_Si Feliza cay Urbana_.--PAOMBONG ...
URBANA: Basahin mo ang sulat nang isa cong caibigan na casama nito.
Nabalitaang co na siya,i, caquilala at capit bahay ni Amadeo, caya
siya ang pinagtanon~gan co, cun sa caasalang naquiquita niya sa
baguntauong ito, ay maihahatol niya sa aquin na ipahinuhod co ang
aquing loob, na maguing esposo co.
_Isang caibigan ni Feliza_
FELIZA: Sa cahin~gian mo na saysayin co sa iyo ang caasalan ni Amadeo,
di mo man sinabi ang puno,t, cadahilanan, ay nahulaan co ang laman
nang pusó mo. Dinguin mo ang aquing salitá:
Ang bilang nang panahon nang pagca tauo ni Amadeo ay labis nang dalaua
sa edad mo n~gayon na labing anim. Natanto mo na siya ay tubo sa
liping guinoo; ang magulang niya,t, magulang co naman ay
magcacaibigan, caya ang canilang pagcacaquilala at pagcacasundo ay
aming minana naman ni Amadeo, na aquing capoua bata. Di mamacailang
nacacasabay co nang cami,i, musmos pa sa pagsisimba, at pagpa sa
escuela, cayá ang madalas ay na pagtatanon~gan co nang di co
narurunun~gan sa lecciong ibinigay sa aquin nang maestra. Ang caniyang
cabaitang cacambal nang pagca bata, ay di tinalicdan, cun di
pinaibayuhan, n~gayong lumaqui na. Loob ay matipid, marunong
maquiramdam sa capoua bata; hindi naquiquipag-ibigan cahima,t,
can~gino, cun di sa naquiquilalang may tacot sa Dios: Dinguin mo ang
sinasalitá niya sa aquin na napahamac na bata, dahil sa maling
pagiibigan, na caniyang nabasa sa isang libro ni San Alfonso de
Legorio.[60]
May isang batang may loob sa Dios, mauilihin sa pagcocompisal at
paquiquinabang, na sinabi nang caniyang confesor na di nagcasala nang
daquila, mula nang magca loob. Isang arao na siya,i, naglilibang,
nacatagpo nang isang masamang bata, na nacasira nang caniyang
cabanalan. Ualang málay malay sa pagcacasala, ay tinuruan nang paraan
nang malupit na batá, sa paggauá nang masamá. Nang siya,i, maoui sa
caniyang bahay, dumating ang gabi,i, guinauá ang natutuhang casalanan.
¡Oh di sucat malirip na justicia nang Dios! Nang gabi ring iyon ay
dinatnan nang camatayan sa pagcacatulog. Nang quinabucasang maquita
nang ina,i, patay ang anac, ay ualang pagcasiyahan nang calumbayan,
dahil sa pagcamatay na biglá, at di pagcacompisal nang caniyang anác.
Ipinatauag na madali ang confesor, at ipinahayag ang caniyang
agam-agam. Ang sagot nang confesor, ay huag ca, aniyang man~ganib, at
ang anac mo ay di nagcasala cailan man nang daquila; gayon man
aniya,i, ipaghahaing co siya sa Dios nang Santo Sacrificio nang misa,
upan ding macacauas siya sa hirap sa purgatorio cun doo,i, may
pinagdurusahan. Lumacad nang madali sa sacristia ang sacerdote, at
gumayac, sa pagmimisa. Nang siya,i, pasa sa altar na, ay nacaramdam na
sa caniyang licoran ay may humahauac sa casulla,t, ayao siyang
palacarin. Nang caniyang lin~gonin, ang naquita ay isang
caquilaquilabot na anino, na anyong tauo na nan~gusap; huag mo aniya,
acong ipagmisa, at aco,i, nagdurusa sa infierno. Sa uicang ito,i,
sabihin ang pagcamaang nang sacerdote. ¿Di baga, aniya, ang sabi mo sa
aquin nang icao buhay pa,i, di ca nacagaua nang casalanang daquila?
Oó, ang sagót nang caloloua, hangang sa cahapong aco,i, tinuruan nang
masamá. Capagca gauà co nang casalanan, ay tinambin~gan aco agád nang
parusa.
Ito ang dahilan, Feliza, nang pagilag ni Amadeo sa masamang
pagiibigan, caya malayong malayo, at ilág na ilág sa man~ga batang
hilig sa calupaan. Di naquiquipagpulong sa man~ga lansan~gan at sa
pagiinoman.
Sa umaga, bago patun~go pa gagauin, ay nagsisimba muna at ang
sinusunod yaong hatol nang ating P. J. C. sa Santo Evangelio. Hanapin
muna ninyo ang caharian nang Dios, at ang lahat ay maquiquita
ninyo.[61] Capagcatapos, ay napatutun~go sa caniyang sasahan,
pinaquiquialaman. Cun macaquita nang i-asusucal nang loob sa man~ga
upahan, ay di maca bitiu nang uicang di matuid, di nanampalasan at di
linilimot na ang pan~ginoon at alila, ay iisa rin sa mata nang Dios.
Cun nagsasaca nang caniyang buquid, cahima,t, ang hayop ay dili
matumpac, nang paggauá, at naglilibang-libang, caraca-raca,i, hahanap
nang lihim na lugar, nagpapasi-pacial, ang mata ay sa lupa,t, hindi
nan~gun~gusap. ¡Oh Feliza! cun maquita cong gayon, ay naalaala co si
Isaac, na naquita ni Reveca, na nagpapasial sa cabuquiran at
nagdidili-dili.
Cun naquiqui umpoc sa man~ga binata si Amadeo,i, nacan~giti lamang
dili mapanulos na maquipaghambogan, di naman pulaan yaong man~ga
baguntauong nan~gagcacamali, diyan ipinaquiquita ang caniyang
carunun~gan na maquipagcapoua tauo, na pinagaralan sa magulang. Cun
may magpahamac na baguntauo, na maguica sa caniya na
nagbabanalbanalan, dahilan sa naquiquitang cabaítan, at malimít na
pagpasoc sa Simbahan, ay di mabuyong magalit, sumagot man ay banayad,
di magdalang poot sa carohaguinan. Ay at tila naquiquita co yaong
mabait na baguntauong nan~gusap: aco,i, isang baguntauo na inaaglahi
at dinudouahagui, gayon ma,i, ang man~ga utos mo, Dios co,i, di co rin
linilimot.[62] Paganhing saysayin dito sinasalita co sa iyo,i,
matatantó mo ang pagibig sa Dios at cabaitan, ang carunun~gang
maquipagcapoua tauo, mapagtiis nang hirap at carouahaguinan sa mundo
na tínataglay ni Amadeo.
Aquing nasambit sa iyo na sa tanong mo sa aquin, ay natanto co ang
laman nang puso mo. N~gayo,i, dinguin mo naman yaring ipahahayag co,
na di man sagot sa tanong mo, ay ucol na hatol sa nabasa cong puso mo.
Si Isaac ay mabait, mabanayád ang asal; di ipinahintulot ni Sara, na
cániyang ina, na magasáua sa, man~ga babaye na taga Canaan, na
palalo,t malupit, cun di cay Reveca, na tubo sa caniyang angcan na
marunong matacot, mamintuho,t, cumilala sa Díos. Itong guinauá ni
Sara, sa caniyang anac na lálaqui na sinalita co sa iyo,t, nang
pagcunan mong uliran, yayamang naquiquitaan mo si Amadeo nang
cabaita,t, cabanalan. In~gatan ca naua nang Dios, Feliza, at
naghihintay namang pagutusan itong iyong--CAIBIGAN.
Sa ganitong balita, Urbana, nang isa cong caibigang tapat na loob; sa
man~ga pahayag ni ama ni ina at iba pang camaganac natin, ay sinaysay
co cay ina, na pumapayag na aco, na si Amadeo,i, maguing esposo co. Di
co na sabihin sa iyo ang man~ga nangyaring ualang cabuluhan, bago cami
nacasal. Sa arao na ito dumulog cami sa altar, tinangap namin ang
Santo Sacramento nang matrimonio, aco,i, nan~gaco sa harap nang Dios
at ng sacerdote, gayon din naman si Amadeo na aco,i, maguing esposa
niya, at siya,i, maguing esposo co. Adios, Urbana, at hinihintay co na
icao,i, sumulat sa aquin.--FELIZA.