Solimán Algiuzami. 438
Ahmed ben Soliman. 474
Jucéf ben Ahmed. 478
Ahmed Abu Giafar. 503
Abdelmalek Abu Meruan. 512
Ahmed Abu Giafar ben Abdelmalek. 540
REYES MOROS
de quienes habla Zurita en sus anales.
Ibnabala }
año 785. } En su libro 1.º cap. 3.º pág. 4 vuelta 2.ª col. 4.ª
Marsilio }
año 809. } Libro 4.º cap. 3.º pág. 7 vuelta col. 1.ª
Abenhaya }
año 914. } Libro 1.º cap. 8.º pág. 13 col. 2.ª
Almugdavir }
año 1035. } Libro 1.º cap. 17.
Amar por }
sobre nombre} Libro 1.º cap. 31. Sitio de Huesca por D. Sancho
Almuzacait }
ó Almozaban } Ramirez. Batalla del Alcoraz.
y Almuacen. }
Abucalem } Libro 1.º capítulo 41. Muerte en la batalla de Valtierra
año 1110. } por D. Alonso el Batallador.
BLANCAS en sus comentarios refiere succintamente la historia de diez y
seis reyes moros que son los siguientes.
_Principio de su reinado._
1.º Ibnabala ó Ibnalarabi. año 778
2.º Marsilio. 809
3.º Muza Aben Heazin. 830
4.º Aben Alfage. 864
5.º Aben-Haya ó Abenayre. 904
6.º Mudyr hijo del anterior.
No se sabe los que le succedieron y parece que hubo un interregno
7.º Imundar. 1003
8.º Almugdabyr. 1036
9.º Ira Almudafat. 1063
10.º Zulema. 1081
11. Haucen Aben Huth, hijo del anterior. 1083
12. Juceph Aben Huth. 1088
13. Almozaben. Reinaba ya en 1096
14. Abdelmelch Reinó muy poco tiempo.
15. Hamat Almuzacayth. 1098
16. Abuhazalen. 1110
Este fué muerto en la célebre batalla de Valtierra.
Nota 4.ª
_Archivo general de la corona de Aragon._
_Gratiarum 8. de Jaime II. Parte 2.ª fol.--187.--n.º moderno 205._
Dilectis et fidelibus suis Merino et Zalmedino Cæsaraugustæ, aliisque
officialibus nostris presentes litteras inspecturis etc. Cum felicis
memoriæ progenitores nostri constituerent in Aljaffaria nostra
Cæsaraugustæ quamdam Ecclesiam seu capellam ad honorem Beati Martini
Confessoris deserviendam ibidem per abbatem seu rectorem Monasterii
Crasone Dioecesis Carcasonæ, seu illum quem dictus abbas ad hoc
duxerit ordinandum. Et nunc Religiosus Augerius abbas monasterii
supradicti prioratum dictoe Aljaffariæ contulerit et commiserit fratri
Jacobo Berengarii monacho dicti Monasterii cum suis juribus universis,
ammoto á dicto prioratu fratre Arnaldo Funuci monacho, ut de collatione
huiusmodi per literas dicti abbatis nobis missas et per tenorem cuiusdam
instrumenti sigillo appendicio eiusdem abbatis munito nobis extitit
facta fides. Ideo vobis et cuilibet vestrum dicimus et mandamus,
quatenus præfatum fratrem Jacobum Berengarii pro priore dicti Prioratus
habeatis et teneatis, eique de universis et singulis juribus prioratus
eiusdem faciatis integriter.................. seu juribus
prioratus..................... aliænationes.......damnum eiusdem
prioratus, et nunc ante factus prior velit e apetere et adjus ac
propietatem suam prioratus reducere mandamus vobis el vestris cuilibet,
ut ad querelam requisitionis suam faciatis fieri super dictis bonis seu
juribus celare justitiæ complementum. Datum Valentiæ nonas august. 1308.
_Gratiarum 7 Jacobi II fol. 106 núm. 203._
Religioso Ogerio Abbati monasterii Sanctæ Mariæ Grassensis et Conventui
ejusdem et cetera. Cum frater A. de Sancto Quintino monachus vester
priorque Sancti Martini Aljafariæ nostræ civitatis Cæsaraugustæ ad
dictum Monasterium vestrum de licentia et permissu nostro ad præsens
accedat: Idcirco ad ejus humilem supplicationem præsentes testimoniales
literas vobis duximus porrigendas. Datum in Alagone III.º Kalendas
februarii anno M.º CCC.º quinto.==G. de Palacini mandato Regis.
Nota 5.ª
_Gratiarum 4 de Jaime 2.º Parte 1.ª núm. moderno 197. fol. 194._
Cum nos Jacobus Dei gratia Rex Aragonum &. Intendentes ordinare, quod
ille qui amodo Aljafariam Cæsaraugustæ custodiret, esset presbiter, qui
qualibet die celebraret missam et alia divina officia in capella, quæ
est in palatio dictæ Aljafariæ, et reciperet qualibet die illos duodecim
denarios, el illos septuaginta solidos jaccenses annuatim pro vestibus,
quos recipit Dominicus Johannis qui nunc tenet dictam Aljafariam ex
concessione Illustrissimorum Dominorum Jacobi avi nostri et Alfonsi
fratris nostri recolendæ memoriæ Regum Aragonum, ad instantiam et
supplicationem ipsius Dominici, sic duximus ordinandum; quod ipse
Dominicus in vita sua recipiat et habeat dictos duodecim denarios
qualibet die, et septuaginta solidos jaccenses annuatim, et post ejus
obitum, Dominicus Johannis presbiter et Petrus Johannis filii, dicti
Dominici ambo fratres, et alter qui supervixerit post mortem alterius,
teneat et percipiat dictos duodecim denarios qualibet die, et
septuaginta solidos jaccenses annuatim, prout pater eorum percipit et
percipere consuevit, et quod teneantur custodire dictam Aljafariam dum
vixerint, et quod incontinenti prænominatus Dominicus presbiter teneatur
die qualibet, missam in dicta capella et alia divina officia celebrare;
et pater ipsius teneatur dicto prebítero, quamdiu dictos duodecim
denarios et septuaginta solidos jaccenses percipiet, providere. Et post
obitum dicti Dominici presbiteri, si dictus Petrus frater suus
supervixerit ei, teneatur præstare alimenta uni presbítero, qui in vita
sua celebret missas qualibet die continue in dicta capella. Mandantes
per præsentem cartam nostram Bajulo Cæseraugustoe qui pro tempore
fuerit, quod statim post obitum dicti Dominici Johannis, det et solvat
præfatis fratibus, quandiu eis fuerit vita comes, et alteri superviventi
post mortem alterius, duodecim denarios qualibet die, et annis singulis
septuaginta solidos jaccenses super redditibus almutini salis
Cæsaraugustæ. Post obitum vero prædictorum Dominici Johannis et filiorum
ipsius præsens asignatio et concessio volumus viribus vacuari, et dicti
duodecim denarii et septuaginta solidi jaccenses ad nos et nostros
libere revertantus. Datum Cæsaraugustæ décimo cuarto Kalendas Octobris,
anno Domini millémo trecentésimo.
Nota 6.ª
_Gratiarum 14. Petri III. parte 2.ª núm.º mod.º 884, fol. 111 v.º_
Nos Petrus &.ª Attendentes, illustrem Mariam bonæ memoriæ Aragonis
Reginam, consortem nostram carissimam, in suo último testamento
instituisse seu institui præcepisse sex capellanias aut presbiteratus,
in quibus sex presbiteri continue in perpetuum ad laudem Altissimi, pro
eius et nostræ animarum salute divina officia celebrarent, quorum
presbiteratuum duo in capella palatii Regii Barchinone, et duo in
Aljafaria civitatis Cæsaraugustæ, et duo in capella Regali Valentiæ
deberent institui, et certos redditus emi et assignari ciulibet
presbiterorum ipsorum, prout in sua última dispósitione plenius
dignoscitur contineri. Attendentes insuper quod jus patronatus seu jus
præsentandi presbiterum omnibus et singulis presbiterátibus ipsis,
vigore dicti testamenti seu dispositionis et ordinationis Reginæ præfatæ
de cetero ad nos spectat: Idcirco cum nos fidelem nostrum Franciscum de
Fabrica presbiterum dioecesis Barchinonæ, de quo fidedignorum
assertione verídica testimonium laudis accepimus, ad unum ex dictis
presbiteratibus sciamus et reputemus sufficientem, idoneum, et capacem,
vos ad illum ex dictis presbiteratibus, quem duxeritis acceptandum, cum
hac carta nostra archiepiscopo Cæsaraugustæ, ivel illi ex episcopis in
cuius dioecesi presbiteratus quem acceptaveritis fuerit, ex nunc ut ex
tunc, et ex tunc ut ex nunc, gratis et ex certa scientia præsentamus,
ita quod quandocumque dicti presbiteratus, vel aliquis seu aliqui ex eis
dotati fuerint, vos tamquam prius principaliter præsentatus á nobis
eligatis et acceptetis illum ex ipsii presbiteratibus quem volueritis,
et serviatis eidem ac recipiatis jura eidem presbiteratui competentia
quovis modo. Nos enim requirimus et rogamus Cæsaraugustæ archiepiscopum,
vel illum eposcopum in cuius dioecesi presbiteratus quem
acceptaveritis, fundatus extiterit et dotatus, seu eius vicarios, quod
vos tamquam ad eum ex nunc præsentatum á nobis pro capellano atque
presbitero illius presbiteratus quem aceptaveritis, habeant et teneant,
vobisque auctoritatem conferant habendi, tenendi, et possidendi
presbiteratum eundem, et vos in eiusdem presbiteratum recipiat et
admittat, habendo præsentationem quam de presbiteratu ipso ex nunc pro
tunc de persona vestra, ut præmittitur, facimus cartam validam atque
firmam. In cuius rei testimonium præsentem cartam nostram fieri jussimus
sigillo nostro pendenti munitam. Datum Barchinone tertio nonas julii
anno Domini millesimo trecentésimo quadragésimo séptimo.--Exea
Regens.--Bns. de Podio--mandato Regis facto per dominum Episcopum
Vicensem Cancellarium.--Similis fuit facta pro Arnaldo Ferrarii clerico
dioecesis Barchinone Datum ut supra.--Dominicus de Biscarra mandato
domini Regis facto per Thesaurarium.--Similis carta fuit concessa
Raymundo Ferrarii presbitero dioecesis Barchinone, quod sit unus ex
duobus presbiteris Capellæ Regiæ Barchinone, quæ large registrata est in
hoc registro in X. folio post folium præsentes computando.--Similis fuit
facta pro Bernardo Bainlo presbítero Dioecesis Barchinone quod sit
unus ex dictis presbiteris in loco quem magis eligere voluerit. Datum
Barchinone X.º Kalendas Augusti anno Domini M.º CCC.º XL.º VIII.
Petrus de Gostems mandato regio facto per dominun episcopum Vincensem.
Nota 7.ª
_Gratiarum 17. Petri III. Parte 2.ª n.º mod.º 890 fol. 202._
Nos Petrus &c. Attendentes noviter fervida devotione compuncti ad
gloriam et laudem Altissimi, et eius Matris virginis gloriosæ, et ob
nostrorum remissionem pecaminum et salutem animarum parentum et
progenitorum nostrorum, omniumque fidelium defunctorum instituisse
perpetuum in capella-nostra Aljafariæ Cæsaraugustæ quatuor
presbiteratus; attendentes etiam institutionem huiusmodi nobis
retinuisse et nostris perpetuo, quod in dictis presbiteratibus et eorum
singulis possimus presbiteros asignare, nullum tamen ecclesiasticum
beneficium obtinentes, et quod IIII ipsi presbiteri vel sacerdotes
continue celebrent missarum solemnia et alia divina officia indicta
capella, et intersint horis diuturnis pariter et nocturnis; attendentes
insuper prædictis IIII presbiteris seu sacerdotibus certam fecisse
donationem et asignationem annuam pro suis vitæ oneribus sustendis,
videlicet, qui eorum in loco Rectoris habeatur, quadringentos solidos
jaccenses, et cuilibet ceterorum trecentos solidos eiusdem monetæ super
certis redditibus et juribus nostris, sicut designantur in instrumento
dictæ institutionis anno quolibet persolvendos, prout hæc omnia in
eodem instrumento seriosius enarrantur: igitur volentes dictis
presbiteratibus provideri de personis idoneis quarum operationibus
ceteros ædificentad salutem, vos Joannem Petri Dosca presbiterum
dioecesis Cæsaraugustæ nullum aliud ecclesiasticum beneficium
obtinentem, de cuius vitæ, puritate et conversatione honesta laudabile
testimonium perhibetur, cum præsenti carta nostra firmiter valitura ad
unum dictorum presbiteratuum assignamus, ac etiam præsentamus, ita quod
unus sitis de número dictorum IIII presbiterorum, et habeatis pensionem
annuatim dictorum trecentorum solidorum jaccensium juxta seriem dicti
instrumenti institutionis, toto tempore vitæ vestræ. Vos vero teneamini
ex tunc in dicta capella deservire continue, et ibidem pro anima nostra
et nostrorum progenitorum ceterorumque fidelium defunctorum missas et
alia divina officia celebrare, requierentes et rogantes instantia, qua
decet et convenit, venerabilem in Christo patrem archiepiscopum
Cæsaraugustæ, ut vos confirmet in beneficio dicti presbiteratus, tamquam
ideoneum et capacem, quem eidem presenti ad ipsum presbiteratus et
beneficium ducimus præsentandum, mandantes nihilominus merino
Cæsaraugustæ, qui nunc est vel qui tempore fuerit, ceterisque
officialibus et subditis nostris præsentibus et futuris, quatenus vos
dictum Johannem Petri Dosca pro uno dictorum presbiterorum seu
sacerdotum teneant, et tractent, vobisque respondeant et responderi
faciant de pensione vobis ut præmittitur assignata juxta institutionis
de prædictis per nos factam seriém et tenorem. In cujus rei testimonium
presentem vobis fieri jussimus nostro pendenti sigillo munitam. Datum
Cæsaraugustæ VI nonas Maii anno M. CCC. L.--Egea Regens.
Nota 8.ª
_Página 227 del libro del P. Rivera._
Nos Joannes Dei gratia &.ª Ut Rectoria ecclesiæ, seu capellæ sub
invocatione Sancti Martini de Aljafaría Regia civitalis Cæsaraugustæ
fundata, et exiguis dotata redditibus, amplioribus emolumentis de cætero
lætetur, et perficiatur insignita, ipsiusque Rector, omnia quæ sibi
incumbunt, propterea valeat facilius supportare, et majori gaudeat
ubertate, tenore præsentis nunc, et perpetuo valituri iniungimus
indissolubiliter, et unimus Rectoriæ prætensæ quamdam capellaniam
ecclesiæ Sanctæ Mariæ Maioris civitatis præfatæ, quam hodierna die
tenet, et possidet Bartholomæus Oliverii canónicus Barchinonæ, cujus
Patronatus, et Collatio sicuti pertinuit nostris prædecessoribus
ilustribus bonæ memoriæ regibus Aragonum, novis nunc competit pleno
jure. Ita quod quicumque fuerit, nunc, vel amodo in perpetuum Rector
dictæ Ecciesiæ seu capellæ post obitum dicti Bartholomæi Oliverii
habeat, regat, teneat, et possideat dictam Capellaniam &......(26
Octubre 1394.)
_Página 228._
Nos Carolus Dei gratia Rex Castellæ, Aragonum, &c. Cum ad præsens vacet
Rectoria instituta et fundata in Ecclesia Sancti Martini domus nostræ
Aljafariæ civitatis nostræ Cæsaraugustæ prædicti nostri Aragonum Regni,
ob mortem Licentiati Fernandi Lopez, quæ de jure nostro esse
dignoscitur, et cujus Collatio, præsentatio, et omnimoda dispositio ad
nos tanquam verum patronum pertinet et spectat, ipsam tibi dilecto
nostro Licenciato Hyacintho Vielsa presbítero, pro tuis méritis,
suffcientia, probitas te, vitæ honestate, aliisque virtutum ornamentis,
quibus insignitus existis, mérito duximus confederendum. Thenore igitur
præsentis de nostra certa scientia, Regiaque autoritate, deliberate, et
consulte, Rectoriam prædictam tamquam benemérito, et condigno, per
præsentis nostræ cartæ expeditionem, quam vim investituræ. et Reales
traditiones, et possessiones eiusdem Rectoriæ habere volumus, et
obtinere concedimus, instituimus, collamus, providemus et asignamus, ac
de illa etiam investimus, cum omnibus, et singulis fructibus, etc.
_Página 229._
Digo yo el infrascrito D. Juan Jacinto Félix Vielsa, Rector y cura
propio de la Real Capilla de S. Martin de el Real Palacio de la
ALJAFERIA de la Ciudad de Zaragoza, en que residen los Sres.
Inquisidores, y hago fé como de tiempo inmemorial hasta hoy, dicha Real
Capilla de S. Martin ha sido, y es Parroquia, con el derecho de
administrar los Sacramentos á todos los habitantes y moradores de dicho
Real Palacio de la ALJAFERIA, y que yo siguiendo, y continuando la
posesion de mis antecesores, los hé siempre administrado á todos los
dichos moradores, como Rector de dicha Real capilla; la cual hace ya
once años que administro y gobierno con exclusion, y total independencia
de todas las Parroquias de dicha ciudad, y con omnímoda exencion del
ordinario. En cuya verdad hago este testimonio firmado de propia mano, y
sellado con mi sello en Zaragoza á 14 de Setiembre del año 1696.--D.
Jacinto Félix Vielsa Rector de la Iglesia Parroquial de San Martin de
ALJAFERIA.
_Locus Sig [cruz de Malta] illi._
NOTA. El obgeto del P. Ribera en este pasage de su obra fué tan solo
probar que el Rector de la Real Capilla de la Aljaferia de Zaragoza
tenia la parroquialidad en el Castillo, así como el de Barcelona la
tenia en el antiguo Palacio de sus Condes.
Nota 9.ª
_Commune 27. Martini num. 2137. fol. 112._
Martinus, Dei gratia, Rex Aragonum, Valentiæ, Majoricarum, Sardiniæ et
Corsicæ; Comesque Barchinonæ Rossilionis et Ceritaniæ: Dilecto nostro
Merino civitatis Cæesaraugustæ et coeteris officialibus nostris
præsentibus et futuris, adquem seu quos præsentes pervenerint, et
pertineant infrascripta, salutem et dilectionem. Pro parte fidelis
nostri Raymundi de Torrellis jurisperiti civis civitatis Cæsaraugustæ
prædictæ percepimus, quod Serenissimus Princeps et dominus Petrus Rex
Aragonum, genitor noster, memoriæ recolendæ, cum carta ejus sigillo
majestatis impendenti munita, data in Montesono duodecima die Octobris,
anno á Nativitate Domini millesimo tercentesimo octogesimo tertio, dedit
gratiose in perpetuum fideli nostro Ægidio de Sada tunc Camerario dictæ
civitatis et suis omne et quodcumque jus dicto domino Regi competens in
aqua, quæ pro rigando hortum Aljafariæ dictæ civitatis recipitur et
recipi consuetum est, videlicet in illa, quæ rigato dicto horto
superest, prout hæc et alia in dicto privilegio latius continetur.
Dictumque jus Ægidius præfatus vendidit Raymundo de Torrellis prædicto.
Et aliqui nitantur pro viribus et præter, et contra voluntatem dicti
Raymundi hortos et alias possesiones, qui, et quæ extra et subtus dictam
Aljafariam existunt rigare in damnum non modicum exponentis memorati,
cui titulo oneroso utpote emtionis prædictæ jus aquæ prædictæ competit
et spectat. Quocirca volumus, atque vobis et unicuique vestrum dicimus
et mandamus, de certa scientia et consulte sub nostræ iræ et
indignationis incursu, quatenus rigato dicto horto infra dictam
Aljafariam existenti, quotiens necessarium fuerit in et super dicta aqua
jure et possesione seu cuasi ipsius, dicto Raymundo et suis nullum
impedimentum, obstaculum, contradictionem aut controversiam faciatis,
aut fieri permittatis per quempiam, imo eumdum in jure suo virilíter
tueamini et defendatis, nec aliquem contravenire sinatis aliqua ratione
vel causa, cum nos per justitiam sic providerimus et velimus, abdicantes
vobis ad cautelam potestatem omnimodam contrarium faciendi seu
attentandi. Datum Valentiæ septima die Martij anno á nativitate Domini
millesimo quadringentesimo tertio.--Nicolaus de Canjelles Regens
cancellariam.
_Registro idem fol. 179._
Martinus Dei gratia Rex Aragonum etc. Dilecto merino civitatis
Cæsaraugustæ coeterisque officialibus nostris præsentibus et futuris.
ad quem seu quos præsentes pervenerint, et pertineant infrascripta,
salutem et dilectionem. Pridem á nostra curia emanavit litera hujusmodi
seriei.--Martinus Dei gratia Rex Aragonum etc. dilecto nostro merino
civitatis Cæsaraugustæ coeterisque officialibus etc. Jam supra in
præsenti registro in folio 112 est totaliter inserta, post cujus Datam
et Signum sequitur.--Nunc autem ut accepimus, præinserta litera abutendo
Raymundus de Torrellis prædictus, nititur aqua prædicta, non irrigato
horto majori Aljaferiæ præfatæ, sed tantum horto minori ejusdem, ad usum
suum juxta libitum irrigare; ex quo sequitur quod arbores seu, virgulta
et sata hortorum Aljafariæ ejusdem, tempore siccitatis, præcipue
mensibus Julii, Augusti et Septembris, qui non sunt soliti absque
azuditate perlabi, radicitus exiccantur. Quo circa sicut etc.... Refiere
por estenso lo que con brevedad hemos redactado en el cuerpo de la
obra.
Nota 10.
Archivo general de la corona de Aragon.
_Pergamino n.º 2320 de D. Jaime II. Núm. ant. 592._