Y mae hen dôn wladol o’r enw _Gofid Gwynan_, ac un led dlos ydyw ar y
cyfan, ond nid i gyd felly. Ysgrifennwyd y geiriau canlynol i’w canu
arni, ond nid ydynt yn ymbriodi â’r alaw mor hapus ag y dymunwn. Dymunwn
ddyweyd am y gân ganlynol, mai ychydig iawn o ddychymyg sydd ynddi, ond
fy mod yn dyweyd fy mhrofiad oreu gallwn.
MAE John yn mynd i Loeger,
A bore fory ’r a;
Mae gweddw fam y bachgen
Yn gwybod hynny ’n dda;
Wrth bacio ’i ddillad gwladaidd,
A’u plygu ar y bwrdd,
Y gist ymddengys iddi,
Fel arch ar fynd i ffwrdd.
Mae ef yn hel ei lyfrau,
I’r gist sydd ar y llawr;
Yn llon gan feddwl gweled
Gwychderau ’r trefydd mawr.
Nis gwel e ’r deigryn distaw
Ar rudd y weddw drist;
Na ’r Beibl bychan newydd
A roddwyd yn y gist.
Yn fore, bore drannoeth,
Pan gysgai ’r holl rai bach;
Wrth erchwyn y gwelyau
Mae John yn canu ’n iach.
Carasai aros gartref,
Ond nid oedd dim i’w wneyd—
Fe gawsai aros hefyd,
Pe b’asai ’n meiddio dweyd.
I gwrdd y tren boreuol,
Cyn toriad dydd yr a,—
“Ffarwel, fy mhlentyn anwyl,
O bydd yn fachgen da!
Y nef a’th amddiffynno,
Fy machgen gwyn a gwiw;
Paid byth anghofio ’th gartref,
Na ’th wlad, na ’th iaith, na’ th Dduw.”