III pag. 6 ubi dicuntur _Rubastinorum seu Rubustinorum Apuliae nummi
parvi graeci antiquissimi ex aere_, Sestinius _lettere prime_ tom. II
p. III qui extare eos testatur in museo Ainslieano, Eckhelius _doctr_.
tom. I qui RRR dicit, Sestinius _class. gen_. prioris edit, ubi AR. et
AE. extare indicat cum inscriptionibus ΡΥ, ΡΥΒΑΣΤΕΙΝΩΝ, et magistratu
simplice (sic enim τό ΣΙ interpretatur) et RR ait. Musei Hedervariani
descriptor tom. I pag. 26 numos indicat AE. RRR (non describit tamen
nisi argenteos). Scriptor _catalogi populor. urb. et regum quorum numi
in museo regio off. monet. mediolanensis asservantur_ pag. 8 tres AE.
ibi extare testatur. Sestinius in altera edit. _classium gener_. pag.
15 numos autonomos dicit cum epigr. ΡΥ, ΡΥΒΑ, ΡΥΨ, ΡΥΒΑΣΤΕΙΝΩΝ AR.
et AE. RR iterumque subdit: _Magistratus simplex_. Henninio _manuel
de numism._ tom. II pag. 81 dicuntur autonomi Rubastinorum Argentei
et Aenei sextum raritatis gradum obtinere. Sestinius _descrizione
di alcune medaglie del museo Fontana_ memorat tres in eo extantes
Rubastinorum. Arnethus denique decem aeneos extare ait in museo,
caesareo Vindobonensi (_synops. numor. graecor._ etc. pag. 6). Nobis
numi Rubastinorum et Silyinorum rarissimis, ceteri raris accensendi
videntur. Eorum seriem pene absolutam, omniumque ditissimam vidimus
apud clar. Iatta, e qua eos solos numos citavimus in catalogo nostro,
qui ab editis variantes sunt visi.
FRANCISCI M. AVELLINII
AD
CL. VIRVM IOANNEM IATTA
DE ARGENTEO ANECDOTO RVBASTINORVM NVMO
EPISTOLA
[Illustrazione]
FRANCISCVS M. AVELLINIVS CLARISSIMO VIRO IOANNI IATTA
S. P. D.
Gratulor tibi, clarissime vir, Rubis tuis vel potius nostris, scientiae
veterum numariae, mihi denique ipse de quantivis pretii ἀνεκδότῳ
Rubastinorum argenteo numulo, quem modo in ipsa patria tua comparatum,
redux inde Neapolim attulisti[278]. Vt ad praeclari hujus κειμηλίον
explicationem quaedam adnotarem, quae mantissae loco catalogo meo
numorum rubastinorum subtexi possent, jure tuo imperasti: neque ea in
re, uti nec in ceteris omnibus, tuae de me expectationi deesse volui.
Itaque pauca haec accipito, quibus, si libeat, nec meliora reperias,
utaris.
Caput in antica juvenile radiatum adversum Soli tribuendum nemo,
opinor, diffitebitur: quo tamen typo nunquam alias in numis suis
Rubastinos usos hucusque noveramus. Sed (quod plane animadversione
dignum) ipsissimo hoc Solis adverso capite numos quosdam Alexandri
Neoptolemi Epirotarum regis, Tarentinorum, et Metapontinorum in antica
ornatos novimus, omnes parvi moduli, uti et hic noster est. Alexandri
et Tarentinorum, quos memoravi, numi fulmen in aversa parte exhibent
cum epigraphe in prioribus, qui aurei sunt, vel argentei, ΑΑΕΞ, vel
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΝΕΟΠΤΟ[279], in aliis, qui aurei tantum sunt, ΤΑΡΑΝΤΙΝΩΝ,
vel ΤΑΡΑΝ.ΑΠΟΛ[280]. Metapontini vero aerei frumenti grana et caduceum
in postica habent cum epigraphe ΜΕ[281].
Iam qui similes hos inter se, cognatosque urbium vicinarum, regisque,
qui apud eas diu est commoratus, numos comparaverit, facile concedet
non casu quodam, sed consulto potius, probabilique de caussa ad illam
typorum communionem esse deventum: quae caussa nunc restat indaganda.
Et primum, quod ad eos spectat numos, qui et in anticae et in posticae
typis plane similes, epigraphe tantum differunt, modo Alexandri
Neoptolemi filii, atque Epirotarum regis, modo Tarentinorum nomen
exhibentes, manifesta res esse videtur, cusos eos quo tempore Alexander
ille, a Tarentinis accitus, in Italiam venit, contra Bruttios,
Lucanosque pugnaturus[282]: qua occasione ut foedus atque amicitia
Alexandrum inter et Tarentinos indicaretur, communio illa typorum est
inducta[283]. Quos omnes, ut id quoque ὡς ἐν παρόδῳ moneam, radiatum
nempe caput, et fulmen, ad unum eumdemque Solem, vel Apollinem,
refero. Nam, ut de radiato capite taceam, fulmen Soli quoque convenire
probant, non minus quae Macrobius habet de Heliopolitano deo, quem
_eumdem Iovem Solemque esse_ affirmat, fingique ait _specie imberbi_,
leva fulmen tenentem[284]; sed et Vibiae, Fontejaeque gentis numi, in
quibus vel Iovem Axurem radiato capite[285], vel Apollinem Vejovem
cum fulmine[286] agnoscimus. Plura de ea re alibi notavi quum regii
musei gemmam illustrarem, in qua imberbis quoque Apollo exhibetur
fulmen manu tenens: quae commentatio, etsi jam typis tradita, nondum
tamen e typothetarum carceribus, dicam, an antris, in dias luminis
auras est producta. Et ad rem facit, quod in numis Tarentinorum quoque
ΑΠΟΛ magistratus nomen prope fulmen adscribatur, quod quocumque modo
expleas (Apollodotum, Apollonium, Apollodorum etc.) semper ab Apolline
(Sole) derivatum se ostendit; itaque ad Solis et caput et fulmen
manifesto adludit, exemplo in Tarentinorum, aliarumque urbium numis,
non infrequente. Quare numi hi ceteris antiquitatis monumentis sunt
adjungendi, in quibus Soli fulmen tribuitur, quod symbolum et Victoriae
Tarentinos tribuisse, ex aliis eorum numis docemur[287].
Possem et eam, quam proposui, sententiam, de Alexandri Epirotae et
Tarentinorum numorum inter se similitudine, etiam iis confirmare
exemplis, quae e Pyrrhi, Alexandri ipsius in Epiri regno successoris,
et plurium Italiae vel Siciliae urbium, in quibus haud multo post
Alexandri mortem commoratus est, numis deducuntur. Sed prudens haec
praetereo, ne longius haec epistola discurrat, quam propositum meum
postulare videatur.
Venio nunc ad rubastinum tuum numum ἀνέκδοτον, cum eodem Solis capite
in antica, variante tantum postica. Hunc etiam ajo ad Alexandri
Tarentinorumque cum Rubastinis amicitiam et foedus esse referendum.
Quum enim Solis caput proprius non fuerit Rubastinorum numorum typus,
neque, hoc excepto, in aliis inveniatur, restat ut illum e vicinae
alicujus urbis numis expresserint: haec vero, praeter Tarentum, alia
non succurrit. Itaque quovis posito pignore contendo, quo tempore
Alexander suos cum Solis capite adverso numos Tarenti, ut videtur, et
ipsi Tarentini similes cum suo nomine signaverunt; eodem ad amicitiam
cum Alexandro et Tarentinis indicandam Rubastinorum numum Solis quoque
capite ornatum esse percussum. Et sane perbelle cum his consentit
historia. Ait Iustinus: _igitur cum_ (Alexander) _in Italiam venisset,
primum illi bellum cum Apulis fuit: quorum cognito urbis fato, brevi
post tempore pacem et amicitiam cum rege eorum fecit._ Quis dubitet in
prima hac adversus Apulos expeditione Alexandrum vel Rubastinis amicis
usum, vel saltem post initam cum eo pacem, quem regem Apulorum nominat
Iustinus, cum iis quoque in amicitiam venisse? Quae res opportune a
Rubastinis, illato in eorum numos Solis capite, quo utebatur Alexander
ipse, est celebrata. Eo vero typo, ut hoc quoque addamus, Alexander
ipse designatur, qui, uti oriens Sol (ab ortu enim in Italiam venerat)
videbatur tunc Italiotis adfulgere, eos a barbarorum servitute
vindicaturus.
Eamdem vero, quam Rubastinus tuus, explicationem recipiunt et, quos
memoravi, parvi aenei Metapontinorum numi cum eodem Solis capite
in antica. De his haec addit Eckhelius, postquam Alexandri numum
describit: _in museo caesareo est aeneus cum simillimo Solis capite
cusus a Metapontinis Lucaniae, qua in regione Alexander stolido suo
cum ejus tractus barbaris bello intentus diu versatus, ex qua ibi
commoratione forte typi in utrorumque numis communis caussa petenda._
Quam vellem meminisset tum vir summus Iustini diserte de Alexandro
dicentis: _gessit et cum Bruttiis Lucanisque bellum: tum et cum
Metapontinis, et cum Pediculis, et Romanis foedus amicitiamque fecit_.
Quapropter receptae a Metapontinis in numis suis Solis (Alexandri)
imaginis caussa non ejus in eorum regione commoratio, sed magis foedus
atque amicitia fuit, plane ut Rubastinis. Adde quod usque ad belli
exitum Epirotas Metaponti moratos probat Livius, quum narrat mortui
Alexandri ossa a barbaris. _Metapontum ad hostes_ (Epirotas nempe)
_remissa_[288].
Certus inde jam colligi posse videtur numorum, de quibus locuti sumus,
Alexandri, Tarentinorum, Rubaslinorum, Metapontinorumque συγχρόνισμος.
Quum vero Alexander nostris in regionibus commoratus sit annis A. C.
CCCXXXIV (urbis conditae 419) ad CCCXXXI (u. c. 422), ut rationes init
Nicolayus[289], intra hos annos concludenda quoque est numorum eorum
origo: neque eam aetatem respuit artis elegantia, qua nitent: immo
plane iis temporibus convenire facile deprehenditur.
Restat nunc ut nonnulla quoque de postica rubastini numi ἀνεκδότου
adnotemus. Exhibet ea praeter sollemnes illas ἀρχαιούσας litteras ΡΥ,
duplicem lunulam, cum globulis nonnullis, et solitarias praeterea
litteras ΔΑ. Imitatos et hac postica esse Rubastinos Tarentinorum
monetam plane constat, quum et in hac lunulae duae decussatim positae
cum globulis quibusdam occurrant: quem typum nuper ad _bimaris_
Tarenti portus sinusque indicandos trahi posse censuit amicissimus
vir cl. Fiorellius[290]. Acutum id quidem, sed ad Rubastinorum numum
explicandum plane inopportunum. Suspicor lunulas potius ad numi
valorem referendas, qui fuisse videtur diobolaris. Nam et in aeneis
Rubastinorum (obolis?) simplex in area lunula signatur. Vide catalogi
nostri n. 6. Et sane Fiorellius ipse idem fere conjecit de pluribus
spicis, de Dioscuris, de duabus tribusve lunulis, et de hordei grano
bifariam diviso in Metaponti numis[291], plaudente cl. Cavedonio[292].
Exstant Heracleae Lucaniae aenei minimae formae numi cum Herculis ad
aram stantis typo: sunt et duplo majores simillimi cum duplice Hercule:
quod cui non mirum videatur, vel joculare fortasse, et cum Plautinis
illis comparandum:
_Iam hoc Herculis est, Veneris fanum quod fuit._
_Ita duo destituit signa hic cum clavis senex_[293].
Si cogites tamen duplum esse numi cum duplice Hercule valorem,
simplicem cum simplice, statim intelliges nullum in re adeo aperta
difficultati locum esse. Haec vero si recto stant talo, globulos
lunulis adjunctos non ad valorem numi, sed ad aliud quid indicandum
pertinere, manifestum videri jure colligas.
Litteras denique ΔA magistratus vel monetarii ἁρχαιούσας esse pro
recepto more asserimus: neque id a Rubastinorum consuetudine abhorret,
qui et in aliis numis (vid. cat. n. 32, 33, 34) alias quoque litteras
ad magistratus vel monetarii nomen indicandum expressere. In earum
tamen numero non esse τὸ ΣΙ (quo Silvium vicina urbs indicatur) jam
alibi diximus, et tu probasti.
Conjecturam vero de litteris hisce ΔA adscribere hoc loco non piget:
quanti ea sit facienda, tu videris. Constat e Livii, aliorumque
testimoniis, et ex ipsis Arpanorum, Salapinorumque numis _Dasii_, vel
potius ΔAΞΟΥ nomen tota Apulia frequens, et ab iis praecipue usurpatum,
qui regia quadam potestate in iis urbibus imperitabant, nobilissimoque
Diomedis genere satos se esse jactabant[294].
Quid ni igitur et de Dazo quodam Rubastino cogitemus? praesertim
quum numulus exstet argenteus cum typo Herculis leonem sternentis,
et epigraphe ΔΑΞΟΥ, quem quum ederem, propter hanc epigraphen Arpis
tribui: typus vero et Rubastinis convenire potest. Adde quod, Iustino
teste, Brundisium quoque Aetoli, qui Arpis commorabantur, ab Apulis
repetebant, quasi a Diomede conditam[295]. Rubos tamen occupasse,
nemo unquam veterum memoriae prodidit; et ipse Iustinus, qui foedus
Alexandri, uti jam diximus, cum _Pediculis_ memorat, videtur hujus
populi δημοκρατίαν agnoscere. Praestat itaque litteras ΔΑ rubastini
numuli, quae et in Tarentinis quibusdam occurrunt, de quovis alio
magistratus nomine interpretari.
Antequam tamen manum, ut ajunt, de tabula, aureum denique, si Diis
placet, Rubastinorum numum repertum tibi nuncio. Editum illum inveni
in opere quod titulo _nouvelle galèrie mythologique_ praeteritis annis
edere aggressus est cl. atque amicissimus collega Carolus Lenormantius
tab. XIX fig. 9. Typorum et epigraphes ratione plane hic numus convenit
cum n. cat. mei 25 tab. II fig. 4, 5, Silvinorum Rubastinorumque
nominibus ornato. Aureum vero esse diserte in tabula Lenormantiana
affirmatur. Quod si verum, jam Rubastinos tuos, adjuncto Silvinorum
nomine, aurea quoque usos moneta, in compertis habemus. Sed, ut rem
ingenue dicam, molesta nascitur suspicio, scalptoris forte incuria
in ea tabula scriptum fuisse OR pro eo, quod scribere debebat, AR.
Quod dubium ex ipso cl. auctoris textu diluere non potui, quum operis
multis ab annis interrupti textus ad eam usque tabulam explicandam
non pervenerit. Quare rogatum publice volumus cl. Lenormantium, ut
hanc nobis sollicitudinem abstergat, aureique hujus, si vere exstat,
Rubastinorum Silvinorumque numi fidem, atque αὐθεντίαν gravissimo
suo testimonio det probatam, et quo ille in thesauro asservetur,
benignissime doceat.
Numi cat. n. 30 et seq. anticae caput, uti et similium Tarenti,
Heracleae, Caelii, Palladi tribuendum ea de caussa opinatus est
cl. Fiorellius (_osservazioni sopra talune medaglie_ p. 19), quod
ea patrocinio suo Herculem semper foverit. Et sane in vasis quoque
pictis saepissime Herculi cum leone pugnanti adstituitur. Klausenius
vero (_Aeneas und die Penaten_ tom. I pag. 428) Minervam Salentinorum
foederis Deam ait esse praecipuam, ideoque in numis vicinarum urbium
(Vxenti) Herculem in aversa facie cum cornucopiae exhiberi (in
Rubastinis est cornucopiae et spica, v. n. 21 seqq.) ad exprimendam
felicitatem Deorum benevolentia hominum viribus partam, quae deos ipsos
anteverterint. Eam vero fuisse rubastini agri felicitatem, ut populum
ad summas olim divitias, et ad nobilissima quaeque studia capessenda
provexerit, jure tu e praestantissimis ipsis rubastinorum tuorum artium
monumentis probatum dedisti. Idem et Tritonis signum (sic vocat quae
nobis Scylla dicitur) in galea Minervae scalptum ad ejus deae in mare
potestatem refert (ib. pag. 429).
Sed jam sat prata biberunt. Vale, vir clarissime, meque, ut facis, ama.
Scripsi Neapoli V Kalendas septembres A. R. S. MDCCC[=XXXXIIII].
HISTORIA
DEL COMBATTIMENTO
De’ tredici Italiani con altrettanti
Francesi, fatto in Puglia tra
Andria, e Quarati
_E la vittoria ottenuta da gl’Italiani nell’anno
1503 à 13 di Febraro,_
Scritta da Autore di veduta, che v’intervenne
In Napoli per Lazaro Scoriggio. 1633
RISTAMPATA DA GABRIELE PORCELLI
1844.
AL BENIGNO LETTORE.
_Di questo combattimento tra tredici Francesi, et altrettanti Italiani,
e della vittoria ottenuta da gl’Italiani nell’anno 1503 trattano Gio:
Battista Cantalicio Vescovo d’Adri, e Penna nella sua Consalvia,_ de
bis recepta Parthenope, _scritta in verso heroico lib. 2. Francesco
Guicciardini nel lib. 5. dell’Historia d’Italia, Paulo Giovio nel lib.
2. della vita di Consalvo di Cordova Gran Capitano, Mambrin Roseo da
Fabriano nell’aggiunta al compendio dell’Historia del Regno di Napoli
lib. 8. Girolamo Zurita nell’Historia di Ferdinando Re Cattolico nel
5. vol. delle sue opere lib. 5. cap. 12, et altri. Però detti Autori
ne scrivono con molta brevità, e non raccontano tutti i particolari,
che sono riferiti in questo libretto, anzi vi è qualche diversità fra
di loro, et alcuni di essi fanno errore ne’ nomi, e ne’ cognomi, e
nelle patrie di alcuni di detti tredici Italiani, che combatterono,
il che tutto è avvenuto per non havere detti scrittori saputo l’intera
verità delle cose, che succederno, essendo stati tutti forastieri del
Regno, fuorchè il Cantalicio, che scrisse questo fatto brevissimamente
in versi, però si ha da dare in tutto fede a quel che si riferisce
in questo libretto, per essere stato composto, e stampato in Napoli
nell’istesso anno, che il fatto succedè, vivendo tutti quegli che
v’intervennero, ove anco si riferiscono tutte le lettere, e le
scritture, che vi si fecero, dalle quali appare la verità del fatto,
e quanto passò in quella gloriosa impresa, scritto de persona, che non
solo v’intervenne, ma fù gran parte di quella, havendo copia di tutte
le scritture, che vi furon fatte._
IL COMBATTIMENTO
delli tredici Italiani, e tredici Francesi fatto in Puglia tra Andria,
e Quarata.
E la vittoria ottenuta per gl’Italiani nell’anno 1503 à 13 di Febraio.
Essendosi deliberato dal Cattolico Ferrando di Aragona Re di Spagna,
e dal Cristianissimo Luigi Re di Francia per alcune loro raggioni
privar del Regno il Serenissimo Federico d’Aragona Re di Napoli, per
conseguir lor intento, de commun consenso destinorno dui eserciti
alla volta di tal Regno, l’uno di Spagnuoli per la parte di Puglia
sotto il governo di Consalvo Ferrando; l’altro di Francesi per la
parte di Terra di Lavoro, sotto Monsignor d’Obegni Generali Capitani,
i quali havendo la fortuna propitia, con poco, anzi nullo fastidio,
s’insignorirono dell’una, e l’altra parte, e volendosi dopoi dividere
il Regno tra loro, non essendo concordi, furon necessitati venire a
rottura di guerra: Donde trovandosi le cose della fortuna in tal modo,
et il Regno da tal guerra molto vessato, la maggior parte de’ Baroni
del Regno, e de’ Cavalieri Italiani aderirono, e s’accostarono alla
parte Spagnola, e mentre che le agitationi della guerra andassero pari,
ne la fortuna havesse ancora cominciato ad inclinare ne dall’una, ne
dall’altra parte; standosi l’esercito de Spagnuoli in Barletta, e quel
de’ Francesi in Ruvo, et altre terre di Puglia, avvenne che un giorno
trovandosi Carles de Togues titolato Monsignor de la Motta, Francese
in Barletta, in casa di D. Diego di Mendozza Capitan nell’esercito
Spagnuolo, in presenza di quello, e di D. Pietro di Crigno Prior
di Messina, e d’Indico Lopez Hiala, e d’alcuni altri gentilhuomini
Spagnuoli, havendosi cenato, com’è solito de’ Cavalieri, il detto
Carles la Motta proruppe ad alcuni raggionamenti di guerra con l’Indico
Lopez, e tra gli altri loro discorsi devennero a raggionamento del
valore delle genti d’armi Italiane, e domandando lo Indico Lopez
alla Motta, come tra Francesi esistimavano l’Italiani. Rispose la
Motta, che loro non tenevano l’Italiani in alcuna esistimatione, e
detto Indico Lopez disse, che havevano in Barletta buona compagnia
di gente Italiana; donde la Motta rispose, che lo credeva bene, però
che di gente Italiana essi non facevano conto niuno, perchè l’haveano
abbattuti più volte, e che essi Francesi, quando fusse accaduto venire
a giornata di battaglia, haveriano fatto stare l’Italiani, ch’erano
in loro compagnia da banda a vedere; e così confortava li Spagnuoli
circostanti, che si havesse a venire a giornata di combattere con
Francesi, nell’ordine dell’esercito dovessero ponere l’Italiani
avanti, perchè se l’Italiani havessero fatto il dovere, sariano
stati ammazzati da Francesi, e si havessero rivoltati a fuggire, si
dovessero ammazzare da Spagnuoli. Al che rispose l’Indico, che essi
tenevano l’Italiani in buona riputazione, et in quelli confidavano,
come alla propria natione Spagnuola, certificando, che l’Italiani,
ch’erano in Barletta tenevano assai gana, e desiderio d’affrontarsi,
et intropparsi con Francesi; e che confirmava, che haveriano fatto lo
dovere, e che per uno Italiano a sodisfation dell’honor d’Italia era
stato scritto a Francesi di combattere, e quelli non haveano risposto.
Replicò la Motta, e disse che non lo credeva, ma pure se fusse scritto
a Ruvo, che s’haveriano trovati non solamente uno, ma dieci Francesi,
che haveriano combattuto con Italiani. E così lo Indico rispose, che
certificava la Motta, et ogn’altro Francese, che sempre, che fossero
trovati dieci huomini d’armi Francesi, che havessero voluto combattere
con Italiani, che esso Indico Lopez prometteva trovare dieci huomini
d’armi Italiani che haveriano combattuto con altrettanti Francesi.
Alche rispose la Motta che esso prometteva sua fè, che gionto ch’era
in Ruvo, trovaria diece huomini d’armi Francesi, che combatteriano
con tanti altri Italiani. Replicò medesimamente Indico Lopez ch’esso
prometteva sua fè, di trovare dieci huomini d’armi Italiani, che
haverian combattuto con tanti altri Francesi, e quando la Motta havesse
trovati detti combattenti Francesi, l’havesse avvisato, alche s’offerse
la Motta assai volentieri, perchè dubitava, che dicendo tal cosa in
Ruvo, se burlarian de’ fatti suoi. Ma perchè tali parole erano state
dopo cena, determinarono, che la matina seguente di ciò si parlasse;
e pervenuti alla matina seguente, la Motta essendo in procinto di
partire da Barletta per tornar in Ruvo, disse ad Indico Lopez, se
stava nel medesimo proposito del raggionamento della sera passata, al
qual rispose Indico Lopez, che ben si trovava in tal proposito, e quel
replicò, che non saria mancato alla promessa, e così la Motta si partì
da Barletta, e si condusse in Ruvo, e dopoi scrisse lettere ad Indico
Lopez del tenor seguente.
»Signor Indico Lopez, a vostra buona gratia mi racomando. Mi ricordo
ben, che V. S. mi disse, e promise sua fè, di trovare dieci huomini
d’armi Italiani, che combattessero con dieci huomini Francesi, e
così io promisi mia fè a V. S. di trovar l’huomini d’armi Francesi
per il medesimo effetto, quai molto facilmente hò trovati, e se il
numero de dieci vi paresse poco, ne troverò più, si quella mi scriva
quattro, o cinque giorni avanti, et il luogo, et il dì destinato, tutto
risolutamente, e con effetto senza che si ponga il fatto in lungo. E
se loro dimandassero querele, noi non volemo combattere, se non sotto
justa querela; e si a loro piacerà, ciascuno porterà cento corone, e
chi guadagnarà la vittoria, riporterà in premio le cento corone, e le
spoglie, cioè l’armi, et i cavalli: e questa serà la querela, a fine
che chi perde, se ne vada alla leggera. Altro non scrivo, son sempre al
piacer di V. S. Da Ruvo a 28 di Gennajo 1503. Di V. S. Servitor con mio
honor — La Motta«.