[O “Myfanwy Fychan”.]
“MYFANWY! ’rwy ’n gweled dy rudd
Mewn meillion, mewn briall, a rhos;
Yng ngoleu dihalog y dydd,
A llygaid serenog y nos;
Pan gyfyd claer Wener ei phen
Yn loew rhwng awyr a lli,
Fe ’i cerir gan ddaear a nen.
I f’ enaid, Myfanwy, goleuach, O tecach wyt ti,
Mil lanach, mil mwynach i mi.
“Fe ddwedir fod beirddion y byd
Yn symud, yn byw ac yn bod,
Rhwng daear y doeth a Gwlad Hud,
Ar obaith anrhydedd a chlod;
Pe bâi anfarwoldeb yn awr
Yn cynnyg ei llawryf i mi,
Mi daflwn y lawryf i lawr—
Ddymunwn i moni, fe ’i mathrwn os na chawn i di,—
Myfanwy, os na chawn i di.
“O! na bawn yn awel o wynt
Yn crwydro trwy ardd Dinas Brân,
I suo i’th glust ar fy hynt,
A throelli dy wallt ar wahan;
Mae ’r awel yn droiog a blin—
Un gynnes ac oer ydyw hi;
Ond hi sy ’n cusanu dy fin.
O feinwen fy enaid, nid troiog fy serch atat ti,
Tragwyddol yw ’m serch atat ti.
“Mewn derwen agenwyd gan follt
Draig-fellten wen-lachar ac erch;
Gosodaf fy mraich yn yr hollt
A chuddiaf beithynen o serch.
Ni’m gwelir gan nebun, ond gan
Y wenlloer—gwyn fyd na baet hi,
Er mwyn iti ganfod y fan.
Ond coelio mae ’m calon, fod ysbryd eill sibrwd a thi—
Eill ddwedyd y cwbl i ti.”
Petrusai Myfanwy _pwy oedd_ a roisai’r beithynen yn gudd?
A dwedai,—“rhyw ffolyn o fardd,” _ond teimlodd ei gwaed yn ei grudd_;
Disgynnodd ei llygaid drachefn ar “na bawn yn awel o wynt
Yn crwydro trwy ardd Dinas Brân,”—_o churodd ei chalon yn gynt_.
“Mi droellet fy ngwallt—O mi wnaet! wyt hynod garedig,” medd hi,
“A phe bawn yn suo i’th glust, mi ddwedwn mai gwallgof wyt ti;
Mi hoffet gael cusan, mi wnaet! ond cymer di ’n araf fy ffrynd,”—
Hi geisiai ymgellwair fel hyn,—_ond O_! _’r oedd ei chalon yn mynd_!
’R oedd wedi breuddwydio dair gwaith, heb feddwl doi’r breuddwyd i
ben,
Fod un o g’lomenod ei thad, yn nythu yn agen y pren—
Heb gymar yn agen y pren.