wezen. Zijn gezicht en zijn gebaren drukten neerslachtigheid uit
en de tranen stonden hem in de oogen. Hij gesticuleerde en babbelde
zonder samenhang en jammerde ertusschen. Wij konden niet begrijpen,
wat hem scheelde. Maar ten slotte gelukte het ons toch met vereende
pogingen opheldering te krijgen over zijn ellende, en wij vernamen,
dat het overige deel van de stam verder was getrokken en op de
schandelijkste wijze Teraiu en zijn gezin had achtergelaten. Die
zagen nu den verschrikkelijken hongerdood voor oogen, als wij ons
niet over hen erbarmden en hen gedurende den strengsten wintertijd
bij hen lieten wonen.
Natuurlijk waren wij diep geroerd door die treurige geschiedenis en
beloofden hem met vrouw en kinderen bij ons op te nemen. Buitendien
zei ik, dat ik binnen kort zelf naar Kaa-aak-ka zou gaan om de zaak
te onderzoeken.
Teraiu en het gezin kwamen al spoedig aan, en op den tweeden Kerstdag
besloten wij, het uitstapje naar Kaa-aak-ka te volbrengen. Het
weder was wondermooi, stil en helder. Maar de thermometer wees 24
graden koude. De luitenant, Lund, Ristvedt en ik maakten ons gereed,
met Teraiu en zijn familie te vertrekken. Vóór de slede spanden
we acht honden, maar overigens namen we geen groote voorzorgen in
zake de uitrusting, daar we immers maar een enkelen nacht wilden
uitblijven. Ieder had gezorgd voor wat hij noodig had. Over het gladde
ijs van de straat ging het vliegensvlug voort en na zes uren waren we
op de plaats onzer bestemming. In het kamp van Kaa-aak-ka zag alles er
geheel anders uit dan bij ons vorig bezoek; ledig en uitgestorven lagen
de sneeuwhutten er, zonder menschen of eenig spoor van leven. Alleen
Teraiu's hut toonde aan, dat er menschen woonden. Kajaggolo zijn vrouw
bijgenaamd de "oude uil" schoof het sneeuwblok op zij, dat voor den
ingang der hut lag en ging naar binnen, om vuur aan te maken. Teraiu
zelf sloeg een gat in het ijs, om water te halen, en wij kozen uit
de verlaten hutten die, welke ons het zindelijkst leek, en namen er
voor den nacht bezit van.
Op den dag na onze terugkomst bouwde Teraiu zich een hut aan den
wal en woonde er tot achter in de maand Maart. In werkelijkheid
was ik er niet rouwig om, dat we hem hadden opgenomen, daar hij
en zijn vrouw ons van veel dienst waren. Niettegenstaande zijn
ouderdom was hij gezond en taai, en zonder eenige vermoeienis te
toonen, trok hij een slede van den morgen tot den avond. Hij bleek
vreedzaam en eerlijk, was altijd goed gehumeurd en tot schertsen
geneigd. Als bouwmeester van sneeuwhutten was hij onvergelijkelijk en
van grooten dienst. Kajaggolo zijn vrouw, was stellig even oud als
hij. Haar gezicht leek precies een oud, verschrompeld en verdroogd
winterappeltje. Ze was ongeveer vijf voet lang en zoo vuil, dat de
Eskimo's er haar zelf om bespotten. Haar tienjarige zoon, Nutra, was
net zoo vuil als zijn moeder, maar overigens wel een aardige jongen,
verstandig en vol dartele invallen. Aan zijn onzindelijkheid had
zijn moeder de grootste schuld. Als de Eskimo's eenigen tijd bij
ons waren geweest begonnen ze gewoonlijk ons voorbeeld te volgen,
waschten zich en hielden zich zoo ongeveer schoon. Maar aan de familie
Teraiu was in dit opzicht geen zalf te strijken; toen ze vertrokken,
waren ze nog net zoo vuil als bij hun komst.
Wanneer ik des namiddags in het magnetische observatorium voor
de absolute waarnemingen was geweest, sprak ik telkens eens met de
Teraiu's, wier hut ik passeerde. Bij die bezoeken ontving Kajaggolo mij
soms met een gezang, het verschrikkelijkste, dat men zich voorstellen
kan, het was niet anders dan woest geschreeuw.
De man en Nutra waren meestal aan boord, nu eens vóór, dan achter,
overal waren ze welkom. Het liefst zaten ze in de keuken te kijken,
en ofschoon Lindström de Eskimo's niet uitstaan kon, werd toch zijn
goed hart hem vaak de baas, en menig lekker hapje vloog naar de
beide Eskimo's. Teraiu en Nutra gewenden langzamerhand aan ons eten;
maar Kajaggolo bleef den geheelen tijd bij haar rauw vleesch en de
rauwe visschen.
Toen Kerstmis en Nieuwjaar voorbij waren, moesten we in ernst aan
de ontworpen sledevaart denken. De plannen, die we ontworpen hadden,
waren van allerlei aard, zooals meestal met plannen in deze streken
het geval is. Eindelijk werd besloten, dat ik mij met een gezel naar
het magnetisch station zou begeven, en als daar alles goed ging en
in orde was, zou beproeven, de Leopoldshaven op Northsomerset met de
post te bereiken.
Een ondersteuningsexpeditie onder leiding van luitenant Hansen en
met nog één man zou ons helpen, zoolang we dat doelmatig oordeelden.
Alle sleden werden nu voor den dag gehaald en nauwkeurig nagezien,
om zoo noodig hersteld te worden. Overal werden werkplaatsen
opgericht. Lund zou de sleden in orde brengen en practische
proviandkisten timmeren; Hansen, die zeer handig was, deed het
fijne werk en was ook een meester op de naaimachine. Ristvedt had
een smidse bij de proviandtent en zijn eigenlijke werkplaats in het
huis Magneet. Wiik leverde goed werk als reparateur van instrumenten,
en de luitenant beoefende naast zijn vak van handschoenenmaken ook
de wetenschap. Zijn talent oude vuisthandschoenen met gaten weer te
herstellen was buitengewoon.
Zooals bij alle slede-expedities in het poolland werd de vraag van de
slaapzakken druk besproken. Ons uitstapje met Teraiu naar Kaa-aak-ka
had ons geleerd, dat er in dat opzicht nog veel te verbeteren was, en
ieder beijverde zich, om het beste uit te vinden. Onze meegebrachte
zakken waren te wijd en moesten vrijwat ingenomen worden. Een
slaapzak moet slechts zoo wijd wezen, dat het vel aan alle zijden
aan het lichaam sluit. Maar natuurlijk mag hij ook niet spannen. Als
men erin ligt en nog naar het omhulsel moet zoeken, wordt men nooit
warm. Het model met een opening van boven en een schuif om den hals
vond het meest bijval; ik geef er ook de voorkeur aan en kan het
ieder aanbevelen.
Onze tenten waren genaaid als Eskimotenten en uitstekend waren ze;
er viel niets aan te verbeteren. Ze konden zelfs bij den hevigsten
wind door één persoon opgezet worden, en als ze er stonden, werden ze
nooit omgeblazen. Daarvan legden ze proeven af. Een verbetering werd
toch nog aangebracht en wel aan de deuren. De afsluiting is al van
ouds het zwakke punt bij een tent, en dus in het bijzonder daar in
het Noorden in de koude. Meestal bestaat de sluiting uit een menigte
haken en touwtjes, waardoor het sluiten een heel werk is, als men
uit de koude binnenkomt. Ik heb buiten ons eigen systeem geen enkele
tentdeur gezien, die den sneeuwstorm geheel buiten hield. Daar nu twee
van ons precies hetzelfde denkbeeld hadden gehad, wil ik geen namen
noemen, ook omdat de zaak haast al te eenvoudig is, maar is niet het
geniale meestal het eenvoudigste? Wij naaiden namelijk een zak rondom
den ingang, sneden daar den bodem uit en kropen daardoor naar buiten
en naar binnen, terwijl we den zak dan met een touw dichtbonden. Een
betere tentafsluiting heb ik nog nooit gezien. Gemakkelijk te openen
en gemakkelijk te sluiten en volkomen dicht. Het veeljarige probleem
was dus opgelost door een zak.
Bij een proef, die we bij een temperatuur beneden dertig graden vorst
deden, vonden we het verblijf in de tenten te koud en wij besloten
toen sneeuwhutten te bouwen, die naar onze ervaring bij de Eskimo's
veel warmer waren. Het kost wel meer tijd, een sneeuwhut te maken dan
een tent op te slaan, maar ik vind het van zoo verbazend groot belang,
dat men na het dagwerk een goeden en behagelijken nacht doorbrengt,
dat het uur van bouwen wel beloond wordt.
Wij legden ons dus met ijver toe op de sneeuwbouwkunst. Grondstof
hadden we genoeg, tijd ook en in Teraiu een uitstekenden
leermeester. Eerst lieten we het bouwen den oude over, terwijl
we nauwkeurig toekeken. Spoedig bleek het ons, dat het vinden van
de goede sneeuw een voorwaarde van slagen was. Maar daar behoort
veel ervaring toe, ja, het gevoel moet iemand, om zoo te zeggen,
aangeboren zijn. De Eskimo's bedienen zich daarbij van een zeer
eenvoudig werktuig, dat ze een hervond noemen en dat bestaat uit
een ongeveer een meter langen, uit rendierhoorn gesneden stok, met
een handvatsel van rendierhoorn aan het eene einde en een haak van
een bisambeen aan het andere. Daarbij komt den Eskimo's hun instinkt
te stade, waarmee ze juist de goede plek uitvinden, waar de kans op
goede sneeuw aanwezig is. Als ze hun hervond niet bij zich hebben,
gebruiken ze een mes met een lang heft, dat ze aan een touw op den rug
hebben hangen. Wij brachten het in het vinden der goede sneeuw niet
tot groote volkomenheid, maar toch zoo ver, dat het er mee door kon.
Met een lang mes plaatsten wij vieren, de luitenant, Ristvedt, Hansen
en ik, ons elken morgen na het ontbijt vóór Teraiu's hut, om den oude
te wekken. Als we ongeveer om acht uur kwamen, lag de geheele familie
nog te bed. Dan sprong Teraiu vlug op, sloop in haast in zijn kleeren,
want de Eskimokleeding is wijd en ruim en laat zich gemakkelijk uit- en
aantrekken. Den meesten tijd hebben ze noodig voor het aantrekken der
voetbekleeding. De Eskimo is zeer bezorgd voor zijn voeten, uit vrees
niet alleen, dat ze bevriezen, maar ook, dat ze gewond zouden worden
bij het den heelen dag loopen over het ijs en de harde sneeuw. Met
minder dan vijf lagen aan de voeten stelt hij zich daarom niet
tevreden. Als dan eindelijk Teraiu zijn bovenanorak had aangetrokken,
terwijl hij voor zulke korte uitstapjes zijn onderanorak thuis liet,
gingen we op weg. Wij bouwden om beurten; ieder had zijn bepaalden
dag. Maar Hansen was in het bouwvak beslist de meest begaafde;
zijn hutten waren meesterstukken. In de vele kleine holle wegjes,
die in de haven uitloopen, vonden we al gauw een bouwplaats en goede
sneeuw in overvloed. Wij hadden meestal anderhalf uur noodig voor een
voor ons vieren geschikte hut. Na gedanen arbeid kwamen we er samen,
om de waarde te bepalen. Teraiu was telkens vol geestdrift.
"Mamakpo! mamakpo!" (dat is Uitmuntend! Uitmuntend!) riep hij. Een
groote vreugde voor hem was iederen keer de belooning, die hem
wachtte. Hij deed niets zonder betaling. Dit beteekende wel niet veel,
een stuk ijzer of hout, of wat juist bij de hand was. Hij was altijd
aan het verzamelen, om te eeniger tijd voor zichzelf een slede te
kunnen bouwen. Zijn eischen waren niet groot; met een paar planken van
een meter lengte was hij best tevreden. De familie en haar bezittingen
beteekenden immers ook niet veel, wat zou hij dan met een groote slede
doen? Een philosofie, die men zich overal ten voorbeeld kan nemen.
Wiik en ik deden telkens proeven, om ons vast te overtuigen, dat onze
instrumenten goed in orde waren. Wiik was bestuurder van het vaste,
absolute observatorium, terwijl ik mij 75 meter verder een eigen nieuw
observatorium had gebouwd. Door al die gebouwen was langzamerhand een
aardig dorpje rondom de Gjöa-haven verrezen. Onze waarnemingen vielen
tot onze groote tevredenheid goed uit en om de instrumenten behoefde ik
nu niet meer ongerust te wezen. Voor waarnemingen op elke plaats, waar
ik mij bevond, had ik een zeer kleine theodoliet, die ik van Frithiof
Nansen had gekregen en die hij mee naar Groenland had gehad. Ook deze
werd na nauwkeurig onderzoek van den astronoom in orde bevonden.
Toen volgde de belangrijke werkzaamheid, het pakken van onze sleden.
Tijdens het pakken moesten de sleden onder dak wezen. Maar een zoo
groote hut te bouwen, dat de beide lange sleden erin ondergebracht
konden worden, hielden we voor onmogelijk. Wij wendden ons tot Teraiu
om raad, die echter tegenover onze vragen een sluw lachen stelde
en niets verder zei. Hij strekte beide armen uit en met begeerig
stralende oogen zei hij:
"Panna angi!", dat is Groot mes. Voor de oprichting van zulk een
reuzenhut wou hij een groot mes als belooning. En dat werd hem beloofd.
Wij gingen dadelijk aan het werk. Teraiu koos een terrein van
langwerpigen vorm en opdat de sleden in de nabijheid zouden zijn,
werd de hut op het ijs, onmiddellijk vóór het schip gebouwd. Zij
was verbazend groot, en toen het dak erop moest gezet, moest er
eene heele stelling worden gemaakt. Maar ze bleek toch niet vast
genoeg en de bewegingen van het ijs waren te vreezen; daarom werd ze
herbouwd op den wal en bleek nu voldoende, zoodat we konden beginnen
te pakken. De eene slede kreeg een lading van 350 kilogram en werd
door Hansen bestuurd en getrokken door de zeven honden, die we nog
hadden. De tweede had een lading van 270 kilogram en zou door ons
drie mannen worden voortgetrokken.
Den 28sten Februari legden we de laatste hand aan het werk, en op den
morgen van den 29sten trokken wij allen met elkaar de sleden tegen
den heuvelkam op, om dat moeilijk eind al dadelijk achter den rug
te hebben.
Boven bouwden wij een hoogen sneeuwmuur om de sleden heen en legden
er zware blokken sneeuw op, om te verhinderen, dat de vossen er een
bezoek aan brachten. Dan keerden we terug en brachten den laatsten
avond aan boord door.
Ik zag de reis kalm tegemoet. Wij waren goed uitgerust met goede en
krachtige kameraden en goede honden. Een grooter aantal honden zou
wel gewenscht geweest zijn, maar we hoopten ons met het zevental te
kunnen behelpen.
Den eersten Maart waren we reisvaardig. De thermometer wees
min 53 graden Celsius; maar wij waren in den loop van Februari
zoo aan de koude gewend geraakt, dat ze op ons geen bijzonderen
indruk meer maakte, en we waren goed gekleed. De eenen in volslagen
Eskimodracht; de anderen ten halve geciviliseerd. Naar mijne meening
is de Eskimokleeding in deze streken verre te verkiezen boven onze
europeesche kleeding. Maar men moet die dan ook goed doorgevoerd
dragen, of in het geheel niet. Elke halfheid is uit den booze. Wollen
onderkleeren zuigen al het zweet op en maken de kleederen van vellen,
die men erover draagt door en door nat. Niets dan rendiervel als
de Eskimo's en de kleedingstukken zoo wijd en ruim mogelijk, opdat
tusschen kleeding en lichaam de lucht circuleeren kan, daarbij behoudt
men in den regel droge kleeren. Moet men zich echter onderweg zoo
inspannen, dat het pak toch nat wordt, dan zijn de kleeren van vellen
toch ook nog gemakkelijker te drogen dan de wollen stoffen. Wollen
kleeren worden ook veel eerder vuil en dan houden ze niet meer
behoorlijk warm. In dit opzicht houden zich kleeren van huiden,
zonder gewasschen te worden, bijzonder goed. Een groot voordeel van
vellen is ook, dat men op hetzelfde oogenblik, dat men ze aantrekt,
warm en behagelijk voelt. In wollen kleederen moet men zich als een
gek aanstellen, rennen en draven en Indianendansen uitvoeren, eer
men behoorlijk warm is. En ten slotte zijn de velkleederen volkomen
winddicht, wat natuurlijk zeer veel beteekent.
Onze achterblijvende kameraden vergezelden ons tot bij de sleden
op de heuvels. De honden werden aangespannen--een laatste handdruk,
en daar gingen we.
Hansen leidde de honden van de eene slede, maar spande zich nu en
dan ook zelf ervoor. Alle zeven dieren waren nog jong, en ze konden
den last slechts met moeite vooruit brengen. Luitenant Hansen,
Ristvedt en ik hadden ons vóór de andere slede gespannen. De
weg liep zacht omhoog, zoo zacht, dat men het met de oogen bijna
niet kon zien, maar men voelde het wel. Gedurende het eerste uur
ging het met frissche krachten snel vooruit, maar daarna werd het
moeilijk. Hansen vorderde met zijn honden goed. Als hij merkte, dat
ze trager liepen, greep hij in de teugels, dan meenden de dieren,
dat er nieuwe hulp was gekomen en trokken weer aan. Ons drieën,
die de andere slede trokken, ging het minder goed. Het was, alsof
we haar door woestijnzand moesten trekken. Zelfs thuis in Noorwegen
weten we, hoe lastig poedersneeuw zijn kan, en bij de erge kou hier
was het veel lastiger. Middenin hield de slede soms plotseling stil;
elke kleine ophooping van sneeuw was een beletsel. Eén, twee, drie,
hallo! Dan komt ze erover. Maar het duurt niet lang, of er volgt een
nieuwe hoop--weer stilhouden--aantrekken--trekken....
Om drie uur in den namiddag besloten we, ons kamp op te slaan. Het
begon al te schemeren, en eer we een sneeuwhut klaar konden hebben,
zou het bepaald heelemaal donker zijn. Nu moesten wij voor het
eerst op de zoek naar goede sneeuw. Wij bevonden ons midden op een
groot meer. Nergens was goede sneeuw; hoe vaak we onze messen er
ook instaken, overal was ze te slap. Naar den oever was het te ver;
we zouden daar niet meer bij daglicht gekomen zijn, en we konden dus
niet anders doen dan blijven, waar we waren.
Allereerst lieten wij de honden los. Ze hadden een zwaar werk achter
zich en hadden vrijheid en rust wel verdiend. De baas onder hen was
Fix, een ongewoon mooie, witgrijze hond, die het meesterschap over de
anderen alleen aan zijn gebiedende houding te danken had, niet door
zijn meerdere kracht. Als het tot een vechtpartij gekomen was, zou
Fix klop gekregen hebben; maar hij scheen als tot heerschen geboren
en hij werd gehoorzaamd. Syl was zijn grootvizier, de leelijkste hond
van den ganschen troep, bruinzwart en met gluiperigen blik. De spitse,
opstaande ooren, die een poolhond een zoo verstandig uitzicht geven,
stonden bij Syl scheef en deden hem er dom uitzien. Zoodra het tuig
was afgenomen, deed Fix, gevolgd door Syl, de ronde bij de honden, en
ten teeken van onderwerping moest iedere hond zich vóór den heerscher
Fix op den rug leggen, met alle vier pooten in de lucht. Als een
treuzelde, schoot Syl als de wind op hem los, en die had zeer scherpe
tanden. Dan kregen de honden hun eten en we waren vrij van hen en
konden gaan bouwen.
Wij trokken onze vuisthandschoenen aan, die uitsluitend voor het bouwen
van sneeuwhutten bestemd waren, om te beletten, dat de sneeuw bij de
mouwen in liep, want ze hadden lange onderstukken, die vastgebonden
waren. Ieder met een wel een halven meter lang mes gewapend, begonnen
we ons werk. De voor dit doel benoemde bouwmeester stak eerst een kring
op den grond af en langs die lijn maakte hij een vier duim diepe geul,
die dan de sneeuwblokken van den grondmuur moest dragen. Wij anderen
sneden blokken, en de bouwmeester zette ze op. Een iglu, zoo noemen
de Eskimo's hun sneeuwhutten, wordt spiraalvormig, ongeveer als de
bijenkorven en altijd tegen de zon in gebouwd, dus van rechts naar
links. De blokken moeten een lengte van twee voeten en een hoogte van
anderhalven voet hebben en vier duim dik zijn. De grootste moeilijkheid
is daarin gelegen, het bovenste klaar te krijgen en het dak erop te
plaatsen. Een rechten muur kan ieder wel bouwen.
Daar de thermometer min 57 graden Celsius wees, werd niemand tot
luiheid verleid, en het werk schoot goed op. Zoo snel mogelijk ging
de kok des avonds aan den arbeid, die daarin bestond, niet alleen
het eten klaar te maken, maar ook de hutten te verwarmen, en als een
aangename geur van spijzen tot ons doordrong, vlotte het werk buiten
wondervlug. Het laatste was, alle spleten op te zoeken, waar licht
door schemerde, om ze goed dicht te stoppen. Dan keken we ook nog
de sleden na, dat alles stipt vastgebonden was en toegedekt en dat
vooral tegen de honden, die zeer diefachtig waren. De stumpers hadden
zich tegen de hut aan, zoo goed het ging, in de sneeuw opgerold en
als het fel koud was, den snuit onder den staart gestoken.
Was de hut gereed, dan wierpen we een laatsten blik op de wijde
stilte rondom in de verbleekende groenachtige schemering en de reeds
fonkelende sterren, en na ons de sneeuw van de kleederen te hebben
geklopt, kropen wij in de hut. En er was stellig op de wereld dan geen
gelukkiger gezelschap dan het onze in de warme, behagelijke ruimte
met het dampend heete eten en de barre sneeuwvlakte met de tintelende
vorst om ons heen. Na het eten kwamen de tabakspijpen aan de beurt;
en alleen de gedachte dat we den volgenden morgen ons weer moesten
inspannen, kon een eind maken aan het genoegelijk samenzijn en deed
ons in onze slaapzakken kruipen. De vermoeienis deed zich spoedig
gelden, en weldra toonde de gelijkmatige ademhaling van vier mannen,
dat ook de menschlievende god, Morpheus, een poolvaarder is.
Des morgens om vijf uur, toen de kok ons wekte, zag alles er veel
minder vriendelijk uit dan 's avonds, maar een kop dampende chocolade
verbeterde dan de stemming gauw. Buiten kwamen mij de sterren ongewoon
groot en schitterend voor; maar het had volgens den minimumthermometer
dan ook in den nacht 61.7 graden gevroren. Wij hadden er weinig van
gevoeld, en we konden onze uitrusting prijzen, die ons met onze
goede sneeuwhut de kou van het lijf had gehouden. Wat voelden we
haar in de vingertoppen, als we bij het werk de handschoenen moesten
uittrekken! Dan werden de vingers dadelijk wit en men moest ze dan doen
herleven, of door de handschoenen gauw weer aan te trekken of nog beter
door ze op de manier der Eskimo's tegen het bloote lichaam te houden.
De honden lagen nog precies zooals wij ze in den avond hadden verlaten,
behalve Fix en Syl, die op kattekwaad uit waren. Wij ondervonden
ook, hoe totaal onmogelijk het was, de honden zoo vast te maken,
dat ze niet los komen konden. Ze wisten zich altijd los te werken,
namelijk als ze het volstrekt wilden. Enkele hielden zich steeds
rustig, maar als er een los was, gingen de anderen aan het huilen,
prettig was het niet, als men uit zijn slaapzak naar buiten moest,
om de honden tot rust te brengen.
Toen dien eersten morgen alles in orde was, braken we op. Naar
de ervaring van den vorigen dag zetten we onder de met nieuwzilver
beslagen sleden weer houten platen, omdat bij de scherpe kou de sleden
op hout veel beter liepen. Het beste, wat men eraan doen kan, is er
een fijn overtrek van ijs op te laten komen, zooals de Eskimo's doen,
maar daarin hadden wij nog geen ervaring.
De afstandsmeter was op de hondenslede aangebracht; het was een
oud rad van de tweede Fram expeditie, maar nog in voortreffelijken
toestand. Trots al onze inspanning scheen echter het rad stil te staan,
zoo langzaam kwamen we vooruit. Wat onze moeite nog vermeerderde,
was een fijne, scherpe tegenwind, die iemand de onbedekte deelen van
het aangezicht bepaald openscheurde. Voortdurend moest de een het
gezicht van den ander bekijken, en dan vonden we meestal een bevroren
neus of een spierwitte wang. Dan deden wij wat de Eskimo's doen;
we trokken een warme hand uit den vuisthandschoen en legden haar
op de bevroren plaats, tot het bloed er weer circuleerde. Het oude
huismiddel van de plaats met sneeuw in te wrijven, had ik al lang
verworpen; de Eskimo's wisten daar ook niets van. Terwijl de infaam
scherpe wind ons de ijsnaalden bij min 50 graden als zweepslagen in
het gezicht joeg, schenen de honden daar in het geheel niet onder te
lijden. Maar de arme dieren plaagden zich erbarmelijk, vooral in de
eerste morgenuren, waarin ze nog stijf van den vorigen dag waren. Ook
wij menschen hadden zwaar te trekken. En ik zag in, dat we bij deze
manier van reizen zeer weinig zouden uitrichten.
Daar er nog op den tweeden, noch op den derden dag in de temperatuur
eenige verandering kwam, besloot ik na ruggespraak met mijn kameraden
eenvoudig terug te keeren en zachter weer af te wachten. Op den morgen
van den derden dag legden we dus een deel van onze voorraden als dépôt
in de sneeuwhut en sloten de opening goed af. De ligging der hut werd
nauwkeurig opgenomen; een vlag erop gestoken en geheel gephotografeerd.
Nu richtten we onzen koers weer naar de Gjöahaven. De honden bemerkten
spoedig, in welke richting het thans voorwaarts ging, en ook wij
menschen voelden ons zeer verlicht, dat ons nutteloos worstelen aan
een eind zou komen. En zie daar, de weg, waar we twee en een halven
dag over hadden gedaan, een eind van tien kilometer, werd nu in vier
uren afgelegd. Maar nu waren dan ook onze sleden belangrijk lichter.
Om elf uur in den voormiddag verrasten we onze kameraden op de _Gjöa_
door onze onverwacht spoedige terugkomst.
Op den 16den Maart ondernamen we een tweeden sledetocht, vonden
het dépôt in goede orde en trokken verder noordwaarts; wij hadden
nu een met tien honden bespannen slede bij ons. Het was des morgens
40 graden onder nul, zeer goed voor ons te verdragen. Terwijl we op
weg waren naar het eiland Matty, zagen wij in de verte op het ijs
een zwart punt. Hansen met zijn scherpe oogen verklaarde dadelijk,
dat het een Eskimo was, die naar ons toekwam. Spoedig doken meer op
tusschen de ijsschollen, en in een oogenblik hadden we 34 mannen en
jongens op een afstand van tweehonderd meter voor ons. Zij bleven
staan en keken naar ons, zonder het voornemen aan den dag te leggen,
om naderbij te komen. Ik voelde mij nu natuurlijk veel zekerder dan
bij mijn eerste samentreffen met Eskimo's; mijn kennis van de taal
had ook veel gewonnen en dus besloot ik, naar hen toe te gaan. Toch
hadden we onze geweren geladen en Hansen hield er de wacht bij. Toen
ik zeer dichtbij was, riep ik: "Manik-tu-mi! Manik-tu-mi!"