Men ziet, dat de _rankpootigen_ nog met de ringwormen overeenkomen door
de ganglieketen. Maar ze zijn al een voorbereiding tot de mollusken,
hetgeen blijkt uit den mantel, waarmee de binnenzijde der schaal
bekleed is.
KLASSE X. MOLLUSCA (WEEKDIEREN)
Zie Tabel I
_De meeste zijn gehuld in een schelp; bij sommige is deze meer of
minder in het lichaam besloten en bij nog andere ontbreekt ze geheel._
_Opmerkingen._
De _weekdieren_ zijn het best georganiseerd van alle evertebraten,
d.w.z. het meest samengesteld en den visschen het naast bestaande.--Ze
vormen een rijkvertakte klasse als afsluiting der ongewervelde dieren,
bij uitstek van de overige onderscheiden doordat het zenuwstelsel
noch uit een ruggemerg noch uit een ganglieketen bestaat.
De natuur schijnt, op den drempel van de bewerktuiging der
_vertebraten_, de noodige toebereidselen daartoe te treffen. De
mollusken, die met een geleed huidskelet voorgoed gebroken hebben,
zijn dan ook zeer langzaam in hun bewegingen en schijnen in zooverre
zelfs lager georganiseerd dan de insecten. En voorts laten zij vooral
in hun zenuwstelsel een overgangstoestand zien tusschen de ongewervelde
en de gewervelde dieren en zijn in dat opzicht goed gekarakteriseerd
tegenover de andere evertebraten.
OVERZICHT VAN DE WEEKDIEREN
ORDE I. KOPLOOZE WEEKDIEREN (MOLLUSCA ACEPHALOTA)
_Geen kop, oogen of kauwwerktuigen; voortplanting zonder paring. De
meeste hebben een tweekleppige, scharnierende schelp._
BRACHIOPODA
Lingula. } "Armpootige
Terebratula. } Weekdieren"
Orbicula. }
OSTRACEAE
Radiolites.
Calceola.
Crania (Brachiopode).
Anomia (Zadelmossel).
Placuna (Zadelschelp).
Vulsella (Tangmossel).
Ostrea (Oester).
Gryphaea.
Plicatula.
Spondylus (Klepoester).
Pecten (Kam- of Jacobsschelp).
BYSSIFERAE
Pedum.
Lima (Vijlmossel).
Pinna (Steekmossel).
Mytilus (Mossel).
Modiola (Baardmossel).
Crenatula.
Perna.
Malleus (Hamermossel).
Avicula (Vogelmossel).
--
CHAMACEAE
Ætheria (Afr. zoetwateroesters).
Chama (Gaapmossel).
Diceras.
Corbula (Korfje).
Pandora.
--
NAJADES
Unio (Schildersmossel).
Anodonta (Vijvermossel).
ARCACEAE
Nucula (Nootschelp).
Pectunculus.
Arca (Arkmossel).
Cuculaea.
Trigonia (Driehoekschelp).
--
CARDIACEAE
Tridacna (Reuzenschelp).
Hippopus (Paardevoet).
Cardium (Kokkel).
Isocardia (Hartkromp).
Cardita.
CONCHIAE
Venericardia.
Venus (Venusschelp).
Cytherea.
Donax (Zaagje).
Tellina (Platschelp).
Lucina.
Cyclas (Hoornschaal).
Galathaea.
Capsa.
MACTRACEAE
Erycina.
Ungulina.
Crassatella (Dikschelp).
Lutraria (Slijkschelp).
Mactra (Strandschelp).
--
MYIDAE
Mya (Gaper).
Panopea.
Anatina (Eendenschelp).
SOLENACEAE
Glycymeris.
Solen (Messcheede).
Sanguinolaria.
Petricola. (Steenboorder).
Saxicava. (Steenboorder).
Rupellaria.
PHOLADIDAE
Pholas (Baardmossel).
Teredo (Paalworm).
Fistulana (Zandpijp).
Aspergillum (Gieterschelp).
--
ASCIDIAE [39]
Ascidia (Zakpijp).
Salpa (Glaspijp).
Mammaria.
ORDE II. WEEKDIEREN MET KOP (MOLLUSCA CEPHALA)
_Een duidelijke kop, oogen, en gewoonlijk twee of vier voelers; in
den bek kaken of een slurf; voortplanting door paring. Schelp indien
aanwezig, nooit tweekleppig._
I. PTEROPODA (VLEUGELSLAKJES)
_Twee zijdelingsche, vinvormige vleugels._
Hyalea. Geschaalde }
Pneumodermon. } } Vleugelslakken.
Clio. } Ongeschaalde }
II. GASTEROPODA (BUIKVOETIGEN)
_A. Lichaam recht, over (bijna) de heele lengte met den voet
vereenigd._
TRITONIDAE
Glaucus (Zeeblauwe drijfslak).
Aeolis (Draadslak).
Scyllaea (Sargassumslak).
Tritonia.
Tethys (Zeilslak).
Doris (Sterslak).
PHYLLIDIIDAE
Pleurobranchus (Schildpadslak).
Phyllidia.
Oscabrium (keverslak).
Patella (Napje).
Fissurella (Sleutelgathoren).
Emarginula.
APLYSIIDAE
Aplysia (Zeehaas).
Dolabella.
Bullaea.
Sigaretus.--
LIMACEAE
Oncidium (Zee-longslak).
Limax (Veldslak).
Parmacella.
Vitrina (Glashoren).
Testacella (Vleeschetende schaaltjesslak).
_B. Lichaam spiraalvormig; geen sipho._
HELICIDAE
Helix (Gew. Huisjesslak).
Helicina.
Bulimus (Veelvraatslak).
Amphibulimus.
Achatina (Patrijsslak).
Pupa (Tonhorentje).
ORBACEAE
Cyclostoma (Rondmond).
Vivipara (Moerasslak).
Planorbis (Posthoornslak).
Ampullaria (Kogelslak).
AURICULACEAE
Auricula (Oorslak).
Melanopsis--
Melania (Levendbarende zoetwaterslak).
Limnaeus (Poelslak).
NERITACEAE
Neritina.
Nacella (Beekslak).
Nerita.
Natica (Tepelhoren).
STOMATACEAE
Haliotis (Zeeoor).
Stomatia.
Stomatella.
TURBINACEAE
Phasianella.
Turbo (Maanhoren).
Monodonta.
Delphinula.--
Scalaria (Wenteltrapje).
Turritella (Torentje).
Vermicularia?
HETEROCLITA
Volavria.
Bulla (Blaasslak).
Janthina (Kwalboot- of viooltjesslak).
CALYPTRACEAE
Crepidula (Pantoffelslak).
Calyptraea.
Solarium (Zonnewijzer).
Trochus (Tolhoren).
_C. Lichaam spiraalvormig; een sipho._
CANALIFERAE
Cerithium (Naaldslak).
Pleurotoma (Slurfrand).
Pyrula (Peerslak).
Murex (Stekelhoorn).
Turbinella.
Fasciolaria (Bandslak).
Fusus (Spilhoren).
ALATAE
Rostellaria.
Pterocera (Duivelsklauw).
Strombus (Springende slak).
PURPURACEAE
Cassis (Stormkap).
Harpa (Harpslak).
Dolium (Tonslak).
Terebra (Schroefslak).
Eburna.
Buccinum (Wulk).
Concholepas (Chili-purperslak).
Monoceros.
Purpura (Purperslak).
Nassa (Fuikhoorn).
COLUMBELLACEAE
Cancellaria (Tralieslak).
Marginella.
Columbella (Duifjesslak).
Mitra (Mijterslak).
Voluta (Plooihoren).
INVOLUTAE
Ancillaria.
Oliva (Olijfhoren).
Terebellum.
Ovula.
Cypraea (Porceleinhoorn).
Conus (Kegelhoorn).
III. CEPHALOPODA
_A. Schaal veelkamerig (bijna alle fossiel)._
LENTICULACEAE
Miliolites.
Gyrogonites.
Rotalites.
Numulites.
Renulites.
Discorbites.
Lenticulina.
LITUOLACEAE
Lituolites.
Spirolinites.
Spirula.
Orthoceras.
Hippurites.
Belemnites.
NAUTILACEAE
Baculites.
Turrilites.
Ammonoceratites.
Ammonites.
Orbulites.
Nautilus.
_B. Schaal met een kamer._
ARGONAUTACEAE (_Levend_)
Argonauta (Papiernautilus).
Carinaria (Kielslak).
_C. Schaal ontbreekt._
SEPIALEAE
Octopus (Achtarm, Kraak).
Loligo (Pijlinktvisch).
Sepia (Zeekat).
GEWERVELDE DIEREN
Deze hebben een wervelkolom, samengesteld uit een reeks van korte,
met elkaar geledende beenderen. Deze kolom dient tot steun voor het
lichaam, tot grondslag voor het geraamte, als koker voor het ruggemerg
en eindigt van voren in een beenigen schedel die de hersenen bevat.
ORGANISATIE VAN DEN Ven GRAAD
Zie Tabel I
(_Visschen en Kruipende dieren_)
KLASSE XI. PISCES (VISSCHEN)
_Eierleggende, koudbloedige vertebraten, in het water levend en ademend
door kieuwen. De huid beschubd of wel naakt en slijmig; voortbeweging
door vliezige vinnen, gesteund door beenige of kraakbeenige graten._
_Opmerkingen._
De bewerktuiging der visschen is veel volkomener dan die der weekdieren
of der vorige klassen, aangezien zij voor 't eerst een wervelkolom
vertoonen met ruggemerg benevens een hersenschedel, den aanleg van
een skelet, waaraan de spieren steun vinden.
Intusschen zijn hun ademhalingsorganen nog overeenkomstig aan die
der week- en schaaldieren, rankpootigen en ringwormen; en nog evenmin
als deze bezitten ze een stem of oogleden.
De algemeene lichaamsvorm is aangepast aan het zwemmen en heeft de
symmetrie tusschen de gepaarde deelen behouden, die reeds bij de
insecten werd aangevangen. Voorts geschiedt van nu af de geleding
uitsluitend inwendig, tusschen de deelen van het geraamte.
N.B. Voor de overzichten van de gewervelde dieren heb ik gebruik
gemaakt van M. Dumeril, _Zoölogie Analitique_, waarbij ik mij slechts
luttele wijzigingen in de rangschikking heb veroorloofd.
OVERZICHT VAN DE VISSCHEN
ORDE I. KRAAKBEENVISSCHEN
_Wervelkolom zacht en kraakbeenachtig; geen talrijke, werkelijke
ribben_
1. _Geen kieuwdeksel, noch vlies over de kieuwen._
TREMATOPNEA
_Ademhaling door ronde gaten_
I. TR. CYCLOSTOMATA (RONDBEKKEN)
Gastrobranchus (Lancetvischje).
Petromyzon (Lamprei of Prik).
II. TR. PLAGIOSTOMATA (DWARSBEKKEN)
Torpedo (Sidderrog).
Raja (Rog).
Rhinobatus (Halawi).
Squatina (Zeeëngel).
Squalus (Speerhaai).
Aodon (Zeeduivel).
2. _Geen kieuw-deksel maar een -vlies._
_Kieuwspleten op zijde in den hals; vier gepaarde vinnen._
III.
Batrachus (Paddevisch).
Lophius (Hoozemond).
Balistes (Hoornvisch).
Chimaera (Zeerat).
3. _Een kieuw-deksel maar geen membraan._
ELEUTHEROPOMA
_Vier gepaarde vinnen; bek onder de snuit._
IV.
Polyodon (Lepelsteur).
Pegasus (Zwempaardje).
Acipenser (Steur).
4. _Een kieuw-deksel en een vlies over de kieuwen._
TELEOBRANCHIA
V. TEL. APHIOSTOMA
Macrorhynchus.
Solenostoma (Buismond).
Centriscus (Zeesnip).
VI. TEL. PLECOPTERA
Cyclopterus (Snotdolf).
Lepadogaster (Slakdolf).
VII. TEL. OSTEODERMA
Ostracion (Koffervisch).
Tetrodon (Viertand).
Ovoides.
Diodon (Egelvisch).
Sphaeroides (Ballonvisch).
Syngnathus (Zeenaald).
ORDE II. BEEN-VISSCHEN
_Wervelkolom uit beenige, onbuigzame wervels bestaand._
1. _Een kieuw-deksel en een vlies onder de kieuwen._
HOLOBRANCHIA
H. APODA. (VINLOOZEN)
_Onderste gepaarde vinnen ontbreken._
VIII. HOL. PEROPTERA
Caecilia (= Sphagebranchus)
Monopterus.
Leptocephalus (Palinglarf).
Gymnotus (Sidderaal).
Trichiurus (Degenvisch).
Notopterus.
Ophisurus (Slangaal).
Apteronotus.
Regalecus (Riemvisch).
IX. HOL. PANTOPTERA
Muraena (Murena)
Ammodytes (Zandspiering).
Ophidium (Slangvisch).
Xiphias (Zwaardvisch).
Macrognathus.
Anarrhichas (Zeewolf).
Comephorus (Olievisch).
Stromateus (Dekenvisch).
Rhombus (= Peprilus, pompano).
H. HOL. JUGULARIA
_Onderste gepaarde vinnen keelstandig voor de borstvinnen._
X. HOL. AUCHENOPTERA
Muraenoides (= Pholis, botervischje).
Calliomorus.
Uranoscopus (Sterrekijker).
Trachinus (Pieterman).
Gadus (Kabeljauwachtige).
Batrachoides (Sapo).
Blennius (Slijmvischje).
Oligopus.
Kurtus (Kuitkopvisch).
Chrysostomus.
H. HOL. THORACICA
_Onderste gepaarde vinnen onder de borstvinnen gelegen._
XI. HOL. PETALOSOMA
Lepidopus (Kousebandvisch).
Cepola (Bandvisch).
Taenioides.
Bostrichthys.
Bostrichoides.
Gymnetra.
XII. HOL. PLECOPODA
Gobius (Grondel).
Gobioides (Barreto).
XIII. HOL. ELEUTHEROPODA
Gobiomorus (Guavina).
Gobiomoroides.
Echeneis (Koperzuiger).
XIV. HOL. ATRACTOSOMA
Scomber (Makreel).
Scomberoides (Springer).
Caranx (Marsbanker).
Trachinotus (Pampano).
Caranxomorus (= Coryphaena).
Caesio.
Caesiomorus (= Trachinotus).
Scomberomorus (= Cybium, Koningsvisch).
Gasterosteus (Stekelbaars).
Centropodus.
Centronotus.
Lepisacanthus (= Naucrates, Loodsmannetje).
Histiophorus (Zwaardvisch).
Pomatomus (= Temnodon).
XV. HOL. LEIOPOMA
Hiatula (= Tautoga).
Coris.
Gomphosus.
Osphromenus (Goerami).
Trichopus.
Monodactylus (Spadevisch).
Plectorhynchus.
Pogonias (Trommelvisch).
Labrus (Lipvisch).
Cheilinus.
Cheilodipterus (Kardinaalsvisch).
Ophiocephalus (Slangekopvisch).
Hologymnotus.
Sparus (Booneknaap).
Dipterodon (= Apogon, Koning van de Mul).
Cheilio.
Mullus (Mul of barbeel).
XVI. HOL. OSTEOSTOMA
Scarus (Papegaaivisch).
Osteorhynchus.
Leiognathus.
XVII. HOL. LOPHIONOTA
Coryphaena (Goudmakreel).
Hemipteronotus.
Coryphaenoides.
Taenianotus.
Centrolophus (Zwartvisch).
Eques (Riddervisch).
XVIII. HOL. CEPHALOTA
Gobiesox (Schildvisch).
Aspidophorus (Harnasman).
Aspidophoroides (Zeestroopertje).
Cottus (Knorhaan, donderpad).
Scorpaena (Drakenkop).
XIX. HOL. DACTYLEA
Dactylopterus (Vliegende poon).
Prionotus (Amerik. poon).
Trigla (Poon).
Peristedion (Pantserhaan).
XX. HOL. HETEROSOMA
Pleuronectes.
Achirus.
XXI. HOL. ACANTHOPOMA
Lutjanus (Snapper, corra).
Centropomus (Bima).
Bodianus (Poeroentjie).
Taenionotus.
Sciaena (Schaduwvisch).
Micropterus (Zwartbaars).
Holocentrus (Stekelvisch).
Perca (Baars).
XXII. HOL. LEPTOSOMA
Chaetodon (Borsteltandkoraalvisch).
Acanthinion (= Trachinotus).
Chaetodipterus (= Ephippus,
Oceancobbler).
Pomacentrus (Rifvisch).
Pomadasys (Burro).
Pomacanthus (Tjamba).
Holacanthus (Keizervisch).
Enoplos.
Glyphidodon (Catabalie).
Acanthurus (Chirurg).
Apisurus.
Acanthopus.
Selene (Ploegschaarvisch, palometon).
Argyreiosus (Moonfish).
Zeus (Zonnevisch).
Gallus (= Alectio, Zeehaantje).
Chrysostomus.
Capros (Evervisch).
XXIII. HOL. SIPHONOSTOMA
Fistularia (Tabakspijp).
Aulostomus (Trompet).
Solenostoma (Pijpbek-zeenaald).
XXIV. HOL. CYLINDROSOMA
Cobitis. }
Misgurnus } Modderkruipertje.
Anableps (Vieroog).
Fundulus (Modder-tandkarpertje).
Colubrinus.
Amia (Slijkvisch).
Butirinus (= Chanos,melkvisch).
Tripteronotus (= Coregonus).
Ompock.
XXV. HOL. HOPLOPHORA
Silurus (Meerval).
Macropteronotus.
Malapterurus (Siddermeerval).
Pimelodus (Congros barbosos).
Doras (Gekielde of trekmeerval).
Pogonathus (Pogonias).
Cataphractus.
Plotosus.
Ageneiosus.
Macrorhamphosus (Snipvisch).
Centranodon.
Loricaria (Pantsermeerval).
Hypostomus (= Hemiancistrus).
Corydoras (Gevlekte Pantsermeerval).
Tachysurus.
XXVI. HOL. DIMEREDA
Cirrhites.
Cheilodactylus.
Polynemus (Mango- of draadvisch).
Polydactylus (Barbudos).
XXVII. HOL. LEPIDOMA
Mugil (Harder).
Mugiloides.
Chanos.
Mugilomorus (Elops).
XXVIII. HOL. GYMNOPOMA
Argentina (Zilvervisch).
Atherina (Koornaarvisch).
Hydrargyra (Tandkarper).
Stolephorus (Zilveransjovis).
Buro (Amphacanthus).
Clupea (Haring).
Mystus.
Clupanodon (Sardine).
Serpa (= Gastropelecus, Bijlvisch).
Mene.
Dorsuarius } (= Cyphosus,
Xyster. } bocachito).
Cyprinus (Karpers).
XXIX. HOL. DERMOPTERA
Salmo (Zalm).
Osmerus (Spiering).
Coregonus (Houting).
Characinus.
Serrasalmo (Zaagbuikzalm).
XXX. HOL. SIAGONOTA
Elops (Tienponder).
Megalops (Tarpon).
Esox (Snoek).
Synodon (Synodus = hagedisvisch).
Sphyraena (Pijlsnoek).
Lepidosteus (Kaaimanvisch).
Polypterus (Snoeksteur).
Scombresox (Schipper).
2. _Een kieuw-deksel, maar zonder vlies._
STERNOPTYGIA
XXXI.
Sternoptyx.
3. _Geen kieuwdeksel, wel een vlies._
CRYPTOBRANCHIA
XXXII.
Mormyrus (Nijlvisch).
Stylephorus (Griffeldrager).
4. _Geen kieuw-deksel noch vlies; buikvinnen ontbreken._
OPHICHTHYIA
XXXIII.
Unibranchus.
Sphagebranchus.
Muraenophis (= Muraena).
Gymnomuraena.
_Opmerking._
Daar het skelet bij de visschen zich eerst aan het vormen is zijn de
z.g. _kraakbeenvisschen_ waarschijnlijk de onvolkomenste.
KLASSE XII. KRUIPENDE DIEREN
Eierleggende, koudbloedige vertebraten; ademhaling, tenminste in
volwassen staat, door longen en onvolkomen. Huid naakt, beschubd of
met een beenig pantser bedekt.
_Opmerkingen._
Bij vergelijking met de visschen vindt men als merkwaardige vooruitgang
in bewerktuiging hier voor 't eerst _longen_, de meest volmaakte
ademhalingsorganen, daar zij ook bij den mensch voorkomen. Maar
dit stelsel bevindt zich nog slechts in de kinderschoenen en bij
verscheidene reptielen ontbreekt het zelfs in de jeugd: hun respiratie
is inderdaad nog onvolledig, daar slechts een deel van het bloed de
longen passeert.
Ook ziet men bij hen voor 't eerst vier duidelijke ledematen die als
aanhangselen van het skelet in het bouwplan der gewervelde dieren
meedoen.
OVERZICHT VAN DE REPTILEN
ORDE I. REPTILIA BATRACHIA (TWEESLACHTIGEN)
_Hart met een boezem; huid naakt; twee of vier pooten; in de jeugd
kieuwademhaling; geen inwendige bevruchting._
URODELA (GESTAARTE AMPHIBIËN)
Siren (Voorpootsalamander).
Proteus (Olm).
Triton (Watersalamander).
Salamandra (Landsalamander).
ANURA. (STAARTLOOZE AMPH.)
Hyla (Boomkikvorsch).
Rana (Kikker).
Pipa (Surin. broedpad).
Bufo (Pad).
ORDE II. REPTILIA OPHIDIA (SLANGEN)
_Hart met een boezem; lichaam verlengd, smal en zonder pooten of
vinnen; geen oogleden._
HOMODERMA
Caecilia (Wormsalamander).
Amphisbaena (Wormhagedis).
Acrochordus.
Ophisaurus (Pantser-slanghagedis).
Anguis (Hazelworm).
Hydrophis (Distira. zeeslang).
HETERODERMA
Crotalus (Ratelslang).
Scytalus.
Boa (Afgodslang).
Herpeton (Voelhoornslang).
Eryx.
Vipera (Adder).
Coluber (Gestreepte slang).
Platurus (Zeeslang).
ORDE III. REPTILIA SAURIA (HAGEDISACHTIGEN)
_Hart met twee boezems; huid beschubd; vier pooten met nagels aan de
vingers; tanden in de kaken._
TERETICAUDA
Chalcides (Koperslang).
Scincus (Woelhagedis).
Gecko.
Anolis.
Draco. (Vliegend draakje).
Agama.
Lacerta (Hagedis).
Iguana (Leguaan).
Stellio (Slingerstaart).
Chamaeleon (Kameleon).
PLANICAUDA
Uroplatus (Bladstaart gecko).
Tupinambis (Salompenter).
Basiliscus.
Lophyrus (Lophura?).
Dracaena (Tejuhagedis).
Crocodilus (Krokodil).
ORDE IV. REPTILIA CHELONIA
(SCHILDPADDEN)
_Hart met twee boezems; lichaam met vier pooten en door een pantser
bedekt; kaken zonder tanden._
Chelonia (Karetschildpad).
Chelys (Franjeschildpad).
Emys (Zoetwaterschildpad).
Testudo (Landschildpad).
ORGANISATIE VAN DEN VIen GRAAD
Zie Tabel I
_(Vogels en Zoogdieren)_
KLASSE XIII. VOGELS
Zie Tabel I
_Opmerkingen_.
Voorzeker zijn de vogels beter bewerktuigd dan de reptielen of de
overige vorige klassen, wegens hun warme bloed, de twee hartkamers
en doordat de hersenen de schedelholte vullen, welke eigenschappen
ze slechts met de meest volkomene (laatste) klasse deelen.
Toch vormen klaarblijkelijk de vogels nog maar den vóórlaatsten trap
van de scala der dieren, als zijnde minder volmaakt dan de zoogdieren
door hun eier-leggen, het gemis van melkklieren, middenrif, blaas,
enz. Ook bezitten ze minder bijzondere vermogens.
In de volgende tabel merke men op, dat de eerste vier orden vogels
omvatten, wier jongen niet dadelijk na het uitkomen kunnen loopen
of zich voeden, die van de laatste drie daarentegen wèl. Daarvan
schijnt de 7e orde (_palmipedia_) mij weer het naast verwant met de
eenvoudigste zoogdieren.
OVERZICHT VAN DE VOGELS
ORDE I. SCANSORES (KLIMVOGELS)
_Twee teenen naar voren, twee naar achteren._
LEVIROSTRES
Psittacus (Papagaai).
Cacatus (Kakatoe).
Ara (Amazone papegaai).
Bucco (Baardkoekkoek).
Corythaix (Touraco, Helmvogel).
Trogon (Soeroekoe).
Musophaga (Banaaneter).
Ramphastos (Toekan).
CUNEIROSTRES
Picus (Specht).
Yunx (Draaihals).
Galbuna (Glansvogel).
Crotophaga (Sinonzo, madeneter).
Cuculus (Koekkoek).
ORDE II. ACCIPITRES (ROOFVOGELS)
_Een teen naar achter: voorsten teenen volkomen vrij; snavel en
klauwen gekromd._
UILEN
Strix (Kerkuil).
Bubo (Ooruil).
Surnia (Sperweruil).
GIEREN
Sarcoramphus (Condor).
Vultur (Gier).
DAGROOFVOGELS
Gryptus.
Serpentarius (Secretaris).
Aquila (Arend).
Buteo (Buizerd).
Astur (Havik).
Falco (Valk).
ORDE III. PASSERES (ZANGVOGELS)
_Een teen naar achter; de beide buitenste van voren verbonden; beenen
van middelmatige langte._
PAS. CRENIROSTRES
Tanagra.
Lanius (Klauwier).
Muscicapa (Vliegenvangertje).
Cotinga.
Turdus (Lijster).
PAS. DENTIROSTRES
Buceros (Neushoornvogel).
Momotus (Zaagbekscharrelaar).
Phytotoma.
PAS. PLENIROSTRES
Gracula (Bo).
Paradisea (Paradijsvogel).
Coracias (Scharrelaar).
Corvus (Kraai, raaf).
Pica (Ekster).
PAS. CONIROSTRES
Buphaga (Buffelpikker).
Claucopis (Ellea)
Trupialis
Gacicus ("Voorhoofdsvogel")
Sturnus (Spreeuw).
Crucirostra } (Kruisbek).
Ioxia. }
Colius. (Muisvogel).
Passer (Musch).
Emberiza (Gors).
PAS. SUBULIROSTRES
Pipra.
Parus (Mees).
Alauda (Leeuwerik).
Motacilla (Kwikstaart).
PAS. PLANIROSTRES
Apus (Gierzwaluw).
Hirundo (Zwaluw).
Caprimulgus (Geitenmelker).
PAS. TENUIROSTRES
Alcedo (IJsvogel).
Todus (Platsnavel).
Sitta (Boomklever).
Orthorincus.
Merops (Bijeneter).
Trochilus (Kolibri).
Certhia (Boomkruiper).
Upupa (Hop).
ORDE IV. COLUMBINAE (DUIVEN)
_Snavel week, buigzaam, aan den wortel afgeplat; neusgaten door een
washuid bedekt; goede vliegers; legsel van twee eieren._
Columba (Duif).
ORDE V. GALLINAE (HOENDERVOGELS)
_Snavel hard en hoornachtig, aan den wortel afgerond; legsel van meer
dan twee eieren_
GAL. ALECTRIDAE
Otis (Trapgans).
Pavo (Pauw).
Tetrao (Korhoen).
Phasianus (Fasant).
Numida (Parelhoen).
Crax (Hokko).
Penelope (Sjakoehoen).
Meleagris (Kalkoen).
GAL. BRACHYPTERIDAE
Didus (Dodo).
Casuarius (Kasuaris).
Rhea (Am. nandoe.)
Struthio (Struis).
ORDE VI. GRALLAE
(WAAD- OF STRANDVOGELS)
_Loop zeer lang, tot den scheen onbevederd; buitenste teenen aan hun
basis vergroeid._
GR. PRESSIROSTRES
Parra (Jassana).
Rallus (Waterral).
Haematopus (Scholekster).
Gallinula (Waterhoen).
Fulica (Meerkoet).
GR. CULTRIROSTRES
Hians.
Ardea (Reiger).
Ciconia (Ooievaar).
Grus (Kraanvogel).
Mycteria (Reuzen oojevaar)
Tantalus (Nimmerzat).
GR. TENUIROSTRES
Avocetta (Kluit).
Numenius (Wulp).
Scolopax (Houtsnip).
Vanellus (Kievit).
Charadrius (Pluvier).
GR. LATIROSTRES
Cancroma (Lepelbekreiger, Schoensnavel).
Platalea (Lepelaar).
Phaenicopterus (Flamingo).
ORDE VII. PALMIPEDES (ZWEMVOETIGEN)
_Teenen door breede vliezen verbonden; loop vrij kort (watervogels)_.
PALM. PINNIPEDES
Plotus (Slanghalsvogel).
Phaeton (Keerkringvogel).
Sula (Gent).
Fregata (Fregatvogel).
Phalacrocorax (Aalscholver).
Pelecanus (Pelikaan).
PALM. SERRIROSTRES
Mergus (Zaagbek).
Anas (Eend).
Phaenicopterus (Flamingo). [40]
PALM. LONGIPENNAE
Larus (Meeuw).
Diomedea (Albatros).
Procellaria (Stormvogel).
Recurvirostra (Kluit).
Sterna (Zeezwaluw).
Rhynchops (Schaarbek).
PALM. BREVIPENNAE
Colymbus (Fuut).
Uria (Zeekoet).
Alca (Alk).
Spheniscus } (Pinguin).
Aptenodytes }
MONOTREMATA
_Tusschenvormen tusschen vogels en zoogdieren. Viervoetig, zonder
melkklieren, zonder tanden in kassen, zonder lippen en met een enkele
opening voor geslachtsproducten, faeces en urine. Lichaam bedekt met
haren en stekels._
Ornithorhynchus (Vogelbekdier).
Echidna (Mierenegel).
N.B. Van deze dieren is reeds gesproken in hoofdstuk VI, p. 80 alwaar
is opgemerkt, dat het noch reptielen, noch vogels, noch zoogdieren
zijn.
KLASSE XIV. DE ZOOGDIEREN
(Zie Tabel I)
_Opmerkingen_.
In de natuurlijke Orde, die zoo kennelijk van het eenvoudigere tot
het meer samengestelde voortschrijdt vormen de zoogdieren noodwendig
de laatste klasse van het dierenrijk, wier leden het meest volkomen
ontwikkeld, het meest vermogend, het verstandigst, kortom het allerbest
bewerktuigd zijn. Van deze dieren, die het dichtst bij den mensch
staan, vormen de zintuigen een meer volkomen geheel met de functies
dan bij alle andere. Zij alleen zijn werkelijk levendbarend en geven
hun jongen de borst.
Zoo bereikt dan de dierlijke bewerktuiging in de Zoogdieren haar
hoogtepunt van volmaking, en daardoor ook het aantal functies. Zij
moeten dus aan het einde komen van de geweldige reeks der bestaande
dieren.
OVERZICHT VAN DE ZOOGDIEREN
ORDE I. MAMMALIA EXUNGULATA (NAGELLOOZEN)
_Slechts twee ledematen, n.l. de voorste; deze kort, afgeplat,
geschikt tot zwemmen en zonder nagels of hoeven_.
CETACEA
Balaena (Walvisch).
Balaenoptera (Vinvisch).
Physalus.
Catodon. } (Potvisch).
Physeter. }
Monodon (Narwal).
Hyperoodon (Bottlenose).
Delphinapterus (Beluga of Witte walvisch).
Delphinus (Dolfijn).
ORDE II. MAMMALIA AMPHIBIA (KUSTBEWONERS)
_De twee voorste ledematen kort, vinachtig, met klauwtjes aan de
vingers; de achterste achterwaarts gericht of vergroeid met het
achterdeel van het lichaam, dat den vorm van een vischstaart heeft_ ()
Phoca (Zeehond).
Trichechus (Walrus).
Halicore (Dugong).
Manatus (Lamantijn).
_Opmerking._
Deze orde is hier slechts geplaatst wegens den algemeenen lichaamsvorm
der betreffende dieren. _Zie_ de opm. op p. 79.
ORDE III. MAM. UNGULATA (HOEFDIEREN)
_De vier ledematen zijn slechts geschikt tot loopen; de vingers zijn
aan het uiteinde geheel van een hoornen "hoef" omgeven._
SOLIPEDES (EENHOEVIGEN)
Equus (Paarden).