Maar dat doet er alles niets toe, er is nog geen voorbeeld van, dat ooit
een zwerm geweigerd heeft zich aan 't werk te zetten, of zich heeft
laten ontmoedigen en uit het veld slaan door de buitengewone
omstandigheden, mits de woning, die men haar aanbood, maar niet was
doortrokken van leelijke luchtjes of werkelijk onbewoonbaar was. En
zelfs in dat geval is er nog geen sprake van moedeloosheid,
verslagenheid of plicht-verzaking. Dan verlaten ze eenvoudig het
ongastvrij verblijf om iets verder hun fortuin te beproeven. En men kan
evenmin zeggen, dat men er ooit in geslaagd is hen een of ander
kinderachtige of onlogische bezigheid te doen verrichten. Men heeft nog
nooit geconstateerd, dat de bijen het hoofd verloren, of dat ze, als ze
niet wisten welke partij te kiezen, zoo maar op goed geluk woest en
onregelmatig gingen bouwen. Breng ze in een bol, een kubus, een
pyramide, een ovalen of veelhoekigen korf, een cylinder of een spiraal,
bezoek hen, indien ze de woning hebben betrokken eenige dagen later, en
ge zult zien dat deze zonderlinge massa van kleine onafhankelijke
intelligenties ommiddellijk tot overeenstemming is weten te komen en
zonder aarzeling, volgens een methode, welker principes onwankelbaar
vast schijnen te staan, maar welker gevolgen leven bezitten, de
gunstigste en dikwijls eenig bruikbare plaats van de zonderlinge
woonplaats wisten te kiezen.
Heeft men ze in een dier groote boog-korven geplaatst waarvan we zooeven
spraken, dan houden ze alleen rekening met die boogjes in zoover deze
hun een uitgangspunt of gemakkelijke steunpunten voor hunne raten
verschaffen, en 't is zeer natuurlijk, dat ze zich om de wenschen en
bedoelingen des menschen niet bekommeren. Maar als de bijenhouder er
voor gezorgd heeft bij enkele het bovenste plankje te voorzien van een
klein randje was, dan begrijpen ze onmiddellijk welke voordeelen hun
worden aangeboden door dit bij wijze van lokaas aangebracht werk; ze
zullen dat randje voorzichtig wat uittrekken en door hun eigen was er
aan vast te soldeeren, de raat methodisch volgens het aangegeven plan
voortbouwen. Zoo zullen ze ook--en dat geval is niet zeldzaam in onze
tegenwoordige bijenteelt--indien alle boogjes van den korf waarin men
den zwerm heeft opgevangen van boven tot beneden zijn voorzien van
kunstraat, hun tijd niet verliezen met daarnaast of daar doorheen te
bouwen en onnoodigen honing te produceeren, maar nu ze het werk reeds
halfweg gereed vinden, stellen ze zich er mee tevreden ieder der cellen,
die in de kunstraat is aangegeven, dieper en langer te maken, indien 't
noodig is de plaatsen verbeterend waar de wastafel van de streng
vertikale lijn afwijkt; zoodoende komen ze in minder dan een week in 't
bezit van een even weelderige en even goed gebouwde stad, als die zij
hebben verlaten, terwijl ze indien ze aan zichzelf waren overgelaten
twee of drie maanden hadden noodig gehad om dezelfde massa magazijnen en
huizen van witte was te bouwen.