_Si Urbana cay Felisa_.--MANILA....
FELIZA: Dito,i, ang ipahahayag co sa iyo, ay ang aasalin ni Honesto,
sa paquiquipagaliuan sa capoua bata, at ang paglalaro cun siya,i,
lumaqui na. Ang isip nang tauo ay para rin naman nang tauo, na
nahahapo cun mapinsalaan sa paggaua. Ang malabis na pagaaral, ang
magisip na palagui, ang magpuyat sa pananalan~gin, na bahagya na
macapagpahin~ga ang catauan, sa oras na quinacailan~gan, at ano mang
gauin nang tauo pag di natunton sa guhit, ay nacapagcaca-saquit, caya
itinutulot ang pagaalio, nang may pagcaguinhauahan ang tauo, may
pagcaliban~gan at nang houag maginit ang ulo. N~guni, at sapagca ang
lahat nang gagauin nang tauo, ay i-aalinsunod sa regla, cun ang
pagaalio, na isa rin namang cabanalan ay napapasinsay ó
napapacalabis, ay naguiguing vicio.
Ang paglalaró nang bata sa capoua báta, ay ilalagay sa catamtaman at
houag itulot sa caniyang puso ang anomang camalian na icapipintas sa
caniyang asal.
Houag lilimutin ang cabaitan, cahinhinan, at sa caniyang calaro, ang
ipaquiquita,i, magandang loob na lalancapan nang pagpaparaya cun
cailan~gan.
Cun nananalo, ay houag magparamdam nang malabis na toua, at cun sacali
ma,t, matouá ay houag magpaquita nang quilos na sucat damdamin nang
caniyang tinalo, houag hahalachac na parang ipinagtatagumpay ang
pananalo, sapagca,t, hindi man magalit, ay capilitang masasactan ang
nagahis na calarô.
Cun natatalo naman ay houag magpahalata nang calumbayan ó cagalitan at
nang di mauicaan na masaquim sa salapî.
Sa pagdampót nang salaping panalunan, ay houag limutin ang cabaitan.
Ang paninin~gil nang pautang sa oras nang paglalarô, ay houag
gagahasaan.
Cun ang pananalo,i, nagcacaalan~gan, na ang magcacalarô ay may
cani-caniyang matouid na inihahanay, ay ipahahayág nang banayad, at
houag sisigáo-sigáo ó magpapahalatá caya na ualang inin~gat na
mahinhing loob.
Ang pagcaisahang hatolan na dapat matalo sa inaacala mang siya,i, may
matouid ay magparayá at ang isaloob, ay ang nagsihatol ay may bait na
tauo,t, ualang quinacabig at ualang iniiring. Sa matouid ma,t, sa
hindi ang caniyang pagcatalo, ay houag magpahalata nang galit, houag
ipagtapunan ang baraja ó anomang pinaglalaroan, tatadyác caya,t,
sisicad houag cucumpas cumpas sapagca,t, ang gayong quilos, ay laban
sa mahal na asal. Paganhing saysayin, sa pagaalio, ay houag lilimotin
ang tapát na paquiquipagcapoua tauo, at diyan maquiquilala cun may
pinagaralan.
Caiin~gatan mo, Feliza si Honesto, na maquipaglarô sa malulupit na
bata, sapagca,i, di man pagaauay ang caniyang matubo, ay pan~ganib na
mahaua sa canilang casamaan.
Cun may matandang maganyaya sa bata sa paglalarô ay houag
cara-caraca,i, papayag, sapagca,t, cun masda,i, isang capan~gahasan.
Cun ang larô, ay baual nang Superior Gobierno, nang Santa Iglesia ó
nang caharian, ay tumangui nang banayad, at mahan~gay siya,i,
paghinanactan sa pahinuhod sa di matouid.
Cun sa paglalaro,i, may dumating na matandá ó guinoó, at ualang
maupan, ay tumindig, at ipagcaloob ang caniyang loclocan.
Hangang naglalaro,i, houag patatalong tiquis, at nang di uicain na
naglalaro,i, masamà sa loob, ó naguulol-ulolan.
Cun ang calaro,i, cagalang-galang na tauo, at nagagalit dahil sa
natatalo,i, houag magtindig sa larò hangang di macabaui, ó siya
caya,i, tulotang umayao; at cun matalo naman ay nauucol na tumindig
at houag umutang magcabi-cabilá.
Cun aalis na sa larò, ay houag magpaquita nang galit ó calumbayan,
sapagca,t, parang pinipilit ang tumalo sa caniya na maglaban uli
hangang di macabaui; cun magcagayon, ay ano ang uiuicain cun di ang
siya,i, hindi marunong maglihim nang inin~gat sa loob. Adios, Feliza,
hangang sa isang sulat.--URBANA.