Ni spiris pli libere,
kiam ili estis for; sed nia timo ankoraŭ neniel finiĝis. Sur
la ferdeko fariĝis ĉiam pli kaj pli laŭte. Aŭdiĝis rapida
kurado, ridado, kriegado. Fine eksplodis tumulto vere infera:
armiltintegado kaj kriado; ni kredis, ke malleviĝas sur nin eĉ
la ferdeko, kune kun la tuta velaro: subite -- profunda silento!
Post multe da horoj, kuraĝinte resupreniri, ni trovis ĉion en
antaŭa stato; alie ol antaŭe kuŝis eĉ ne unu; ĉiuj estis
rigidaj kiel ligno.
Ni tiel pasigis sur la ŝipo multe da tagoj. Ĝi veturadis ĉiam
orienten, kie, laŭ mia kalkulo, sendube kuŝis la tero. Sed,
eĉ se ĝi transiris multe da mejloj dum la tago, nokte ĝi
ŝajnis ĉiam veturi returnen; ĉar, kiam la suno leviĝis, ni
ĉiufoje retroviĝis sur la sama loko. Ĉi tion ni ne povis
klarigi al ni alimaniere, ol supozante, ke la mortintoj ĉiunokte
veturis plenvele returnen. Por tion malebligi, ni ferlis
antaŭnoktiĝe ĉiujn velojn kaj uzis tiun saman rimedon, kiun ni
jam antaŭe provis ĉe la pordo en la kajuto: ni skribis sur
pergamenon la nomon de l' Profeto kune kun la sentenco de la avo,
kaj ĉirkaŭligis per tio la ferlitajn velojn. Maltrankvilanime
ni atendis en nia ĉambreto la sekvon. Ĉi tiun fojon la
fantomoj ŝajnis eĉ pli terure furiozi, ol antaŭe; sed jen, la
sekvintan matenon, kunvolvitaj estis la veloj, tute kiel ni ilin
lasis. Ni streĉis dum la tago nur tiom da veloj, kiom ni
bezonis, por peleti la ŝipon antaŭen; kaj tiamaniere ni
transiris en kvin tagoj spacon sufiĉe grandan.
Fine, la sesan tagon matene, ni ekvidis, en malgranda interspaco,
la teron, kaj ni dankis Allah'on kaj lian Profeton pro nia
mirinda savo. Dum tiu tago kaj la sekvinta ĝin nokto ni
veturadis laŭlonge de l' marbordo, kaj la sepan matenon ni
kredis ekvidi urbon, nemalproksime kuŝantan. Kun granda peno ni
ĵetis ankron, kiu tuj enfundiĝis; poste, surakviginte
malgrandan boaton, kiu staris sur la ferdeko, ni remis per ĉiuj
fortoj al la urbo. Post duonhoro, enirinte riveron kiu enfluis
tie en la maron, ni surbordiĝis. Ĉe la urba pordego ni
informiĝis pri la nomo de la urbo kaj sciiĝis, ke ĝi estas
Hinda urbo, kuŝanta ne malproksime de la sama regiono, kien mi
intencis marveturi en la komenco. Ni eniris en karavanejon, kie
ni refreŝigis nin post nia aventurplena vojaĝo. Mi ankaŭ
serĉis tie saĝan kaj prudentan homon, sciigante al la mastro,
ke mi tian bezonas, kiu ion komprenas pri la sorĉarto. Li
kondukis min en malmulteuzatan flankstraton ĝis senpretenda
domo, kies pordon li frapis, kaj oni lasis min eniri, dirante, ke
mi demandu pri Mulej.
En la domo venis renkonte al mi maljuna vireto, kun griza barbo
kaj longa nazo, kaj demandis, kion mi deziras. Mi diris al li,
ke mi serĉas la saĝan Mulej'on, kaj li respondis al mi, ke tio
estas li mem. Mi petis de li konsilon, kion fari je la
mortintoj, kaj kion ekaranĝi por forigi ilin el la ŝipo. Li
respondis, ke la ŝipanaro estas verŝajne, pro iu krimo,
sorĉetenita surmare; la sorĉo, diris li, kredeble
malefektiviĝos, se oni alportos ilin teren, sed tio povos nur
fariĝi, se oni forigos la tabulojn, sur kiuj ili kuŝas. Al mi,
li kredis, apartenas ĉiarajte la ŝipo, kune kun ĝia tuta
ŝarĝo, tial ke mi kvazaŭ ĝin trovis; tamen mi nepre
prisilentu la tutan aferon kaj faru al li el mia superfluo
malgrandan donacon, redone de kiu li, per siaj sklavoj, helpos
min forigi la mortintojn. Mi promesis, ke mi riĉe rekompencos
lin, kaj ni ekvojiris kun kvin sklavoj, kiuj estis provizitaj per
segiloj kaj hakiloj. Survoje la sorĉisto Mulej ne ĉesis laŭdi
nian feliĉan ideon ĉirkaŭvolvi la velojn per sentencoj de l'
Korano. Li diris, ke tio estis nia sola savrimedo.
Estis ankoraŭ iom frue en la tago, kiam ni alvenis la ŝipon.
Ni tiuj komencis labori, kaj kvar el la mortintoj kuŝis jam post
unu horo en la barketo. Kelkaj el la sklavoj, por entombigi
ilin, devis remtransporti ilin al la tero. Reveninte, ili
rakontis, ke la mortintoj evitigis al ili la penon de enterigo
per tio, ke ili disfalis en polvon, tuj kiam oni kuŝigis ilin
teren. Ni daŭrigis desegi la mortintojn, kaj jam antaŭvespere
ĉiuj estis alportitaj al la tero. Fine estis plu neniu surŝipe
krom tiu, kiu estis najlita al la masto. Vane ni penis eltiri la
najlon el la ligno; nenia potenco povis ekmovi ĝin eĉ je unu
hareto. Mi ne sciis, kion ekfari: ni ja ne povis dehaki la
maston por transportigi lin teren. Tamen de ĉi tiu embaraso
liberigis nin Mulej. Li ordonis al sklavo, rapide remi
marborden, por alporti poton da tero. Ricevinte ĉi tion, la
sorĉisto elparolis super ĝi misterplenajn vortojn kaj
superŝutis per la tero la kapon de l' mortinto. En la sama
momento tiu ĉi malfermis la okulojn kaj profunde enspiris, kaj
la vundo de la najlo en lia frunto eksangis. Facile nun ni
eltiris la najlon, kaj la vundito falis en la brakojn de unu el
la sklavoj.
"Kiu kondukis min ĉi tien?" parolis li, laŭŝajne reakirinte
kelkagrade la fortojn.
Mulej montris min per la fingro. Mi alproksimiĝis.
"Dankon al vi, fremdlanda nekonato! Vi savis min el
longedaŭraj turmentoj. Jam de kvindek jaroj mia korpo
ŝipveturadas tra ĉi tiuj ondoj, kaj mia animo estis kondamnita
ĉiunokte reeniri en ĝin. Sed nun fine mia kapo ektuŝis la
teron, kaj mi povas iri, repaciĝinte, al miaj prauloj."
Mi petis lin rakonti al ni, kiel kaptis lin ĉi tiu terura stato,
kaj li parolis:
"Antaŭ kvindek jaroj mi estis respektata potenculo kaj loĝis
en Alĝero. Sed avareco puŝis min ekipi ŝipon kaj min doni al
la marrabado. Foje, daŭriginte jam de kelka tempo ĉi tiun
fikomercon, mi enŝipigis en Zante'o derviŝon, kiu deziris
vojaĝi senpage. Mi kaj miaj kunuloj estis malĝentilegaj homoj
kaj neniel respektis la sanktecon de tiu viro; kontraŭe, mi
insulte mokadis lin. Sed foje li en sankta fervoro riproĉis min
pro mia pekoplena vivado. Tiam min, post multa trinkado kun mia
manovrestro, ekregis nokte en mia kajuto la kolero. Furiozega
pro tio, kion al mi diris derviŝo kaj kion mi eĉ al sultano ne
permesus al mi diri, mi kuregis sur la ferdekon kaj trapikis al
li la bruston per mia ponardo. Mortante, li malbenis min kaj
mian ŝipanaron, ke ni ne povu vivi nek morti, ĝis ni kuŝigos
teren nian kapon. La derviŝo mortis, kaj ni ĵetis lin en la
maron kaj ridis pri liaj minacoj. Sed jam en tiu sama nokto
plenumiĝis liaj vortoj. Kelkaj el miaj ŝipanoj ribelis
kontraŭ mi. Kun terura kolerego oni interbatalis, ĝis miaj
partianoj submetiĝis kaj mi estis alnajlita al la masto. Sed
ankaŭ la ribelintoj pereis de siaj vundoj; kaj baldaŭ mia
ŝipo estis nenio alia krom granda tombo. Al mi ankaŭ
estingiĝis la lumo de la okuloj: mi ĉesis spiri kaj kredis, ke
mi mortas. Sed tio estis nur rigidiĝo, kiu tenis min
enkatenita. En la sekvinta nokto, je la sama horo, je kiu ni
ĵetis maren la derviŝon, mi kaj ĉiuj miaj kunuloj revekiĝis.
Revenis al ni nia vivo; sed estis al ni neeble ion alian fari aŭ
paroli, krom tio, kion ni parolis kaj faris en tiu nokto. Tiel
ni marveturadas jam de kvindek jaroj, ne povante vivi nek morti;
ĉar kiel ni povis atingi la teron? Kun freneza ĝojo ni ĉiam
veturis plenvele tra la ventego, ĉar ni esperis disfrakasiĝi
fine kontraŭ iu krutaĵo kaj nian lacan kapon sur la fundo de la
maro kuŝigi al ripozo. Tio ne prosperis al ni. Sed nun mi
mortos. Denove mi dankas vin, nekonata savinto! Se trezoroj
povas vin rekompenci, prenu mian ŝipon, kiel signon de mia
dankemo."
Tiel parolinte, la kapitano klinis la kapon kaj mortis. En la
sama momento li ankaŭ, kiel antaŭe liaj kunuloj, disfalis en
polvon. Ĉi tion ni kolektis en kesteto kaj enterigis. El la
urbo mi venigis laboristojn, kiuj rebonigis mian ŝipon.
Grandprofite interŝanĝinte kontraŭ aliaj la komercaĵojn,
kiujn mi havis surŝipe, mi dungis maristojn, faris al mia amiko
Mulej riĉajn donacojn, kaj forŝipiĝis al mia patrujo. Tamen
mi faris grandan ĉirkaŭveturadon, surbordiĝante en multaj
insuloj kaj landoj, kie mi vendis miajn komercaĵojn. La Profeto
benis mian entreprenon. Post tri kvaronjaroj mi alvenis Balsoron
duoble pli riĉa, ol faris min la mortanta kapitano. Miaj
samurbanoj miregis pro miaj riĉaĵoj kaj mia feliĉo: neeble
estis malkredigi al ili, ke mi eltrovis la diamantan valon de l'
fama vojaĝanto Sindbado. Mi ne maltrompis ilin. Sed de nun la
junaj Balsoranoj, apenaŭ atinginte sian dekokan jaron, devis
forvojaĝi en la mondon, por fari, simile al mi, sian feliĉon.
Mi, miaparte, vivadis trankvile kaj pace. Ĉiukvinjare mi
vojaĝis Mekka'on, por danki la Sinjoron en sankta loko pro lia
beno kaj por peti pro la kapitano kaj liaj kunuloj, ke li akceptu
ilin en sian paradizon.
En la sekvinta tago la karavano vojiris seninterrompe antaŭen.
Post kiam la vojaĝantoj ripozis en siaj tendoj, parolis Selim,
la fremdulo, al Mulej, la plej juna komercisto: "Vi ja estas el
ni la plej juna, kaj ĉiam gajhumora; sendube vi do scias por ni
iun bonan ŝercrakonton. Nu, prezentu ĝin por nia regalo, ke
ĝi refortigu nin post la varmego de l' tago." "Kun plezuro mi
rakontus al vi ion amuzan," respondis Mulej, "sed al juneco, en
ĉiuj cirkonstancoj, konvenas modesteco; kaj tial mi devas cedi
la unuan lokon al miaj pliaĝaj kunvojaĝantoj. Sed Zaleŭkos
estas ĉiam tiel serioza kaj malbabilema; kial do li ne rakontu
al ni tion, kio malĝojigis lian vivon? Eble ni povos malpliigi
lian ĉagrenon, se ĉagrenon li havas; ĉar fraton ni helpas
volonte, eĉ se li estas alikredano."
La tiel alvokata estis greka komercisto, mezaĝa, bela, forta,
sed tre seriozmiena. Kvankam li estis "nefidelulo" (ne
mahometano), liaj kunvojaĝantoj tre amis lin; ĉar lia tuta
personeco vekis ĉe ili estimon kaj konfidon. Plie, li havis nur
unu manon, kaj kelkaj supozis, ke de ĉi tiu perdo venas lia
seriozeco.
Zaleŭkos respondis al la afabla demando de Mulej: "Tre honoras
min via konfido. Ĉagrenon mi havas nenian, almenaŭ nenian, de
kiu vi povus liberigi min, kiom ajn vi tion dezirus. Tamen, ĉar
Mulej ŝajnas riproĉeti al mi mian seriozecon, mi rakontos al vi
ion, kio, espereble, senkulpigos min, se mi estas pli serioza ol
aliaj. Kiel vi vidas, mi perdis mian maldekstran manon. Ne de
mia naskiĝo ĝi mankas al mi, sed mi perdis ĝin en la plej
teruraj tagoj de mia vivo. Ĉu pro tio mi estas kulpa: ĉu ne
estas pardoneble, ke mi estu de tiuj tagoj pli serioza, ol
pravigas mia nuna situacio: volu mem juĝi, aŭdinte la historion
pri la dehakita mano."
La Historio pri la Dehakita Mano.
Mi naskiĝis en Konstantinopolo. Mia patro estis dragomano[1]
ĉe La Porto,[2] kaj, krom tio, profite komercis silkajn
ŝtofojn kaj bonodorajn oleojn. Li donis al mi bonan edukadon,
parte instruante min proprapene, parte instruigante min de unu el
niaj pastroj. En la komenco li destinis min kiel transprenonton
de sia magazeno: sed fine, ĉar mi vidigis neesperitajn de li
kapablojn, li decidis, laŭ konsilo de siaj amikoj, farigi min
kuracisto, ĉar kuracisto, kiu ellernis iom pli multe ol
ordinaraj ĉarlatanoj, povas en Konstantinopolo riĉiĝi.
En nian domon venadis multe da Frankoj.[3] Unu el ili
konsentigis mian patron, lasi min forvojaĝi en lian hejman
landon, al la urbo Parizo, kie, li diris, oni povas senkoste kaj
plej bone akiri tiuspecajn sciaĵojn. Li proponis konduki min
tien proprapage, kiam li reiros hejmlanden. Mia patro, kiu
ankaŭ jam faris vojaĝojn en sia juneco, akceptis la proponon,
kaj la Franko diris al mi, ke mi estu preta ekvojaĝi post tri
monatoj. Mi estis elekscitita de ĝojo pro la espero vidi
fremdajn landojn, kaj apenaŭ mi povis atendi ĝis la momento de
la enŝipiĝo. Jam ordigis la Franko siajn aferojn kaj pretiĝis
por la vojaĝo. En la antaŭtago, mia patro kondukis min en sian
dormoĉambreton. Tie mi vidis belajn vestojn kaj armilojn,
kuŝantajn sur la tablo. Sed pli ol ĉio altiris miajn rigardojn
granda amaso da oro, ĉar neniam ankoraŭ mi vidis tian multegon,
kolektitan unuloken. Mia patro ĉirkaŭprenis min kaj diris:
"Vidu, filo mia, jen mi havigis al vi vestojn por via vojaĝo.
Ĉi tiuj armiloj estas viaj; ili estas tiuj samaj, kiujn alligis
al mi via avo, kiam mi ekforiris fremdlanden. Mi scias, ke vi
povas ilin uzi. Tamen, uzu ilin nur en la okazo, se oni atakos
vin; kaj tiam ja frapu tutforte. Mia havo ne estas granda. Mi
dividis ĝin, kiel vi vidas, en tri partojn; unu estas via; unu
estu mia vivteno kaj rezervkapitalo; sed la tria devas esti
sankta, netuŝebla trezoro, kiu servu al vi en horo de urĝega
bezono."
Tiel parolis mia maljuna patro. Larmoj ĵetiĝis al liaj okuloj,
eble pro ia antaŭsento, ĉar de post tiu tago mi neniam revidis
lin plu.
La vojaĝo plenumiĝis sen ia malfeliĉo. Baldaŭ ni alvenis
Franklandon; kaj, post plua sestaga vojiro, ni atingis la grandan
urbon Parizon. Ĉi tie mia franka amiko luis por mi ĉambron,
kaj konsilis al mi, elspezi saĝe mian monon, kiu sumiĝis je du
mil taleroj. En tiu urbo mi vivis tri jarojn, kaj ĉion
ellernis, kion bona kuracisto devas scii. Sed mensoge mi
parolus, se mi dirus, ke mi estis tie feliĉa, ĉar tute ne
plaĉis al mi la moroj de tiu popolo, kaj, plie, mi havis ĉe ili
nur malmulte da bonaj amikoj; tamen ĉi tiuj estis ja noblaj
junuloj.
Pli kaj pli potence regis min la deziro revidi mian patrujon.
Dum la tuta tempo de mia foresto mi aŭdis nenion pri mia patro.
Tial, kiam prezentiĝis favora okazo por reiri hejmen, mi tuj
profitis ĝin.
Sciiĝinte, ke tre baldaŭ iros senditaro el Franklando al La
Porto, mi dungiĝis kiel ĥirurgo en la sekvantaron de l'
ambasadoro, kaj tiel sukcesis reveni Stambulon. Sed mi trovis
fermita la domon de mia patro, kaj la mirantaj pro mia reveno
najbaroj diris al mi, ke mia patro mortis antaŭ du monatoj. Tiu
pastro, kiu instruis min en mia juneco, alportis al mi la
ŝlosilon; kaj nun, sola kaj de ĉiuj forlasita, mi eniris en la
dezertan domon. Mi retrovis ĉion en sama stato, kiel mia patro
ĝin lasis; mankis nur la oro, kiun li promesis konservi por mi.
Mi demandis pri tio la pastron, kaj ĉi tiu sin klinis kaj diris:
"Via patro mortis kiel sankta homo; al la eklezio li testamentis
sian oron." Ĉi tion mi tute ne povis, kaj ankoraŭ nun ne
povas, kompreni. Sed kion fari? Mi havis neniun, kiu povus
atesti kontraŭ la pastro; kaj vere mi devis min juĝi feliĉa
pro tio, ke li ne konsideris ankaŭ la domon kaj la komercaĵojn
de mia patro kiel testamentaĵon. Tio estis la unua malfeliĉo,
kiu trafis min. Kaj nun venis aliaj, en seninterrompa sinsekvo.
Mia famo kuracista tute ne disvastiĝis, ĉar mi hontis ludi
rolon ĉarlatanan, kaj mankis al mi en ĉiuj okazoj la rekomendo
de mia patro, kiu estus prezentinta min al riĉuloj kaj
eminentuloj, kiuj jam ne pensis plu pri la malfeliĉa Zaleŭkos.
Ankaŭ la komercaĵojn de mia patro mi ne povis vendi, ĉar jam
tuj post lia morto disforiĝis lia klientaro, kaj nur iom post
iom oni akiras novan. Foje, dum mi malĝoje meditis pri mia
situacio, revenis en mian memoron, ke mi jam ofte vidis en
Franklando sampatrujanojn, kiuj travojaĝadas la landon kaj
elmontras siajn vendotaĵojn sur la foirejoj de la urboj. Mi
rememoris, ke oni volonte aĉetas de ili, ĉar ili venas el
fremdaj landoj, kaj ke tiaj komercistoj povas fari centoblan
profiton. Mi tuj prenis decidon. Vendinte mian patran domon, mi
donis parton de la tiel enspezita mono al fidinda amiko, por ke
li tenu ĝin garde, kaj per la cetero mi aĉetis objektojn, kiuj
en Franklando estas maloftaj, ekzemple, ŝalojn, silkajn
ŝtofojn, kuracajn ŝmiraĵojn kaj oleojn. Poste, luinte lokon
sur ŝipo, mi ekvojaĝis duafoje Franklandon.
Apenaŭ mi preterveturis la kastelojn de l' bordoj Dardanelaj,
denove ŝajnis la sorto fari al mi favoran rideton. Nia vojaĝo
estis mallongedaŭra kaj feliĉa. Mi trapasis la urbojn kaj
urbetojn franklandajn, kaj ĉie mi trovis tre aĉetemajn
klientojn. Mia amiko en Stambulo sendis al mi ree kaj ree novajn
provizojn da vendotaĵoj, kaj de tago al tago mi fariĝis pli
riĉa. Fine, opiniante, ke mi jam sufiĉe ŝparis, por povi
riski pli gravan entreprenon, mi enpakis miajn komercaĵojn kaj
foriris Italujon. Sed mi ne forgesu ektuŝi alian aferon, kiu
donis al mi ŝatindan profiton: mi helpis min ankaŭ per mia
kuracarto. Alveninte en urbon, mi anoncigis per afiŝoj, ke jen
prezentas sin greka kuracisto, kiu jam resanigis multe da
malfeliĉuloj; kaj vere mia balzamo kaj miaj medikamentoj
enspezigis al mi ne malmulte da zekinoj.[4] Tiel mi venis fine
al la urbo Firenzo en Italujo. Mi intencis resti longatempe en
ĉi tiu urbo, ne sole ĉar ĝi tre plaĉis al mi, sed ankaŭ pro
tio, ke mi volis mallaciĝi post la penegoj de miaj vagadoj. Mi
luis magazenon en la kvartalo _Santa Croce_ (santa kroĉe), kaj
ne malproksime de tie, en gastejo, kelkajn belajn ĉambrojn kun
altano.[5] Senprokraste mi ĉirkaŭportigis miajn afiŝojn,
kiuj anoncis min kiel kuraciston-komerciston. Apenaŭ mi
malfermis mian magazenon, alvenis arege la aĉetontoj; kaj
kvankam mi havis prezojn iom altajn, mi vendis pli multe ol
aliaj, ĉar mi estis komplezema kaj afabla al miaj klientoj.
Mi jam travivis en Firenzo kvar agrablajn tagojn, kiam unu
vesperon, antaŭ ol fermi la magazenon, mi pririgardis ankoraŭ
unu fojon, laŭkutime, la enhavon de miaj sanigilujoj, kaj jen,
en malgranda skatolo, mi trovis bileton, kiu, laŭ mia memoro, ne
estis enmetita tien de mi. Mi malfermis la bileton, kaj legis en
ĝi ordonon, ke mi troviĝu akurate je la dekdua horo tiunokte
sur la ponto nomata _Ponte vecchio_ (ponte vékkio).
Longatempe mi meditis, demandante min vane, kiu ordonas min tien;
sed ĉar mi ne konis en Firenzo eĉ unu homan estaĵon, mi fine
diris al mi, ke eble oni volas konduki min kaŝe al iu malsanulo:
jam pli ol unu fojon tio okazis al mi. Mi do decidis tien iri;
sed mi alligis antaŭzorge la sabron, kiun donacis al mi iam mia
patro.
Mallonge antaŭ noktomezo mi eliris, kaj baldaŭ alvenis al
_Ponte vecchio_. Mi trovis la ponton senhoma kaj dezerta kaj
decidis atendi, ĝis tiu aperos, kiu min vokis. Estis malvarma
nokto; la luno brilis hele, kaj mi rigardadis malsupren en la
ondojn de Arno, kiuj fulmetadis malproksimen en la lumo. Eksonis
la dekdua horo ĉe la preĝejoj de la urbo. Mi elrektiĝis, kaj
jen antaŭ mi staris altkreska viro, tute envolvita en ruĝan
mantelon, kies unu brustrandon li tenis antaŭvizaĝe. Komence
mi iom ektimis, ĉar tiel subite li ekstaris malantaŭ mi tie.
Sed tuj mi retrankviliĝis kaj diris:
"Se estas vi, kiu venigis min ĉi tien, diru, per kio mi devas
vin servi?"