Item, ad LXXIII respondit quod sibi non fuit injunctum quin ipse
confiteretur sacerdotibus aliis, asserens post recepcionem suam se
fuisse confessum fratri Galtero, quondam episcopo Pictavensi, de
predictis et aliis, et dictus episcopus consuluit sibi inter alia quod
exiret ordinem.
Item, ad LXXIV, V et VI respondit quod si sciebant, male faciebant quia
non corrigebant, et non denonciabant Ecclesie, et non recedebant ab eis.
Item, ad LXXVII et sequentibus usque ad XCVII respondit se nichil scire
nisi quod supra deposuit.
Item, ad XCVII respondit quod in locis ordinis in quibus fuit,
specialiter in domibus de Campo Gillonis de Montgagniet Pictavensis et
de Castro Bernardi Xantonensis diocesium, et ultra mare in Ancon,
fiebant bene ellemosine, et hospitalitas servabatur, et dabant decimam
fornatam panis pro amore Dei, et ultra hec, fragmenta et reliquias
mensarum suarum.
Item, ad XCVIII, VIIII et C respondit se nichil scire, nec unquam
audivisse dici quod per nephas acquirere liceret, et quod non esset
peccatum degerare propter predicta.
Item, ad CI-VI, de clandestinacione capitulorum et recepcionum,
respondit se nichil scire nisi quod supra deposuit.
Item, ad CVII-XI respondit, ut supra, se nescire nec credere quod magnus
Magister vel aliqui layci possent absolvere a peccatis.
Item, ad CXII et XIII respondit se audivisse dici, dum erat ultra mare,
quod illa que magnus Magister ordinabat cum probis hominibus ordinis et
cum stricto consilio, debebant servari in ordine.
Item, ad CXIV, XV, XVI et XVII respondit se nescire quando et a quibus
ortum habuerunt errores confessati per eum, et si sciebant, [p. 274]
fuerunt negligentes quia non correxerunt, nec denunciaverunt Ecclesie,
nec recesserunt ab eis.
Item, ad CXVIII respondit se nescire si propter feditates ordinis aliqui
exiverunt de ipso.
Item, ad CXVIIII respondit se nescire, sed si scandalizati sunt,
displicet ei.
Item, ad CXX-III respondit quod ipse nesciebat nisi quod deposuit supra,
nec quod ante capcionem Templariorum ordo esset diffamatus; credit tamen
quod post capcionem eorum dicta diffamacio processit.
Item, ad CXXIV-VII respondit se nescire; audivit tamen quod alique
confessiones facte sunt per Magistrum et alios coram dominis Papa et
cardinalibus et aliis.
Item, requisitus si sic deposuit prece, precepto, premio, amore, timore,
odio, commodo temporali habito vel habendo, instructus vel informatus ut
sic deponeret, respondit quod non. Et fuit sibi inhibitum per dictos
dominos commissarios quod non revellaret alicui fratri dicti ordinis,
vel alicui alii seculari, ea que deposuerat, quousque domino nostro Pape
exhibita fuerint et hostensa et publicata.
Cumque, inter moras examinacionis fratris Johannis Bochandi, ante horam
prime, pervenisset ad noticiam dictorum dominorum commissariorum, in
dicta capella existencium, quod LIV ex Templariis qui coram eisdem
dominis commissariis se obtulisse dicebantur ad defensionem dicti
ordinis, erant dicta die comburendi, iidem domini commissarii
preceperunt venerabilibus viris, domino Philippo de Voheto preposito
ecclesie Pictavensis, ad custodiam Templariorum auctoritate apostolica
deputato, et magistro Amisio archidiacono Aurelianensi, clerico regio,
ex parte eorum accederent ad dictum dominum archiepiscopum Senonensem,
ejusque suffraganeos et concilium, et quod rogarent eos et suaderent eis
quod placeret eis plene deliberare et mature agere circa premissa, et si
eis videbant utile differre et facere differri predicta, quia dictus
prepositus et multi alii asserebant quod fratres dicti ordinis [p. 275]
qui obierant in extremo vite sue, asseruerant in periculo animarum
suarum se et dictum ordinem falso delatos fuisse de criminibus eis
impositis, et quia si dicta execucio nunc fieret, videbatur posse
impediri officium dominorum commissariorum predictorum, et quia eciam
testes aliqui, adducti eadem die et precedenti coram ipsis dominis
commissariis in inquisicione predicta, erant adeo exterriti, racione
processuum quos vel dominus archiepiscopus Senonensis ejusque
suffraganei et concilium ejus fecisse et facturi esse dicebantur, quod
non videbantur esse in pleno sensu suo ex timore predicto, nec esse
ydonei ad faciendum testimonium in inquisicione predicta. Dixerunt eciam
quidam ex ipsis dominis commissariis eisdem preposito Pictavensi et
archidiacono Aurelianensi, quod significarent eisdem domino
archiepiscopo Senonensi, suffraganeis et concilio ejusdem, quod prefati
fratres R. de Pruino, P. de Bononia presbyteri, G. de Chambonnent et
Bertr. de Sartigiis milites, pro se et sibi adherentibus interposuerant
coram ipsis dominis commissariis, die Dominica proximo preterita,
quasdam appellaciones a dominis archiepiscopo Senonensi, ejus
suffraganeis et concilio memoratis.
Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte et
aliis notariis supra nominatis proximo.
Post hec, die Mercurii sequenti, que fuit XIII dies mensis Maii,
convenerunt in dicta capella sancti Elligii dicti domini commissarii,
exceptis dominis Narbonensi et Bajocensi, supra excusatis, et fuit
adductus ad eorum presenciam, ut deponeret dictum suum, Amerius de
Villaribus Ducis Lingonensis diocesis, rasa barba, et sine mantello et
habitu Templi, etatis, ut dixit, L annorum vel circa, et dixit quod
fuerat frater Templi XXti anni sunt vel circa, et antequam esset frater,
serviverat in dicto ordine per VIII annos, ut dixit. Cum autem ipsi
domini commissarii explicarent sibi articulos super quibus erat
inquirendum cum eo, dictus testis, palidus et multum exterritus, dixit
per juramentum suum et sub pericullo anime sue, inpetrando sibi [p. 276]
ipsi, si menciebatur in hoc, mortem subitaneam, et quod statim in anima
et corpore in presencia dictorum dominorum commissariorum absorberetur
in infernum, tondendo sibi pectus cum pugnis, et ellevando manus suas
versus altare, ad majorem assercionem, flectendo genua, quod omnes
errores ordini impositi erant omnino falsi, quamquam ipse testis propter
multa tormenta sibi, ut dixit, illata per dominos G. de Marcilhiaco et
Hugo de Cella milites regios, qui inquisiverant cum eodem, aliquos
errores ex predictis confessus fuisset, asserens quod cum ipse testis
vidisset erri duci in quadrigiis LIV fratres dicti ordinis ad
comburendum, quia noluerant confiteri errores predictos, et audivisset
eos fuisse combustos, quod ipse qui dubitabat quod non posset habere
bonam pacienciam, si combureretur, timore mortis, confiteretur et
deponeret per juramentum suum, coram dictis dominis commissariis et
coram quibuscumque aliis, si interrogaretur, omnes errores impositos
ordini esse veros, et quod eciam interfecisset Dominum, si peteretur ab
eo, obsecrans et adjurans dictos dominos commissarios, et nos notarios
astantes, quod non revellarentur predicta gentibus regiis nec custodibus
suis, quia timebat, ut dicebat, quod si predicta scirent, traderetur
tali supplicio quali traditi fuerunt LIV Templarii suprapredicti. Unde
cum dicti domini commissarii viderunt dictum testem paratum precipicio,
et ipsum et alios valde exterritos propter premissa, et quidam testis,
prius receptus ab eisdem dominis, propter premissa in die Martis proximo
preterita, rediisset ad eos ad supplicandum quod ejus deposicio secreta
teneretur, propter pericullum quod timebat posset sibi probabiliter
imminere, predicti domini commissarii, ex predictis periculis et aliis,
que credebant posse imminere negocio commisso eisdem et testibus, si
quos reciperent durante timore predicto, et eciam ex aliis causis
deliberaverunt quoad presens supersedendum esse ab examinacione ipsius
testis et eciam aliorum, donec deliberacionem super predictis habuerint
pleniorem. Que voluerunt et preceperunt per nos notarios redigi in
processu.
Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me [p. 277]
Floriamonte Dondedei, Hugone Nicolai, Guillelmo Radulpho et Bertrando
Humbaldi, et aliis notariis supra proximo nominatis.
Post hec, die Lune post Dominicam qua cantatur Cantate, videlicet XVIIIª
die mensis Maii, supradicti domini commissarii, excepto domino
Bajocensi, supra excusato, in mane congregati Parisius in domo dicti
domini archiepiscopi Narbonensis, commiserunt et mandaverunt ut dicerent
venerabilibus viris, domino Philippo de Voeto preposito Pictavensi, ad
custodiam Templariorum auctoritate apostolica deputato, et magistro
Amisio archidiacono Aurelianensi, clerico regio, ut ex parte eorumdem
dominorum commissariorum adeuntes presenciam reverendi in Christo patris
domini archiepiscopi Senonensis ejusque suffraganeorum et concilii sui
Parisius congregati, significarent eisdem qualiter in commissione per
Sedem apostolicam ipsis dominis commissariis facta ad inquirendum contra
ordinem Templi continebatur inter cetera quod in dicta inquisicione
procederent vocatis evocandis, et quod obtentu dicte clausule ipsi
domini commissarii citari fecerant dictum ordinem et fratres ipsius
ordinis, si qui erant qui dictum ordinem defendere vellent et ad ejus
defensionem forent admittendi. Postquam quidem citacionem multi ex
fratribus ipsius ordinis offerentes se ad defensionem predictam, quorum
nomina supra scripta sunt in processu, comparuerunt Parisius coram eis.
Inter quos fuerat frater Raynaldus de Pruino presbyter, preceptor domus
Templi Aurelianensis, qui a pluribus ex dictis fratribus ad predictam
defensionem se offerentibus fuerat ad dictam defensionem faciendam coram
ipsis dominis commissariis, una cum fratre P. de Bononia presbytero,
generali procuratore dicti ordinis in curia Romana, ut dicebatur et ipse
hoc asserebat, et cum fratribus Guillelmo de Chambonnent et Bertrando de
Sartigiis militibus, sub certa forma deputatus, ab ipsis dominis
commissariis admissus ad ipsorum defensionem, in quantum de jure esset
admittendus. Coram quibus quidem dominis commissariis idem [p. 278]
frater R. cum aliis supra nominatis, multa proposuerat pro defensione
predicta, que se eciam obtulerat probaturum, et vocatus fuerat eciam per
dictos dominos commissarios ad videndum idem frater R. juratos testes,
per ipsos dominos commissarios in dicta inquisicione receptos, et
ordinatum atque preceptum fuerat per eosdem dominos commissarios ut
memoratus frater Reginaldus et ceteri ad dictam deffensionem assumpti,
accederent ad presenciam eorumdem dominorum commissariorum, sub tuta et
fida custodia, quociens et quandocumque vellent, pro deffensione ordinis
supradicti. Que omnia volebant iidem domini commissarii nota esse eisdem
domino archiepiscopo Senonensi ejusque suffraganeis et concilio, pro eo
specialiter quia dicebantur eumdem fratrem R. ad suam presenciam
evocasse, ad perficiendum inquestam que contra ipsum, tanquam contra
singularem fratrem ipsius ordinis, dicebatur inchoata fuisse. Non
intendentes dicti domini commissarii, ut dixerunt, propter premissa
aliquam inhibicionem facere dominis archiepiscopo Senonensi ejusque
suffraganeis et concilio memoratis, nec eorum officium impedire, sed ad
eorum dominorum commissariorum exoneracionem, et ut predictorum
dominorum veritas eis igno[tes]ceret, significabant predicta, ut
predicti domini archiepiscopus Senonensis, suffraganei sui et concilium,
qui periti erant, deliberarent inter se qualiter haberent procedere in
inquisicione contra dictum fratrem Reginaldum, qui de eorum esse
provincia dicebatur.
Post hec, eadem die in vesperis, congregatis predictis dominis
commissariis, exceptis dominis Narbonensi et Bajocensi, apud sanctam
Genovefam in capella predicta sancti Elligii, venerunt ad presenciam
eorumdem dominorum commissariorum ex parte antedictorum dominorum
archiepiscopi Senonensis ejusque suffraganeorum et concilii, ut
dicebant, venerabiles viri Petrus de Mossa Senonensis, Michael
Maliconductus Ebroicensis, et Johannes Coccardi Pithuerensis,
Aurelianensis diocesium ecclesiarum canonici; et repetitis in summa
suprascriptis, que dicebant fuisse eadem die significata ipsis domino
archiepiscopo Senonensi ejusque suffraganeis et concilio [p. 279]
supradictis per prefatos prepositum Pictavensem et archidiaconum
Aurelianensem ex parte dictorum dominorum commissariorum, proposuerunt
iidem magistri P. de Mossa, Michael Maliconductus et Johannes Coccardi
Pithuerensis, coram eisdem dominis commissariis, se habuisse in mandatis
a domino archiepiscopo Senonensi, suffraganeis suis et concilio
antedictis, quod ex parte eorum significarent ipsis dominis
commissariis: Qualiter bienium erat elapsum quod fuerat inchoata
inquisicio contra dictum fratrem Reginaldum, tanquam contra fratrem
singularem dicti ordinis, super criminibus que imponebantur eidem et
aliis fratribus dicti ordinis, et quod ipsi erant Parisius in concilio
congregati ut dictam inquisicionem et alias, factas contra singulares
fratres Templi provincie eorumdem, juxta formam mandati apostolici
racione previa terminarent, et quod idem dominus archiepiscopus non
poterat quocumque volebat dictum concilium congregare; requirentes dicti
magistri Petrus, Michael et Johannes Coccardi, ab eisdem dominis
commissariis, ex parte ejusdem domini archiepiscopi Senonensis, ejusdem
suffraganeorum et concilii predictorum, ut declararent eis quid
intendebant per significacionem quam dicta die hodierna eis fieri
fecerant per prepositum Pictavensem et archidiaconum Aurelianensem
memoratos, asserentes quod non erat intentionis ejusdem domini
archiepiscopi Senonensis, suffraganeorum et concilii ejusdem in aliquo
impedire officium dominorum commissariorum predictorum.
De quibus omnibus iidem magistri Petrus, Michael et Joh. Coccardi
requisiverunt fieri publicum instrumentum, per quemdam clericum, secum
adductum, quem esse notarium asserebant. Post que, collacione super
premissis inter dominos commissarios antedictos habita, fuit responsum
per eosdem dominos commissarios eisdem magistris: Quod cum, de voluntate
et consilio dicti domini archiepiscopi Narbonensis fecissent, absque
aliqua inhibicione et precepto, significacionem predictam eisdem domino
archiepiscopo Senonensi, ejusque suffraganeis et concilio, et dicta
significacio clara esset et nullam contineret ambiguitatem, dictusque
dominus archiepiscopus Narbonensis absens esset a Parisius, non [p. 280]
poterant convenienter, absque ejusdem domini archiepiscopi consilio,
declaracionem aliam facere in premissis, sed eo redeunte Parisius, cum
ejus consilio declararent eisdem si aliqua erant super hoc declaranda.
Addicien[te]s predictos dominum archiepiscopum Senonensem ejusque
suffraganeos et consilium, a Deo fore peritos quam bene sciebant [sic]
discernere quod, ex significacione predicta eis facta, debebant agere in
premissis.
Item, cum die Martis proximo preterita, ante horam prime, pervenisset ad
noticiam eorumdem dominorum commissariorum, in dicta capella
existencium, quod LIIII Templarii qui coram eisdem dominis commissariis
dicebantur se obtulisse ad defensionem dicti ordinis, erant dicta die
comburendi, et iidem domini commissarii precepissent eisdem preposito
Pictavensi et archidiacono Aurelianensi, quod ex parte eorum accederent
ad dictum dominum archiepiscopum Senonensem ejusque suffraganeos et
concilium, et quod rogarent eosdem et suaderent eis quod placeret eis
bene deliberare et mature agere circa premissa, et si eis videbatur
utile differre et facere differri predicta, quia dictus prepositus et
multi alii asserebant quod fratres dicti ordinis qui obierant in extremo
vite eorum asseruerant, in periculis animarum suarum, se et dictum
ordinem falso delatos fuisse de criminibus eis impositis; et quia, si
dicta executio fieret, videbatur posse impedire officium dominorum
commissariorum predictorum, et quia eciam testes aliqui, adducti eadem
die et precedenti coram ipsis dominis commissariis in inquisicione
predicta, erant adeo exterriti, racione processuum quos iidem domini
commissarii, archiepiscopus Senonensis ejusque suffraganei et concilium
fecisse et facturi esse dicebantur, quod non videbantur esse in pleno
sensu suo, ex timore predicto, nec esse ydonei ad ferendum testimonium
in inquisicione predicta, fuissetque reportatum eisdem dominis
commissariis, ut dixerunt, a quodam fuisse dictum, coram domino
archiepiscopo Senonensi ejusque suffraganeis et concilio memoratis, quod
dicti prepositus Pictavensis et archidiaconus Aurelianensis [p. 281]
[qui in dicta die Martis, circa horam prime, premissa intimasse
dicebantur, et ipsi iidem hoc attestabantur suffraganeis domini
archiepiscopi Senonensis predicti in concilio congregatis, tunc absente
dicto domino archiepiscopo Senonensi] predicta non significaverant de
mandato eorumdem dominorum commissariorum, dixerunt et asseruerunt iidem
domini commissarii prefatis magistris Petro, Michael et Johanni, et per
eos significatum voluerunt dominis archiepiscopo Senonensi, suffraganeis
et concilio supradictis, a quibus missi fuerant ad eos, quod predicta
per dictos prepositum Pictavensem et archidiaconum Aurelianensem, dicta
die Martis, circa horam prime, dicta et significata ipsis suffraganeis
et concilio, fuerant dicta et significata de mandato ipsorum dominorum
commissariorum, et ea rata et firma habuerant et habebant. Item,
significaverunt iidem domini commissarii prefatis magistris Petro,
Michael et Johanni Coccardi, et per eos significari voluerunt domino
archiepiscopo Senonensi, ejusque suffraganeis et concilio memoratis,
quod dicti fratres, Reginaldus de Pruino, Petrus de Bononia, et
Guillelmus de Chambonnent et Bertrandus de Sartigiis, interposuerant pro
se et suis adherentibus quasdam appellaciones coram ipsis dominis
commissariis, die Dominica, que fuit decima dies mensis Maii, a domino
archiepiscopo Senonensi ejusque suffraganeis et concilio memoratis;
addicientes iidem domini commissarii se credere quod dicte appellaciones
fuissent, dicta die Martis, intimate per dictos prepositum Pictavensem
et archidiaconum Aurelianensem, domino archiepiscopo Senonensi ejusque
suffraganeis et concilio memoratis, cum per aliquos ex dictis dominis
commissariis hoc fuisset dictum preposito et archidiacono antedictis.
Postmodum, dictis magistris Petro, Michael et Johanne recedentibus,
ibidem fuerunt adducti ad presenciam dictorum dominorum commissariorum
prefati fratres R. de Pruino, G. de Chambonnent et Bertrandus de
Sartigiis, dicentes quod prefatus P. de Bononia ab eis et eorum
societate fuerat separatus, et nesciebant qua de causa; adjicientes sine
tamen prejudicio et ordinis sui quod ipsi erant simplices et [p. 282]
imperiti, et in se ipsis stupefacti et turbati, ita quod nichil sciebant
ordinare et dictare pro deffensione dicti ordinis sine dicti fratris
Petri consilio. Quare supplicaverunt quod ipsi domini commissarii eum ad
suam presenciam evocarent et audirent, et scirent qualiter et quare ab
eis recesserat, et an vellet insistere deffensioni ordinis predicti vel
desistere ab eadem, et dicti domini commissarii preceperunt dictis
preposito Pictavensi et Johanni de Jemvilla, quod, die crastina in mane,
eundem fratrem P. adducerent ad presenciam eorumdem.
Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte
Dondedei, Hugone Nicolai, Guillelmo Radulpho et aliis notariis supra
proximo nominatis.
Post hec, die Martis sequenti, que fuit XVIIIIª dies mensis Maii,
convenerunt in predicta capella sancti Elligii dicti domini commissarii,
exceptis dominis Narbonensi et Bajocensi, supra excusatis, et fuerunt
adducti ad eorumdem dominorum commissariorum presenciam fratres
infrascripti, qui sigillatim requisiti a prefatis dominis commissariis
ad quid venerant, responderunt quilibet per se, quod, cum nuper ipsi se
obtulissent coram ipsis dominis commissariis ad defensionem ordinis
Templi, modo desistere volebant et desistebant a defensione predicta et
renonciabant eidem defensioni. Nomina vero dictorum fratrum sunt hec,
videlicet fratres: Humbertus de sancto Jorgio, Ancherius et Petrus de
Syare milites Vienenses, Petrus de sancta Gressa Ambianensis, Johannes
de Ponte Episcopi Noviomensis, P. de Jans Belvacensis, Philippus de
Villa Selva Noviomensis, Egidius de Cheruto Senonensis, Otho de Anona
Lingonensis, P. de Cheruto Senonensis, Aymo de Perbona Trecensis,
Robertus de Monboin Senonensis, Thomas de Martinhiaco presbyter
Laudunensis, Symon de Cormissiaco Remensis, Poncius de Bono Opere
Lingonensis, Johannes de Noviomo, Nicolaus de Trecis, Johannes de Bersi
de sancto Germano Suessionensis, Guillelmus Ardoini Aurelianensis,
Thomas Quintini Bajocensis, P. de Sarcellis Parisiensis, [p. 283]
Johannes de sancta Genefa Leodiensis, P. de Grumenilio presbyter
Belvacensis, P. de Blesis presbyter Carnotensis, Christianus de Bice
Lingonensis, P. le Picart de Buris Lingonensis, Jacobus dictus Vergus
Meldensis, Gerardus de Belna Eduensis, Johannes de Corvella
Suessionensis, Abertus de Corvella Cathalonensis, Bartholomoeus de
Trecis, Guillelmus de Gi Bisuntin., Theobaldus de Basmonte Carnotensis,
Tonzsanus de Lenhivilla Belvacensis, Johannes de Ellemosina Parisiensis,
Radulphus de Salicibus Laudunensis, Nicolaus de la Gella Laudunensis,
Raynerius de Larchamp Senonensis, Raynaudus de Tremplayo presbyter
Parisiensis, Stephanus de Turno Parisiensis, Guillelmus Bocelli
Ebroicensis, Richardus de Caprosia Parisiensis, Johannes de sancto Lupo
et P. de Arbleya Parisiensis diocesium.
Acta fuerunt hec predictis die et loco, per dictos dominos commissarios,
presentibus me Floriamonte Dondedei, Hugone Nicolai, Guillelmo Radulpho
et aliis notariis memoratis.
Post hec, die Sabati post Ascensionem Domini, videlicet penultima dies
mensis Maii, convenerunt in dicta capella sancti Elligii dicti domini
Bajocensis, Mimatensis et Lemovicensis episcopi, Matheus de Neapoli et
archidiaconus Magalonensis, domino archiepiscopo Narbonensi absente a
civitate Parisiensi, qui supra excusavit in processu quociens
contingerit eum abesse et voluit quod procederetur in negocio ejus
absencia non obstante, et archidiacono Tridentino absente, propter
infirmitatem quam asserebatur habere et ex hoc convenire cum aliis non
posse, prout Johannes clericus Calitensis Rothomagensis diocesis,
familiaris ejusdem domini archidiaconi Tridentini missus ad hoc ab ipso
archidiacono, ut dicebat, asseruit, et excusando eundem. Cum autem in
die Mercurii sancta nuper lapsa, fuisset concordatum unanimiter inter
predictos dominos Narbonensem archiepiscopum, Bajocensem, Mimatensem et
Lemovicensem episcopos ac Matheum de Neapoli, et archidiaconos
Tridentinum et Magalonensem, propter multas causas inter ipsos actas,
quod si contingeret concilium generale prorogari, quod erat [p. 284]
mandatum ad proximas kalendas Octubris prorogari, dicti domini
commissarii supersederent in presenti inquisicione usque ad medium
mensis Octubris vel circa, prout asserebant dicti domini commissarii,
hodierna die congregati dicti domini commissarii presentes, ex causis
pluribus, ut dixerunt, supersedere in ipsa inquisicione usque ad terciam
diem proximi mensis Novembris. Quam diem, cum continuacione sequenti,
assignaverunt ad procedendum in ipsa inquisicione, prout fuerint
raciones, Parisius in monasterio sancte Genovefe, in capella predicta;
et si forte contingeret ipsos dominos presentes, vel eorum aliquem seu
aliquos, dicta die ad procedendum assignata vel in sequentibus abesse,
voluerunt et consensuerunt predicti domini commissarii quod per alios
concommissarios et collegas eorum qui presentes adherunt ipsa die et
sequentibus, procedatur in ipsa inquisicione, secundum formam
commissionis eis facte, usque ad adventum absencium, eorum absencia non
obstante, et nunc, prout ex tunc, excusantes usque ad eorum regressum,
si contingeret eos non adesse in termino supradicto. De quibus omnibus
voluerunt et preceperunt per nos notarios hujus processus fieri publicum
instrumentum.
Post hec incontinenti, nos notarii subscripti, de mandato dictorum
dominorum commissariorum, ivimus ad prefatum dominum archidiaconum
Tridentinum, ad domum videlicet quam inhabitat in abbacia sancti Germani
de Pratis, sibique ex parte dictorum dominorum commissariorum
significavimus et legimus premissa [que] per eosdem dominos commissarios
hodierna die in prefata capella sancti Elligii acta fuerunt. Qui, eis
auditis, nobis dixit quod ipse bene miserat ad dictos dominos
commissarios dictum Johannem familiarem suum, ad excusandum eum quoad
hodiernam diem propter indisposicionem sui corporis, quam asseruit esse
veram, et excusacionem per dictum Johannem factam dixit se ratam habere.
Dixit eciam quod ipse predictum terminum, assignacionem et alia per
dictos dominos commissarios hodie acta, rata habebat, et bene placebat
ei. Dixit eciam dictus dominus archidiaconus Tridentinus quod [p. 285]
prius non fuerat contradictum de recessu cum eo, salva reverencia
dictorum dominorum collegarum suorum.
Acta fuerunt hec dicta die, in dictis locis, presentibus me Floriamonte
Dondedei, et magistris Bernardo Filioli, Bernardo Humbaldi, Hugone
Nicolai et Johanne de Fellinis notariis suprascriptis, ac Guillelmo
Radulphi.
Qua quidem die tercia mensis Novembris convenerunt in dicta capella
sancti Elligii apud sanctam Genefevam dicti domini episcopus Mimatensis,
Matheus de Neapoli et archidiaconus Tridentinus, et fecerunt requiri
extra dictam capellam et in monasterio sancte Genevefe si esset ibidem
aliquis qui vellet aliquid dicere coram eis pro ordine Templi; et nullo
comparente qui aliquid diceret, dicti domini tres commissarii videntes
quod ipsi non poterant in dicto negocio procedere juxta traditam eis
formam, propter absenciam aliorum concommissariorum suorum, cum dictus
dominus archiepiscopus Narbonensis esset extra Parisius occupatus
propter negocia regia et propter sigillum regium quod tenebat, et
dominus episcopus Bajocensis de mandato regio pro arduis negociis
profecturus esset ad curiam Romanam, et Nicholaus se excusasset per
litteras suas, et prefatus dominus archidiaconus Magalonensis, qui esse
dicebatur apud Montem Pessulanum, excusavit se propter infirmitatem sui
corporis per patentes litteras suas, et memoratus dominus Lemovicensis
episcopus, qui ad predictam diem veniebat, retrocessisset, intellecto
per litteras regias quod non expediebat certis de causibus [sic] in
dicto negocio procedi usque ad principium parlamenti regni proximo
futuri, quod teneri debebat in crastinum festi beati Vincencii,
decreverunt expectandum esse adventum predictorum dominorum
commissariorum, vel aliquorum ex eis, in tali numero quod procedi posset
juxta traditam eis formam. De quibus prefati tres domini commissarii
pecierunt per magistros Hugonem Nicolai et Guillelmum Radulphi notarios
supradictos, qui presentes erant, fieri publicum instrumentum, [p. 286]
et predicta redigi in processu, prout dicti duo notarii, et eciam
predicti tres domini commissarii, aliis dominis commissariis
subscriptis, et mihi Floriamonti Dondedei, Bernardo Filiholi et Bernardo
Umbaldi notariis subscriptis, qui tunc absentes eramus, postmodum die
subscripta proximo retulerunt.
Acta fuerunt hec per dictos tres dominos commissarios, predictis die et
loco, presentibus magistris Hugone Nicolai et Guillelmo Radulphi
predictis, ut nobis aliis postmodum retulerunt.
Post hec, anno eodem, videlicet Mº III^C Xº, die XVIIª mensis Octubris,
indictione VIIIIª, pontificatus sanctissimi patris et domini nostri
domini Clementis Pape quinti anno VIº, convenerunt in capella predicta
sancti Elligii prefati domini Narbonensis archiepiscopus, Mimatensis et
Lemovicensis episcopi, Matheus de Neapoli et archidiaconus Tridentinus,
dominis Bajocensi episcopo et Magalonensi archidiacono legittime
excusatis per patentes litteras eorumdem quarum tenor inferius est
insertus. Et volentes dicti domini commissarii procedere ad testium
recepcionem, fecerunt legi dictas litteras excusatorias, et exponi in
vulgari, presentibus dictis fratribus Guillelmo de Chambonnent et
Bertrando de Sartiges, qui alias ad defensionem ordinis se obtulerant et
jurare viderant testes usque nunc receptos in presenti negocio per
dictos dominos commissarios antedictos, ad hoc specialiter evocatis. Qui
quidem fratres, Guillelmus et Bertrandus, auditis lectis litteris
memoratis, dixerunt et protestati fuerunt quod ipsi persistebant in
appellacionibus prius interpositis per eos, et cum essent layci
illiterati, ut dicebant, pecierunt quod frater R. de Pruino et frater P.
de Bononia supradicti adducerentur ad presenciam eorumdem, cum alias
fuissent dicti fratres R. et P. cum ipsis duobus militibus deputati sub
certa forma ad defensionem dicti ordinis ab illis fratribus Templi qui
Parisius convenerant hoc anno pro defensione predicta. Pecierunt eciam
consilium sibi dari, dicentes quod si essent restituti libertati et
bonis eorum, quod libenter defenderent ordinem supradictum. Cum [p. 287]
autem per dictos dominos commissarios fuisset dictum eisdem prefatos R.
et P. sollempniter et voluntarie renunciasse defensioni ordinis predicti
et rediisse ad primas confessiones factas per eos, et eciam post dictam
renunciacionem prefatum fratrem P. fregisse carcerem et fugisse, et
dictum fratrem R. esse in tali statu quod non est admittendus ad
defensionem ordinis predicti, ut pote quia degradatus per concilium
provincialis concilii Senonensis, offerentes dicti domini commissarii
predictis militibus quod parati erant recipere juramenta testium
recipiendorum in negocio isto in presencia eorumdem militum, si adesse
volebant, et benigne audire si qua vellent proponere coram ipsis. Dicti
milites responderunt se nolle interesse modo nec alias juramentis
testium recipiendorum in negocio prelibato, nisi haberent dictos fratres
R. et P. et consilium, timentes aliter, ut dicebant, prejudicari
appellacionibus predictis. Et sic ab ipsorum dominorum commissariorum
presencia recesserunt.
Quibus peractis, fratres Galterus de Buris Lingonensis, Stephanus de
Doimont ejusdem, Odo de Doura Petra Eduensis, Enricus de Buris
Lingonensis presbiteri, Johannes Thara Belvacensis, Garnerius de
Vernefraaco Senonensis, Albertus de Columbis Parisiensis, Theobaldus
Tavernarii Parisiensis, P. de Loyson Morinensis, P. de Bello Monte
Belvacensis, Johannes Quintini de Benna Eduensis, et Johannes de sancto
Questo Belvacensis diocesium, qui dicebantur esse fratres dicti ordinis,
licet tunc dicti ordinis habitum non gestarent, adducti ad presenciam
dictorum dominorum pro perhibendo testimonio in negocio isto, juraverunt
coram dictis dominis commissariis, tactis sacrosanctis Evangeliis,
dicere totam plenam meram veritatem in negocio isto, secundum formam
juramenti aliorum testium superius registratam et vulgariter expositam
eisdem. Et dicti domini commissarii deliberaverunt quod ex tunc continue
procederent, quando melius et celerius possent, in negocio supradicto,
et placuit supradictis dominis, archiepiscopo Narbonensi, Mimatensi et
Lemovicensi episcopis et Matheo de Neapoli, quod si contingeret [p. 288]
eos, vel eorum aliquem, ex aliqua causa non convenire ad locum in quo
examinabuntur testes, quod alii college, dum tantum in sufficienti
numero fuerint, procedant in negocio memorato, eorum absencia non
obstante, ne propter dictam absenciam processum retardari contingat. Et
ipsi et dominus archidiaconus Tridentinus unanimiter deputaverunt domum
vocatam de la Serpent, que est abbatis Fiscatensis, sitam Parisius in
Parochia sancti Andree de Arcubus, ad examinandum testes predictos et
alios in dicto negocio producendos, et ad procedendum in dicto negocio
ulterius ut jus erit, donec per eos super ordinacione loci aliud fuerit
ordinatum.
Tenores autem dictarum litterarum excusatoriarum tales sunt:
Reverendis in Christo patribus ac dominis, dominis Dei gracia,
Narbonensi archiepiscopo, Mimatensi ac Lemovicensi episcopis, nec non
discretis viris magistris Mateo de Neapoli in ecclesia Rothomagensi, ac
Magalonensi et Tridentino archidiaconis, a Sede apostolica super
inquisicione facienda contra ordinem Templariorum in regno Francie
deputatis, una cum aliis in litteris apostolicis declaratis, G. eadem
gracia episcopus Bajocensis, collega eorumdem in premissis, salutem, cum
sincera in Domino karitate. Quoniam nollemus prefatum inquisicionis
negocium per nostram absenciam impediri, fuerimusque et adhuc simus
arduis negociis tam nostris quam domini Regis et regni impediti, nos
vobis excusavimus, quociens nos abesse contingerit a locis ubi vos vel
ulli ex vobis in dicto negocio insufficienti numero fueritis, secundum
formam apostolicam congregati; vos requirentes quatenus, nostri absencia
non obstante, in dicto negocio procedatis, secundum traditam in hec
formam. Et quam primum poterimus comode, ad vos Parisius accedere
curabimus, dante Deo: Datum XIII die mensis Octubris, anno Domini
millesimo CCCº decimo.
Reverendis in Christo patribus, dominis ejus carissimis, dominis Dei
gracia, archiepiscopo Narbonensi, etc., Johannes de Monte Lauro
Magalonensis archidiaconus, in negocio inquisicionis contra Templariorum
ordinem in regno Francie una cum eis a Sede apostolica [p. 289]
deputatus, salutem cum omni reverencia et honore. Cum, propter longam
corporis mei molestiam et langorem quem diu passus extiti in tibia et in
pede, non possim iter agredi et continuare, seu ire versus Parisius, ad
procedendum in prelibato inquisicionis negocio vobis et mihi, ut
premissum est, commisso, sine corporali periculo, juxta consilium
medicorum, et ego eciam senciam in me ipso, sicque non possim assignata
die per nos concorditer et statuta adesse Parisius, ut optarem, ad
procedendum una vobiscum in negocio memorato, reverende paternitati et
dominacioni vestre, cum reverencia debita me excuso, vobis humiliter
supplicando, ut ex causis premissis, mea absencia non obstante, die
assignata et diebus ac temporibus subsequentibus, in prefato nobis
commisso negocio procedatis, juxtra traditam nobis formam. Cessante
autem inpotencia ac resumptis viribus, Deo propicio, prosecucioni ac
expedicioni negocii ejusdem interessem, et una vobiscum, ut filius
obediencie, promptis affectibus exequerer officii mei debitum in
premissis. Datum in Monte Pessulano, anno Domini Mº CCCº Xº, scilicet
IIII idus Octubris, pontifficatus sanctissimi patris, domini Clementis
Pape quinti, anno quinto.
Reverendis in Christo patribus, dominis suis carissimis, dominis Dei
gracia, Narbonensi archiepiscopo, etc., Johannes de Monte Lauro
Magalonensis archidiaconus, in negocio inquisicionis contra Templariorum
ordinem una cum eis a Sede apostolica deputatus, salutem et promptam ad
eorum mandata et beneplacita voluntatem, cum omni reverencia et honore.
Cum, propter corporis mei debilitatem et molestiam, ex multis
passionibus et egretudinibus procedentem, quas passus sum divino judicio
estate ac tempori proximo precedenti, ad presenciam vestram Parisius
accedere non potuerim, sicut voluissem ac pariter debuissem, in statuto
per nos termino et prefixo una vobiscum in predicto negocio processurus,
litteras meas patentes excusacionem meam et inpotenciam continentes
vobis, dominis meis predictis, cum debita reverencia, destinavi et
direxi, quas credo paternitati et dominacioni vestre presentatas fuisse,
loco et tempore competenti, per ejus ministerium cujus fidei ac [p. 290]
solite benignitati eas committendas decrevi, vobis legittime
presentandas. Quia vero illustrissimi domini nostri, Regis Francorum,
recepi litteras, mandatum et precamina, continentes ut, visis et
inspectis suis litteris, omni dilacione remota, Parisius accederem, una
vobiscum in premisso inquisicionis negocio processurus, vel si aliquo
impedimento me contingeret esse detentum, excusacionem meam et
inpotenciam vobis per meas patentes litteras insinuare deberem, juxta
domini nostri Regis prefati mandatum ac jura et apostolice commissionis
beneficium, vobis notifico per presentes me esse impeditum et inpotentem
hoc tempori ad veniendum Parisius, propter persone mee molestiam et
langorem, et idcirco paternitati et dominacioni vestre ex causis
premissis, cum reverencia debita, me excuso vobis, humiliter
supplicando, ut mea absencia non obstante in prefato inquisicionis
negocio procedatis, juxta traditam vobis formam. In quorum omnium
testimonium sigillum meum cereum duxi presentibus apponendum. Actum et
datum in Monte Pessulano, III die mensis Decembris, anno Domini
millesimo CCCº Xº, pontificatus sanctissimi patris, domini Clementis
Pape quinti, anno quinto.
Acta fuerunt hec anno, die et loco predictis, presentibus venerabili
viro magistro Amilio de Aurelianis, archidiacono Aurelianensi, et me
Floriamonte Dondedei de Mantua, et magistris Bernardo Filioli, Guillelmo
Radulphi, Hugone Nicolai et Bernardo Humbaldi notariis et tabellionibus
suprascriptis.
Post hec in crastinum, videlicet die XVIIIª predicti mensis Decembris,
convenerunt in predicta domo abbatis de Fiscano domini commissarii
antedicti, et fuit adductus ad presenciam eorundem frater Johannes de
Thara, predictus testis supra juratus, ut deponeret dictum suum.
Requisitus ante omnia, cum non portaret mantellum Templariorum, si
fuerat de ordine Templi, respondit quod sic, undecim annis vel circa
ante capcionem Templariorum. Mantellum autem cum quo captus [p. 291]
fuit, dixit fuisse consumptum seu confractum, et ex tunc non portavit
mantellum. Requisitus quem statum habebat in ordine Templi, respondit
quod erat preceptor de Monte Boini Senonensis diocesis. Requisitus de
etate sua, respondit se esse circiter LX annorum. Requisitus si alias
fuerat examinatus in facto Templariorum, respondit quod sic, per
episcopum Aurelianensem, et quod reconciliatus fuerat per ipsum
episcopum Aurelianis, et in concilio Senonensi confirmavit suam
confessionem, et postmodum rasit barbam. Lectis autem et diligenter
expositis sibi omnibus et singulis articulis, respondit ut sequitur.
Et primo, ad primum, secundum, tercium et quartum, de abnegacione
Christi, etc., respondit quod in recepcione fratrum dicti ordinis,
faciebant eos communiter vovere castitatem, obedienciam et vivere sine
proprio, et postmodum abnegare Jhesum Christum, sicut sibi videtur. Est
tantum bene certus, ut dixit, quod abnegabant Dominum, et credit quod
per Deum intelligerent Jhesum Christum. Requisitus quomodo sciebat
predicta, respondit quod ipse sic fecerat in recepcione sua. Requisitus
ubi et a quo et quando receptus fuerat in dicto ordine, et quibus
presentibus, respondit se fuisse receptum apud Belvacum, in capella
domus Templi, a fratre Roberto de sancto Pantaleone preceptore dicti
domus, in vigilia festi omnium Sanctorum proxime preteriti fuerunt XIIII
anni, presentibus fratribus Garino de Grandi Villarii presbitero quem
credit esse in Chipro, Petro de Cormelliis serviente, Johanne dicto le
Camus serviente, defunctis, et quibusdam aliis de quorum nominibus dixit
se non recordari, et dixit se fuisse receptum circa horam terciam.
Requisitus quomodo abnegaverat ipse Christum, respondit quod tradito
sibi mantello dictus preceptor precepit ei quod abnegaret Christum, et
ipse fuit totus stupefactus et turbatus, et videbatur sibi quasi quod
esset incantatus, nesciens sibi ipsi consulere cum comminarentur eidem
graviter nisi hoc faceret, et ita abnegavit ore, non corde, ut dixit.
Juravit tunc insuper, ut dixit, se conservaturum bona Templi et secretum
capitulorum et ordinis.
Item, requisitus si aliquid aliud illicitum fuerat actum in [p. 292]
recepcione sua, respondit quod dictus preceptor precepit ei quod spueret
super quandam parvam crucem, in qua erat ymago Crucifixi, quam idem
receptor tenebat in manu sua, et ipse testis spuit juxta crucem
predictam, sed non super, non tamen recordatur si dicta ymago erat
sculpta vel picta, nec si dicta crux erat lignea vel metalina.
Item, dixit dictum receptorem tunc precepisse eidem quod oscularetur
ipsum receptorem retro supra braccale in carne nuda, et osculatus fuit
eum ibidem retro altare, ut dixit, nullis presentibus nisi ipsis duobus.
Dixit insuper quod ibidem osculatus fuit ipsum receptorem in umbilico,
sed in tradicione mantelli dictus receptor et alii fratres astantes
fuerunt osculati eum in ore, aliud illicitum non recolit ad presens, ut
dixit, fuisse factum in recepcione sua predicta, et hoc fuit nimium, ut
dixit.
Item, requisitus si interfuerat recepcionibus aliquorum aliorum fratrum
dicti ordinis, respondit quod sic aliquando. Requisitus ubi, quando et
in quorum recepcione interfuerat, respondit quod Parisius in domo Templi
vidit recipi duos fratres carnales de genere domini de Renaval, et cum
eis Ricardum Scoti, quondam servientem gueti, et multos alios de quorum
nominibus dixit se non recordari, a fratre Hugone de Penrado visitatore
Francie, circa festum beatorum Petri et Pauli proxime preteritum fuerunt
novem anni. Verumptamen in dictis recepcionibus non vidit aliquid
illicite agi, quia recessit cito cogitans quod illa fierent eis que
fuerant facta sibi, quia ipse testis nolebat videre, ut dixit, credit
tantum quod post recessum suum predicta fierent.
Item, dixit se recepisse fratres P. de Claramonte et Jacobum de Via
Parisia inservientes ipsius ordinis, in capella domus Templi de Campo
Bubali Senonensis diocesis, et dictum fratrem P. recepit, bene sunt octo
anni, presentibus fratribus Guillelmo le Parrier Henrico dicto Bolart
servientibus, et Johanne dicto Peynet, et Hugone dicto David
presbiteris. Prefatum vero fratrem Jacobum dixit se recepisse [p. 293]
per VII menses vel circa ante capcionem Templariorum, presentibus
fratribus Matheo de Telleyo, P. de Lonso servientibus, et Daniele de
Parisiis presbitero, superstitibus; de pluribus dixit se non recordari.
Requisitus si in recepcione dictorum fratrum Petri et Jacobi fuerat
aliquid illicite actum per eum vel per eos, respondit quod in recepcione
dicti fratris Petri nichil fuit illicite actum, nec proponebat dictus
receptor eum, ut dixit, facere Deum abnegare; sed postmodum elapsis
tribus mensibus, vel circa, supervenit frater Gerardus de Villaribus,
qui fuerat preceptor firmiter et erat magnus homo in dicto ordine, et
multum reverebatur ab aliis, ut dixit, qui peciit ab ipso receptore si
fecerat dictum fratrem Petrum abnegare Christum et spuere super crucem
et oscula facere inhonesta; et cum ipse testis respondisset quod non,
dixit ei comminando quod exinde posset incurere magnum dampnum, propter
quod cito posset dictam reprehensionem (_sic_); sed non recordatur qua
die dictus testis precepit dicto fratri Petro quod abnegaret Christum,
quia hoc erat faciendum secundum observanciam ordinis, et quod eciam
debebat spuere supra crucem et facere oscula supradicta, de quo idem
frater Petrus fuit multum stupefactus, dicens ipsi testi: Dimitatis me
in pace. Finaliter tamen ad ejus mandatum abnegavit Christum, quo facto
non curavit idem testis quod alia fierent inhonesta; dixit autem se non
recordari precisse in quo loco erant quando fuit facta dicta abnegacio;
credebat tamen quod essent in campis causa [?] spaciandi, vel in aula
dicte domus de Monte Boini, et erant ambo soli. In recepcione autem
dicti fratris Jacobi, dixit fuisse servata illa que supra deposuit
fuisse facta in recepcione sua, plures dixit se non recepisse, nec
aliorum quam supra deposuit recepcionibus interfuisse quod recordetur.
Item, requisitus si predictus modus recepcionis servatus in eo et per
eum servabatur communiter in toto ordine et a majori parte, respondit
quod ante capcionem eorum credebat quod non servaretur in toto ordine,
sed audito quod magnus Magister et alii preceptores dicti ordinis
confessi fuerant predicta servare in toto ordine post capcionem [p. 294]
eorum, credidit quod verum confessi fuissent et quod ita servaretur
communiter in toto ordine predicto.
Item, ad V-VIII articulos, de dogmatizacione, etc., respondit se
audivisse dici ab illo qui eum recepit illa de quibus supra deposuit, et
quod Christus erat falsus propheta; de aliis contentis in ipsis
articulis, dixit se aliud nescire quod supra deposuit.
Item, ad IX-XIII articulos, de conculcacione crucis, etc., dixit se
nescire nisi quantum supra deposuit.
Item, ad XIIII et XV, de cato, dixit se nichil scire, quia non
frequentabat capitula generalia eorum.
Item, ad XVI-XXIII, de sacramento altaris et sacerdotibus, etc.,
respondit se nichil scire, adiciens quod ipse bene credebat sacramentum
altaris et omnia alia sacramenta Ecclesie, et se credere quod eorum
sacerdotes debite celebrabant.
Item, ad XXIIII-VIIII respondit se nichil aliud scire nisi quod
precipiebatur eis districte quod confiterentur fratribus sacerdotibus
ordinis tantum.
Item, ad XXX-III, de osculis, respondit ut supra et nichil ultra.
Item, ad XXXIIII-V respondit quod non jurabant sed promitebant quod
ordinem non exirent, et statim pro professis habebantur.
Item, ad XXXVI-VIIII, de clamdestina recepcione et suspicione, respondit
vera esse contenta in eis, quia ita viderat servari in dicto ordine, et
credit quod predicta fierent ex statuto dicti ordinis et quod hoc bene
sciebat, sed aliam causam non redidit requisitus.
Item, ad XL-V, de sodomia, respondit se nichil scire nec credebat
contenta in ipsis articulis esse vera, dixit tamen quod receptor suus
dixerat ei in recepcione sua predicta posse fieri secundum observaciones
eorum, et ipse testis respondit ei in vulgari: _Vos poeez la art._
Item, ad XLVI-LVII, de ydolis, respondit se nichil scire.
Item, ad LVIII-LXI, de cordulis, dixit se nichil scire quod tangerent
capita ydolorum; portabant tamen dictas cordulas, et cordula qua ipse
cingebatur fuit sibi data per quandam domizelam.
Item, ad LXII-VII respondit ut supra de modo recepcionis et de [p. 295]
minis.
Item, ad LXVIII-LXXII respondit quod ex sacramento tenebantur, ut supra
deposuit, non revellare secreta ordinis, et si revellassent, credit quod
fuissent incarcerati, quia si eciam revellassent honesta que fiebant in
capitulis, fuissent incarcerati.
Item, ad LXIII respondit, ut supra, verum esse.
Et ad LXXIIII-VI respondit contenta in eis esse vera.
Item, ad LXXVII et sequentes usque ad articulum, item quod ellemosine,
respondit, se credere quod ordo ab inicio fuit bonus, credit tamen
contenta in ipsis articulis esse vera, quia Magister magnus et alii, ut
supra deposuit, confessi fuerunt, et quod dicti errores per malos
magistros fuerunt in dicto ordine introducti; alia super ipsis articulis
dixit se nescire.
Item, ad XCVII, de ellemosinis, respondit quod ipse faciebat eas fieri
convenienter in locis in quibus erat, credit tamen quod aliqui vel
propter avariciam vel propter negligenciam non facerent ut debebant, et
ille qui eum recepit, precepit ei quodam tempore caristie quod
diminueret ellemosinam, ipse tamen non obedivit ei, ut dixit.
Item, ad XCVIII-C respondit se nichil scire, nec audivisse dici.
Item, ad CI-VI, de clamdestina recepcione, respondit ut supra, alia
dixit se nescire nisi quod predicta fiebant januis clausis, et
deputabatur unus serviens qui previderet ne aliqui possent eos videre
vel audire.
Item, ad CVII-XI respondit se nichil scire nisi quod supra deposuit.
Item, ad CXII-XIII respondit se credere vera esse contenta in eis.
Item, ad CXIIII-XVII respondit ut supra, alia dixit se nescire.
Item, ad CXVIII respondit se nescire quod aliquis exiverit dictum
ordinem propter feditates predictas.
Item, ad CXVIIII respondit se credere contenta in eo esse vera.
Item, ad CXX-XXIII respondit se credere quod illa que confessus est
supra essent nota inter fratres dicti ordinis, de extra nichil scit, ut
dixit.
Item, ad CXXIIII-VII respondit, ut supra, se credere vera esse [p. 296]
quod confessi fuerunt.
Item, requisitus si sic deposuit prece, precio, amore, timore, odio vel
comodo temporali, quod ipse vel alius pro eo habuerit vel habere speret,
respondit quod non, sed pro veritate dumtaxat, et est sciendum quod
predictus testis est litteratus, et intelligebat et loquebatur Latinum,
et fuit sibi preceptum per dictos dominos commissarios in virtute
prestiti juramenti per eum ne revelaret dictam deposicionem suam
quousque attestaciones fuerint publicate.
Acta fuerunt hec die et loco predictis, presentibus magistro Amisio et
me Floriamonte Dondedei, Bernardo Filiholi, Bernardo Humbaldi, Guillelmo
Radulphi et Hugone Nicolai notariis hujus processus.
Post hec, die Sabati sequenti que fuit XVIIII mensis Decembris,
convenerunt in dicta domo abbatis de Fiscano dicti domini commissarii,
et fuit adductus ad presenciam eorumdem frater Galterus de Buris
presbiter, Lingonensis diocesis, etatis, ut dicebat, XL annorum vel
circa, qui dicebat se fuisse in dicto ordine Templariorum per VIII annos
ante capcionem eorum, et examinatum fuisse in facto Templariorum per
ballivum Senonensem et postmodum per dominum archiepiscopum Senonensem
qui tunc vivebat, et reconciliatum fuisse Senonis per dominum episcopum
Aurelianensem, vacante tunc sede Senonensi, et in concilio Senonensi
mantellum ordinis postmodum dimisisse. Lectis autem et diligenter
expositis sibi omnibus et singulis articulis supradictis, respondit ad
eos ut sequitur:
Et primo, ad primos quatuor articulos, de abnegacione, dixit se nescire
quid servabatur in toto ordine de contentis in ipsis articulis, sed
credebat super hoc servari quod servatum fuerat in recepcione sua facta
in capella domus Templi de Buris Lingonensis diocesis, per fratrem P. de
Scivreyo preceptorem tunc dicte domus, presentibus XIII vel XIIII
fratribus dicti ordinis, quos omnes credebat esse mortuos, et de majori
parte eorum dixit se esse certum, videlicet fratribus Johanne de Buris
presbitero, Martino de Niciaco, Stephano de Volenis, Guido de [p. 297]
Niciaco, Roberto de Vianesio preceptore tunc de Spayaco, Johanne Grilhot
et Radulpho Gandicho servientibus, quos omnes dixit obiisse post
capcionem eorum Senonis, et fratribus Martino oriundo de terra de
Auxeyo, Naucherio de Leyma et quibusdam aliis de quorum nominibus et
eorum morte vel vita non est certus, ut dixit. In dicta autem sua
recepcione, dixit servatum fuisse hunc modum, videlicet quia ipse testis
primo peciit se admitti ad elemosinam dicti ordinis, et fuit sibi dictum
per dictum fratrem P., qui eum recepit, quod diligenter adverteret quid
petebat, quia nesciebat quales erant intus, et quia voluntatem suam
haberet voluntati aliene submittere, si intraret. Instante vero dicto
teste pro dicta recepcione, cum dictus receptor et alii fratres astantes
ad invicem et ad partem collocuti fuissent, misserunt ad eum dictos
fratres Johannem de Buris presbiterum, et Guidonem de Niciaco, qui eadem
dixerunt sibi que dixerat preceptor predictus, et ipso teste respondente
quod eos credebat esse tales interius quales apparebant exterius, et
quod paratus erat subici oneribus ordinis et facere quod alii faciebant,
convenerunt omnes, et dictus receptor tradidit sibi mantellum. Quo
tradito, juravit idem testis super missale, posita manu in loco ubi erat
canon misse, mandante dicto receptore, quod esset obediens preceptis
superiorum suorum ordinis, sed nichil aliud juravit, ut dixit. Post
dictum autem juramentum, dixit predictus preceptor eidem testi quod
secundum puncta ordinis eorum debebat abnegare Christum. De quo idem
testis fuit valde stupefactus, ut dixit, sed mandante eodem receptore,
abnegavit ore tantum, non corde, ut dixit. Quo facto, idem receptor
dixit quod adhuc eciam secundum puncta ordinis debebat spuere super
crucem, et ablata per dictum presbiterum de altari quadam magna cruce
metallina in qua erat sculpta ymago Crucifixi, et tradita dicto
receptori, dictus testis, mandante dicto receptore quod spueret super
eam, spuit non super sed prope eam, quam idem preceptor tenebat inter
duas manus suas super terram. Post predicta vero, dixit supradictus
frater Martinus dicto receptori quod adhuc obmittebat unum de [p. 298]
punctis ordinis, videlicet de osculo posteriori, et tunc dictus receptor
surgens et levare incipiens pannos suos retro dixit eidem testi quod
surgeret et oscularetur eum retro in ano, et cum idem testis surrexisset
obedire volens propter juramentum prestitum per eundem, dictus receptor
dixit ei quod remittebat sibi dictum osculum quia erat sacerdos.
Requisitus si sciebat ex qua causa fiebant supradicta nefanda, dixit
quod non, et quod preceptum fuit ei per dictum receptorem quod non
revellaret predicta, quia si faceret, in districto carcere poneretur.
Nichilominus tamen idem testis, ut dixit, fuit confessus predicta infra
octo dies a tempore recepcionis sue domino Johanni tunc episcopo
Lingonensi, et absolvit eum, injuncta sibi penitencia quod per septem
annos jejunaret sextas ferias in pane et aqua. Fuit tamen dictus
episcopus multum stupefactus audita dicta confessione, ut dixit, eum
multum reprehendens quia fecerat suprapredicta, et stetit dictus
episcopus per magnam pausam antequam absolveret eum et imponeret sibi
penitenciam predictam. Requisitus in quo loco dictus episcopus audiverat
ejus confessionem et quibus presentibus, respondit quod in capella
episcopalis domus vocate de Burgo fuit confessus eidem episcopo,
videntibus Hugueto de Bures fratre ejusdem testis, nunc defuncto,
camerlingo tunc dicti episcopi, qui ipsum introduxit in capella
predicta. Requisitus de hora recepcionis sue, respondit se fuisse
receptum parum ante horam prime; adiciens requisitus se nunquam
interfuisse recepcioni alicujus alterius fratris dicti ordinis, nec
capitulis eorumdem.
Item, ad V-VIII articulos, de dogmatizacione, etc., respondit se nichil
scire, nec alias audivisse, nec sibi dictum fuisse.
Item, ad VIIII-XIII articulos respondit de spuicione super crucem sicut
supra dixit; de aliis autem contentis in ipsis articulis dixit se nichil
scire.
Item, ad XIIII et XV articulos, de cato, dixit se nichil scire.
Item, ad XVI-XXIII articulos respondit se nescire si credebant
sacramentum altaris, dixit tamen prefatum preceptorem suum precepisse
eidem in recepcione sua, presentibus supradictis fratribus qui [p. 299]
astabant, quod quando missa celebraret, obmitteret quatuor verba secreta
canonis, sed non specificavit verba illa, quia laycus erat. Sed
supradictus frater Johannes presbiter dixit sibi quod ista verba debebat
obmittere: _hoc est enim corpus meum_. Ipse tamen testis non celebravit,
ut dixit, quousque fuit confessus dicto episcopo, sed post dictam
confessionem celebravit pluries et dicta verba non obmisit, ut dixit,
nec sciebat quod alii presbiteri dicti ordinis obmitterent dicta verba.
Item, ad XXIIII-XXVIIII articulos respondit se nichil scire, asserens
Magistrum et alios laycos non habere potestatem absolvendi a peccatis.
Item, ad XXX-XXXIII articulos respondit se nichil scire nisi quod supra
deposuit de osculo precepto eidem.
Item, ad XXXIIII et XXXV respondit sibi dictum fuisse in recepcione sua
per dictum receptorem quod pro professo habebatur, et quod
incarceraretur si extunc exiret, non tamen juravit hoc, nec scit quod in
aliis servaretur.
Item, ad XXXVI-XXXVIIII articulos respondit se credere vera esse
contenta in ipsis articulis, quia in recepcione sua non fuerunt nisi
fratres ipsius ordinis, et porte fuerunt clause, et quia quidam
presbiter, curatus, ut credebat, ecclesie de Noylh Lingonensis diocesis,
qui, ut sibi videtur, vocabatur Hugo Jurade, inproperavit ipsi testi
post recepcionem suam, dum biberet ipse testis in domo ejusdem
presbiteri, quod mala suspicio erat contra ordinem, quia faciebant
clamdestinas recepciones et capitula eorum. Nulli tamen alii aderant, ut
dicit, quando inproperavit sibi predicta.
Item, ad XL-XLV, de crimine sodomitico, respondit se nichil scire, nec
audivisse dici aliquid.
Item, ad XLVI-LVII, de ydolis, respondit se nunquam aliquid audivisse
dici quousque fuit captus, et se nichil scire de predictis.
Item, ad LVIII-LXI, de cordulis, etc., respondit se nichil aliud scire
nisi quod ei fuit dictum in recepcione sua quod debebat cingi quadam
cordula supra camisiam suam, non tamen fuit sibi tunc nec alias [p. 300]
tradita dicta cordula, sed habuit eam a quadam sorore sua, ut dixit, et
eam portavit per triduum tantum, ut dixit.
Item, ad LXII-IIII respondit se nescire qualiter alii fratres in dicto
ordine recipiebantur, sed credit quod reciperentur sicut ipse fuit
receptus.
Item, ad LXV-VII respondit se nichil scire, credit tamen quod si ipse
non fecisset illa que fuerunt injuncta sibi in recepcione sua, quod
fuisset incarceratus, et quod idem fuisset factum de aliis.
Item, ad LXVIII-LXXII articulos respondit per sacramentum fuisse sibi
impositum quod non revellaret modum recepcionis sue. Et fuit sibi
comminatum quod incarceraretur, si revellaret vel si loqueretur super
hoc aliis, et idem credit quod servaretur in aliis fratribus ordinis
memorati.
Item, ad LXXIII articulum respondit se credere quod non auderent
confiteri nisi fratribus presbiteris ejusdem ordinis, non tamen fuit
inhibitum, ut dixit.
Item, ad LXXIIII-VI respondit se credere contenta in ipsis articulis
vera esse.
Item, ad LXXVII et alios sequentes usque ad XCVII, item quod elemosine,
etc., respondit se nescire nisi quod supra deposuit de se ipso.
Item, ad XCVII respondit quod ellemosine non fiebant in domibus de Buris
et de Fontanetis Lingonensis diocesis, in quibus fuit moratus, non
sufficienter; advenientes tamen bene accipiebantur ibidem secundum quod
ministrabatur eis subtrahebatur fratribus in locis commorantibus
memoratis.
Item, ad XCVIII-C respondit se nichil scire nisi quod ei fuit preceptum
quod servaret jura ordinis.
Item, ad CI-VI articulos, de clamdestinacione, respondit se audivisse
dici quod clam de nocte, clausis januis et custode in ultima parte
posito, exclusis omnibus qui non erant de ordine, dicta capitula
tenebantur Parisius.
Item, ad CVII-CXI respondit se nichil scire, nec audivisse dici, nec
credere contenta in ipsis articulis esse vera.
Item, ad CXII et CXIII respondit se audivisse dici contenta in [p. 301]
ipsis articulis esse vera.
Item, ad CXIIII-CXVII respondit se nescire nisi a tempore quo fuit in
ordine, credit tamen quod antea dicti errores vigebant in ipso ordine,
sed nescit a quo tempore fuerunt introducti. De negligencia autem dixit
prout supra deposuit.
Item, ad CXVIII respondit se nescire quod aliqui propter predictas
feditates exiverunt ordinem memoratum.
Item, ad CXVIIII respondit se credere contenta in eo.
Item, ad CXX-XXIII respondit se credere quod illa de quibus supra
deposuit essent nota inter fratres dicti ordinis, et quod esset de
predictis communis opinio inter eos. De extraneis ab ordine nichil scit,
sicut dixit.
Item, ad CXXIIII-VII respondit se nichil scire.
Item, requisitus si sic deposuit prece, etc., ut supra.
Post hec, die Lune ante festum Natale Domini, que fuit XXI dies mensis
Decembris, convenerunt in dicta domo dicti domini commissarii, excepto
domino archiepiscopo, et fuit adductus ad presenciam eorumdem frater
Stephanus de Divione presbiter, Lingonensis diocesis, preceptor de
Divione, testis supra juratus, etatis, ut dixit, septuaginta duorum
annorum vel circa, non defferens mantellum ordinis, quia, sicut dixit,
gentes ducis Burgundie abstullerunt ei per XV dies post capcionem
ejusdem. Lectis autem et diligenter sibi expositis omnibus et singulis
articulis, respondit ad eos ut sequitur.
Et primo, ad IIIIor primos articulos dixit se nescire quod servabatur in
ordine, verumptamen in recepcione sua facta per fratrem Petrum de
Sivreyo preceptorem de Buris, Lingonensis diocesis, in capella domus
Templi de Taverniaco dicte diocesis Lingonensis, in festo Ascensionis
Domini proximo preterito, fuerunt decem et octo anni elapsi vel circa,
petitis pane et aqua et vestitu ordinis per dictum testem a prefato
preceptore, et responso per ipsum preceptorem quod adverteret quid
petebat, quia consuerat in seculo bene et laute comedere et [p. 302]
dormire et vestire, et in ordine oporteret eum sustinere multa; et ipse
testis respondisset se paratum omnia sustinere, dictus receptor fecit
eum jurare super quemdam missale per ipsum testem tactum quod obediret
omnibus et singulis preceptis suis et aliis superiorum dicti ordinis, et
quod non exiret dictam religionem pro aliqua alia religione; postque,
allata quadam cruce enea in qua erat ymago Crucifixi sculpta, nescit per
quem ex dictis fratribus, et posita ipsa cruce super terra in hora
mantelli dicti preceptoris, item preceptor precepit eidem testi in
virtute juramenti prestiti per eundem quod spueret super dictam crucem,
de quo idem testis multum turbatus extitit, sicut dixit, sed finaliter
metu ipsius preceptoris et aliorum, cum cordis dolore, ut dixit, spuit
non super ipsam crucem sed juxta eam. Quo facto, idem preceptor dixit et
precepit eidem testi quod abnegaret Deum, quo respondente: «Sancta
Maria, quomodo hoc facerem,» preceptor respondit ei quod oportebat eum
abnegare, quia juraverat obedire preceptis suis, et testis abnegavit
ore, sicut dixit, et non corde; et hoc fecit cum magno dolore, et
voluisset, sicut dixit, tunc fuisse extra in libertate sua cum uno solo
brachio, quia faciebat contra conscienciam suam.
Item, dixit quod, predictis peractis, dictus preceptor dixit ei quod
secundum observancias ordinis eorum recepti debebant osculari in ano
receptores, quia tamen idem testis erat presbiter, parcebat ei et
remittebat sibi dictum osculum. Non recordatur quod alia tunc sibi
fuerint dicta, nisi quod viveret in castitate et sub obediencia, et
absque proprio nisi ipsum proprium voluntate superiorum suorum haberet.
Requisitus de hora recepcionis sue et de presentibus, respondit se
fuisse receptum post missam, inter horam prime et tercie, presentibus
fratribus Diderio de Buris, Guillelmo de Belna, Benigno de Divione,
Martino de Niciaco, Stephano de Volenis et Johanne de Divione
servientibus dicti ordinis, jam defunctis. De plurium aliorum qui
adfuerunt nominibus dixit se non recordari. Requisitus si unquam
interfuerat recepcioni alicujus alterius fratris dicti ordinis,
respondit non, nec capitulis in quibus fierent recepciones. Requisitus
si fuerat alias examinatus in facto Templariorum, respondit [p. 303]
quod sic per dominum archiepiscopum Senonensem qui nunc est, et fuerat
reconciliatus et absolutus per eum. Et dixit se credere, licet hoc
nesciret certitudinaliter, ut dixit, quod communiter fratres ipsius
ordinis reciperentur per eundem modum per quem ipse fuit receptus.
Item, ad V-XV articulos respondit nichil scire, vel ut supra.
Item, ad XVI-XXIII respondit quod in recepcione sua fuit sibi dictum per
predictum receptorem quod, quando celebraret missam, obmitteret IIIIor
verba canonis; et frater Guillelmus de Belna predictus, qui sciebat
aliquantulum de litteris, dixit ipsi testi quod ista erant illa verba
que debebat obmittere, videlicet que incipiunt _hoc est_, et ipse testis
respondit quod ea obmitteret, verumptamen nunquam obmisit ea celebrando,
ut dixit. De aliis autem contentis in ipsis articulis, dixit se nichil
scire, adiciens quod ipse bene credebat sacramentum altaris et omnia
alia ecclesiastica sacramenta. Requisitus si fuerat locutus cum fratre
Galtero de Buris presbitero, teste proximo precedenti, cum cujus
deposicione videbatur concordari, respondit quod sic tenebantur in eadem
domo, verumptamen nichil dixerat ei de deposicione sua, quia in virtute
juramenti prestiti per eum fuerat inhibitum ipsi fratri Galtero ne
revellaret eam, ut sibi dixit. Requisitus si fuerat ante capcionem suam
confessus de predictis, respondit quod sic in crastinum recepcionis sue
in ecclesia fratrum Minorum de Divione, distante per duas leuchas a loco
in quo fuerat receptus, cuidam fratri Minori habens potestatem episcopi
Lingonensis, confessoris ducisse Burgundie, qui vocabatur, ut videtur
ipsi testi, frater Nicolaus, et dictus frater absolvit eum, posita
penitencia quod per annum portaret super carnem nudam unam cordam cum
quinque nodis qua cingeretur, et quod diceret qualibet die ter psalmum
Miserere mei, et quod in qualibet sexta feria Quadragessime tunc
sequentis legeret ex integro unum psalterium. De presentibus in loco in
quo fuit confessus, dixit se non recordari nec scire si dictus frater
adhuc vivebat. Erat tamen vivus quando ipse testis fuit captus.
Item, ad XXIIII-VIII respondit se non credere quod aliqui layci [p. 304]
possent absolvere a peccatis, verumptamen dixit se audivisse apud
Divionem in domo Templi ter vel quater a quibusdam ex fratribus dicti
ordinis, de quorum nominibus dixit se non recordari, quod magnus
Magister eorum poterat absolvere a peccatis.
Item, ad XXX-XXXIII, de osculis, respondit se nichil scire nisi quod
supra deposuit.
Item, ad XXXIIII-V respondit se credere vera esse contenta in ipsis
articulis, quia ipse juraverat non exire dictum ordinem, et fuerat sibi
dictum in recepcione sua quod pro professo habebatur.
Item, ad XXXVI-XXXVIIII respondit se credere contenta in eis vera esse,
scilicet quod clandestine fierent recepciones, quia ita factum fuerat
quando ipse fuit receptus, credens quod ex hoc suspicio contra dictum
ordinem haberetur.
Item, ad XL-XLV, de crimine sodomitico, respondit se nichil scire, et
quod non credebat contenta in ipsis articulis esse vera.
Item, ad XLVI-LVII, de ydolis, dixit se nichil scire nec ante capcionem
eorum audivisse, et quod non credebat contenta in ipsis articulis esse
vera.
Item, ad LVIII-LXI respondit quod in recepcione sua fuit sibi preceptum
quod super camisiam suam cingeret unam zonam de filo, et eam portavit
per annum, ut dixit, credens quod idem facerent alii, ut dixit; nunquam
tamen, ut dixit, de ydolorum capita dictis cordulis cingeretur [sic],
nec scit aliquid aliud de predictis.
Item, ad LXII-IIII, de modo recepcionis, respondit se nescire nisi quod
supra deposuit.
Item, ad LXV-VII respondit se nescire si fuissent interfecti vel carceri
mancipati nolentes predicta facere, nec audivit, ut dixit, quod aliquis
propter premissa fuerit captus vel interfectus.
Item, ad LXVIII-LXXII respondit se jurasse quod non revellaret secreta
ordinis et capitulorum nec modum recepcionis sue, et credit quod idem
facerent alii, dicens se audivisse quod si aliqui revellassent, fuissent
incarcerati.
Item, ad LXXIII respondit se nichil scire, et quod non fuerat [p. 305]
sibi injunctum quod non confiteretur nisi sacerdotibus dicti ordinis,
audivit tamen dici quod injungebatur fratribus laycis ipsius ordinis
quod non confiterentur nisi presbyteris ejusdem ordinis sine licencia
superiorum suorum, et hoc ferebatur communiter et publice in ipso
ordine, nescit tamen ubi nec a quibus audivit.
Item, ad LXXIIII-VI respondit se credere vera esse quod negligentes
fuerunt, ut in articulis continetur.
Item, ad LXXVII et alios sequentes usque ad XCVII respondit se nescire
si ultra mare et in aliis locis dicti ordinis servabantur contenta in
ipsis articulis et si erant vera, credit tamen quod servaretur in
aliorum recepcionibus quod fuit servatum in sua.
Item, ad XCVII respondit quod in locis in quibus ipse fuerat in ordine,
elemosine restringebantur, quia consueverant fieri ter in ebdomada, et
modo non fiebant nisi semel, pauperes autem non recipiebantur ad
hospitalitatem et ad jacendum, sed divites, et hoc ipse testis dixit se
servasse quando erat preceptor de Divione.
Item, ad XCVIII-C respondit quod precipiebatur sub debito juramenti quod
conservarent jura et bona ordinis; de aliis contentis in ipsis articulis
dixit se nichil scire.
Item, ad CI-VI respondit quod capitula tenebantur januis clausis, nec
intrabant nisi fratres dicti ordinis, et audivit dici quod capitula que
tenebantur Parisius quandoque incipiebant in media nocte, alia super
hiis dixit se nescire.
Item, ad CVII-XI respondit se nescire quod Magister et alii layci
possent absolvere a peccatis, nec credit contenta in ipsis articulis
esse vera nisi in quantum supra deposuit.
Item, ad CXII-XII respondit verum esse quod quidquid magnus Magister et
conventus ordinabat servabatur in toto ordine, et dicebatur inter eos
quando aliqua precepta veniebant quod Magister et conventus mitebat ea
et oportebat servari.
Item, ad CXIIII-XVII respondit se nescire quando dicti errores
inceperunt, sed credit quod diu duraverunt, et quod negligentes [p. 306]
fuerunt in corigendo.
Item, ad CXVIII respondit se nescire quod propter feditates predictas
exiverunt aliqui ordinem, sed propter alias causas multi.
Item, ad CXVIIII respondit quod post capcionem eorum grandia scandala
sunt exorta contra ordinem, sed ante capcionem eorum nichil audivit de
scandalis predictis.
Item, ad CXX-XXIII respondit se credere quod illa que supra confessus
est esse vera, essent publica et notoria inter fratres ordinis, et quod
communis opinio esset inter eos sed non inter seculares.
Item, ad CXXIIII et ultimum respondit se audivisse dici quod magnus
Magister et multi alii fuerunt confessi multos errores.
Item, requisitus si prece, precepto, amore, odio, timore, temporali
comodo habito vel habendo, sic deposuerat, respondit quod non, sed pro
veritate dicenda. Cui fuit preceptum per dictes dominos commissarios
quod non revellaret dictam suam deposicionem quousque attestaciones
fuerint publicate.
Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus magistro Amisio et
me Floriamonte Dondedei et aliis notariis supra proximo scriptis.
Post hec, die Martis sequenti, que fuit XXII dicti mensis Decembris,
convenerunt in dicta domo dicti domini commissarii, et fuit adductus ad
presenciam eorumdem frater Odo de Dona Petra presbiter, Eduensis
diocesis, testis suprajuratus, etatis quinquaginta septem annorum vel
circa, ut dixit, non defferens mantellum ordinis, quia in concilio
Senonensi dimisit ipsum una cum multis aliis et fuerat examinatus et
reconciliatus et absolutus per eum. Lectis autem et diligenter sibi
expositis omnibus et singulis articulis, respondit ad eos ut sequitur:
Et primo, ad IIII primos dixit se fuisse receptum in ordine Templi in
capella domus Templi de Maynilio sancti Lupi Trecensis [p. 307]
diocesis, die Dominica post octabas instantis festi Purificationis beate
Marie, erant XX anni vel circa, per fratrem Anricum de Supino,
preceptorem tunc baylive Templi de Coloribus, post missam, inter horam
prime et tercie, presentibus fratribus Michaele presbitero, curato tunc
ecclesie de Turniaco, Thoma de Veneysi, Johanne dicto le Ganheur,
Johanne Bergerio, jam deffunctis, ut dixit, et Thomas de Funis,
servientibus, de cujus Thoma vita vel morte dixit se nichil scire. In
sua autem recepcione dixit fuisse servatum hunc modum. Nam tradito sibi
per dictum receptorem mantello et birreto, fecit eum jurare super quodam
missali, aperto in loco in quo erat canon misse, quod obediret preceptis
superiorum suorum dicti ordinis, et vovit castitatem, obedienciam et
vivere sine proprio. Post que precepit sibi idem receptor quod spueret
super ymaginem Crucifixi que erat in dicto missali, et ipse testis spuit
non super ipsam ymaginem Crucifixi nec super librum, sed prope ipsum.
Adiciens se cum magna cordis amaritudine hoc fecisse, et quod tunc magis
voluisset habuisse crura fracta quod facere predicta, et fuit per
aliquod spacium, sicut dixit, reluctatus priusquam hoc faceret. Sed
dictus preceptor dixit quod oportebat hoc facere eundem. Item precepit
eidem dictus receptor, ut dixit, quod ipse abnegaret Crucifixum cujus
imago erat in dicto libro. Et tunc ipse testis fuit stupefactus, dicens
eis quod hoc facere malum esset, et eis subicientibus quod hoc oportebat
eum facere vellet nollet, abnegavit, ut dixit, ore sed non corde. Item,
dixit ei idem preceptor quod secundum observaciones ordinis eorum ipse
testis debebat ipsum receptorem osculari retro in ano, sed quia ipse
testis erat presbiter, remittebat sibi osculum supradictum. Item, dixit
predictum receptorem precepisse eidem quod quando celebraret missam,
obmitteret IIII verba canonis per que fit consecracio, sed non nominavit
sibi dicta verba. Et ipse testis nichil respondit dicto receptori, quia
non intendebat ei in hoc obedire, sicut dixit. Item, dixit quod post
triduum dominus Johannes de Nantolio, tunc episcopus Trecensis,
visitasset in dicta domo Templi de Maynilio sancti Lupi, idem testis
post missam fuit confessus de predictis eidem episcopo in [p. 308]
camera quadam dicte domus in qua erat idem episcopus, et ipse episcopus
stupefactus de predictis et dicens: «Istud est male factum,» noluit illa
die absolvere eum. Sed dixit ipsi testi quod die sequenti sequeretur eum
apud Treccas, et fuit eum secutus in crastinum, et denuo fuit sibi
confessus predicta in capella domus sue episcopalis, et tunc absolvit
eum, inposita sibi penitencia quod per annum non portaret pannos lineos
sexta feria, et quod jejunaret in pane et aqua per tredecim dies Veneris
post Pascha tunc instans. Requisitus si aliqui viderunt quomodo fuit
confessus episcopo supradicto, respondit quod sic familiares ipsius
episcopi quorum non habebat noticiam, qui de mandato ejusdem episcopi
retraxerunt se ne possent eos audire. Et ante dictam confessionem et
absolucionem non celebravit, ut dixit, sed post frequenter, verba
predicta canonis non obmitendo, ut dixit.
Item, dixit quod credebat alios in ordine communiter ita receptos fuisse
sicut ipse fuerat receptus, quia non credit quod fecissent talem
singularitatem in eo; non tamen est certus si ita servabatur in aliis,
quia nunquam interfuit, sicut dixit, recepcioni alicujus alterius
fratris dicti ordinis nec capitulis eorumdem, nec unicuique revellavit
dictum modum recepcionis sue alicui ex fratribus dicti ordinis, nec ab
eis peciit nec audivit, ut dixit, qualiter fuerunt recepti, nec fuit per
aliquem de ordine petitum ab eo qualiter fuerat receptus in ordine,
sicut dixit.
Item, ad V-VIII, de dogmatizacione, respondit quod nichil fuerat sibi
dictum de contentis in ipsis articulis in recepcione sua, nec aliquid
super hoc audivit nisi in quantum supra deposuit.
Item, ad VIIII-XIII, de spuicione super crucem, respondit ut supra de
aliis contentis in ipsis articulis nichil sciens, sicut dixit, nec
credit quod alii facerent aliud quam se supra fecisse deposuit.
Item, ad XIIII-XV, de cato, dixit se nec scire, nec audivisse, nec
credere.
Item, ad XVI-XXIII respondit se nichil scire de intencione aliorum si
credebant sacramentum altaris et alia ecclesiastica sacramenta; ipse
tamen testis credebat in eis, verumptamen non existimabat quod [p. 309]
receptor suus, qui preceperat ei quod obmitteret IIIIor verba canonis,
crederet sacramentum altaris.
Item, ad XXIIII-VIIII respondit se nichil scire, et quod bene sciebat
Magistrum et alios laycos non posse absolvere a peccatis.
Item, ad XXX-XXXIII, de osculis, respondit se nichil scire nisi quod
supra deposuit, dicentes quod eciam in ore non fuerunt osculati eum nec
ipse eos in recepcione sua.
Item, ad XXXIIII-XXXV respondit se credere quod statim pro professis
haberentur, quia fuit sibi dictum in recepcione sua et quod non poterat
ex tunc exire ordinem memoratum et quod non exirent preceperunt ei in
virtute juramenti prestiti per eundem.
Item, ad XXXVI-XXXVIIII respondit quod januis clausis, nullis
presentibus nisi fratribus ordinis, fiebant recepciones, et presumit
quod seculares habuerunt ex hoc suspicionem contra ordinem memoratum.
Item, ad XL-XLV, de crimine sodomitico, respondit se nichil scire nec
audivisse nisi post capcionem eorum, nec credit contenta in ipsis
articulis esse vera.
Item, ad XLVI et XI sequentes, de capitibus ydolorum et aliis, respondit
se nichil scire nec audivisse nisi post capcionem eorum, nec credit
contenta in ipsis articulis esse vera.
Item, ad LVIII-LXI respondit fuisse sibi preceptum in recepcione sua
quod cingeret se super camisiam una cordula. Non tamen fuit sibi
tradita, sed ipse procuravit eam habere et portavit eam longo tempore,
et credit quod alii fratres ordinis eciam portarent; quod cum dictis
cordulis tangerentur capita ydolorum nesciebat nec audiverat, sicut
dixit.
Item, ad LXII-LXIIII respondit se credere quod communiter fiebant
recepciones in toto ordine eo modo quo deposuit se fuisse receptum;
aliter nesciebat, ut dixit.
Item, ad LXV-LXVII respondit se nescire si fuissent capti vel interfecti
nolentes facere predicta; credit tamen quod si ipse non fecisset
in recepcione sua illa que fuerunt sibi precepta, quod [p. 310]
fecissent dampnum et villaniam ei, et idem credit de aliis.
Item, ad LXVIII-LXXII respondit se nichil scire nisi in quantum de se
ipso deposuit, credens idem de aliis quod de se ipso; non tamen audivit
quod aliquis revellaverit, nec quod ex hoc punitus fuerit.
Item, ad LXXIII respondit quod sibi non fuerat injunctum ne confiteretur
nisi fratribus presbiteris dicti ordinis; audivit tamen dici in dicto
ordine ab aliquibus dicti ordinis quod non debebant confiteri nisi
fratribus presbyteris dicti ordinis absque licencia superiorum suorum,
non tamen recordatur ubi, quando et a quibus audivit predicta.
Item, ad LXXIIII-LXXVI respondit quod male fecerant, quia errores non
correxerant, et quod fuerant negligentes, si non dixerant superioribus
suis, nec credit quod denunciassent.
Item, ad LXXVII-XVIIII sequentes, quod predicta fiebant ultra mare,
etc., respondit se nichil scire nisi in quantum supra deposuit.
Item, ad XCVII respondit quod bone gentes recipiebantur bene ad
hospitalitatem, sed ellemosine non fiebant ut consueverant, et audiverat
dici quod in domo Templi de Salice supra Yonem Altisiodorensis diocesis
consueverant fieri ellemosina ter in septimana, sed modo non fiebant
nisi bis, et fuerat ordinatum hoc, ut dixit se audivisse, quia loco
tercie dabatur omnibus transeuntibus helemosina.
Item, ad XCVIII et C respondit se nescire nec audivisse quod per nefas
possent acquirere, nec quod hoc jurarent, nec quod non reputaretur
peccatum propter hoc degerare.
Item, ad CI-VI, de clandestinacione, respondit se audivisse quod
Parisius incipiebant tenere capitulum generale post mediam noctem, ipse
autem non interfuerat capitulis, nec sciebat nisi in quantum supra
deposuit de se ipso in cujus recepcione porte clause fuerunt.
Item, ad CVII-XI respondit se dixisse supra quod sciebat de contentis in
ipsis articulis et aliud nesciebat, ut dixit, sed erat bene certus quod
layci non poterant absolvere a peccatis.
Super CXII et XIII respondit se nescire certitudinaliter, credit
tamen quod tenebantur observare illud quod magnus Magister [p. 311]
ordinabat et mandabat servari.
Item, ad CXIIII-XVII respondit se nescire quando errores inceperunt;
credit tamen quod ante recepcionem suam dicti errores inceperunt, et
quod fuerunt negligentes, ut supra deposuit.
Item, ad CXVIII respondit se nescire quod propter feditates illas
aliquis ordinem predictum exiverit. Sed propter alia aliqui exiverunt.
Item, ad CXVIIII respondit se credere quod grandia scandala sunt propter
predicta exorta in cordibus fidelium.
Item, ad CXX et CXXIII respondit se credere quod inter fratres ordinis
esset notus et manifestus predictus modus recepcionis eorum per eum
confessatus, sed non inter extraneos.
Item, ad CXXIIII et ultimum respondit se audivisse dici quod magnus
Magister et alii confessi fuerunt multos errores coram domino Papa, et
credit quod confessi fuerunt errores illos quos hic confessus est.
Item, requisitus si testes supra proximo examinati cum quibus
commorabatur in carcere revellarunt suas deposiciones, respondit quod
non.
Item, requisitus si sic deposuit prece, precepto, amore, odio, timore,
vel temporali comodo habito vel habendo, respondit quod non, sed pro
veritate dicenda. Cui fuit preceptum per dictos dominos commissarios
quod hanc suam deposicionem non revellaret quousque attestaciones
fuerint publicate. In virtute prestiti juramenti per eundem.
Item, eisdem die et loco fuit adductus ad presenciam dictorum dominorum
commissariorum frater Garnerius de Venesi serviens diocesis Senonensis,
testis suprajuratus, etatis L annorum, ut credit, vel circa, cum quo
fuerat inquisitum, ut dixit, super facto Templariorum per dominum
episcopum Aurelianensem, Senonis sede archiepiscopali tunc vacante, et
fuerat absolutus et reconciliatus per eum; mantellum autem ordinis, quem
non ferebat, dixit se dimisisse in concilio Senonensi, quia non placebat
sibi ulterius portare ipsum. Lectis autem et expositis sibi [p. 312]
omnibus et singulis articulis, respondit ad eos ut sequitur: et primo,
ad IIII primos respondit se fuisse receptum in capella domus templi de
Turniaco diocesis Senonensis, post missam ante horam prime, a fratre
Anrico de Supino preceptore ballive Templi de Coloribus, presentibus
fratribus Michaele de Bria presbitero, Thoma de Veneysiaco, Roberto de
Chananes, Symone de Bella Villa in Campania et Guidone de Supino
servientibus, de quorum vita vel morte dixit se nichil scire nisi de
presbitero quem scit esse mortuum. Et fuit facta dicta sua recepcio
Dominica post festum beati Martini nuper lapsum, fuerunt XV, vel XVI
anni, vel circa; per hunc modum, nam existentibus predictis preceptore
et fratribus in capella quasi in consilio venit extra dictam capellam ad
ipsum testem supradictus frater Symon, ut sibi videtur, instruens eum ut
peteret panem et aquam ordinis, quibus petitis et ipso teste intra
capellam introducto, dixerunt ei quod multa oporteret eum sustinere et
subici voluntati aliene et aliquando peditare quando alii equitarent, et
ipso respondente quod paratus erat omnia sustinere, dictus preceptor
tradidit ei mantellum dicti ordinis. Quo tradito fecit eum jurare super
quoddam missale apertum, in quo erat ymago Crucifixi, quod esset
obediens preceptis superiorum suorum dicti ordinis, et vovit castitatem,
obedienciam et vivere sine proprio. Post que dictus receptor precepit
eidem testi quod spueret supra dictam ymaginem Crucifixi existentem in
libro, de quo idem testis multum, sicut dixit, doluit; spuit tamen juxta
ipsam ymaginem et non supra, quia dixerat sibi quod istud erat de
punctis ordinis. Postmodum idem preceptor precepit eidem, ut dixit, quod
abnegaret Deum, et cum ipse testis de hoc dolens quasi reluctaretur,
dixit ei dictus receptor: «Ne timeas, oportet te facere, quia hoc est
preceptum ordinis.» Et tunc abnegavit ore, non tamen corde, ut dixit.
Quibus peractis ad preceptum ipsius receptoris fuit eum osculatus in
carne nuda dorsi sui inter zonam et bragale. Et discoperuit se dictus
receptor quasi ex parte lateris clamide et corseto reversatis, et dixit
idem receptor predictum osculum faciendum esse secundum statutum
ordinis; alia inhonesta non fuerunt facta in sua recepcione [p. 313]
quod recordetur. Requisitus si idem modus recepcionis, qui fuerat
servatus in eo, servabatur communiter in toto ordine in recepcione
aliorum fratrum, respondit se nescire pro certo, quia non interfuerat
recepcioni aliorum fratrum dicti ordinis nec capitulis eorumdem;
credebat tamen quod per eundem modum communiter alii reciperentur, et
quod ipse non fuerit sic infelix quod talis recepcionis modus singularis
incoatus fuerit in eodem.
Item, ad V-VIII, de dogmatizacione, respondit se nichil scire nec
audivisse.
Item, ad VIIII et quatuor sequentes, de spuicione super crucem,
respondit ut supra de se ipso, de aliis contentis in ipsis articulis
nichil sciens. Item, dixit quod errores supra confessatos per eum fuerat
circa V septimanas post recepcionem suam confessus in ecclesia fratrum
Minorum de Trecis cuidam fratri Minorum qui vocabatur frater Johannes,
cujus cognomen ignorat; fuerat tamen commoratus in Grecia, ut idem
frater dixit eidem testi, et erat parve stature, nec loquebatur bene
Galicum; qui frater, audita dicta confessione, fuit stupefactus, et
arguit dictum testem de hiis que fecerat, et confortavit eum ad bene
faciendum, et absolvit eum, imposita sibi penitencia quod faceret
celebrari XIII missas de Sancto Spiritu ut illuminaret eum, et quod
jejunaret per unum annum in sextis feriis, in pane et aqua si posset, et
si non posset, quod daret unum denarium pro singulis sextis feriis
quibus non jejunaret. De dicto autem fratre Minore non erat certus si
vivit, vel non; viderat eum tamen fuerunt circiter quinque anni.
Item, ad XIIII-XV, de cato, respondit se nichil scire nec audivisse ante
capcionem eorum.
Item, ad XVI et VII sequentes, de sacramento altaris, respondit se
nichil scire; sed ipse credebat sacramento altaris et aliis
ecclesiasticis sacramentis; non tamen credit quod ille qui recepit eum
esset bonus Christianus, quia precipiebat ei quod faceret supradicta.
Item, ad XXIIII et V sequentes respondit se nichil scire, sed bene
credebat quod magnus Magister et alii layci non poterant [p. 314]
absolvere a peccatis.
Item, ad XXX et III sequentes, de osculis, respondit se nescire nisi
quod supra deposuit.
Item, ad XXXIIII et V respondit se credere contenta in eis vera esse,
quia juraverant non exire predictum ordinem, et fuerat ei dictum quod
pro professo habebatur.
Item, ad XXXVI-VIIII respondit recepciones clamdestine januis clausis,
exclusis omnibus, nisi fratribus ipsius ordinis, fieri, et quod ex hoc
habebatur vehemens suspicio contra eundem ordinem, et ipse testis
habebat eandem, ut dixit, postquam fuit receptus.
Item, ad XL et V sequentes, de crimine sodomitico, respondit se nichil
scire nec audivisse.
Item, ad XLVI et XI sequentes, de capitibus ydolorum, respondit se
nichil scire nec audivisse ante capcionem eorum.
Item, ad LVIII et III sequentes respondit preceptum fuisse eidem in sua
recepcione quod jaceret cum pannis suis lineis, et quod cingeretur una
cordula, que tamen non fuit ei tradita, sed habuit eam postmodum a
quadam sorore sua, et eam portavit aliquantulum absque aliqua mala
intencione. De aliis contentis in ipsis articulis dixit se nichil scire.
Item, ad LXII, III et IIII respondit se credere quod communiter
servaretur in ordine modus recepcionis qui fuit servatus in eo.
Item, ad LXV, VI et VII respondit se nescire quod aliquis fuerit captus
vel interfectus propter revellacionem predictorum.
Item, ad LXVIIII et quatuor sequentes respondit se credere quod per
juramentum imponebatur eis ne inter se vel aliis revellarent modum sue
recepcionis, quia ita fuerat impositum ipsi testi in sua recepcione, et
credit quod si revellassent, fuissent incarcerati.
Acta fuerunt hec die et loco predictis, coram dictis dominis
commissariis, hoc salvo quod dictus dominus Matheus, antequam dictus
frater Garnerius deponeret super Vº articulo et aliis sequentibus,
recessit propter indisposicionem sui corporis, presentibus dicto
Magistro Amisio et me Floriamonte Dondedei et aliis notariis [p. 315]
supra proximo nominatis.
Post hec, die Mercurii sequenti que fuit dies XXIII dicti mensis
Decembris, rediit ad presenciam dictorum dominorum commissariorum,
excepto domino archiepiscopo, in dicta domo prefatus testis ad
perficiendum deposicionem suam; requisitus autem super LXXIIIº articulo,
respondit sibi fuisse injunctum in recepcione sua quod non confiteretur
nisi fratribus sacerdotibus dicti ordinis, quos dicebant habere
potestatem absolvendi a domino Papa, credens quod idem injungeretur
aliis, sicut dixit.
Item, contenta in LXXIIII, V et VI articulis, de negligencia
corectionis, dixit esse vera.
Item, ad LXXVII et XVIII sequentes respondit quod non fuerat ultra mare,
et ideo nesciebat quid fiebat ibi; credit tamen quod modus, per quem
dixit se fuisse receptum, servaretur ubique in ordine in recepcione
aliorum, et quod nolentes servare fuissent puniti; alia dixit se nescire
de contentis in articulis memoratis.
Item, ad XCVII respondit quod quando primo intravit ordinem, fiebant ibi
largiores elemosine quam ex tunc fuerint facte; boni tamen homines bene
recipiebantur ad hospitalitatem ab eis.
Item, ad XCVIII et C respondit sibi fuisse preceptum in recepcione sua
quod bene et districte custodiret bona ordinis, credens quod aliis
injungeretur idem. Sed de aliis contentis in ipsis articulis aliud
nesciebat, ut dixit.
Item, ad CI et V sequentes respondit se audivisse dici quod capitulia
tenebantur interdum de nocte, firmatis portis et exclusis extraneis ab
ordine; non tamen audivit quod ponerentur excubie; in recepcione autem
sua porte fuerunt clause et exclusi extranei, sicut dixit.
Item, ad CVII et quatuor sequentes dixit se nichil scire nisi quod supra
deposuit, sed non credit quod layci possint absolvere a peccatis.
Item, ad CXII et XIII respondit se audivisse dici et credere [p. 316]
quod illud servabatur in ordine quod magnus Magister cum conventu
statuebat.
Item, ad CXIIII et III sequentes respondit se nescire si ordo potuerit
renovari ex quo errores inceperunt in eo, sed credit quod sic, et quod
in corrigendo fuerint negligentes.
Item, ad CXVIII respondit se credere multos exivisse ordinem propter
predictas feditates, et quod ipse eciam in crastinum sue recepcionis
libenter exivisset, si ausus fuisset.
Item, ad CXVIIII respondit se credere scandalum fuisse exortum ut in
articulo continetur.
Item, ad CXX et III sequentes respondit se credere quod modus
recepcionis et alia de quibus supra deposuit essent publica et notoria
inter fratres dicti ordinis, non inter extraneos.
Item, ad CXXIIII et omnes sequentes respondit se credere et audivisse
dici quod magnus Magister et alii confessi fuerant errores de quibus
ipse testis supra deposuit.
Item, requisitus si prece, precepto, timore, amore, odio vel comodo
temporali habito vel habendo sic deposuerat, respondit quod non, sed pro
veritate dicenda. Cui preceperunt dicti domini commissarii, in virtute
juramenti prestiti per eundem, quod non revellaret hanc suam
deposicionem quousque attestaciones fuerint publicate.
Post hec, eisdem die et loco, fuit adductus ad presenciam eorumdem
dominorum commissariorum frater Aimericus de Buris presbiter Lingonensis
diocesis, testis supra juratus, etatis sexaginta annorum, vel circa, ut
dicebat, non deferens mantellum ordinis, quia abjecerat eum, sicut
dixit, in concilio Senonensi, et fuerat, sicut dixit, examinatus in
facto Templariorum Senonis per dominum archiepiscopum Senonensem
premortuum, et postmodum in eodem loco absolutus et reconciliatus per
dominum episcopum Aurelianensem, et denuo in Quadragesima proximo
preterita examinatus per dominum archiepiscopum Senonensem qui nunc est.
Lectis autem et diligenter sibi expositis omnibus et singulis [p. 317]
articulis, respondit ad eos singulariter interrogatus ut sequitur:
Et primo, ad IIII primos dixit quod nesciebat si erant vera contenta in
ipsis articulis, quia nusquam interfuerat capitulis nec recepcioni
alicujus alterius fratris; dixit tamen quod ipse fuerat receptus in
dicto ordine per unum annum et viginti dies ante capcionem eorum circa
festum beati Nicolai hiemalis, apud Castellionem super Seccanam
Lingonensis diocesis, per fratrem Robertum Lescolhe tunc preceptorem
dicti loci, presentibus fratre Petro de Loernia presbitero, morante tunc
apud Espalhi, et cum ipse peciisset a dicto preceptore panem et aquam
ordinis, idem preceptor fecit eum vovere castitatem et vivere sine
proprio et obedienciam, et predicta juravit supra quendam librum.
Precepit insuper sibi quod non intraret domum in qua mulier jaceret de
puerperio, et quod non esset compater, et quod non biberet in taberna
cum secularibus. Item, dixit quod predictus receptor precepit ei quod
abnegaret Dominum, et abnegavit; postmodum precepit ei quod spueret
super ymaginem Crucifixi que erat in dicto libro, et ipse spuit non
supra sed juxta, et predicta fecit, sicut dixit, ore non corde, et
stupefactus propter illa que precipiebantur ei; et insuper fuit
osculatus dictum receptorem primo in ore et postea super camisiam supra
bracale, sed dictus receptor precepit ei quod oscularetur eum magis
infra, et predicta dicebat esse dictus receptor de statutis ordinis, et
ipse testis tunc ita credidit, sicut dixit. Precepit insuper ei, sicut
dixit, quod si fratres milites vel servientes dicti ordinis, vel alii
armigeri qui non erant de ordine, quando fiebant transitus ultramarini,
vellent jacere cum eo, quod reciperet eos in lecto suo. Ipse tamen
testis non intelligebat in hoc aliquod malum, sed quod hoc fieret
propter penuriam lectorum. Adiciens quemdam militem ordinis transfretare
volentem, cujus nomen ingnorat, bene et honeste quadam nocte jacuisse
cum eo, et dixit ei dictus receptor quod hoc eciam erat de punctis
ordinis.
Item, super contentis in V, VI, VII et VIII articulis, de
dogmatizacione, etc., respondit se nichil scire nisi quod supra dixit.
Item, super VIIII et quatuor sequentibus respondit se nichil [p. 318]
scire nisi quantum de spuicione crucis supra deposuit.
Item, super XIIII et XV, de cato, respondit se nichil scire.
Item, ad XVI et XVII sequentes, de sacramento altaris, respondit se
nichil scire, sed ipse credebat in sacramentis, et credit quod alii
multi crederent, quia communicabant bis in anno; non tamen vidit
communicare illum qui receperat eum, nec credit quod esset bonus
catholicus, nec fuit ei preceptum quod obmitteret verba canonis, ut
dixit.
Item, ad XXIIII et V sequentes respondit se nichil audivisse de
contentis in eis, et bene sciebat quod layci non poterant absolvere a
peccatis.
Item, ad XXX et III sequentes, de osculis, respondit se credere quod
osculabantur se in ore et retro, sicut ipse osculatus fuerat receptorem
suum.
Item, super contentis in XXXIIII et V articulis respondit sibi fuisse
dictum in recepcione sua quod pro professo habebatur. Sed non juravit
non exire ordinem, idem credens de aliis quod de se ipso.
Item, supra XXXVI et III sequentibus respondit quod clandestine fiebant
recepciones, januis clausis, illis qui non erant de ordine exclusis,
sicut credit, quia ita factum fuit in recepcione sua, nesciens si ex his
suspicio contra ordinem habebatur.
Item, super XL et V sequentibus, de crimine sodomitico, respondit se
nichil scire, nec credit contenta in ipsis articulis esse vera.
Item, super XLVI et XI sequentibus, de ydolis, respondit se nichil
scire.
Item, super contentis in XLVIII et III sequentibus respondit se nichil
aliud scire nisi quod quedam cordula fuit sibi tradita a receptore in
recepcione sua et preceptum quod super camisiam cingeret se dicta corda,
et portavit eam quousque fuit rupta, et postea aliam non portavit.
Item, super contentis in LXII, III et IIII respondit se credere [p. 319]
quod ita communiter recipiebantur alii fratres in ordine sicut deposuit
se fuisse receptum.
Item, super contentis in LXV, VI et VII articulis respondit se nichil
scire.
Item, super contentis in LXVIII et quatuor sequentibus respondit se
nichil scire, et quod non fuerat sibi injunctum quod non revellaret
secreta ordinis, sed credit quod non deberent revellare, et si
revellassent, quod punivissent eos.
Item, dixit quod infra XV dies post recepcionem suam fuit confessus de
predictis erroribus per eum recognitis cuidam fratri Predicatori qui
vocabatur frater Anricus Sortes, de quo nescit si vivat vel non, et erat
penitenciarius episcopi Lingonensis, ut dicebatur, qui absolvit eum in
certa domo Templi de Buris predicti diocesis Lingonensis, ad quem locum
de Buris dictus frater Predicator venerat pro petendis elemosinis, et
imposuit in penitenciam dicto testi quod jejunaret XIII diebus Veneris
in pane et aqua, et quod legeret novies psalterium.
Item, super LXXIII respondit se nichil scire, et quod non fuerat sibi
injunctum ne confiteretur nisi fratribus ordinis.
Item, super contentis in LXXIIII, V et VI respondit se credere quod male
fecerant quod non correxerant dictos errores.
Item, super contentis LXXVII et XVIII sequentibus respondit se nichil
scire nisi quod supra deposuit.
Item, super XCVII respondit quod ter faciebant in septimana elemosinam
convenienter in domibus eorum, nisi in messibus, et hospitalitatem bene
servabant.
Item, super contentis in XCVIII-C respondit se nichil audivisse.
Item, super contentis in CI, II, III, IIII et V respondit se nichil
audivisse nisi quod supra deposuit; audiverat tamen dici quod in
capitulis que tenebantur Parisius predicabat unus Predicator, vel frater
de Valle scolarium.
Item, super contentis in CVII-XI respondit se nichil scire nisi in
quantum supra deposuit.