Item, quod debebant hec facere ad invicem et pati.
Item, quod hec facere non erat eis peccatum.
Item, quod hec faciebant ipsi, vel plures eorum.--Item, quod aliqui
eorum.
Item, quod ipsi per singulas provincias habebant ydola, videlicet capita
quorum aliqua habebant tres facies, et aliqua unam, et aliqua craneum
humanum habebant.
Item, quod illa ydola vel illud ydolum adhorabant, et specialiter in
eorum magnis capitulis et congregacionibus.
Item, quod venerabantur.
Item, quod ut Deum.
Item, quod ut Salvatorem suum.
Item, quod aliqui eorum.
Item, quod major pars illorum qui erant in capitulis.
Item, quod dicebant quod illud capud poterat eos salvare.
Item, quod divites facere.
Item, quod omnes divicias ordinis dabat eis.
Item, quod facit arbores florere.
Item, quod terram germinare.
Item, quod aliquod capud ydolorum predictorum cingebant seu tangebant
cordulis, quibus se ipsos cingebant citra camisiam seu carnem.
Item, quod in sua recepcione singulis fratribus predicte cordule
tradebantur, vel alie longitudines earum.
Item, quod in veneracione ydoli hoc faciebant.
Item, quod injungebatur eis quod dictis cordulis ut premititur se
cingerent, et continue portarent, et hoc faciebant eciam de nocte.
Item, quod communiter fratres dicti ordinis recipiebantur modis
predictis.
Item, quod ubique.
Item, quod pro majori parte.
Item, quod qui nolebant predicta in sui recepcione vel post [p. 93]
facere, interficiebantur, vel carceri mancipiabantur.
Item, quod aliqui ex eis.
Item, quod major pars.
Item, quod injungebant eis, per sacramentum, ut predicta non revelarent.
Item, quod sub pena mortis, vel carceris.
Item, quod neque modum recepcionis eorum revelarent.
Item, quod nec de predictis inter se loqui audebant.
Item, quod si qui capiebantur quod revelarent, morte vel carcere
affligebantur.
Item, quod injungebant eis quod non confiterentur aliquibus nisi
fratribus ejusdem ordinis.
Item, quod fratres dicti ordinis scientes dictos errores corrigere
neglexerunt.
Item, quod sancte matri Ecclesie nunciare neglexerunt.
Item, quod non recesserunt ab observancia predictorum errorum et
communione predictorum fratrum, licet facultatem habuissent recedendi et
predicta faciendi.
Item, quod predicta fiebant et servabantur ultra mare, in locis in
quibus Magister generalis et conventus dicti ordinis pro tempore sunt
morati.
Item, quod aliquando predicta abnegacio Christi fiebat in presencia
Magistri et conventus predictorum.
Item, quod predicta fiebant et servabantur in Cipro.
Item, quod similiter citra mare in omnibus regnis et locis aliis in
quibus fiebant recepciones fratrum predictorum.
Item, quod predicta observabantur in toto ordine generaliter et
communiter.--Item, quod ex observancia generali et longa.--Item, quod de
consuetudine antiqua.--Item, quod ex statuto ordinis predicti.
Item, quod predicte observancie, consuetudines, ordinaciones et statuta
in toto ordine, ultra mare et citra mare, fiebant et observabantur.
Item, quod predicta erant de punctis ordinis, introductis per [p. 94]
errores eorum post approbacionem sedis apostolice.
Item, quod recepciones fratrum dicti ordinis fiebant communiter modis
predictis in toto ordine supradicto.
Item, quod Magister generalis dicti ordinis predicta sic observari et
fieri injungebat.--Item, quod visitatores.--Item, quod
preceptores.--Item, quod alii majores dicti ordinis.
Item, quod ipsimet observabant hec, et dogmatizabant fieri et
servari.--Item, quod aliqui eorum.
Item, quod alium modum recipiendi in dicto ordine fratres non servabant.
Item, quod non est memoria alicujus de ordine qui vivat, quod suis
temporibus modus alius observatus fuerit.
Item, quod predictum recepcionis modum et supradicta alia non servantes
et servare nolentes Magister generalis, visitatores, preceptores et alii
magistri dicti ordinis in hoc potestatem habentes, graviter puniebant
quando querela deferebatur ad eos.
Item, quod ellemosine in dicto ordine non fiebant ut debebant, nec
hospitalitas servabatur.
Item, quod non reputabant peccatum in dicto ordine per fas aut nephas
jura acquirere aliena.
Item, quod juramentum prestabatur ab eis augmentum et questum dicti
ordinis quibuscumque modis possent per fas aut nephas procurare.
Item, quod non reputabatur peccatum propter hoc degerare.
Item, quod clam consueverunt tenere sua capitula.
Item, quod clam, vel in primo sompno, vel prima vigilia noctis.
Item, quod clam, quia expulsa tota alia familia de domo et clausuris
domus, ut omnes de familia illis noctibus quibus tenent capitula jaceant
extra.
Item, quod clam, quia sic se includunt ad tenendum capitulum, ut omnes
januas domus et ecclesie in quibus tenent capitulum, firmant adeo
firmiter quod nullus sit vel esse possit accessus ad eos nec [p. 95]
juxta, nec possit quicumque videre nec audire de factis aut dictis
ipsorum.
Item, quod clam adeo quod solent ponere excubiam supra tectum domus vel
ecclesie in quibus tenent capitulum, ad providendum ne quis locum in quo
tenent capitulum appropinquet.
Item, quod similem clandestinitatem observant et observare consueverunt,
ut plurimum in recipiendo fratres.
Item, quod error hic viget et viguit in ordine longo tempore quod ipsi
tenent opinionem, et tenuere retroactis temporibus, quod magnus Magister
possit absolvere fratres a peccatis eorum.
Item, quod major error viget et viguit, quod ipsi tenent et tenuerunt
retroactis temporibus, quod magnus Magister possit absolvere fratres
ordinis a peccatis, eciam non confessatis, que confiteri, propter
aliquam errubescenciam aut timorem penitencie injungende vel infligende,
obmiserunt.
Item, quod magnus Magister hos predictos errores confessus est ante
capcionem, sponte, coram fide dignis clericis et laycis.
Item, quod presentibus majoribus preceptoribus sui ordinis.
Item, quod predictos errores tenent et tenuerunt, nec tantum hoc
oppinantes et tenentes de magno Magistro, sed de ceteris preceptoribus,
et primatibus ordinis visitatoribus maxime.
Item, quod quicquid magnus Magister, maxime cum conventu suo, faciebat,
ordinabat aut statuebat, totus ordo tenere et observare habebat et eciam
observabat.
Item, quod hec potestas sibi competebat et in eo resederat ab antiquo.
Item, quod tanto tempore duraverunt supradicti pravi modi et errores
quod ordo in personis potuit renovari semel, bis vel pluries, a tempore
introductorum seu observatorum predictorum errorum.
Item, quod renuati [?] omnes vel quasi due partes ordinis scientes
dictos errores corrigere neglexerunt.
Item, quod sancte matri Ecclesie nunciare neglexerunt.
Item, quod non recesserunt ab observancia predictorum errorum et [p. 96]
communione dictorum fratrum, licet facultatem habuissent recedendi et
predicta faciendi.
Item, quod multi fratres de dicto ordine propter feditates et errores
ejusdem ordinis exierunt, nonnulli ad religionem aliam transeuntes et
nonnulli in seculo remanentes.
Item, quod propter predicta et singula granda scandala contra dictum
ordinem sunt exorta in cordibus sublimium personarum eciam regum et
principum et fere tocius populi Christiani generata.
Item, quod predicta omnia et singula sunt nota et manifesta inter
fratres dicti ordinis.
Item, quod de hiis est publica vox, opinio communis et fama tam inter
fratres dicti ordinis quam extra.
Item, quod de majori parte predictorum.
Item, quod de aliquibus.
Item, quod magnus Magister ordinis, visitator et magnus preceptor Cipri
et Normanie, Pictavie, et quam plures alii preceptores et nonnulli alii
fratres dicti ordinis, premissa confessi fuerunt, tam in judicio quam
extra, coram solempnibus personis et in pluribus locis eciam personis
publicis.
Item, quod nonnulli fratres dicti ordinis tam milites quam sacerdotes,
alii eciam in presencia domini nostri Pape et dominorum cardinalium,
fuerunt predicta vel magnam partem dictorum errorum confessi.
Item, quod per juramenta prestita ab eisdem.
Item, quod eciam in pleno consistorio recognoverunt predicta.
Nomina vero dictorum fratrum in quorum presencia dicti domini
commissarii, ut predictum est, aperuerunt dictos articullos et fecerunt
eos et dictam commissionem legi, sunt hec, videlicet fratres:
Ranaudus de Bord miles Lemovicensis, Guillelmus de Chanbonnet
Lemovicensis, Bertrandus de Sartiges Claramontensis, Oddo de Vendach
Claramontensis, Petrus de la Colongna Claramontensis, Aymericus [p. 97]
de Copriach Lemovicensis, ac Galterus de Massi Gelbensis diocesium
milites, Egidius de Valencenis presbyter Cameracensis, Guillelmus de
Platea Belvacensis, Robertus le Chavaler, presbyter Rothomagensis,
Robertus Correnflos presbyter Ambianensis, Johannes de sancto Justo
Belvacensis, Egidius de Rotangi presbyter Belvacensis, Johannes de
Bolencuria Belvacensis, Reginaldus de Cunheriis miles Belvacensis,
Martinus de Marselhes Belvacensis, Henricus de Compendio Suessionensis,
Philippus de Maninio Morinensis, Petrus le Gris Noviomensis, Michael
Monsont Ambianensis, Bertrandus de Somorens Ambianensis, Thericus de
Remis Cameracensis, Johannes de Nivela Leodiensis, Johannes de Parisius,
Constancius de Bice Lingonensis, Henricus de Antinhi Laudunensis,
Bertrandus de Montenge Suessionensis, Johannes Berse Tornacensis,
Johannes de Pruino Senonensis, Nicolaus de Ambianis, Nicolaus de Riperia
presbyter Lingonensis, Stephanus de Pranedo Eduensis, Petrus de Lalhaval
Eduensis, Poncius de Payanis Aniciensis, Clemens de Boulay Eduensis,
Johannes de Fusihac Eduensis, Hugo de Buris Lingonensis, Egidius de
Perbona presbyter Trajectensis, Johannes de Monbelent Matisconensis,
Matheus de Corban Lingonensis, Aymo de Scopoy Lugdunensis, Hugo de
sancto Christophoro Eduensis, Petrus de Ruciaco presbyter Eduensis,
Guillelmus de Bleri Turonensis, Johannes Coyfer Turonensis, Petrus
Meliani Lemovicensis, Guaufredus de Malomonte Turonensis, Petrus Trecie
Turonensis, Andreas Beri Bajocensis, Reynaldus de Balan Laudunensis,
Johannes Malon Turonensis, Petrus Fouberti de Turonis, Reynaldus de Bans
Bituricensis, Martinus Ponchart Bituricensis, Symon Martinet Turonensis,
Johannes de Castra Bituricensis, Gerardus de Cabilone, Guido de Thoriaco
Eduensis, Guillelmus de sancto Leonardo Eduensis, Poncius de Pedagio
Eduensis, Johannes de Visello Carnotensis, Nicolaus de Versequi
Tornacensis, Jacobus Cadeleta Tornacensis, Henricus de Ardenbort
Tornacensis, Petrus Capon Tornacensis, Helinus de Temple March
Tornacensis, Johannes de Vercinara, Philippus de Duaco Atrabatensis,
Arnulphus Arbia Morinensis, Bernardus de Castris Morinensis, [p. 98]
Henricus de Braybancia Leodiensis, Henricus de Platea Cameracensis,
Albertus de Canellis Aquensis in Lombardia miles, Guillelmus de Ranco
Uticensis, Johannes de Tribus viis Magalonensis, Petrus de Agusano
Nemausensis, Jacobus Galhardi Magalonensis, Petrus Jubini Nemausensis,
Poncius Pisani Magalonensis, Stephanus Jaurenen presbyter
Claramontensis, Guillelmus de Gonrisan Eduensis, Poncius de Vernegia
Lemovicensis, Petrus de Brolie Claramontensis, Bosso Gocta de Payrato
Lemovicensis, Guillelmus Brinat Lemovicensis, Gumbertus de Porta
Lemovicensis, Guillelmus Spinassa Claramontensis, Johannes de Cobrenhi
Eduensis, Guillelmus Rossi Claramontensis, et Hugo Bossa Eduensis
diocesium.
Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte
Dondedei, Bernardo Filholi, Guillelmo Radulphi, Bernardo Umbaldi,
Nicolao Constanciensi, Hugone Nicolai, Johanne Loueti et Johanne de
Fellinis notariis suprascriptis.
Post hec, die Veneris post festum Annunciacionis beate Marie, que fuit
XXVII dies mensis Marcii, convenerunt in dicta camera dicti domini
Mimatensis, Lemovicensis episcopi, ac Tridentinus et Magalonensis
archidiaconi, aliis se excusantibus. Et fuerunt ibidem adducti coram eis
fratres subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de diocesi
Bituricensi, videlicet fratres Stephanus de Riperia miles Bituricensis,
Johannes de Lugnet Claramontensis, Matheus Gandelin Bituricensis,
Albertus de Maquenhiaco Laudunensis, Johannes Sapiencie Claramontensis,
Johannes Ligossa Bituricensis, Stephanus Bessus Altisiodorensis, P.
Guertelli Bituricensis, P. Loer Bituricensis, Guaufredus de Stampis
Senonensis, P. Picardi Bituricensis, P. Crochet Altisiodorensis,
Gerardus Gandoti Claramontensis, Hugo Seyssel Claramontensis, Guillelmus
Galabrii Lemovicensis, Guaufredus Galabrii Lemovicensis, Helias de Cella
Lemovicensis, P. de Dois Laudunensis, Johannes Roberti presbyter
Claramontensis, Johannes Gandelin Bituricensis, Guillelmus le Chat
Aurelianensis, Michael de sancta Selonhe Bituricensis, Seguinus [p. 99]
de Dienne Nivernensis, Johannes de Braules Senonensis, Robertus de
Bernoys Lemovicensis, Clemens de sancto Ilario Lemovicensis, Guillelmus
Boton Claramontensis, Guillelmus Anglici Salabricensis, Bernardus la
Porta Lemovicensis, Johannes de Fontaneyo Bituricensis, Aymericus Lator
Lemovicensis, et Oliverius de Manso Sereno Lemovicensis diocesium. Qui
omnes singulariter et separatim interrogati ab eisdem dominis
commissariis, si volebant dictum ordinem defendere, dixerunt quod sic,
adjicientes dicti fratres Stephanus de Riperia, Guillelmus Calabri,
tanquam bonum et legalem, et frater Bernardus la Porta quantum poterit,
dictusque Johannes Roberti presbyter dixit quod multos audiverat in
confessione et nunquam invenerat illos errores; et pecierunt omnes
ecclesiastica sacramenta.
Eisdem die et loco fuerunt adducti coram dictis dominis commissariis
quatuor fratres subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de diocesi
Tarvensi. Qui singulariter et separatim interrogati, si volebant dictum
ordinem defendere, responderunt ut sequitur: frater Diago de Cortarda
miles Auxitane diocesis respondit, quod volebat dictum ordinem defendere
tanquam bonum et legalem pro tempore quo fuit in dicto ordine, asserens
quod in eo non fuerat nisi per septem vel octo annos; fratres Bertrandus
de Monte Pessato Convenarum, Arnaudus Guillelmi Convenarum, et
Guillelmus de Noerio Tarvensis diocesium, responderunt quod volebant
dictum ordinem deffendere, adjiciens dictus Arnaudus pro posse.
Acta fuerunt hec predictis die et loco; presentibus me Floriamonte
Dondedei et aliis notariis supra proximo nominatis, excepto Nicolao
Constanciensi.
Post hec, die Sabati sequenti, que fuit XXVIII dies mensis Marcii,
convenerunt in viridario retro aulam et domum dicti domini episcopi
Parisiensis omnes domini commissarii supradicti, et omnes infrascripti
fratres dicti ordinis Templi fuerunt ibidem adducti ad presenciam
dictorum dominorum commissariorum; in quorum omnium presencia [p. 100]
iidem domini commissarii fecerunt ibidem legi Latinis verbis
commissionem ad inquirendum contra Templariorum ordinem factam eisdem,
et articullos sub bulla eis transmissos de quibus inquirere habent
contra ordinem supradictum. Quibus lectis integraliter et perfecte,
voluerunt et preceperunt iidem domini commissarii quod vulgariter omnia
lecta exponerentur eisdem; sed responsum fuit per dictos fratres quod
contenti erant de lectura facta in Latino, et quod non curabant quod
tante turpitudines quas asserebant omnino esse falsas et non nominandas
vulgariter exponerentur eisdem. Quibus peractis, iidem domini
commissarii exposuerunt eisdem qualiter cum diligencia intendebant
fideliter procedere ad execucionem mandati apostolici facti eisdem. Unde
cum omnes fratres predicti obtulissent se ad defensionem ordinis
memorati, et difficile esset omnes ad presenciam venire eorumdem
dominorum commissariorum pro defensione predicta, nec insimul omnes
absque confusione et turbacione negocii convenire nec audiri et exaudiri
possent (ut re ipsa ibi apparebat) per tumultum, parati erant iidem
domini commissarii, si et in quantum tenerentur de jure, recipere
procuratores ad dictam defensionem ordinis prout ad ipsos fratres
poterat pertinere, sex vel octo vel decem vel plures ex ipsis, si eos
nominarent eisdem, et eos constituerent pro se et pro dicto ordine, in
quantum ad eos pertinere posset defensio, procuratores ad defensionem
predictam faciendam, et dare supradictis nominandis, deputandis et
constituendis a dictis fratribus, liberam facultatem loquendi et
deliberandi cum aliis super hiis que vellent dicere et proponere ad
defensionem ordinis supradicti, et facere in premissis et aliis quod
existeret racionis.
Post que, predicti fratres habuerunt deliberacionem inter se super
premissis, dictis dominis commissariis ad partem se ponentibus et
trahentibus, relictis fratribus memoratis. Post quam quidem
deliberacionem, frater Raynaldus de Pruino presbyter, preceptor domus
Aurelianensis dicti ordinis, et frater P. de Bononia presbyter,
procurator in curia Romana dicti ordinis, ut dicebatur, qui ambo sunt
litterati, proposuerunt pro se et pro supradictis omnibus et [p. 101]
singulis fratribus, et scribi fecerunt ad dictamen eorum ista que
secuntur. Asseruerunt enim quod sibi et dictis fratribus dura
videbantur, primo quod privati sunt ecclesiasticis sacramentis, et
fuerunt a tempore capcionis sue spoliati quidam habitu religionis, et
omnes bonis temporalibus, et eciam omnes incarcerati vilissime et
incathenati, et sunt adhuc.
Item, quod male providetur eis in omnibus.
Item, quod fere omnes fratres mortui extra Parisius in carcere, sepulti
sunt extra loca sacra et cimmiteria.
Item, quod, in fine dierum suarum, fuerunt eis denegata ecclesiastica
sacramenta.
Item, quod non videtur eis quod possit facere procurator sine consensu
Magistri sui, sub cujus obediencia ipsi et omnes alii fratres dicti
ordinis sunt et esse debent.
Item, quod fere omnes sunt illiterati et simplices, unde petunt habere
consilium virorum prudentum et sapientum. Dixerunt eciam quod multi sunt
qui volunt venire ad defensionem ordinis, sed non permittitur eis, de
quibus nominaverunt fratrem Raynaldum de Vossinhaco militem Lemovicensis
diocesis, et fratrem Matheum de Clichiaco Parisierisis diocesis.
Item pecierunt quod Magister, et fratres et alii preceptores
provinciarum insimul congregentur, ut super constituendis procuratoribus
et aliis peragendis possint plene deliberare.
Item, dixerunt et protestati fuerunt quod si predicti Magister et
preceptores nollent vel non possent concordare vel interesse cum eis,
quod nichilominus ipsi facerent quod deberent.
Quibus scriptis per nos notarios, et propositis et dictatis per eos,
coram dictis dominis commissariis, et lectis in Latino, et expositis in
vulgari, coram fratribus memoratis, dicti domini commissarii obtulerunt
eis iterato quod parati erant, si et quantum de jure tenerentur,
recipere procuratores, si eos volebant nominare et constituere, prout
predixerant eis, et insuper eos et eorum quemlibet tunc et quandocumque
coram eis venire vellent, benigne audire, si aliquid volebant [p. 102]
dicere et proponere ad defensionem ordinis supradicti; declarantes eis
quod Magister dicti ordinis, et visitator Francie, et aliqui alii magni
preceptores dicti ordinis responderunt requisiti, quod nolebant dictum
ordinem Templi defendere supradictum coram eis in statu in quo erant, et
quod frater Guillelmus de Castro Novo miles responderat quod nolebat
tunc defendere dictum ordinem coram eis in statu in quo erat.
Declaraverunt insuper eis quod facultatem dederant omnibus qui dixerant
se velle defendere dictum ordinem, veniendi ad eos, et adhuc dabant; et
preceperunt quod prefati fratres, Raynaudus de Vassinhaco et Matheus de
Clichiaco, adducerentur ad presenciam eorumdem, quandocumque voluerint.
Quibus actis, predictus dominus archiepiscopus Narbonensis, presentibus
predictis collegis suis, dictis fratribus in dicto viridario
congregatis, dixit: Fratres, vos audivistis que dicta et oblata sunt
vobis per nos et collegas nostros; ordinetis aliquos hodie, dum estis
hic, quia negocium requirit accelleracionem, et terminus concilii
generalis appropinquat, et vobis expedit accelleracio negocii, qui, ut
predictum est, pro defensione ordinis coram nobis compareant et faciant,
et nos faciemus quod fuerit racionis, scientes quod non intendimus vos
alias congregare, sed procedere in negocio juxta traditam nobis formam.
Post que, dictus dominus Bajocensis, presentibus eciam dictis collegis
suis, dixit: Fratres, conveniatis de hiis que vobis dicta sunt; cras
erit dies Dominica, et non procedemus, nec die Lune, sed die Martis, et
ex tunc procedemus in dicto negocio, prout fuerit faciendum; et
dimittimus vobis tabelliones nostros, ad scribendum et audiendum
quecumque volueritis facere, ordinare et convenire super premissis. Et
ex hiis sic actis dicti domini commissarii recesserunt exinde.
Nomina vero fratrum predictorum qui dictis die et loco, predictis
omnibus et singulis, ut premittitur, ibidem actis interfuerunt, sunt
hec, videlicet fratres:
Miletus de sancto Fiacrio presbyter Meldensis, Gerardus dictus [p. 103]
Baer Lingonensis, Laurencius de Crenayo Lingonensis, Johannes de sancto
Remigio Suessionensis, Johannes de Poysson Lingonensis, Lambertus de
Toysiaco Eduensis, Radulphus du Carel Rothomagensis, Thericus de
Valbellay Suessionensis, Clemens de Rubeo ponte Cabilonensis, Nicolaus
de Maynillio Montis Desiderii Ambianensis, Lambertus de Cormellis
Suessionensis, Nicolaus de Riperia presbyter Lingonensis, Thomas de
Cayneiis Belvacensis, Matheus de Caneiis Belvacensis, Matheus de Corbon
Lingonensis, Galterus de Buris Lingonensis, Stephanus de Pare Lemonian
Eduensis, Johannes de Sisseyo Eduensis, Vernondus de Sanconio
Suessionensis, Aymo de Capoy Lugdunensis, Hugo de sancto Christoforo
Eduensis, Poncius de Malo passu Aniciensis, Johannes de Monte Boleti
Matisconensis, Hugo de Buris Lingonensis, P. de Maysson Umherii
Cathalonensis, Oddo de Nantolio de subtus Morellum Suessionensis, P. de
Ruciacho Eduensis presbyter, P. de Enapes Laudunensis, P. de Bretenay
Lingonensis, Guillelmus de Bonayo presbyter Lexoviensis, Johannes de
Camis Ebroycensis, Jacobus de Cormellis Suessionensis, Nicolaus de Serra
Trecensis, Johannes de Valbellay Suessionensis, Philippus Grissel
Noviomensis, Fulco de Trecis, Lambertus Flamengi Tornacensis, Guido de
Mainilio Albrici Parisiensis, Johannes de Mainilio Albrici Parisiensis,
Matheus de Capite ville de Cormelhis Parisiensis, Addam dictus
Marescallus Suessionensis, Constancius curatus de Collatoriis
Senonensis, Michael de sancto Maurino Ambianensis, Arnulphus de Pertico
Carnotensis, Dionysius curatus de Arida villa Carnotensis, Symon de
Feritate Villenolii Carnotensis, Stephanus Nicon Carnotensis, Guaufredus
de Sors Carnotensis, Symon de Floriaco in Beria Senonensis, Guillelmus
de Stampis Senonensis, Guillelmus de Stampis Carnotensis, Arnulphus de
Dormant Parisiensis, P. Chaynay Carnotensis, P. Grissi Parisiensis,
Radulphus Dugalet Ambianensis, Gerardus de Genefle Leodiensis, Gerardus
Borleta de Aurelianis, Stephanus de Conpendio Suessionensis, Petrus de
Belinays Aurelianensis, Robertus de Begravilla Senonensis, Raynaudus de
Fontaynes Lingonensis, Johannes de Foresta Lingonensis, [p. 104]
Guillelmus de Sornayo miles Pictavensis, Thomas de Bonchancuria
Ambianensis, Johannes de Villaribus Suessionensis, Gervasius de Fallasia
Sagensis, Cristianus de Chaumerio Laudunensis, Millo de Paians presbyter
Lingonensis, P. de Bragella Belvacensis, Johannes de Septem Montibus
presbyter Suessionensis, Guillelmus de Puteolis Parisiensis, Droco de
Viveriis Suessionensis, Gervasius de Fellinis Carnotensis, Lambertus de
Romancuria Remensis, Jacobus de Calido Furno Meldensis, Philippus de
Tribus Fontibus Trecensis, Dominicus de Verduno civitate, Nicolaus de
Manra presbyter Remensis, P. de Cathalano, P. de Monte Goyni Meldensis,
P. de Sornayo Ambianensis, Droco de Sornayo Ambianensis, Johannes le
Champanoys Cathalonensis, Johannes de Sornayo Remensis, Dominicus
preceptor de Jonneyo Lingonensis, Anricus de Favarolis Lingonensis,
Bertholameus de Volenis Lingonensis, Johannes Fort de vin
Altisiodorensis, Robertus le Briays Senonensis, Johannes de Nons
presbyter Ambianensis, Guillelmus de Maynillio presbyter Parisiensis,
Addam de Inferno preceptor Belvacensis, Philippus de la Vercines
Belvacensis, Johannes de Chaenes Ambianensis, Nicolaus de Valiaco
Belvacensis, Radulphus de Taverniaco presbyter Parisiensis, Raymondus
presbyter de Parisius, Helias de Jocro Meldensis, Nicolaus de Compendio
Suessionensis, P. de sancto Lupo Parisiensis, Matheus de Tabulla
Belvacensis, Bono de Vollenis Lingonensis, Johannes Lochan Parisiensis,
P. de Landres Remensis, Bertrandus de sancto Paulo Viennensis, Petrus de
Maybresis Remensis, Johannes de Malvo Laudunensis civitatis, Johannes de
Brueria Tornacensis, Ber. de Biceyo Lingonensis, Jacobus de Saceyo
Trecensis, Hugo de Villaribus Lingonensis, Johannes Poytavini presbyter
Belvacensis, Laurencius de Pruino Senonensis, Johannes de Gisiaco
presbyter Laudunensis, Jacobus de Villaribus Ducis Lingonensis,
Bernardus de Ploysiaco Suessionensis, Robertus de Pontissera
Rothomagensis, Baudoynus de Gisiacho Laudunensis, Stephanus de Bavenant
Bisuntinensis, Guillelmus Alberti Ruthenensis, Guillelmus de [p. 105]
Ruthena Ruthenensis, Raymondus Bernardi Convenarum, Guillelmus de
Cardalhaco Convenarum, Bertrandus Vasconis Ruthenensis, Guillelmus
Scorralha Claramontensis, Raymondus Guillelmi de Bencha Convenarum,
Guillelmus de Caiarco miles Caturcensis, Ademarus de Sparos miles
Convenarum, Bernardus de Rouello Ruthenensis, Bernardus de Vado
presbyter Albiensis, Raymondus de Glodio Caturcensis, Johannes de Valle
Gelosa presbyter Petragoricensis, P. de Malhaco Tholosane, Guillelmus
Radulphi Ruthenensis, Raymondus Guillelmi Tholosane, P. Pagessii
Convenarum, Hugo Gossa Caturcensis, Reginaldus de Pruino presbyter
Senonensis, preceptor Aurelianensis; Johannes de Mortuo Fonte
Suessionensis presbyter, Johannes de Rociacho Lingonensis, Guillelmus
Espanlart Constanciensis, P. de Serra Trecensis, Gerardus du Came
Aurelianensis, Robertus Vavassor Ambianensis, Radulphus de Grandi
Villarii Ambianensis, Symon Repre Tornacensis, Jacobus de Rupella
Bisuntinensis, Matheus de Atrabato, Ber. Coquardi Ambianensis, Gossoynus
de Gandano Tornacensis, Johannes Ducis Parisiensis, Evrardus de Buxeriis
Lingonensis, P. Cortemple Lingonensis presbyter, P. de Claromonte
Belvacensis, P. de Vatan Bituricensis, Johannes de Collatoriis
Senonensis, Johannes de Buris Lingonensis, P. Foresta Lingonensis,
Matheus de Buris Lingonensis, Galterus de Bullens miles Ambianensis, P.
de Bons miles Bituricensis, Ancellus de Rupella Cathalanensis, Gerardus
de Valdencia miles Treverensis, P. de Dampno Martino presbyter
Parisiensis, Thomas de Trecis, Lambertus Gorion Bisuntinensis,
Guillelmus de Gonde Carnotensis, Reginaldus de Landevilla Senonensis,
Robertus de Monsterolio presbyter Suessionensis, Droco de Cheru
Senonensis, Lambertus de Verenis Lingonensis, Robertus de Serneyo
Ambianensis, P. de Chablies Lingonensis, Johannes Pilhon Parisiensis, P.
de Arblayo Parisiensis, Guillelmus de Brimes Meldensis, Guillelmus
Aymardi Bituricensis, Johannes de Ambleyvilla Rothomagensis, Michael de
Fles Ambianensis, Guaufredus de Farra Laudunensis, Stephanus de la
Romanha Remensis, Oricus Chonles Tullensis presbyter, Stephanus [p. 106]
Commont Parisiensis, Robertus de Charmes Lingonensis, Guillelmus
Dormelli Bajocensis, Guillelmus de Roy Suessionensis, Johannes de Via
Belvacensis, P. Regis Parisiensis, Johannes de Domo Dei Meldensis,
Matheus Renaudi Ebroicensis, Albrinus Langleys Ebroicensis, Anricus de
Recors Ebroicensis, Guaufredus Ervei Bajocensis, Guillelmus de Cormolan
Bajocensis, Guillanus Toe Bajocensis, Radulphus Petrosse Ambianensis,
Guido Panaye Rothomagensis, Ricardus Bernanger Rothomagensis, Stephanus
de Novo Castello Rothomagensis, Robertus de Hermenoville Silvanectensis,
Arbertus de Canellis miles Aquensis provincie, Mediolanensis; P. de
Aqusano Nemausensis, P. Gibellini ejusdem Nemausensis, Jacobus Caiardi
Magalonensis, Ponsius Pisani ejusdem Magalonensis, Guillelmus de Ranco
Uticensis, Johannes de Tribus viis Magalonensis, P. le Prevost
Atrabatensis, P. de Aciis Noviomensis, Galterus de Villa Sapiencie
Suessionensis, Coclarius Ambianensis, Hugo de Aliaco ejusdem
Ambianensis, Radulphus de Fremeyo ejusdem Ambianensis, Johannes de
Campanea de civitate Trecensi, Nicolaus de Bornelli Belvacensis, P. de
Camino Noviomensis, Clemens de Turno Parisiensis, Johannes de Richavalle
Ambianensis, Rogerius de Marsellis Belvacensis, Lucas de Sornayo
Ambianensis, Ber. Ajuda Dei presbyter Magalonensis, Johannes Amelii
Charchassonensis, Johannes Mauri Bituricensis, Renaudus de Assinellio
Aquensis in Provincia, Gacerandus de Monte Pessato Narbonensis, Johannes
Elibe Tholosane, Poncius Tortossa Nemausensis, Guillelmus de Nubia
Lodoiensis [?], Johannes Costa Agatensis, Gerardus de Podio fort Agulha
Agenensis, P. de Mons Narbonensis, Martinus Robul Agatensis, Stephanus
Trobati Bituricensis, P. de Terrassone Petragoricensis, Raymondus de
Prinhans Gelbenensis, Bertrandus de la Moneta Appamiensis, Arnaudus de
Spel ejusdem Appamiensis, Deodatus Jafet Biterensis, P. Stephani
Agatensis, Bertholameus Andree ejusdem Agatensis, Raymondus de Bassa
ejusdem Agatensis, Ber. Cascanelli ejusdem Agatensis, Guillelmus de
Castro novo Uticensis, Stephanus Saurini Nemausensis, Poncius [p. 107]
Espes Biterensis, Raymondus de Carbona Elnensis, Raymondus de Cunheriis
miles Belvacensis, Egidius de Rontangni presbyter Belvacensis, Robertus
de Corenflos presbyter Ambianensis, Robertus Cavalier Rothomagensis
presbyter, Guillelmus de Platea Belvacensis, Johannes de Bonancuria
Belvacensis, Johannes de sancto Justo ejusdem Belvacensis, Anricus de
Compendio Suessionensis, Martinus de Marsellis Belvacensis, Bertrandus
de Somorens Ambianensis, P. Griselli Noviomensis, Philippus de Marino
Tornacensis, Michael dictus Masset Ambianensis, Egidius de Perbona
presbyter Trajectensis, Nicolaus Versequi Tornacensis, Johannes de
Versinara ejusdem Tornacensis, Anricus de Ardenbort ejusdem Tornacensis,
Jacobus Candebur ejusdem Tornacensis, Helinus de Templemas ejusdem, P.
Capon ejusdem, Anricus de Platea Cameracensis, Anricus de Brebanz
Leodiensis, Philippus de Duaco Atrabatensis, Egidius de Valencenis
presbyter Cameracensis, Johannes de Nivella Leodiensis, Constancius de
Bichiaco Lingonensis, Anricus de Archeim Laudiensis, Johannes de Pruino
Senonensis, Nicolaus de Ambianis, Johannes de Parisius, Johannes de
Bersiaco Tornacensis, Bertrandus de Montigniaco Suessionensis, Lambertus
de Tornon miles Viennensis, Aymericus de Copiaco miles Lemovicensis,
Stephanus de Riperia miles Bituricensis, Draco de Cortarda miles
Tarvensis, Ber. de Monte Pessato ejusdem Tarvensis, G. de Maxenix
ejusdem Tarvensis, Arnaudus Guillelmi Daulo ejusdem Tarvensis,
Guillelmus de Fuxo miles Appamiensis, P. la Colongne miles
Claramontensis, Audinus de Vendaco miles Claramontensis, Johannes de
Monte Regali Carcassonensis, Gonsoynus de Brugis preceptor Flandrie
Tornacensis, Johannes Voberti Ambianensis, Johannes Gamber de Grande
Villarii Ambianensis, Andreas Mosterii Ambianensis, Guillelmus Brioys
Meldensis, Renaudus de Templeyo presbyter Parisiensis, Johannes Braz de
Fer Ambianensis, Johannes de Ellemosina Parisiensis, Symon de Cornisiaco
Remensis, Guido de Bellavilla Meldensis, Toysanus de Lanhivilla
Belvacensis, Guillelmus de Verrinis Silvanectensis, Theobaldus [p. 108]
de Bassimonte Carnotensis, G. de Soions Ambianensis, Oricus de Precinhio
Lingonensis, Poncius de Bono Opere Lingonensis, Albertus de Gentevilla
Cathalanensis, Thomas de Estamis Belvacensis, Johannes de Noyo
Noviomensis, Johannes de Alqueriis Lexoviensis, Guillelmus Ardoyni
Aurelianensis, Guillelmus Mayravent Petragoricensis, Radulphus de Grandi
Villarii Ambianensis, Poncius de Buris presbyter Lingonensis, Robertus
de Monte Boyni Senonensis, Raynerius de Leran ejusdem Senonensis,
Ricardus de Seurorio Parisiensis, Thomas de Jamvalle Ambianensis,
Marsilius de Fleyo Cenomanensis, Stephanus de Pruino Senonensis, P. de
Blesis presbyter Carnoensis, Nicolaus de Trecis, Theobaldus de Plomione
Laudunensis, Johannes de Cella Laudunensis, Nicolaus de Cella ejusdem,
Guillelmus Digi Bisuntinensis, Thomas Quentini Bajocensis, P. de
Grimellio presbyter Belvacensis, Johannes de Cormellis Suessionensis,
Christianus de Biceyo Trecensis, Radulphus de Ponte Silvanectensis,
Johannes de Torta villa Senonensis, P. de Bocheyo miles Noviomensis,
Johannes de Ponte Episcopi ejusdem, P. de Sarcellis Parisiensis, P. de
Surref miles Viennensis, Gerardus de Monachi villa Belvacensis,
Guillelmus de Latigniaco sico Belvacensis, P. Picardi de Buris
Lingonensis, Thomas de Martinhiaco Laudunensis, Ponsardus de Gisiaco
ejusdem, Radulphus de Salicibus ejusdem, Johannes de Turre Parisiensis,
Guillelmus Bocelli Ebroicensis, Aymo de Barbona Trecensis, Johannes
Bersu Suessionensis, P. de sancta Gressa Ambianensis, Stephanus de Turno
presbyter Parisiensis, Hugo de Calmonte Ruthenensis, Sicardus Alberti
Tholosane, Durandus de Vineriis Lectoransis, P. de Bononia presbyter,
procurator generalis in curia Romana tocius ordinis; P. de Thelheto
Lemovicensis, P. de Castanherio Agenensis, Arnaudus Porceto Auxitane,
Egidius de Chamino Senonensis, Philippus de Villa Sana Noviomensis, P.
Vergus Meldensis, Guillelmus de Fonte Lingonensis, Johannes de Ordis
Meldensis, Johannes de Genefle Lexoviensis, P. de Chaurino Senonensis,
P. de Jans Belvacensis, Guillelmus de Blereyo Turonensis, Johannes
Coyfier ejusdem, P. Trecie ejusdem, Johannes Malon ejusdem, P. [p. 109]
Fouberti ejusdem, Guaufredus de Malo Monte ejusdem, Simon Martinet
ejusdem, P. Maliani Lemovicensis, Johannes Visandi Carnotensis, Andreas
Berri Briocensis, Bernardus de Bonis ejusdem, Martinus Ponhardi ejusdem,
Renaudus de Malezis Laudunensis, Ger. de Cathalone ejusdem, Guillelmus
de sancto Leonardo Eduensis, P. de Pedagio ejusdem, Guido de Turiaco
ejusdem, Reynardus de Bort miles Lemovicensis, Galterus de Marri miles
Ebroicensis, Guillelmus de Chambonnent miles Lemovicensis, P. Grocheti
Altisiodorensis, Johannes Sapiencie Claramontensis, Johannes de Luqueto
ejusdem, Ger. Gandeti ejusdem, Johannes le Gas Bituricensis, P. Loer
ejusdem, Matheus Gondelm ejusdem, P. du Carel ejusdem, P. Picardi
ejusdem, Albertus de Maquenhin Laudunensis, Guaufredus de Stampis
Senonensis, Stephanus Bessus Altisiodorensis, Robertus Vigerii
Claramontensis, Anricus Honorelli Claramontensis, Stephanus de Paray
ejusdem, Guillelmus de Tulhas ejusdem, Johannes de Buffavento ejusdem,
Oddo de Buris Lingonensis, Johannes de Chantalupo Nivernensis, Galterus
de Camp Allaman ejusdem, Stephanus de Patiges ejusdem, Guillelmus de
Toyfontria Eduensis, Martinus de Varenis ejusdem, Stephanus Losa
Bituricensis, Henricus de Caritate Altisiodorensis, Symon Testefort
ejusdem, Aymo de Prami Lemovicensis, Johannes Poynet presbyter
Belvacensis, Matheus de Cresson Essart ejusdem, Andreas Motier
Ambianensis, P. de Latiniaco Noviomensis, Egidius de Lovencurt
Ambianensis, P. de sancto Justo Belvacensis, Johannes Bocherii de Grandi
Villarii Ambianensis, Johannes de Ramba valle Morinensis, Arnulphus de
Sanciaco Senonensis, Guillelmus Auri Fabri Belvacensis, Clemens de
Grandi Villarii Ambianensis, Thericus Teotonicus miles Magdebrugensis,
Albertus de Integentis presbyter Lingonensis, Jullianus de Inteyo
Lingonensis, Johannes de Vollenis presbyter ejusdem Lingonensis,
Nicolaus de Senceyo presbyter Trecensis, P. de Summa Vera presbyter
ejusdem, Thericus dictus li Moys Lingonensis, Aymo de Buris ejusdem,
Johannes de Jamvilla Cathalanensis, Guillelmus Johannes et [p. 110]
Guillelmus de Buris Lingonensis, P. de Villa Soterra Trecensis, Johannes
de Villa Soterra Trecensis, Nicolaus de Monsaygo Lingonensis, Guido de
Serra ejusdem Lingonensis, Johannes de Corbon ejusdem Lingonensis,
Theobaldus de Relanpont ejusdem, Johannes de Ricenbort ejusdem,
Stephanus de Volenis ejusdem, Evrardus de Domibus ejusdem, Humbertus de
Canerpiis Cathalanensis, Henricus Lalaman Magontinensis, Stephanus de
Relanpont Lingonensis, Johannes Lennaube Trecensis, Nicolaus Musardi
ejusdem, Robertus de Montayo ejusdem, Durandus de Tuchat Cabilonensis,
Oddo de Nons Lingonensis, P. de Cheri Noviomensis, Thomas de Cormelhis
Lingonensis, Guillelmus de Maysse ejusdem, Johannes le Bretes ejusdem,
Robertus de Biceyo ejusdem, Guillelmus Gireset Eduensis, Hugo Bossa
ejusdem, Johannes de Corpenthe Eduensis, Bosso Coeta Lemovicensis,
Guillelmus Brinaz Lemovicensis, P. de Vernegia Lemovicensis, Gumbertus
de Porta Lemovicensis, Stephanus de Garda presbyter Claramontensis, P.
de Brolio ejusdem, Guillelmus de Spinassa ejusdem, Guillelmus Rassi
ejusdem, Robertus de Dormellis presbyter Senonensis, Robertus Sicci
Rothomagensis, Johannes de Rusiaco Parisiensis, Robertus Flamengi
Tornacensis, Thomas de Bragella presbyter Belvacensis, Thomas militis
Ebroicensis, Parisius de Buris Lingonensis, Johannes de Sivri
Senonensis, Bricius de Buris Lingonensis, Johannes de Barro Lingonensis,
Jacobus de Sanceyo Trecensis, P. de Vereriis Trecensis, Deccanus de
Chofilli Remensis, Gerardus Bosso Claramontensis, Andreas Jacobi
Claramontensis, P. de Montinhiaco Claramontensis, Bertrandus Amblardi
Claramontensis, Bonetus Ganhel Claramontensis, Durandus Ardenbandi
Claramontensis, Johannes de Orco Claramontensis, Johannes de Rosseria
Claramontensis, Stephanus la Rossalha Claramontensis, P. de Brecina
Claramontensis, Ber. Charnerii Claramontensis, Johannes de Gentils
Lemovicensis, Johannes de Bella Faga Lemovicensis, Lambertus Lafont
Lemovicensis, Johannes de Malamort Lemovicensis, Oliverius de [p. 111]
Manso Sereno Lemovicensis, Johannes Roberti presbyter Claramontensis,
Robertus de Boliens Claramontensis, Hugo Sestan miles Claramontensis,
Petrus de Doy Laudunensis, Clemens de sancto Hilario presbyter
Lemovicensis, Guillelmus Bocon Claramontensis, Johannes Branlis
Senonensis, Johannes Codolin Bituricensis, Guillelmus le Gat
Aurelianensis, Oddo de Trefons Trecensis, Seguinus de Dyona Nivernensis,
Hugo de Volenis Lingonensis, Michael Samee Solonge Bituricensis,
Guillelmus Anglici Salabricensis, Ber. la Porta Lemovicensis, Johannes
de Fontaneto Bituricensis, Guillelmus Calabrini Lemovicensis, Guaufredus
Calabrini Lemovicensis, Helias de Cella Lemovicensis, Aymericus Lator
Lemovicensis, Johannes Bocelli presbyter Parisiensis, Stephanus Therrici
Ebroicensis, P. de Aniseyo Laudunensis, Johannes Monachi Constanciensis,
Nicolaus Logans Constanciensis, Johannes Carnerii Sagiensis, Johannes de
Moysimont Ambianensis, Guillelmus de Bassimont Rothomagensis, Radulphus
de Conpendio Suessionensis, Johannes de Opellis Carnotensis, Johannes de
Freanvilla Rothomagensis, P. de Conpendio Suessionensis, Johannes Buardi
Cameracensis, Iterius de Lombiaco miles Lemovicensis, P. de Lugniaco
Remensis, Helias Aymerici Lemovicensis, Guillelmus Vigerii
Engolismensis, Helias de Chalistrat presbyter Lemovicensis, Guillelmus
Barboti Pictavensis, Matheus de Alveto presbyter Cameracensis,
Laurencius Baazin Pictavensis, Guillelmus Lanceloti Lemovicensis,
Aymericus Broeti Engoslismensis, Stephanus de le Mont Lemovicensis,
Guido de Garson Lemovicensis, Johannes Blison Bituricensis, Gatterus de
Pincon Cameracensis, Ger. de la Torlandera Engoslismensis, Stephanus
Quintini Pictavensis, Reginaldus de Bondiis Parisiensis, Johannes de
Enonia Cameracensis, P. de Rocha Turonensis, et Thomas de Camino
Rothomagensis diocesium.
Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte
Dondedei, Bernardo Filholi, Guillelmo Radulphi, Bernardo Umbaldi,
Nicolao Constanciensi, Hugone Nicolai, Johanne Loueti, et Johanne de
Felinis notariis supradictis.
Post hec, die Martis sequenti, que fuit ultima dies mensis [p. 112]
Marcii, fuerunt adducti ad presenciam dictorum dominorum commissariorum,
in capella adherente dicte aule episcopali, supradictus frater Raymondus
de Vassinhiaco miles Lemovicensis diocesis, in habitu seculari, non
Templario, de quo dictum fuerat ex parte Templariorum et presente
multitudine ipsorum, in presencia dictorum dominorum commissariorum,
quod ipse frater Raymondus tenebatur in quadam fovea inhonesta per
regales, et quod dictum ordinem defendere volebat, si adduceretur coram
ipsis. Qui Raymondus, coram dictis dominis commissariis adductus et
presens, dixit quod bene, et honeste et secundum voluntatem suam
tenebatur, et providebatur eidem, et requisitus si volebat ordinem
defendere supradictum, respondit quod non, adjiciens quod non dimisisset
habitum ordinis, si voluisset eum defendere.
Item, frater Mathias de Stangno Turonensis diocesis. Qui respondit
requisitus, se velle defendere ordinem memoratum. Requisitus ut
exprimeret quidquid volebat dicere ad defensionem ordinis predicti,
respondit hoc solum quod nunquam viderat in dicto ordine nisi bonum, et
quod nichil aliud volebat nec sciebat dicere ad defensionem ordinis
supradicti.
Item, in eodem loco fuit ordinatum per predictos dominos commissarios et
preceptum michi Floriamonti Dondedei et aliis notariis hujus processus,
quod personaliter accederemus ad loca in quibus detinebantur Templarii,
qui die Sabati proximo preterita fuerant coram eisdem dominis
commissariis in viridario supradicto, et ex parte ipsorum dominorum
commissariorum signifficaremus eisdem quod parati erant recipere et
audire procuratores, si quos constituerant, prout ad ipsos Templarios
pertinere poterat ad defensionem ordinis Templi, et audire defensiones,
si quas proponere volebant, secundum quod in dicta die Sabati fuerat
oblatum eisdem Templariis. Fuit insuper ordinatum et preceptum per
dictos dominos commissarios, quod si dicti Templarii, vel eorum aliqui,
volebant aliquid dicere pro defensione dicti ordinis, quod illud
scriberemus vel scribi per alios faceremus, et reportaremus ad [p. 113]
dominos commissarios antedictos, ut super predictis deliberare possent.
Ordinaverunt insuper iidem domini commissarii et preceperunt venerabili
viro preposito Pictavensi, et Johanni de Jamvilla custodibus
Templariorum predictis, quod, die crastina in mane, adducerent ad
presenciam dictorum dominorum commissariorum in predicta capella
supradictos fratres: P. de Bononia, qui dicebatur esse in Romana curia
procurator predicti ordinis, Reginaldum de Pruino preceptorem
Aurelianensem presbyteros, Guillelmum de Chambonnet, et Bertrandum de
Sartiges milites, qui locuti fuerant in dicta die Sabati pro omnibus
aliis Templariis memoratis, et aliquos alios de discretioribus et magis
ydoneis singularum provinciarum dicti ordinis, usque ad numerum novem,
vel decem aut duodecim inter omnes. Que predicti prepositus et Johannes
dixerunt se impleturos.
Post que, eadem die ego Floriamons Dondedei, Bernardus Filioli,
Bernardus Humbaldi, Johannes Loueti, et Johannes de Fellinis notarii
hujus processus predicti, accessimus personaliter ad domum Guillelmi de
la Huce, in vico de Marché Palu, ubi decem et octo de predictis
fratribus tenebantur, videlicet fratres Guillelmus de Bleri, Johannes
Coyfier, P. Tressie, Johannes Malon, P. Fouberti, Guaufridus de
Malomonte, Symon Martineti, P. Maliani, Johannes Vissandi, Andreas Beri,
Johannes de Castra, Raymondus de Barinis, Martinus Ponchardi, Raynaldus
de Malesis, Gerardus de Chatalono, G. de sancto Leonardo, Petrus de
Pedagio, et Guido de Toriacho.
Quibus exposuimus ordinacionem predictam dictorum dominorum
commissariorum, et eos interrogavimus utrum deliberassent super hiis que
die Sabati preterita eis dicta fuerant. Qui responderunt quod, dicta die
Sabati preterita, fuit eis dictum, quod Johannes de Jamvilla ad singulas
societates eorum adduceret fratres P. de Bononia, Reginaldum de Pruino
presbyteros, Guillelmum de Chanbonnet militem, et quemdam alium fratrem
militem aut servientem, ut plenius deliberarent inter se, quod factum
non exstitit; propter quod deliberare non potuerunt, et, sicut dictum
fuit dicta die Sabati, ipsi sunt sub obediencia et esse debent, [p. 114]
quare sine capite plene deliberare et respondere non possunt.
Requisivimus eos, si qua alia volebant dicere, et dixerunt quod non ad
presens, sed si dicti domini commissarii vellent in dicto negocio
procedere, super articulis eis impositis et dicta die Sabati lectis,
ipsi volebant et requirebant habere copiam eorumdem, ut possint plene
super eis deliberare, prout juris esset, protestantes de aliis
racionibus et defensionibus suis, loco et tempore proponendis.
Post hec, nos notarii predicti, et Hugo Nicolai, et Guillelmus Radulphi
predicti accessimus apud Templum Parisiense, et adducti ibidem coram
nobis Templarii ibidem detenti, videlicet fratres P. de Bononia
presbyter, Humbertus de sancto Jocro miles, Robertus de Monboyn, P. de
Latignaco sico presbyter, Thomas de Martingni presbyter, P. de Blays, P.
de Sivref chevalier, Egidius de Chenru, Christianus de Bisi, Gualterus
de Latigniaco sico, Johannes de Clipes, Gerardus de Somons, Johannes le
Camber, Johannes de Lorscius, Radulphus de Balle Yglisse, Guillelmus de
Marennet, Marsiletus de Floer, Thomas Enval, Theobaldus de Plomion,
Stephanus Pacon presbyter, Poncius de Buris, Johannes Genefle, Arbertus
de Jemville, Guillelmus de Lafons, Ricardus Lecharem, Gossoynus de
Bruges, Johannes de Orbis, Guido de Bolle Ville, Gerardus de
Mongneville, Hugo de Chaminant, P. de Trelhet presbyter, Durandus de
Vineis, P. de Cheru, P. de sancta Gressa, Matheus de Clissi, P. de
Boncoli, Simon de Remis, Thomas des Cames, Johannes Braz de Fer
presbyter, Egidius de Fontancort, Guillelmus de Vergnes, Johannes de
Noviomis, Henricus de Pressigni, Radulphus de Ponte, Guillelmus de
Brioys, Guillelmus Digi, Philippus de Villesubterre, Poncius de Bono
Opere, Jacobus de Vergus, Aymo de Barbone, P. de Jans, Ponsardus de
Gifli, Guillelmus Ardoini, Thomas Quintini, Stephanus de Pruino,
Johannes de Furno, Gobertus de Malle, Chicardus Alberti, Arnulphus de
Portel, P. de Castanhier, Johannes de Turno, Guido Bocelli, Johannes de
Serencourt, Nicolaus de Serencourt, P. de Sacellis, P. le [p. 115]
Picart, Johannes de Corville, Toumez de Legnoville, Johannes de Lavione,
Johannes de Ponte Episcopi, R. de Treploy presbyter, Reginaldus de
Larchent, Theobaldus de Basimonte, Radulphus de Senonis, et Nicolaus de
Trecis, qui alias se ad defensionem ordinis obtulerant, et fuerunt, die
Sabati preterita, coram dictis dominis commissariis in prato domini
episcopi Parisiensis, et fuerunt per nos supradictos notarios
interrogati utrum deliberassent super procuratoribus per eos
constituendis et faciendis, secundum et prout dictum fuit eisdem, dicta
die Sabati per dominos commissarios antedictos.
Qui responderunt, et nobis scribentibus, per hos [sic] fratris P. de
Bononia predicti, dictaverunt seu dictari fecerunt infrascripta: Quod,
quia caput habebant, hoc sine ipsius licencia facere non poterant nec
debebant, dicentes quod procuratores ad hoc constituere non intendebant
nec volebant, offerentes se paratos coram dictis dominis commissariis
comparere et defendere dictum ordinem, prout fuerit racionis. Dixerunt
preterea, et dicunt et asserunt ad defensionem ordinis supradicti, quod
omnes articuli missi per dominum Papam sub bulla ipsius, eis lecti et
expositi, scilicet inhonesti, turpissimi, et inracionabiles, et
detestabiles, et orrendi, sunt mendaces, falsi, imo falsissimi, et
iniqui, et per testes, seu sursurones et sugestores inimicos et falsos,
fabricati, adinventi et de novo facti, et quod religio Templi munda et
immaculata est, et fuit semper, ab omnibus illis articullis, viciis et
peccatis predictis; et quicumque contrarium dixerunt vel dicunt, tamquam
infideles et heretici locuntur, cupientes in fide Christi heresim et
turpissimam zinzanniam seminare, et hec parati sunt corde, ore et opere,
modis omnibus quibus melius fieri potest et debet, defendere et
sustinere. Petunt tamen quod, ad hoc faciendum, habeant potestatem
liberam personarum; item, quod personaliter possint esse in concilio
generali, et qui non poterunt interesse, possint aliis fratribus
euntibus ad concilium committere vices suas, quod quidem facient, dum se
viderint in propria potestate et a carceribus totaliter liberatos. Item
dicunt quod omnes fratres Templi, qui dixerunt ista mendacia [p. 116]
esse vera, vel partem eorum, mentiti sunt et falsum dixerunt; tamen
dicunt non esse imponendum, quia timore mortis ea dixerunt, nec debent
prejudicare religioni vel eciam personis eorum, quia metu mortis et per
gravissima tormenta que passi sunt hec dixisse noscuntur, et si qui ex
eis non fuerunt positi in tormentis, tamen timoribus tormentorum
exteriti, videntes alios sic torqueri, dixerunt voluntatem torquencium,
quod eis imputari non debet, quia pena unius multorum est metus, et quia
videbant quod alio modo transire non poterant penas vel timores mortis
nisi opi[tu]lante mendacio; vel quidam forte corrupti fuerunt prece,
precio, blandimentis, vel magnis promissionibus, vel minis.
Item, quod hec omnia sunt ita publica et notoria, quod nulla possunt
tergiversacione celari, et supplicant pro Dei misericordia quod fiat eis
justicia, qui tam longo tempore indebite et injuste fuerunt oppressi et
sunt; et tamquam boni et fideles Christiani, ut dicebant, pecierunt eis
ministrari ecclesiastica sacramenta. Et hec omnia supradicta fuerunt
verba prolata ex ore predicti fratris P. de Bononia. Qui nichilominus
dicens se esse procuratorem generalem dicti ordinis Templi eciam in
curia Romana, in qua curia dicebat suum procuratorem existere, respondit
quod suo et nomine procuratorio tocius ordinis supradicti et sibi
adherencium in hac parte et adherere volencium nunc et in futurum,
tamquam conjuncta personna et frater dicti ordinis, dictum ordinem
volebat defendere prout melius poterit et debebit.
Post hec accessimus apud sanctum Martinum de Campis de Parisius, ubi
tenebantur capti XIII fratres subscripti, videlicet fratres Raynaldus de
Cuneriis miles, Egidius Botengni presbyter, Robertus le Cavalier
presbyter, Robertus de Corenflos, Guillelmus de Platea, Henricus de
Compendio, Johannes de Bolencuria, Philippus de Mini, Bertrandus de
Somorens, Martinus de Marteles, P. le Gris, Johannes de sancto Justo et
Michael Musti de Ambianis. Et requisiti, ut alii supra, per nos
notarios, dixerunt quod procuratores ad hoc constituere [p. 117]
nolebant nec intendebant, ita capti et incathenati, cum haberent caput
sub cujus obediencia existebant, dicentes quod si essent cum eorum
superioribus, cum eis deliberarent super istis, et quod quilibet eorum
per se dictum ordinem tamquam bonum et sanctum defendere volebant, prout
melius possent et deberent, et pecierunt eis ministrari ecclesiastica
sacramenta, tamquam bonis et fidelibus Christianis quos se esse
asserebant. Dixerunt insuper quod ipsi credebant Magistrum eorum majorem
esse bonum, justum, probum, legalem, et mundum ab erroribus ipsi ordini
impositis, et quod nunquam ipsi eis imposita, tamquam falsa et mendacia,
fecerunt, nec eis usi fuerunt, et quod nunquam de dictis erroneis eis
impositis loqui audiverunt ante capcionem eorum, dicentes quod sunt
probi, legales, et justi, et immunes ab erroribus eis impositis.
Post hec, eadem die Martis accessimus ad domum quondam domini episcopi
Ambianensis, juxta portam sancti Marcelli, ubi detinebantur capti XIV
Templarii, de illis qui fuerant die Sabati proximo preterita in
viridario domini episcopi Parisiensis, inter quos erat predictus frater
Reginaldus de Pruino preceptor Aurelianensis, presbyter. Qui requisiti
quod deliberaverant super procuratoribus constituendis per eos ad
defensionem ordinis, responderunt quod frater Reginaldus pro se et pro
aliis sibi adherentibus die crastina veniet coram dominis commissariis,
et tunc respondebit coram eisdem ad defensionem ordinis pro se et aliis
sibi adherentibus, prout sibi videbitur faciendum. Protestatur tamen
idem frater Reginaldus de suis racionibus proponendis et dicendis coram
eisdem dominis commissariis die crastina, et post cras, et alias, loco
et tempore opportunis, pro se et ordine ac aliis sibi adherentibus in
hac parte. Nomina vero dictorum fratrum qui in dicta domo erant sunt
hec, videlicet fratres Reginaldus de Pruino, Jacobus de Rupella,
Johannes Ducis, Gerardus Ducamur, Johannes de Mortuo Fonte, Robertus de
Somoy, Matheus Daratz, Guillelmus Esparlart, Bernardus Coquardi,
Radulphus de Grandi Vilarii, Symon le Reppe, Gossoynus de [p. 118]
Candano, et Johannes de Rociaco ac Petrus de Serre.
Item, eadem die Martis accessimus ad domum domini comitis Sabaudie,
juxta predictam portam sancti Marcelli, ubi detinebantur quidam
Templarii qui fuerant die Sabati predicta in dicto viridario domini
episcopi Parisiensis, inter quos erat frater Raymondus Guillelmi de
Bonca miles. Qui requisiti quod deliberaverant super procuratoribus
constituendis per eos ad defensionem ordinis et aliis sibi in dicto
viridario expositis, respondit idem frater Raymondus quod extunc non
potuerunt deliberacionem aliquam habere super predictis, cum fuerint et
steterint ab aliis Templariis qui volunt defendere ordinem separatim,
adjiciens quod si ipsi cum aliis, presertim de lingua Occitana,
congregarentur in eodem loco, deliberarent super predictis taliter, quod
responderent plene, super hiis et aliis, dominis commissariis
antedictis. Requirens insuper quod congregentur ipsi cum aliis,
presertim cum illis de lingua Occitana.
Item, die predicta erant quidam alii Templarii detenti in domo comitis
memorati, qui requisiti, ut suprascripti, dixerunt, ut supradicti
Templarii proximo, et quod super predictis responderent ad plenum dictis
dominis commissariis si congregentur cum aliis Templariis qui volunt
defendere ordinem, hoc cum instancia requirentes. Nomina vero dictorum
fratrum qui in dicta domo erant, sunt hec: Constancius curatus de
Colaours, Addam le Marechal, Michael de sancto Mamilio, Girardus de
Genef, Reginardus de Fontanes, Johannes la Forest, et dictus Raymondus
Guillelmi de Benel miles, Adhemarus de Peresio miles, Bernardus de
Gallo, Bernardus de Revello, Guillelmus Radulphi, Guillelmus de Sarthago
miles, Johannes de Valle Gellossa presbyter, Raymondus de Clans
presbyter, Raymondus Guillelmi de Salis, P. de Maiaco, P. Pages et Hugo
de Sessa.
Item, eadem die Martis accessimus ad domum domini episcopi Belvacensis,
quod [sic] est inter sanctam Genevefam et fratres Predicatores, ubi
detinebantur XXI Templarii ex illis qui fuerant in dicto [p. 119]
viridario, dicta die Sabati, videlicet fratres Guido du Menil preceptor
de Somus, Dionisius de Savere presbyter, Oddo de Grenulhii, Guillelmus
de Benay presbyter, Stephanus Nicon de Duestreville, Symon la Font,
Robertus de Sanceyo, Stephanus Vuoquier, P. Gresilh, Guillelmus de
Stampis, Johannes du Meynil, Arnulphus deu Pergoche, Radulphus Dungalet,
Guaufredus Baniliam, P. de Belvas, Matheus de Chueffodeville de
Cormalhes, Gunardus Boyleve, P. de Chenay, Arnulphus Domput et
Guillelmus de Guilheval. Qui requisiti ut suprascripti, responderunt
quod nolunt constituere procuratores ad defensionem ordinis, sed quod
quilibet per se vult defendere ordinem supradictum, prout sibi videbitur
expedire. Acta fuerunt hec dictis die et locis, presentibus me
Floriamonte Dondedei et aliis notariis suprascriptis, hoc salvo quod
dicti Guillelmus et Hugo non interfuerunt hiis que facta fuerunt in
dicta domo de Losa.
Post hec, die Mercurii sequenti, que fuit prima dies mensis Aprilis,
ante Primam, accessimus ad abbaciam sancte Genevefe Parisiensis, ubi
detinebantur XX Templarii ex illis qui dicta die Sabati fuerant in dicto
viridario, videlicet fratres Iterius de Loburhac miles, P. de Lugni,
Helias de Calhistrac presbyter, Matheus de Alneto presbyter, Helias
Aymerici, Guillelmus Vigerii, Aymericus Boeti, Guillelmus Lanzalot,
Guido de Corso, Guillelmus Barloti, Reginaldus de Bondis, Galterus de
Picon, Johannes de Annonia, P. de la Rocha, Stephanus Quintini, Gerardus
de la Terlandera, Stephanus de Ellemosina, Laurencius Bofin et Stephanus
de Bissi, qui se obtulerant ad defensionem ordinis. Qui interrogati, ut
alii supra, responderunt quod non deliberaverant adhuc super
procuratoribus constituendis, pro eo quod prepositus Pictavensis et
Johannes de Jamvilla non venerunt ad eos cum quibusdam fratribus dicti
ordinis, qui debebant ire per singulas cameras, ad deliberacionem super
premissis habendam. Tamen supradicti viginti Templarii dixerunt, quod
ipsi faciebant et constituebant procuratores suos fratres Guaufredum
de Gonavilla Pictavensem, et Guillelmum de Chambonnet de [p. 120]
Blandesio milites, preceptores, ac fratres Guillelmum de Bleri de
Chantallone, et Petrum Maliani de Bruxeria Raspit preceptores, et
fratrem Heliam Aymerici Lemovicensis diocesis, ac fratrem P. de Longni
preceptorem d'Auceni, ad defendendum ordinem, et ad proponendum et
dicendum coram dominis commissariis raciones et defensiones bonas et
legitimas ad defensionem ordinis supradicti, et ad alia facienda que
circa hec fuerint opportuna, et que veri et legitimi procuratores facere
possunt et debent, et ad habendum et petendum consilium, ratum et gratum
habentes, etc. promittentes judicatum solvi. Qui fratres statim ibidem
omnia supradicta revocaverunt, excepto quod petebant predictos sex
fratres constitui procuratores ad petendum consilium et deliberandum cum
aliis fratribus.
Post hec autem dicti viginti Templarii dixerunt quod articuli qui
fuerunt lecti dicta die Sabati in presencia eorum, sunt falsi et contra
fidem, et non continent veritatem in quantum contra fidem catholicam
sunt et contra ordinem supradictum, protestantes de contrariis articulis
dandis et probandis, et nichilominus frater Helias Aymerici, pro se et
sociis suis et aliis fratribus sibi adherentibus ad defensionem ordinis
antedicti, tradidit nobis quamdam cedulam pargameni cujus tenor talis
est:
Sancti Spiritus adsit nobis gracia. Maria, stella maris, perducat nos ad
portum salutis. Amen. Domine Jesu, Christe sancte, Pater eterne, Deus
omnipotens, sapiens, creator, largitor, amministrator benignus et
carissimus amator, pius et humilis redemptor, clemens, misericors
salvator, sanctissime Domine Deus, te deprecor humiliter et exoro, ut
illumines me, liberes et conserves, et omnes fratres Templi, et populum
tuum Christianum turbatum quem adhuc est et erit. Provide nos, Domine,
in quibus sunt et de quibus veniunt omnes virtutes et bona gracie Sancti
Spiritus et dona, ut habeamus noticiam veritatis et justicie,
debilitatas et miseras carnes nostras cognoscamus, ut veram humilitatem
accipiemus, deficientem mundum et ejus inquinamenta, [p. 121]
delectaciones vanas, superbiam et omnia mala contempnemus, et ad
celestem superna cogitemus, operasque faciemus, ut vota nostra et
mandata tua in humilitate teneamus. Et, sanctissime Domine Jesu Christe,
per tuam sanctam virtutem nobis concessam gracia tua mediante, diabolum
rugientem et omnes inimicos nostros et insidia et operas eorum evitare
possimus, quos in ligno sancte crucis in tua humilitate et paciencia
vincis et tua sancta misericordia nos redemisti, redemptor et defensor
noster, conserva nos, ut per tuam sanctam crucem et per signum ejusdem
omnes inimicos et eorum insidia contristare possimus, et sancte ecclesie
tue provide, et illumines prelatos, doctores et rectores populumque tuum
Christianum, ut dicant et faciant tuum sanctum servicium et voluntatem,
mundo corde, humiliter et devote, pura devocione attendente, populum
docentem et per bona exempla illuminare, ut in humilitate operas
humilitas et exempla tua et apostolorum sanctorum et ellectorum tuorum
faciemus, et cogitemus de quo et qui sumus et qui erimus, quod faciemus
et quod facere debemus ut vitam posideamus per quem ad gaudia paradisi
mittamur; et illi qui non sunt regenerati ex aqua et spiritu sancto, si
placet, illuminas et convertas, ut ad tuam sanctam legem valeant
pervenire, et sacramenta sancte ecclesie accipere, fidem sanctam tuamque
tenere, et populum tuum Christianum dones voluntatem et potestatem
terram sanctam in qua natus humiliter fuistis, et tua sancta
misericordia nos redemistis, tua miraculla et exempla fecistis, et
docuistis, quem promisistis amicis tuis, provide nos ut ipsam et fideles
gracia tua mediante liberare valeamus, et ipsam possideamus, et tuum
sanctum servicium et tuam voluntatem et opera faciamus, et,
misericordissime Domine, tua religio (Christi adhuc voca Templum) que
per generale concilio in honore beate gloriosse virginis Marie matris
tue fuit facta et fundata per beatum Bernardum sanctum confessorem tuum,
qui pro dicto negocio et officio per sanctam ecclesiam Romanam fuit
ellectus, qui dicta religio cum alios probos viros doctavit et
deputavit, et cum consilio beate gloriosse virginis Marie in honorem
ejusdem, que est capta et detenta per regem Francorum minus [p. 122]
justa causa, ad requisicionem beate gloriosse Virginis matris tue et
societate celeste, cum fratres et bona liberes et conserves, tu qui es
veritas, Domine, et scis nos esse innoscentes, facias liberari, ut vota
nostra et mandata tua in humilitate teneamus, et tuum sanctum servicium
et voluntatem tuam faciemus. Verbas iniquas non veras contra nos
oppositas per graves oppressiones et malas tribulaciones (miserere
deprecaciones) quas passi fuimus, et pro pavore condempnacio corporis,
et omnia ex parte domini Pape nobis dicta, esse incarcerati
perpetualiter pro debilitate carnis ulterius pati non possimus mendaces
dictas de ore cum magno dolore contra consciencias non obstante, et
provide nos, Domine, et omnem populum tuum Christianum et docuisse
voluntatem tuam facere, et Philippum regem nostrum, nepotem beati
Ludovici, sanctum confessorem tuum, cui dedis pro sua bona vita et
merita in regno suo tempore pacem et sui vitam consimilem consequantur,
et omnes reges, principes, barones, milites, dones; et omnes qui sunt
statuti pro facere et servare justiciam, prout tu vis et precepis, ipsam
appendant, faciant, paciant et conservent et inter eos et in omni populo
Christiano pacem et claritatem, et predictam terram sanctam cum nobis
acquirere, et tuum sanctum servicium et operas tuas sanctas facere, et
omnes parentes, et benefactores, et predecessores, et fratres nostros
vivos ac defunctos vitam et requiem sempiternam. Qui vivis et regnas
Deus per omnia secula seculorum. Amen.
Non sum dignus requirere, sed misericordiam et humanitas tua, et beata
gloriosa mater tua, avocata nostra, et societate celeste pro nobis
requirant et impetrent. Amen. Paratus in omnibus obedire, nec fui in
contrarium sensum. Sancta Maria, mater Dei, piissima, gloriossa, sancta
Dei genitrix, preciosa virgo semper, Maria, errancium salus, in te
sperancium consolatrix, desolatrix, defensatrix peccatorum virtutis
restaurancium, consule, defende nos et religionem tuam, per quem
dilectum sanctum confessorem tuum beatum Bernardum fuit facta, et cum
alios probos viros de mandato sancte ecclesie Romane deputata, [p. 123]
et declinata et in honore tua; sanctissima, gloriossa fuit fundata. Te
humiliter exoramus, ut nobiscum religio et bona tua impetres
liberacionem, cum intercessione angelorum, archangelorum, prophetarum,
evangelistarum, apostolorum, martirum, confessorum, virginum (mendaces
appositas, prout tu scis, dictas non obstante), et adversarios nostros
in veritate et caritate convertantur, ut vota nostra et mandata Domini
nostri Jesu Christi filii tui teneamus, qui est defensor, et creator et
redemptor carissimus, et misericors salvator noster, qui vivit et regnat
Deus per omnia secula seculorum. Amen.
Oremus. Omnipotens sempiterne Deus, qui beatum Lodovicum, dilectum
Francorum regem, sanctum confessorem tuum, graciam et virtutem dedis,
humilitatem, caritatem et justiciam accipiendi, ad requestam beate
gloriosse virginis Marie matris tue, quem multum diligebat, et operas
caritatem faciebat, et ejus amorem tempore suo dedis in regno pacem, da
nobis, Domine, ejus intercessione pacem et deliberacionem, cum religio
nostra qui facta et fundata fuit in honore beate gloriosse virginis
Marie matris tue, ejus intercessio liberes et conserves in veritate
(mendaces dictas de ore per graves oppressiones, prout tu scis, non
obstante), ut in terra sancta ubi nos tua sancta misericordia et pietate
redemisti, vota nostra et mandata tua in humilitate teneamus, et tuum
sanctum servicium et voluntatem faciemus, et nostrum regem Francie et
sui vitam consimilem consequantur, ut ad gaudia paradisi pervenire
valeamus. Qui vivis et regnas Deus per omnia.
Omnipotens sempiterne Deus, qui beatum Johannem evangelistam et
apostolum tuum multum diligis, qui super pectus tuum in cena recubuit,
et cui secreta celi revelavis et demonstravis, et stante in ligno sancte
crucis pro redempcione nostra sanctissima mater tua virgo, et virginem
commendabis, in cujus honore gloriosse fuit facta et fundata religio pro
tua sancta misericordia, liberes et conserves, prout tu scis nos esse
innoscentes a criminibus contra nos oppositis, ut vota nostra et mandata
tua in humilitate et caritate teneamus, vitam et operas [p. 124]
possideamus, per quem ad gaudia paradisi perducamur per Christum Dominum
nostrum. Amen.
Omnipotens sempiterne Deus, qui beatum Georgium, justum militem et
sanctum martirem tuum, illuminasti, et docuisti (et sibi dedis virtutem
et graciam) passuros martires et passiones placere, quem de morte
suscitasti, in quem habemus magnam fiduciam, ejus amore et beate
gloriosse virginis Marie, sanctissime matris tue, in cujus honore fuit
facta et fundata religio nostra, nos et dictam religionem liberes et
conserves, ut vota nostra et mandata tua in humilitate teneamus, et
vitam possideamus, per quem ad gaudia paradisi pervenire valeamus, qui
vivis et regnas Deus per omnia secula seculorum. Amen.
Protestatus tamen fuit idem frater Helias de falsis Latinitatibus que
erant in dicta cedula, rogans nos notarios ut ea corrigeremus.
Frater autem Matheus de Stangno, qui non est de numero dictorum viginti
fratrum, nec dicta die Sabati fuerat in viridario supradicto, dixit in
presencia nostra quod ipse relinquebat Magistro ordinis predicti
defensionem ejusdem, licet dixisset coram dominis commissariis se velle
defendere ordinem supradictum.
Item, eadem die Mercurii, in dicta domo sancte Genevefe, fuerunt
interrogati per nos, sicut alii supra, septem fratres milites dicti
ordinis, videlicet fratres Guillelmus de Chambonnet, Bertrandus de Bord,
Bertrandus de Sartiges, Oddinus de Vendach, P. de la Colonge, Galterus
de Maci, et Aymericus de Copihac, qui in eadem domo, in alia tamen
camera, tenebantur, qui responderunt quod non deliberaverunt adhuc super
procuratoribus constituendis, pro eo quod prepositus Pictavensis et
Johannes de Jamvilla, prout conditum fuerat, ut dicebant (quod tamen
conditum dicti domini commissarii dicebant se non fecisse), non venerant
ad eos cum quibusdam fratribus dicti ordinis, qui debebant ire per
singulas cameras ad deliberacionem super premissis habendam, dicentes
quod procuratores non possunt constituere seu alia ordinare sine
licencia Magistri majoris ordinis predicti, cui debent [p. 125]
obedienciam, et idem Magister eamdem eorum conventui, observare.
Post hec, eadem die Mercurii accessimus ad domum prioris de Cornay, ubi
capti tenebantur XXI Templarii, videlicet fratres Guillelmus et
Guaufredus Calabrin, Helias de Cella, P. de Doy, Johannes Roberti,
Johannes Codelin, Guillelmus le Chat, Michael de sancta Seloiguch,
Guillelmus Bancon, Oliverius de Manso sereno, Johannes de Branles,
Seguin de Dicime, Robertus de Bures, Hugo de Vollenis, Guillelmus
Anglici, Clemens de sancto Hilario, Bernardus la Porte, Johannes de
Fontaneto, Aymericus Lator, Hugo Suosoys miles, et Oddo de Pruyno. Quos
interrogavimus, ut alios Templarios supradictos. Qui respondentes
dixerunt quod caput et superiorem habebant, scilicet magnum Magistrum
ordinis eorumdem, sub cujus obediencia erant et esse debebant. Ideo non
intendebant nec volebant ad dictam defensionem aliquos constituere
procuratores sine dicti Magistri et aliorum dicti ordinis superiorum
licencia et assensu; et protestati fuerunt quod et si magnus Magister
predictus eundem ordinem nollet deffendere, quod ipsi nichilominus
parati sunt dictum ordinem defendere in propriis personis eorumdem, in
quantum poterunt et debebunt, dicentes et asserentes ea de quibus mencio
habebatur superius, videlicet de preposito Pictavensi et Johanne de
Jemvilla, quod ad ipsos, ut dicebant, venisse debuerant cum quibusdam
fratribus dicti ordinis ad deliberandum super premissis.
Item, eadem die accessimus ad domum Serene in vico Cithare Parisiensis,
ubi erant detenti XII Templarii, videlicet fratres Johannes de Chisiaco
presbiter, Robertus de Pontissera, Jacobus de Villaribus, Reginaldus de
Plesiacho, Stephanus de Bellevant, Baldoynus de Gisiacho, Guillelmus
Scoraha, Guillelmus de Romangna, Raymondus Bernardi, Bertrandus Gast,
Guillelmus de Cardeyaco et Guillelmus Arberti. Qui interrogati, ut alii
supra, responderunt quod ipsi habent caput et majorem, videlicet
Magistrum majorem, et absque ipsius licencia et auctoritate non possunt
facere nec ordinare procuratores; dixerunt tamen quod si [p. 126]
Magister predictus non defenderet seu nollet defendere ordinem
supradictum, ipsi et eorum quilibet per se defendet et sustinebit, prout
fuerit racionis, ordinem antedictum. Dicentes eciam quod si essent in
aliquo loco cum dicto Magistro et aliis majoribus dicti ordinis
congregati, deliberarent super istis et aliis taliter, quod possent
plenius respondere.
Post hec, eadem die Mercurii revenimus ad dictam capellam adherentem
aule episcopali predicte, ubi convenerunt omnes domini commissarii
supradicti. Quibus nos notarii prefati in scriptis reportavimus
responsiones quas iidem fratres fecerant nobis notariis antedictis, et
ibidem fuerunt adducti ad eorum presenciam predictus frater Matheus de
Clichiaco, qui dixit quod volebat dictum ordinem defendere pro posse
suo, ac predicti fratres Reynaldus de Pruino et P. de Bononia
presbyteri, Guillelmus de Chambonnet, et Bertrandus de Sartigiis
milites, et frater Robertus Vigerii. Quos dicti domini commissarii
requisiverunt, si volebant aliquid dicere vel proponere ad defensionem
dicti ordinis coram eis, et si fecerant vel facere aut constituere
intendebant aliquos procuratores ad predictam defensionem. Ad que dictus
frater Reginaldus de Pruino pro se et aliis ibidem asistentibus, ac
quibuscumque sibi adherentibus et adherere volentibus, quamdam cedulam
tradidit et legit ibidem; cujusquidem cedule tenor sequitur in hec
verba:
In presencia vestra, reverendi patres et domini mei, ego frater
Reginaldus de Pruino Aurelianensis preceptor, nomine meo et michi
adherencium, protestor de ordine nostro defendendo, et de racionibus et
excepcionibus juris et facti proponendis loco et tempore competentibus,
et omnia faciendi que juris et facti erunt facienda ad defensionem
predictam.
Item, protestor quod si aliqua dixero que litis contestacionem sapiant,
quod mihi non prejudicet nec aliis michi adherentibus, quia intencionis
mee non est litem contestari, sine consilio et spoliatus.
Item, protestor quod non est intencionis mee aliqua dicere vel proponere
contra sanctissimum patrem, sacrosancte Romane ecclesie summum [p. 127]
Pontificem, nec contra sedem apostolicam, nec contra personam
excellentissimi principis Regis Francorum nec ejus filios. Unde,
reverendi patres et domini, quantum ad constituendos procuratores, vobis
respondeo quod nos habemus superiorem et conventum qui non sunt hic
presentes nec major pars ipsius conventus, sine quorum consensu non
possumus facere vel ordinare procuratores predictos. Quare paternitati
vestre supplicor, nomine quo supra, quatenus predictus Magister noster,
Francie, Aquitanie, Cipri, Normanie preceptores, et omnes alii fratres
quotquot sunt in custodia gentis Regis, ponantur in manu ecclesie
penitus ita quod gentes Regis nec ejus ministri aliquatenus de ipsorum
custodia se intromittant, quia scimus predictos fratres non audere
consentire defensioni ordinis propter eorum metum et seductionem et
falsas promissiones, quia quamdiu durabit causa durabit et confessio
falsa, et cesante causa, adherebunt michi et defensioni predicte, et hos
fratres moneatis [?] eos ut intersint mecum vel prebeant consensum de
procuratoribus faciendis, et si noluerint consentire, petto assensum
eorum superioris in eorum defectum et negligenciam.
Item, peto ut assignetur michi et michi adherentibus de bonis ordinis
tantum quod possimus solvere salaria procuratorum et advocatorum, et
nobis facere expensas necessarias in persecucione negocii.
Item, peto securitatem procuratorum et advocatorum, et mei et michi
adherencium.
Item, quod omnes fratres qui relicto habitu ordinis cotidie conversantur
inhoneste, ponantur in manu ecclesie et in custodia secura, donec
cognitum sit utrum falsum vel bonum perhibuerint testimonium, quia scio
eos et quosdam alios prece vel precio fore corruptos.
Item, peto quod inquiratur ab illis qui fuerunt in ultima voluntate
fratrum nostrorum in persecucione ista decedencium, et maxime a
sacerdotibus qui eorum confessionem audiverunt, si in confessione contra
ordinem vel pro ordine decesserunt.
Item, dico, reverendi patres, quod non potestis procedere contra
ordinem de jure, nisi tribus viis, aut altera eorumdem, [p. 128]
videlicet via accusacionis, denunciacionis, seu officio judicis; unde
peto quod si via accusacionis vultis procedere, quod appareat accusator,
et se obliget ad penam talionis, et caveat de lite prosequenda, et
restituendis expensis, si injuste, etc.
Item, dico quod si via denunciacionis intenditis procedere, quod non est
audiendus denunciator, quia ante denunciacionem debuit nos fraterna
correpcione monere, quod non fecit.
Item, dico quod si officio procedere intenditis, reservo michi et michi
adherentibus raciones et defensiones proponendas ordinato processu, non
astringens in aliquo super hiis que michi et ordini sunt concessa.
Item, fuit ibidem quedam alia cedula eisdem dominis commissariis
exhibita et tradita, que eisdem missa fuisse dicebatur per fratres
predictos qui capti detinebantur apud sanctum Martinum de Campis, cujus
cedule tenor sequitur in hec verba:
«Vechi les nons de freres deu Temple qui sunt à sacte Martin de Chans,
en la garde Guillaume de Latengni. C'est à savoir, frere Tenant de
Cuneres chevalier, mesier Guillaume de Rontengni prestre, mesier Robert
le Camber prestre, mesier Robert de Gorenflore, Phelippe de Mauri, frere
Guillialme de la Plache, frere Henrici de Gompingne, frere Johan de
Rolencort le Gris, frere Johen de saint Just, frere Michel Monset
d'Amiens. Li quili ont respondu à clers qui nous furent envoié da pars
nous segnors les prelas, que il ne feront procuraur fors que chuscuns
pour li en se personne, et aconfortant nos requestes et nos defenses,
que li dit clerec ont vers en, nos requerens à avoir le consel de
messire Renaut de Pruins, de messire Piere de Bonogna prestres, de frere
Guilleme Chambonnet chavalier, et de plusaire autres, si comme il fu
acorté de nos segnurs les prelas à veiir pars les prissons (quar nous
sommes gens laie). Si vos prions pour Dieu, que se il i a temps, on
porveu que il ne nous puie torner en nul prejudice, et por Deu que nous
aiens l'eglise, comme bonne gent, et pour Dieu, que nos gages [p. 129]
nos soient creu, quar il sont trop petit.»
Post que iidem domini commissarii dixerunt et concordaverunt inter [se],
quod convenirent die Veneris proxima sequenti, in eadem capella, ad
procedendum in negocio supradicto, et quod interim nos notarii antedicti
iremus per Parisius ad loca in quibus alii fratres, qui fuerunt dicta
die Sabati in dicto viridario, capti tenebantur, ad que loca nondum
iveramus, ad audiendum si aliquos procuratores constituerant seu
constituere volebant ad defensionem predictam, et scriberemus vel scribi
faceremus ea que dicere et proponere in scriptis vel aliter vellent ad
defensionem ordinis supradicti, et quod eorum responsiones reportaremus
eisdem ad capellam predictam, die Veneris supradicta.
Post que nos notarii memorati, eadem die Mercurii post prandium,
accessimus ad domum abbatis Latigniaci prope portam Templi Parisius, ubi
erant detenti XI Templarii, videlicet fratres Loychon, Johannes de
Maynilio, Petrus de Maubresi, Bernardus de sancto Paulo, P. Landres,
Johannes Poytavin presbyter, Bernardus de Bichi, Johannes de Bonancuria,
Hugo de Villaribus, Laurencius de Pruino, et Jacobus de Sanceyo. Et
fuerunt interrogati per nos, ut alii supra. Qui responderunt quod non
possunt, nec debent, nec volunt constituere aliquos procuratores, quia
caput et superiores habent, sub quorum obediencia esse volunt et debent
in bonum. Tamen si haberent consilium et colloquium cum eis,
deliberarent plenius super istis. Nichilominus tamen parati sunt et
volunt ex se ipsis aliquos constituere procuratores qui pro eis
loquantur, vel quilibet per se paratus est et vult ordinem defendere
supradictum, prout poterit et ei videbitur expedire, petentes se admitti
quilibet per se, nisi illi quos ipsi constituerent admittantur ad
defensionem ordinis supradicti, et pecierunt omnes ecclesiastica
sacramenta; dicentes quod aliquis ipsorum non fuit propter tormenta nec
propter promissiones aliquas vel diversitates confessus aliquid de
erroribus impositis ordini supradicto.
Post hec autem dicti XI Templarii dixerunt quod faciebant [p. 130]
procuratores fratres Johannem Lozon, Petrum de Landres et Laurencium de
Pruino ac Bernardum de sancto Paulo dicti ordinis Templi, ad loquendum
et respondendum pro defensione dicti ordinis coram dominis commissariis
supradictis, et ad petendum consilium super premissis. Et pecierunt
incaustrum et pergamenum, ad scribendum, et defensiones suas, quas
facient, proponi et tradi per dictos procuratores coram dominis
commissariis antedictis, et protestati fuerunt quod nolunt predictos
constituere procuratores suos, ut premittitur, nisi alii fratres dicti
ordinis qui se ad defensionem ejusdem ordinis obtulerant, constituerent
expresse.
Post hec, eadem die Mercurii accessimus ad domum de Leuragie in vico de
Calino Parisius, ubi erant XI Templarii, videlicet fratres Johannes
Penet presbyter, Matheus de Gresson Eussart, Andreas le Mortoer, P. de
sancto Justo, Clemens de Grand Vilar, Egidius de Louvencurt, P. le Gri,
Robertus de Rabanval, Arnulphus de Sanceyo, Guillelmus de Belvaco, et
Johannes le Banchier de Grandi Villarii. Qui fuerunt interrogati per
nos, ut alii supra. Qui responderunt quod non fecerant procuratores, nec
facere volunt sine consilio aliorum fratrum, dicentes ad defensionem
ordinis quod non viderunt in ordine nisi bonum, et in eodem ordine
volunt vivere et mori, cum eum bonum et sanctum reputent et legalem, et
pro tali fuit eis traditus, et eum talem quamdiu fuerunt in ordine
servaverunt et servare intendunt, quamdiu fuerint in eodem; petentes
tamquam boni et fideles Christiani, ut dicebant, ecclesiastica
sacramenta, et petunt habere consilium aliorum fratrum et majorum suorum
ordinis supradicti.
Item, eadem die Mercurii accessimus ad domum Richardi de Spoliis, in
vico Templi Parisius, ubi erant detenti XLVII Templarii, videlicet
fratres Johannes de Monte regali, Martinus Rebol, Poncius Espes,
Stephanus Saurini, P. de Mons, Johannes Olibe, Raymondus de Ronge,
Anricus Daspel, Johannes Mour, Guillelmus de Castro novo, Guillelmus de
Fugo miles, Bernardus Ajudadeo presbyter, de Carchassona, [p. 131]
Poncius Tortassa, Deodatus Jaffet, Gerardus de Podio Fort Agulha,
Raymondus de Fuel, Raymundus de Prinhans, Bertrandus de la Moneta,
Bartholomoeus Andree, Raymondus de Corbon, Johannes Costa, P. Stephani,
Guillelmus de Nubia, Johannes Aymelii, Stephanus Trobati, Cacerandus de
Monte Pessato, Bernardus Cascaveli, G. Basson, Andreas Jacob, P. de
Breone, P. Chavaliel, Bertrandus Amblardi, Bernart Gaanhe, P. de
Monturbac, Johannes Lemozin, Johannes de Orto, Durandus Audebort,
Stephanus la Rossilha, Johannes de Mala Morte, Johannes de Bella Faya,
Johannes Gentils et Ambertus la Font. Qui fuerunt interrogati per nos,
ut alii supra, qui responderunt per hos [sic] fratris Johannis de Monte
regali, dictantis ea que sequuntur: Quod nundum aliquos procuratores
constituerant, nec constituere possunt nec volunt, sine licencia
superioris sui; petunt tamen consilium alicujus periti et prudentis viri
cum quo possint dictare et ordinare ea que ad defensionem sui ordinis
eis necessaria videbuntur, que unus vel duo ex ipsis portabunt dominis
comissariis supradictis, et petunt ecclesiastica sacramenta. Ita quod si
contingeret ipsos vel aliquem ipsorum decedere, quod poneretur in terra
sancta, sicut fidelis Christianus.
Acta fuerunt hec, predictis die et locis, presentibus me Floriamonte
Dondedei et aliis notariis supra ultimo nominatis.
Post hec, die Jovis sequenti post octabas Annunciacionis Dominice, que
fuit secunda dies Aprilis, accessimus ad abbaciam sancti Magrorii
Parisius, ubi tenebantur XII Templarii, videlicet fratres Egidius de
Perbone, Philippus de Douay, Helinus de Templamarz, Nicolaus de
Versequin, P. Capon, Johannes de Versenacho, Jacobus Catibof, Enricus
Endeburt, Bernardus de Castre, Giricus de Platea de Trecis, et Arnulphus
Lambre. Qui fuerunt interrogati per nos, ut alii supra, et responderunt
quod nolunt procuratores constituere ad defensionem ordinis supradicti,
sed quilibet per se in propria persona vult corpore et anima ordinem
defendere antedictum, prout traditus fuit eis et per sedem [p. 132]
apostolicam confirmatus.
Item, eadem die Jovis accessimus ad domum Nicolai Hondree in vico
Predicatorum Parisius, ubi detinebantur X Templarii, videlicet fratres
Johannes de Nans in Valle presbyter, Guillelmus de Maynillio Albrici
presbyter, Robertus le Brioys, Adam de Inferno, Philippus de la
Vercines, Johannes de Diuncuria, Dominicus de Divone, Johannes Fort de
Vin, Henricus de Favarolis et Bartholomeus de Volenis. Qui interrogati
per nos, ut alii supra, responderunt quod nolunt, nec debent, nec
possunt facere seu constituere procuratores absque licencia superioris
sui, videlicet Magistri majoris Templariorum, sub cujus obediencia sunt,
sed si cum ipso loquerentur, deliberarent super procuratoribus
faciendis, adjicientes quod ista clausula est criminalis in qua quilibet
debet se per se ipsum defendere, cum ipsi fratres faciant religionem,
dixeruntque quod eorum religio fuit per sedem apostolicam approbata et
confirmata tamquam bona et justa, et prout approbata et confirmata per
eandem sedem extitit, eam tenuerunt, et tenent, et tenere volunt usque
ad mortem; et si aliquis appareat qui vellit dicere vel proponere quod
ipsi usi fuerunt criminibus dicto ordinis impositis, quod parati sunt se
et ordinem predictum purgare super hoc prout jus et racio suadebunt,
dicentes eciam quod non est verus Templarius qui dicit ordinem pravum,
et pecierunt ecclesiastica sacramenta, tamquam boni Christiani.
Post hec, eadem die Jovis accessimus ad domum Johannis le Grant, sitam
Parisius prope ponctam sancti Heustachii, ubi detinebantur XXX
Templarii, ex hiis qui fuerant in dicto viridario domini episcopi
Parisiensis, ut supradictum est, videlicet fratres P. Bons, Ansellus de
la Rochiera, Evrardus de Valdencia, P. de Dampno Martino, Thomas de
Trecis, Lambertus de Gorzol, G. de Conde, Raynaldus de Landovilla,
Robertus de Morestoirol, Droco de Charut, Lambertus Daverons, Robertus
de Cornayo, P. de Cables, Johannes Pillon, P. de Herblay, Robertus de
Sornay, Guillelmus de Brimez, Guillelmus Arnaldi, Johannes de
Amblevilla, Michael de Flex, Gaufredus de la Ferer, Stephanus de la
Romagna, Orricus Zapellans, Stephanus de Domont, Robertus de [p. 133]
Zarmes, Guillelmus de Roy, Johannes de la Voya, P. le Roy, Johannes de
la Mazon Dei, Aymonus et Robertus de Hermenovilla. Qui interrogati, ut
alii supra, responderunt quod habent superiorem suum, videlicet
Magistrum Templi majorem, sibi propinquum, ut credunt, et alios majores
capitaneos ejusdem ordinis in spiritualibus et temporalibus, cum quibus
si loquerentur, deliberarent super procuratoribus constituendis ad
defensionem sui ordinis prelibati, sed sine ipsis, et quia sunt capti et
incathenati et bonis Templi spoliati, non debent, nec possunt, nec
volunt procuratores constituere ad predicta, sed quilibet per se in
propria persona vult defendere suum ordinem memoratum. Interrogati si
volunt aliquid dicere ad dicti ordinis sui defensionem, quia parati
sumus scribere et dominis nostris commissariis reportare, dixerunt quod
ordo eorum est bonus, justus et mundus a criminibus et viciis ipsi
impositis, et offerunt se paratos ipsum defendere, ut premittitur,
tanquam bonum, justum et mundum, prout justicia suadebit, et pecierunt
cum instancia ecclesiastica sacramenta.
Item, erant in dicta domo fratres Guaufredus de Cernayo miles, Nicolaus
de Langi Villa, Hernulphus de Fontanis, Johannes de Cormelliis, Odo de
Colon, Johannes de Verges, et Robertus de Bergundiis. Qui, ut dixerunt,
non interfuerant die Sabati preterita in dicto viridario episcopali, et
dixerunt coram nobis quod ipsi volebant dictum ordinem defendere, et
pecierunt ecclesiastica sacramenta, secundum quod boni Christiani, quod
se esse dicebant.
Item, eadem die Jovis accessimus ad domum de Ocrea versus crucem du
Tirol Parisius, ubi detinebantur XIII Templarii ex predictis qui fuerunt
in predicto viridario domini episcopi Parisiensis, videlicet fratres
Johannes Bocelli presbyter, Johannes de Freanville, Radulphus et P. de
Conpendio, Johannes Monachi, Stephanus Therici, Johannes Ausapie,
Johannes Briardi de Enonia, P. de Niseyo, Johannes de Apellis, Johannes
de Oisimonte, Nicolaus Sancti et Guillelmus de Buosemont. Qui
interrogati, ut alii supra, responderunt quod quia colloquium [p. 134]
non habuerant cum majoribus dicti ordinis super procuratoribus
constituendis, nolebant nec poterant procuratores constituere, sed
parati erant et volunt defendere dictum ordinem quilibet per se in
propria persona, et pecierunt ad hoc faciendum consilium peritorum,
dicentes quod non petebatur ab eis quando ponebantur in jainis si
procuratores constituere volebant.
Item, eadem die Jovis accessimus ad domum Roberti Anudei in vico Platee
porcorum Parisius, ubi detinebantur VII fratres Templarii, ex illis qui
fuerant in dicto viridario domini episcopi Parisiensis, videlicet
fratres Radulphus de Taverniaco, Reginaldus de Parisiis presbyter, P. de
sancto Lupo, Helias de Jocro, Nicolaus de Conpendio, Matheus de Tabulla
et Bono de Volenis. Qui interrogati, ut alii supra, responderunt quod
non fecerant procuratores predictos nec facere intendebant sine aliis
fratribus ordinis predicti, et si facerent per se, videtur eis quod non
valeret. Interrogati per nos si volunt aliquid dicere ad dicti ordinis
sui defensionem, quia parati sumus scribere et dominis nostris
commissariis reportare, dixerunt quod quecumque dicta, lecta et
proposita fuerunt dicta die Sabati contra dictum ordinem in viridario
memorato, sunt falsa et mendacium continencia, salva gracia mandantis
inquisicionem fieri super eis, et quod dictus ordo est bonus, dignus et
sanctus secundum Deum, et talem volunt servare et adversus et contra
quoscumque defendere quilibet per se et in propria persona sua. Dixit
eciam frater Radulphus de Taverniaco, quod ipse plures vidit recipi
fratres in ordine, et quocienscumque recipiebantur, receptor dicebat hec
verba: Ego in nomine sancte Trinitatis, Patris et Filii et Spiritus
Sancti, et beate Marie et omnium sanctorum, te recipio et do tibi
habitum Templi. Et idem dixerunt alii tam de se ipsis quam de aliis quos
viderunt recipi in ordine. Dixerunt eciam omnes predicti quod si
placeret dictis dominis commissariis quod de qualibet camera eorum
congregarentur unus de qualibet coram eisdem dominis vel alibi, tunc
deliberarent et deliberare possent qualiter et quid haberent proponere
et facere coram eis. Supplicaverunt eciam quod si ipsi hoc [p. 135]
facere nollent, saltem placeret eis quod unus ex eis posset loqui cum
fratre Reginaldo de Pruino ad deliberandum cum eo.
Item, eadem die Jovis accessimus ad domum dicti Blavot prope portam
sancti Anthonii Parisius, ubi detinebantur XIII fratres Templarii ex
hiis qui fuerant in dicto viridario, videlicet fratres Guillelmus de
Sornayo miles, Thomas de Bochancourt, Johannes de Septem Montibus
presbyter, Millo de Chaneveyo presbyter, Droco de Viveriis, Johannes de
Villaribus, Lambertus de Romancuria, Gervasius de Vallesia, P. de
Bragella, Gervasius de Fellinis, Jacobus de Calido Furno, Guillelmus de
Lorperiis, et Christianus de Chammeriaco. Qui interrogati, ut alii
supra, responderunt quod ipsi non vident partem aliquam contra ordinem
Templi, nisi dominos Papam et Regem, contra quos nullo modo litigarent,
nec facerent procuratores, et quod ipsi sunt sub obediencia Magistri
majoris dicti ordinis, sine quo et ejus auctoritate procuratores facere
nolunt nec possunt, et si facerent, non valerent, quia sunt capti et
incarcerati, petentes cum instancia et flexis genibus manibusque
conplosis ecclesiastica sacramenta. Cumque offerremus eis nos paratos
scribere et dominis nostris reportare, si aliquid volebant dicere ad
defensionem ordinis prelibati, dixerunt quod si placeret dominis
commissariis, vellent super hoc deliberare cum domino Reginaldo de
Pruino et quibusdam aliis fratribus ordinis supradicti.
Item, eadem die Jovis accessimus ad domum Guillelmi de Marcillhiaco
prope portam sancti Anthonii Parisius, ubi detinebantur IX fratres
Templarii ex hiis qui fuerant in viridario predicto domini episcopi
Parisiensis, videlicet fratres Nicolaus de Manra presbyter, Dominicus de
Verduno, Johannes Danisa, Philippus de Tribus Fugiis, Petrus de Monte
Goyni, Johannes de Sornayo, P. de Sornayo, Droco de Sornayo, et Petrus
de Cathalano. Qui interrogati, ut alii supra, responderunt quod sine
consilio et consensu Magistri et superiorum suorum nullum facerent
procuratorem ad defensionem predictam. Cumque obtulissemus eis nos
paratos scribere et dominis nostris commissariis reportare, si [p. 136]
aliquid volebant dicere ad defensionem dicti ordinis, dixerunt ad
defensionem predictam, quod ordo bonus, sanctus, justus et sufficiens
est, et nunquam viderunt contrarium in eodem, et ita manutenebunt coram
quibuscumque et contra quoscumque, usque ad finem, et pecierunt
sacramenta ecclesiastica, et eciam indumenta.
Item, eadem die Jovis accessimus ad domum Johannis de Chaminis in vico
de porta Bauderii Parisius, ubi detinebantur VII Templarii ex hiis qui
fuerant in viridario predicto domini episcopi Parisiensis, videlicet
fratres Johannes de Vambellano, Jacobus de Cormelles, Johannes de
Chamis, Philippus Grisset, Falco de Trecis, Nicolaus de Serie et
Lambertus Flamengi. Qui interrogati, ut alii supra, responderunt quod
non habebant consilium inter se faciendi procuratores absque licencia
Magistri et superiorum eorum, sed si loquerentur cum eo sub cujus
obediencia sunt, deliberarent et haberent consilium super istis et aliis
ad defensionem ordinis predicti contingentibus. Requisiti autem per nos
si volebant aliquid proponere ad defensionem dicti ordinis, quia nos
parati eramus scribere et dictis dominis commissariis reportare,
dixerunt quod non viderant nec sciverant aliquid in ordine nisi bonum,
petentes ecclesiastica sacramenta.
Item, eadem die accessimus ad domum abbatis de Tironio in vico de porta
Bauderii Parisius, ubi detinebantur VIII Templarii ex hiis qui fuerant
in viridario predicto domini episcopi Parisiensis, videlicet fratres P.
de Court Temple, P. de la Chassancha, Johannes de Buris, Girardus de
Byasseres, Johannes des Colancuris, Matheus de Bures, Petrus de
Clerimont, et Petrus de Verinis. Qui interrogati, ut alii supra,
responderunt quod ipsi sunt layci et simplices, et ideo aliquos
procuratores non constituerunt, dicentes quod eamdem ordinacionem tenere
et observare volebant, quam faciebant et tenebant fratres dicti ordinis
qui fuerunt dicta die Sabati in viridario supradicto.
Item, eadem die Jovis accessimus ad domum abbatis de Prulhaco [p. 137]
in vico de la Montelarie Parisius, ubi detinebantur XXVII Templarii ex
hiis qui interfuerant in viridario predicto, videlicet fratres Ancherius
de Sivre miles, P. de Cormelliis preceptor domus de Santillihaco,
Henricus de Anisiaco miles, Johannes de Belno preceptor de Fontanetos,
Radulphus de Bandeyo, Johannes de Cormelliis, Parisius de Vollanis,
Andreas de Buris, Johannes de Chochiaco, Stephanus de Castellione, P. de
Lamina, Martinus de Monte Moreti, Guido de Niciaco, Johannes Pacat,
Stephanus de Buris, P. de Bellencort, Galterus de Capella, P. de Dicto
Bono, Stephanus de Vollanis, Johannes la Percha, Jacobus de la Viria,
Johannes de Enonia, Johannes de Terra Cumfondrea, Gerardus de Belna, Odo
de Anona, et Bartholomeus de Trecis. Qui interrogati, ut alii supra,
responderunt quod non fecerunt predictos procuratores, nec videtur eis
quod possint facere sine consilio Magistri et superiorum suorum. Quos si
facerent, non valeret, ut videtur eisdem. Requisiti si volebant aliquid
dicere seu proponere ad defensionem ordinis sui, dixerunt quod ordo est
bonus, et nesciunt in eo aliquam pravitatem, et super aliis proponendis
ad defensionem ordinis prelibati, deliberabunt adhuc, ut dixerunt,
adjicientes quod die Sabati preterita intellexerunt in viridario
predicto quod fratres Reynaldus de Pruino et P. de Bononia venire
deberent ad singulas prisiones fratrum ad deliberandum super
constituendis procuratoribus et aliis, quod factum non fuit, ut
dixerunt, et ideo petunt consilium dictorum duorum fratrum et aliorum,
ut premittitur, superiorum suorum, antequam premissa dictis dominis
commissariis reportentur et valeant coram eis; et nos eisdem respondimus
quod non obstante hoc nos omnia dicta per eos presentabimus et
reportabimus dominis nostris commissariis antedictis. Et pecierunt
ecclesiastica sacramenta, presertim aliquem capellanum cui provideatur
de bonis Templi, alioquin ipsi providerent eidem de gagiis sibi
assignatis, qui capellanus celebraret divina officia in presencia
eorumdem. Et aliqui ex eis spoliati, ut dicebant, habitibus suis, eosdem
sibi restitui pecierunt et provideri sibi sufficienter de aliis
indumentis.