Waarin men een klein idee van San-Francisco bekomt, op een dag dat
er eene meeting plaats heeft.
Het was zeven uur ’s morgens, toen Fogg, Aouda en Passepartout den voet
op amerikaansch grondgebied zetten—zoo men althans dezen naam mag geven
aan de drijvende kade, waarop zij landden. Deze kade daalde en rees met
eb en vloed, en bracht zoodoende veel bij om het laden en ontladen der
schepen gemakkelijker te maken. Daar liggen een aantal klipperschepen
van allerlei afmeting, stoombooten van alle landen, en daaronder de
stoombooten met verschillende verdiepingen, welke dienst doen op de
Sacramento en daarin uitloopende stroomen. Daar zijn de magazijnen van
alle voortbrengselen van den handel, die zich uitstrekt over Mexiko,
Peru, Chili, Brazilië, Europa, Azië en alle eilanden der Stille
Zuidzee.
Passepartout voelde zich zoo gelukkig toen hij eindelijk den
amerikaanschen bodem bereikte, dat hij een saut périlleux van
bewonderenswaardige kracht maakte, ten teeken van zijne blijdschap.
Maar toen hij op de kade terecht kwam, waarvan de planken vermolmd
waren, ging hij er bijna doorheen.
Onthutst over de manier, waarop hij voet aan wal had gezet, gaf de arme
kerel een verschrikkelijken gil, die een aantal waterraven en pelikanen
deed opvliegen, welke gewoonlijk op de beweegbare kade hunne nesten
maakten.
Fogg was nu ook aan wal gekomen en ging terstond onderzoeken hoe laat
de eerste trein naar New-York vertrok. Eerst ten zes ure ’s avonds. Hij
kon dus den geheelen dag doorbrengen in de hoofdstad van Californië.
Hij bestelde een rijtuig voor Aouda en voor zich zelven. Passepartout
plaatste zich op den bok en het rijtuig, dat drie dollars per rit
kostte, reed naar het International Hotel.
Passepartout kon van zijne hooge zitplaats alle bijzonderheden van deze
groote amerikaansche stad opnemen: breede straten, lage, maar allen in
rijen geschaarde huizen, kerken en tempels, allen in gothisch
anglo-saxischen stijl gebouwd, onmetelijke dokken, entrepôts zoo groot
als paleizen, sommigen van hout, anderen van steen. In de straten
wemelde het van rijtuigen, omnibussen, tramways, en op de trottoirs
versperden niet alleen Amerikanen elkander den weg, maar ook
Europeanen, Chineezen, en Indiërs—in één woord er waren genoeg menschen
om eene bevolking van meer dan tweemaal honderd duizend inwoners eer
aan te doen. Passepartout was over alles wat hij zag zeer verbaasd. Hij
had zich nog altijd de stad van 1849 voorgesteld, de stad der roovers,
brandstichters en moordenaars, die waren afgekomen op de ontdekte
goudmijnen, naar dat onmetelijke pelgrimsoord voor allen, die niets in
de wereld te verliezen hebben, waar men met goudpoeder speelde, met een
revolver in de eene hand en een mes in de andere. Die goede tijd echter
was voorbij. San-Francisco heeft geheel het voorkomen van eene
handeldrijvende stad. De hooge toren van het stadhuis, bestemd om alle
wijken te bespieden en te beheerschen, strekte tot verblijfplaats van
wachters, die den blik lieten gaan over deze menigte van straten en
avenues, zich verdeelend in rechte hoeken tusschen welke een aantal
lommerrijke pleinen zich vertoonen. In de nabijheid strekte zich een
Chineesche stad uit, die zoo mooi was, alsof zij zoo pas uit het
Hemelsche Rijk in een speelgoeddoos was overgebracht. Geen sombrero’s,
geen roode hemden, geen Indianen met veeren, maar zijden hoeden en
zwarte rokken door heeren gedragen, welke allen even groote haast
hadden. Eenige straten, zooals Montgommery-street, de Regent-street van
Londen, de Boulevard des Italiens van Parijs, de Broadway van New-York,
waren versierd met prachtige winkels, die alle voortbrengselen, welke
de wereld oplevert, ten toon spreidden.
Toen Passepartout het International Hotel binnentrad scheen het hem toe
of hij Engeland niet had verlaten. De rez-de-chaussée werd ingenomen
door een groote bar, eene soort van buffet waar elke voorbijganger
gratis iets kon gebruiken. Gedroogd vleesch, oestersoep, beschuit en
kaas, werden er verkocht zonder dat de gebruiker er ooit zijn beurs
voor uit den zak behoefde te halen. Hij betaalde slechts hetgeen hij
dronk, als porto, ale of sherry, zoo hij lust had zich te verfrisschen.
Dit vond Passepartout echt amerikaansch. De restauratie van het hotel
was zeer goed. Fogg en Aouda zetten zich aan tafel en werden in
schotels, waarschijnlijk afkomstig uit Lilliput, door pikzwarte negers
bediend.
Na dit ontbijt begaf Fogg zich, vergezeld van Aouda; naar het bureel
van den engelschen consul om daar zijn paspoort te laten viseeren. Op
de stoep vond hij zijn bediende, die hem vroeg of het niet voorzichtig
zou zijn, vóór zij met den zuider-spoorweg vertrokken, een dozijn
Enfield-karabijnen of Colt-revolvers op te doen. Passepartout had
gehoord van Sioux en Pawnies, die, evenals de spaansche roovers, de
treinen aanhielden. Fogg antwoordde, dat dit eene noodelooze voorzorg
zou zijn, maar hij liet hem vrij om hierin te handelen zooals hij zelf
goeddacht. Daarop vervolgde hij zijn weg naar den engelschen consul.
Phileas Fogg had nauwelijks tweehonderd schreden gedaan, of heel
toevallig ontmoette hij Fix. De inspecteur toonde zich zeer verwonderd.
Fogg en hij hadden te zamen den tocht over de Stille Zuidzee gemaakt,
zonder elkander slechts eene enkele maal te ontmoeten. In elk geval was
Fix zeer vereerd den gentleman weder te zien, aan wien hij zooveel te
danken had, en daar zijn zaken hem naar Europa terugriepen, zou hij
zich in de hoogste mate gelukkig achten zijne reis in zulk aangenaam
gezelschap te vervolgen.
Fogg antwoordde, dat de eer geheel aan hem zou zijn en Fix—die er prijs
op stelde hem niet uit het oog te verliezen—vroeg of hij met hem de
merkwaardige stad San-Francisco mocht bezoeken. Dit werd hem
toegestaan.
Dit had ten gevolge dat Aouda, Fix en Fogg door de straten slenterden.
Zij bevonden zich weldra in Montgommery-street, waar ontzaglijk veel
menschen waren. Op de trottoirs, op den rijweg, tusschen de rails der
tramways, niettegenstaande het onophoudelijk gerij der wagens en
omnibussen, op de drempels der winkels, uit de vensters van alle
huizen, ja zelfs op de daken was eene ontelbare menigte te zien. Mannen
met biljetten liepen tusschen deze groepen door. Vlaggen en wimpels
wapperden in den wind. Men hoorde van alle kanten een vreeselijk
geschreeuw.
„Hoezee voor Kamerfield!”
„Hoezee voor Mandiboy!”
Het was eene meeting. Zoo dacht Fix ten minste, en hij deelde zijne
gedachte aan Fogg mede, er bijvoegende:
„Zouden wij niet beter doen ons niet tusschen dit gedrang te begeven,
mijnheer? wij zullen er slechts gevaar loopen vuistslagen op te doen.”
„Inderdaad,” zeide Fogg, „en de vuistslagen, al zijn het ook politieke,
zijn en blijven toch vuistslagen.”
Fix meende om deze opmerking te moeten lachen, en ten einde te zien,
zonder tusschen het gedrang te geraken, namen Aouda Fogg en hij plaats
op de bovenste trede van een trap, die naar het terras leidde, dat
naast de Montgommery-street lag. Voor hen, aan de andere zijde der
straat, tusschen een kolenmagazijn en een petroleumpakhuis, zag men een
groot bureel, in de open lucht opgeslagen, waarheen de verschillende
menschenstroomen zich richtten.
Waartoe strekte deze meeting? Voor welke gelegenheid werd zij gehouden?
Phileas Fogg wist het volstrekt niet. Gold het de verkiezing van een
burgerlijk of een militair ambtenaar, van een gouverneur of van een lid
van het Congres? Deze gissing was veroorloofd met het oog op de
buitengewone geestdrift, die de geheele stad bezielde.
Op dit oogenblik had er eene vreeselijke opschudding plaats. Alle
handen werden omhoog gestoken. Eenigen, die goed gesloten waren,
schenen snel op en neer te gaan te midden van allerlei kreten—zonder
twijfel een krachtige manier om zijne stem uit te brengen. Nu en dan
werd de menigte opgestuwd. De banieren slingerden, verdwenen nu eens en
kwamen dan weder in flarden gescheurd te voorschijn. De golvingen der
menigte strekten zich uit tot aan de trap, terwijl alle hoofden zich op
de oppervlakte bewogen als een zee, welke plotseling door een stormwind
onstuimig was geworden. Het getal der zwarte hoeden verminderde
zichtbaar en de meesten schenen hunne gewone hoogte verloren te hebben.
„Het is blijkbaar eene meeting,” zeide Fix, „en het punt in quaestie
moet van overwegend gewicht zijn. Het zou mij niet verwonderen als er
sprake was van de Alabama-quaestie, niettegenstaande deze reeds lang is
beslist.”
„Misschien,” antwoordde Fogg kalm.
„In elk geval,” hernam Fix, „twee kampioenen staan tegenover elkander:
Kamerfield en Mandiboy.”
Aouda, die Fogg een arm had gegeven, keek met verbazing naar dit
woelige tooneel, en Fix wilde juist aan zijn buurman de oorzaak van
deze opgewondenheid vragen, toen eene krachtige beweging zich
openbaarde. Het hoezee roepen ging van vuistslagen vergezeld en werd al
sterker en sterker. De stokken der vlaggen werden als waaiers gebruikt.
Nergens zag men handen meer, maar overal vuisten. Van boven de
rijtuigen, die stil stonden, en de omnibussen, welke in hun loop
gestuit werden, deelde men elkander duchtige slagen toe. Alles diende
tot werptuig. Schoenen en laarzen beschreven lange banen, en het scheen
zelfs, dat te midden van de scheldwoorden der menigte, eenige revolvers
hunne vader-landlievende tonen deden hooren.
De woelige menigte naderde al meer en meer de trap en besteeg de
onderste treden. Een der partijen werd blijkbaar terug gedrongen,
zonder dat de eenvoudige toeschouwers bemerken konden of Mandiboy dan
wel Kamerfield de overhand behaald had.
„Ik geloof dat het veiliger zou zijn, als wij hier vandaan gingen,”
zeide Fix, die niet gaarne gezien had dat Fogg misschien in een
moeielijke zaak werd gewikkeld.—„Zoo er in dit alles quaestie is van
Engeland, en men ons soms herkent, dan zouden wij tusschen die menigte
niet licht een uitweg kunnen vinden.”
„Een engelsch burger....” antwoordde Fogg.
Maar de gentleman kon zijn volzin niet voleinden. Van het terras dat
achter hem was hoorde hij roepen: „Hoezee! hoezee! hoezee! hip hip!
hoezee! voor Mandiboy!” Het waren eenige kiezers, die nog ter hulp
snelden, en de voorstanders van Kamerfield in de flank aantastten.
Fogg, Aouda en Fix bevonden zich tusschen twee vuren. Het was te laat
om te ontsnappen. Die vloed van menschen, gewapend met stokken met
looden knoppen, was niet te weerstaan. Fogg en Fix, die Aouda trachtten
te beveiligen, werden geducht gestompt. Fogg, die als altijd zeer kalm
bleef, wilde zich verdedigen met de wapens, waarmede de natuur hem
begiftigd had en die, zooals bij elken Engelschman, aan het uiteinde
der armen bevestigd zijn. Maar het was te vergeefs. Een ontzaglijk
groote kerel met rooden baard, bruine gelaatskleur, breed geschouderd,
en die de hoofdman der troep scheen, richtte zijne vuisten naar Fogg,
en zonder twijfel zou hij den gentleman op verschrikkelijke wijze
hebben toegetakeld, zoo Fix niet uit zelfopoffering den vuistslag had
opgevangen. Een groote buil kwam oogenblikkelijk te voorschijn onder
den zijden hoed van den detective welke in een pet veranderd was.
„Yankee!” zeide Fogg, een verachtelijken blik op zijn tegenpartij
werpende.
„Engelschman!” antwoordde de ander.
„Wij zullen elkaar weervinden!”
„Wanneer het u goeddunkt. Uw naam?”
„Phileas Fogg; en de uwe?”
„Kolonel Stamp Proctor.”
Daarop trok de menigte voorbij. Fix, die nog op den grond lag, richtte
zich op, met gescheurde kleederen, maar zonder een ernstige wond
bekomen te hebben. Zijn reisjas was in twee ongelijke stukken verdeeld
en zijn pantalon geleek op die onderbroeken, welke sommige Indiërs—ter
wille van de mode,—niet aantrekken, vóór zij er eerst een gedeelte van
weg gesneden hebben. Maar het voornaamste was dat Aouda gespaard was
gebleven en Fix slechts één vuistslag had opgedaan.
„Ik ben u recht dankbaar,” zeide Fogg tot den inspecteur, toen zij uit
het gedrang waren.
„Het is de moeite niet waard om er over te spreken,” antwoordde Fix,
„maar ga nu mede.”
„Waarheen?”
„Naar een kleedermaker.”
En waarlijk dit bezoek was niet overbodig. De kleederen van Fogg en Fix
waren geheel in flarden gescheurd, alsof deze twee gentlemen elkander
voor Kamerfield en Mandiboy eens afgeranseld hadden. Een uur later,
toen zij weer goed gekleed en gekapt waren, keerden zij naar het
International Hotel terug. Daar wachtte Passepartout reeds zijn meester
met een half dozijn dolken en revolvers met zes loopen. Toen hij Fix in
gezelschap van Fogg bemerkte, fronste hij zijne wenkbrauwen. Maar Aouda
vertelde in weinige woorden het voorgevallene en Passepartout werd nu
weder kalm. Fix was blijkbaar geen vijand meer, maar een bondgenoot.
Hij hield zijn woord.
Toen het diner geëindigd was, kwam er een rijtuig voor, dat de
reizigers en hunne koffers naar den trein zou brengen. Toen Fogg in het
rijtuig zou stappen, vroeg hij aan Fix:
„Hebt gij kolonel Proctor niet meer gezien?”
„Neen,” antwoordde Fix.
„Ik zal naar Amerika terugkeeren, om hem daar dan te ontmoeten,” hernam
Fogg kalm. „Het is niet goed, dat een engelsch burger zich op zulk een
wijze laat bejegenen.”
De inspecteur glimlachte, maar zeide niets. Men ziet dat Fogg tot dat
slag van Engelschen behoort, die, zoo een duel bij hen al niet
inheemsch is, in den vreemde toch vechten, wanneer hunne eer er mede
gemoeid is.
Om kwart voor zessen bereikten de reizigers het station en vonden een
trein gereed om te vertrekken.
Op het oogenblik dat Fogg in zou stijgen, wendde hij zich tot een
conducteur, en naar hem toe gaande, zeide hij:
„Vriend, is er van daag niet een oproer te San-Francisco geweest?”
„Neen, mijnheer,” antwoordde de conducteur. „Er had een meeting plaats
voor de verkiezing.”
„De verkiezing van den opperbevelhebber van het leger ongetwijfeld?”
vroeg Fogg.
„Neen mijnheer,—van een vrederechter.”
Na dit antwoord stapte Fogg in den waggon en vertrok de trein.