Oct. 1904.
In mijn vorig schrijven zeide ik nog even op het verloop der staking
onder de mijnwerkers in Colorado te zullen terugkomen. Te Cripple
Creek, het centrum der goud- en zilvermijnen in Colorado, werken
op het oogenblik ongeveer 30.000 mijnwerkers, waarvan geen enkele
meer lid is van de Labor-Union en waarvan ieder voorzien moet zijn
van een kaart, door den werkgever afgegeven, die zij steeds bij zich
moeten dragen en als bewijs moet dienen, dat zij door een der leden
van de werkgevers-vereeniging zijn aangesteld. Arbeiders zonder die
kaart worden op de werken niet toegelaten. Eenige honderden stakers
kregen na afloop der staking geen plaatsing, ook al verklaarden zij
hun lidmaatschap van de Labor-Union te hebben opgezegd, omdat hun
plaats reeds door anderen tijdens de staking was ingenomen.
Tot dit krasse optreden der werkgevers heeft in de eerste plaats
bijgedragen, hun bekrompen opvatting omtrent de Labor-Unions. Daartegen
bestaat onder de patroons in Amerika een ontzettende afkeer. Maar deze
afkeer werd hier nog versterkt door de m.i. groote fout die door de
leiders der staking werd gemaakt.
Die staking namelijk heeft 14 maanden geduurd en in dien tijd vond het
bestuur der Western Federation of miners het oogenblik geschikt om de
politiek in de vakvereeniging te brengen. Dit bestuur had de leiding
der staking. Bij de federatie zijn alle georganiseerde mijnwerkers
(behalve die in de kolenmijnen) der Westersche Staten aangesloten, van
welke politieke richting ook. Tijdens de staking nu, werd op voorstel
van het federatief bestuur door de gezamenlijke vertegenwoordigers
der aangesloten Labor-Unions bij meerderheid van stemmen besloten, het
sociaal-democratisch program voor de federatie te aanvaarden. Echter
begreep men, dat het niet aanging al de leden der Labor-Union tot
sociaal-democraten te maken en bepaalde men daarom, dat de federatie
als zoodanig het sociaal-democratische program aanvaardde en daarvoor
onder de leden propaganda zou maken, maar dat de leden individueel
vrij bleven om al of niet de beginselen dier partij te belijden. Op
die wijze hield men de federatie der vakvereenigingen intact en worden
de leden geleidelijk bij de soc.-dem. partij ingelijfd. In den Staat
Montana echter heeft dit besluit reeds tot een ernstig conflict
onder de georganiseerde arbeiders geleid. Van een voorstel tot het
bespreken van candidaten, wilde de meerderheid in de Labor-Unions
niets weten. Zij wenschte dat ieder vrij zou blijven in de politiek
en in den godsdienst, opdat allen zich zullen kunnen vereenigen in de
Labor-Unions, ter verbetering hunner economische positie. In andere
Staten gaat het min of meer op dezelfde wijze toe, maar niet altijd met
hetzelfde resultaat. In Utah bijv. gaven de georganiseerde arbeiders
blijken van groote onverschilligheid omtrent het al of niet stellen
van een candidaat en werd daar, evenals in sommige andere Staten van
het Westen, zonder veel debat de voorzitter der "Socialist Labor
Party", Eugene V. Debs, tot candidaat voor het presidentschap van
de Verenigde Staten van Amerika geproclameerd. Debs is een bekwaam
volksredenaar, die een vergadering weet mede te slepen en door scherpe
satyre voortdurende aandacht wekt. In een stampvolle vergadering hoorde
ik hem gisteravond twee uur achtereen "de kapitalisten" geeselen, wat
heel lang is voor een meeting in Amerika; en toen hij te kennen gaf te
zullen eindigen omdat het reeds 10 uur was, riep men van alle kanten:
"go on", "go on".
Het werd halftwaalf toen de volksmassa na een daverend applaus
uiteenging. Onder "de kapitalisten" verstaat de spreker hier de
archi-millionairs, die bij name genoemd werden: Carnegie, Pierpont
Morgan, Hanna, Hill enz., "die van de rijkdommen, door de arbeiders
voortgebracht, weelderig leven, reisjes naar Europa maken, maar aan
de productie niet deelnemen". Zij werden de parasieten van den arbeid
genoemd en vergeleken bij ongedierte, dat op het menschelijk lichaam
zijn bestaan vindt. Zelf hadden zij de leiding van de groote trusts,
waaraan hun naam verbonden is, niet, want daarvoor namen zij arbeiders
met hersenen, die voor hen dachten. Bewijs: zij gingen soms maanden
van huis om te jagen of te zeilen, toen zij zoogenaamd aan het hoofd
hunner zaken stonden, en toch gingen de zaken gewoon hun gang. Niemand
in de fabrieken of werkplaatsen bemerkte dat zij zich op duizenden
mijlen afstand daarvan bevonden!
De beide groote politieke partijen: de republikeinen en de democraten,
konden alleen blijven bestaan door de arbeiders te bedriegen en
hen zoodoende tegen hun eigen belangen in te doen stemmen. Hierbij
werden Roosevelt en Parker geducht onderhanden genomen. Zij waren de
werktuigen in handen der kapitalisten, naar wier pijpen zij verplicht
waren te dansen.
De conclusie was, dat een "laborer", die zijn belang goed begrijpt,
moest stemmen voor den candidaat der Socialist Labor Party; want dat
alles wat daartegen werd aangevoerd kon beschouwd worden als laster,
waarvoor de kapitalisten hadden betaald.
In de vergadering werden biljetten verspreid met aanhalingen uit
lezingen van Debs, waarin o.a. phrases voorkomen als deze:
"Bij deze gelegenheid, kameraden, hebben wij als arbeiders gezamenlijk
op te trekken; wij zijn de volksklasse, die door de eeuwen heen
verdrukt, beroofd en vernederd zijn om de enkele reden, dat wij ons
niet bewust waren van onze overweldigende kracht, die ons in staat
stelt als eenig heerscher der wereld op te treden."
"Is het uwe ondervinding niet, arbeiders, dat, naarmate de
kapitalisten rijker worden, gij armer wordt? Dat naarmate de woningen
der kapitalisten grooter en weelderiger worden, de uwe steeds kleiner
en nederiger worden? Dat naarmate de kinderen van den kapitalist meer
genoegens smaken en meer opvoeding genieten, des te zwaarder het kruis
wordt voor uwe kinderen en dezen van de scholen verdrongen worden en
beroofd van de genoegens van den kinder-leeftijd?"
"De oorzaak van dat alles is geen andere dan dat tusschen de arbeidende
klasse en de kapitalistische klasse een ondempbare klove bestaat,
een klasse-strijd om het bestaan."
In dezen trant gaat het voort. Het gehoorde en het gelezene gaven mij
de overtuiging dat de socialistische arbeiderspartij in Amerika nog
verkeert in de "Sturm und Drangperiode", die de partij in Duitschland
en ten onzent achter den rug heeft. De banaliteiten over slavernij
van den arbeid, over het zich verkoopen aan de kapitalisten, over de
middelen van voortbrenging in handen van slechts een gering aantal
kapitalisten, tot zelfs over de ijzeren loonwet van Lassalle, dat
alles, waaraan een sociaal-democraat ten onzent tegenwoordig niet
meer denkt, wordt hier nog met graagte en met geweldig succes aan
den man gebracht.
Heel veel invloed oefent de Socialist Labor Party in Amerika bij de
verkiezingen nog niet. Haar kracht moet nu nog uitgaan hoofdzakelijk
van de Labor-Unions, met het gevolg dat deze in hun toch reeds
moeilijk bestaan worden bedreigd en hier op den duur de splitsing
niet kan uitblijven, die ook in ons land is gekomen toen de politiek
in de vakvereenigingen werd gebracht. In de oostelijke Staten van
Amerika hebben de sociaal-democraten nog geen vat gekregen op de
Labor-Unions. Hier in het westen, vooral onder de mijnwerkers, is
het anders.
Intusschen bestaat hier onder de belijders der sociaal-democratische
beginselen een verdeeldheid, die hen niet weinig verzwakt. Naast
de Socialist Labor Party, de talrijkste der drie groepen, heeft
Amerika een Social Democratic Party, die zich sporadisch in sommige
oostelijke Staten voordoet en geheel onafhankelijk van de eerste
haar kandidaten kiest, terwijl de beginselverklaring in hoofdzaak
niet verschilt. Beide partijen staan op het Marxistisch standpunt. De
eerste laat zich bij de bestrijding harer mededingster hoofdzakelijk
er op voorstaan dat zij een arbeiders-partij is, die door arbeiders
wordt bestuurd, geadministreerd, (financieel) in stand gehouden, en
die arbeiders als candidaten voor regeeringslichamen stelt. De andere
partij onthoudt zich van felle bestrijding en gaat haars weegs. De
derde fractie "the Socialist Trade and Labor Alliance" bestaat uit
afdeelingen, die buiten de Labor Unions om, zich gevormd hebben als
sociaal democratische vereenigingen en die zich bij de verkiezingen
aansluiten bij de Socialist Labor Party.
Deze derde fractie, die in de oostelijke Staten thuis behoort,
schijnt mij aangewezen om de beide andere in zich op te nemen en als
één groote partij in de toekomst tegenover de zoogenaamde burgerlijke
partijen in Amerika te zullen optreden.
In Colorado heeft het optreden van den gouverneur, tijdens de
werkstaking van verleden jaar, niet weinig ergernis gewekt onder
de arbeiders. Daarvan profiteeren nu natuurlijk de inmiddels in de
Labor-Unions opgetreden sociaal-democraten, doch het meest nog de
democratische partij, die thans de stemmen der arbeiders die niet
voor den sociaal-democratischen candidaat willen stemmen, voor haar
candidaat tracht te winnen.
De tegenwoordige gouverneur behoort tot de republikeinsche partij en
aangezien hier niet zooals bij ons het meerderheidsstelsel geldt,
doch als gekozen wordt beschouwd die de meeste stemmen op zich
vereenigt, bestaat er heel veel kans, dat ditmaal zooveel stemmen
aan den republikeinschen candidaat ontvallen, dat de democratische
candidaat het wint.
Nu zal dit niet erg zijn voor den Staat Colorado, waar als democratisch
candidaat een man van rijpe ervaring en ongerepte reputatie gesteld
is. Iemand die reeds twee maal te voren gouverneur van Colorado is
geweest. Maar wat wel erg is, dat is de kans dat zij, die ditmaal
voor een democratischen gouverneur gaan stemmen, nu ook hun stem op
den democratischen candidaat voor president der Vereenigde Staten
gaan uitbrengen. Want die verkiezingen hebben op denzelfden dag in
November plaats en allicht zullen eenige honderden worden medegesleept
om nu ook Parker boven Roosevelt te verkiezen.
Over deze beide candidaten in een volgend artikel.