Senonensi, ejus suffraganeis, vicariis et officialibus eorumdem,
miseracione ejusdem... archiepiscopus Narbonensis... Bajocensis...
Mimatensis, et Lemovicensis episcopi, nec non Matheus de Neapoli majoris
Caleti Rothomagensis sedis apostolice notarius, Johannes de Mantua
Tridentine, et Johannes de Monte Lauro Magalonensis ecclesiarum
archidiaconi, una cum venerabili viro magistro Guillelmo Agarni Aquensi
preposito, legittime excusato, cum illa clausula, Quod si non omnes,
etc. ad infrascripta per sedem apostolicam deputati, salutem et mandatis
apostolicis humiliter, reverenter et firmiter obedire. Pridem vobis et
omnibus aliis archiepiscopis et episcopis regni Francie, vicariis et
officialibus vestris, signifficasse meminimus qualiter nos, juxta
commissionis nobis facte a domino nostro summo Pontifice tenorem, pro
inquisicione contra Templariorum ordinem in dicto regno Francie
facienda, vocabamus et citabamus per publicum citationis edictum
perhemptorie, auctoritate nobis tradite potestatis, predictum ordinem
Templariorum, fratres dicti ordinis et omnes evocandos, ut prima die non
feriata post festum beati Martini hiemale tunc sequens, nunc vero
lapsum, comparerent sufficienter coram nobis Parisius, in aula
episcopali, hora prime, super contentis in dictis litteris apostolicis,
quarum transcriptum vobis misimus, et ea tangentibus, prout justum
esset, processuri. Alioquin ex tunc ad contenta in dictis litteris
apostolicis procederemus previa racione, eorum absencia non obstante.
Requisivimus insuper, et dicta auctoritate districte mandavimus, quod
vos et vestrum singuli, quam prius comode possetis, faceretis [p. 48]
predicte citationis nostre edictum, cum ad vos pervenisset, publice ac
solempniter fieri legi, recitari ac publicari clero et populo, in
cathedralibus, et magnis collegiatis ecclesiis, et scolis ubi est
studium generale, et in curiis officialium vestrorum, civitatum et
diocesium vestrarum, et in principalibus domibus ejusdem ordinis in
dictis vestris civitatibus et diocesibus constitutis, ac in locis in
quibus fratres ipsius ordinis capti tenebantur, in eis prout hec et alia
in nostris litteris quas vobis tunc super hiis [destinavimus?] plenius
continentur. Verum cum quam plures ex vobis nullo modo, et alii confusse
et minus plene, licet aliqui satis bene, nobis rescripseritis de
publicacione predicti nostri edicti, et nonnulli minus advertentes
qualiter nos contra singulares fratres et personas dicti ordinis, contra
quos vos archiepiscopi et episcopi inquirere debetis, nullatenus
inquirere intendebamus nec poteramus, juxta formam commissionis nobis
facte, sed contra ordinem, ut est dictum, intellexisse forsitan
videantur, quod nos contra singulares personas et fratres predictos
inquirere intenderemus de factis singularibus eorumdem, et quod ad nos
venire necessario tenerentur, quod nequaquam nostre intencionis extitit
nec existit, sed ut venire, si qui essent, qui voluntarie vellent pro
dicto ordine respondere, juxta formam litterarum apostolicarum nobis
super hec directarum;--adhuc ex superhabundanti, et ut maturius
procederemus, vocamus et citamus iterato peremptorie, auctoritate nobis
tradite potestatis, per hoc publicum nostre citationis edictum, prefatum
ordinem Templariorum, fratres dicti ordinis et omnes evocandos quorum
interest evocari, quatenus prima die juridica post instans festum
Purificacionis beate Marie Virginis compareant sufficienter coram nobis
Parisius, in aula episcopali, hora prime, ut super contentis in dictis
litteris apostolicis et ea tangentibus, prout justum fuerit, procedatur.
Alioquin ex tunc ad contenta in dictis litteris apostolicis racione
previa procedemus, eorum absencia non obstante. Rursus citamus, et per
vos citari mandamus in generali, sub penis canonicis quibuscumque, omnes
ecclesiasticas ac seculares personas, que de dicto Templariorum [p. 49]
ordine non sunt (de quibus Templariis quos expedire videbimus per alias
nostras litteras intendimus evocare), cujuscumque status, dignitatis,
condicionis et religionis fuerint, in regno Francie existentes, que
veritatem noverint de criminibus eidem ordini impositis vel eorum aliquo
de quibus fit mencio in litteris apostolicis antedictis, et specialiter
de apostasia a fide, ydolatria, heresi et peccato contra naturam, ut
eisdem loco et tempore, personaliter, sub penis predictis, compareant
coram nobis, perhibituri super predictis testimonium veritati. Porro, ut
predicta ad dictorum ordinis fratrum, ac omnium evocandorum et
quorumcumque noticiam publicam deferantur, circumspectionis vestre
prudenciam, auctoritate apostolica requirimus et in virtute sancte
obediencie districte injungimus et mandamus quatenus quam prius comode
potueritis, faciatis supradicta, cum ad vos pervenerint, publice ac
solempniter fieri legi, recitari et publicari clero et populo in
suprascriptis locis, et specialiter in locis in quibus fratres ipsius
ordinis capti tenentur, in presencia eorumdem, et in aliis magnis locis
de quibus vobis videbitur expedire. Et si aliqui ex fratribus dicti
ordinis qui capti tenentur, dicant vel dixerint se velle pro dicto
ordine respondere vel ipsum defendere, ipsos ad nos immediate Parisius
sub tuta et fida custodia transmitti requiratis per gentes regias, et
custodibus eorumdem, ut in premissis et ea tangentibus, prout justum
fuerit, procedatur. Nos autem predictis gentibus regiis et custodibus
damus (presentibus nostris litteris, ut predicta compleant) in mandatis,
ac eciam super hiis dominus Rex Francorum illustris predictis gentibus
suis scribit. Vos vero certificetis nos de omnibus que feceritis super
predictis, et si qui et quot fratres dicti ordinis in vestris
civitatibus et diocesibus tenebantur, et si quid et que dixerint ad
predicta de premissis omnibus et singulis facientes ad cautellam fieri
publica instrumenta, que manu publica consignata vel sigillis autenticis
communita, in dicto termino vel ante, per aliquem vestrum ydoneum,
certum et tutum nuncium, Parisius nobis vel nostrum alteri transmitatis,
ita solerter super hiis vos habentes, quod de diligencia [p. 50]
commendari et de negligencia redargui minime valeatis. Nec volumus vos
latere, quod illi ex vobis qui negligentes in premissis fuerint,
ulcionem canonicam et indignacionem sedis apostolice poterunt merito
formidare. Sane easdem litteras earum reddi precipimus portitori, quarum
presentacioni vestras litteras concedatis eidem, in omnes et singulos
qui execucionem presencium litterarum, directe vel indirecte, publice
vel occulte, per se vel per alium seu alios, turbare vel impedire
quomodolibet, seu in eis aliquid immutare, vel contra ejus voluntatem
auferre vel detinere presumpserint, in hiis scriptis excommunicacionis
sentenciam proferentes. In quorum omnium testimonium sigilla nostra
presentibus litteris duximus apponenda. Actum et datum Parisius, in
dicta episcopali aula, die vicessimo octavo Novembris, anno Domini
millesimo CCC nono, indictione octava, pontificatus sanctissimi patris
et domini domini Clementis Pape quinti anno quinto.
Porro quia mittere predictum edictum fuisset inutile, quoad illos qui
capti tenentur et pro defensione dicti ordinis se velle venire
responderunt ad presenciam eorumdem dominorum commissariorum, nisi
fuissent qui predictos captos ad eos Parisius sub fida et tuta custodia
adduxissent, volentes ut dictum citacionis eorum edictum debitum
sortiretur effectum, obtinuerunt a predicto domino Rege Francorum
illustri, qui in premissis se favorabiliter prebuit, et benignum pro
adductione fratrum dicti ordinis detentorum qui venire vellent ad
dominos commissarios supradictos pro defensione ordinis supradicti
evectionibus et expensis ministrandis eisdem ac custodia eorumdem,
dirigi litteras suas regias omnibus senescallis et ballivis regni sui,
tenorem qui sequitur continentes:
Philippus Dei gracia Francorum Rex, Rothomagensi, de Gizorcio et Cadomi
ballivis et eorum loca tenentibus, salutem. Cum dilecti et fideles
archiepiscopus Narbonensis, Bajocensis, Mimatensis et Lemovicensis
episcopi, ac discreti viri Matheus de Neapoli majoris Caleti
Rothomagensis, Johannes de Mantua Tridentine, et Johannes de [p. 51]
Monte Lauro Magalonensis ecclesiarum archidiaconi, una cum magistro
Guillelmo Agarni preposito Aquensi, legittime excusato, cum illa
clausula, Quod si non omnes, etc. ad inquirendum contra ordinem Templi
in regno nostro Francie per sedem apostolicam deputati, speciales amici
nostri, dudum omnibus archiepiscopis et episcopis regni ejusdem, eorum
vicariis et officialibus, dederunt in mandatis, ut publicum sue
citacionis edictum, quod fecerant pro procedendo in dicto negocio juxta
mandatum a dicta sede apostolica eis missum, in suis cathedralibus et
magnis collegiatis ecclesiis, et scolis ubi est studium generale, ac
curiis officialium suorum, in principalibus domibus ejusdem ordinis in
suis civitatibus et diocesibus constitutis, facerent solempniter
publicari, legi et exponi, et inde fieri publica instrumenta, et nunc
hoc idem mandant fieri in locis in quibus Templarii capti tenentur,
prout in litteris eorumdem plenius continetur, ac nonnulli Templarii
dixerint et responderint, quod si possent et facultatem haberent,
libenter venirent ad presenciam eorumdem, dictum Templi ordinem
defensuri, prout in quorumdam archiepiscoporum et episcoporum vel eorum
officialium responsionibus continetur, vobis et vestrum cuilibet
mandamus, quatenus omnes Templarios in ballivis vestris detentos qui
sponte, voluntarii et sine coactione ad archiepiscopum, episcopos et
archidiaconos supradictos, pro deffendendo prefatum ordinem, non se aut
alios singulares personas (cum deputati predicti contra fratres
singulares dicti ordinis aut de hiis que ipsos tangunt tanquam
singulares personas, inquirere non intendant nec possint, secundum a
predicta sede traditam sibi formam), Parisius ad presenciam deputatorum
ipsorum, sub tam fida, tuta et certa custodia quod non possint aufugere,
et ita caute et segregatim, quod se invicem non valeant subornare, aut
aliquas collusiones, falsitates, machinaciones aut subterfugia
fabricare, per que inquisicionis predicte negocio impedimentum
prestetur, faciatis adduci sine dilacione aut contradicione quacumque,
ita quod ad primam diem juridicam post instans festum Purificacionis
beate Marie Virginis, quam idem deputati ad procedendum in dicto negocio
assignarunt, se possint eorum conspectui presentare, facientes [p. 52]
nichilominus eis et ipsorum conductoribus sine deffectu de ydoneis
expensis et evectionibus provideri. Damus autem administratoribus
bonorum dicti ordinis et omnibus deputatis ad custodiam personarum
ipsarum, cujuscumque status existant, tenore presencium in mandatis, sub
omni pena quam possent incurere contrarium faciendo, ut vobis in
premissis omnibus obediant, sicut nobis. Actum Parisius, vicessima sexta
die Novembris, anno Domini millesimo CCC nono.
Item, cum ab aliquibus diceretur, quod custodes dictorum Templariorum,
in aliquibus partibus dicti regni, reddebant se difficiles ad
representandum dictos Templarios ordinariis eorumdem seu eorum gentibus,
quando ex officio ipsorum inquirentes, vel edictum publicare volentes,
necessariam habebant presenciam eorumdem, fuerunt, de voluntate eorumdem
dominorum commissariorum, per venerabilem virum dominum Philippum de
Voeto prepositum Pictavensem, et discretum virum Johannem de Jamvilla
predictos, deputatos ad custodiam predictorum Templariorum in provinciis
Remensi, Senonensi et Rothomagensi, ad tollendum dictum impedimentum,
misse littere continencie infrascripte:
Philippus prepositus ecclesie Pictavensis, ac Johannes de Jamvilla
ostiarius serenissimi principis domini Regis Francorum, ad custodiam,
visitacionem translacionemque personarum Templariorum, in Remensi,
Senonensi et Rothomagensi provinciis, auctoritate apostolica et regia
deputati, universis et singulis superintendentibus custodie Templariorum
custodibusque eorumdem Aurelianis et in Aurelianensi diocesi
constitutis, salutem. Mandamus vobis et vestrum cuilibet, quatenus
quoscumque [quandocumque?] per reverendum patrem dominum Aurelianensem
episcopum, vel per certum mandatum ipsius de quo per litteras ipsius
vobis constabit, fueritis requisiti, liberum accessum ad publicandum,
legendum et denunciandum semel vel pluries litteras apostolicas [p. 53]
seu tenorem ipsarum, et ad exequendum mandatum reverendorum patrum et
dominorum, archiepiscopi Narbonensis, Bajocensis, Mimatensis et
Lemovicensis episcoporum, magistrorum Mathei de Neapoli sacrosancte
Romane ecclesie notarii, Tridentine et Magalonensis archidiaconorum,
auctoritate apostolica ad inquirendum contra ordinem Templariorum et
statum ipsius ordinis deputatorum, sine difficultate qualibet prebeatis,
nullo a nobis alio expectato mandato, ipsosque Templarios eidem
Aurelianensi episcopo vel certo mandato ipsius exhibeatis et
presentetis, et ad certum mandatum ipsius sub fida custodia Parisius
adducatis, quociens ab ipso fueritis requisiti. Mandantes et injungentes
auctoritate predicta administratoribus et curatoribus bonorum Templi
Parisiensis, quatenus vobis pro ipsis sub fida custodia adducendis et
reducendis convenienter provideant de expensis, injungentes nichilominus
omnibus et singulis justiciariis domini Regis, ut vobis in premissis et
premissa tangentibus efficaciter pareant et intendant. Datum et sigillis
nostris sigillatum die Martis in octabis beati Martini hyemalis, anno
Domini millesimo CCC nono.
Acta fuerunt hec anno, indictione, pontificatu, diebus et locis
predictis, presentibus me Floriamonte Dondedei, Bernardo Filholi,
Guillelmo Radulphi, Bernardo Humbaldi, Hugone Nicolai et Johanne Loveti
notariis supradictis.
In ista pagina nichil scriptum est.
Anno Domini millesimo trecentesimo decimo, indictione octava. In Dei
nomine amen. Notum sit universis ac singulis, quod cum reverendi in
Christo patres, domini Dei gracia Narbonensis archiepiscopus, Baiocensis
et Mimatensis et Lemovicensis episcopi, nec non venerabiles viri domini
Matheus de Neapoli majoris Caleti Rothomagensis sedis apostolice
notarius, Johannes de Mantua Tridentine, et Johannes de Monte Lauro
Magalonensis ecclesiarum archidiaconi, ad inquirendum contra [p. 54]
Templariorum ordinem in regno Francie per sedem apostolicam, una cum
venerabili viro magistro Guillelmo Agarni Aquensi preposito, legittime
excusato, cum illa clausula, Quod si non omnes, etc. deputati, vocassent
et citassent perhemptorie auctoritate eis tradite potestatis, anno
Domini millesimo trecentesimo nono, viccessima octava die mensis
Novembris, per publicum citacionis eorum edictum, prefatum ordinem
Templariorum, fratres dicti ordinis, et omnes evocandos quorum interest
evocari, quod prima die non feriata post festum Purificationis beate
Marie Virginis tunc sequens, comparerent sufficienter Parisius in aula
episcopali, hora prime, coram eis, ut super contentis in litteris
apostolicis, eisdem dominis commissariis directis, procederent, ut
justum esset, citassentque omnes et singulos scientes veritatem de
criminibus eidem ordini impositis, ut eisdem die, hora et loco
comparerent coram eis, perhibituri supra predictis testimonium veritati,
requisivissent insuper et mandassent districte predictas citaciones
publice et solempniter per omnes archiepiscopos, episcopos regni
Francie, vicarios seu officiales eorumdem, cum ad eos pervenissent,
fieri legi, recitari ac publicari clero et populo in cathedralibus et
magnis collegiatis ecclesiis, et scolis ubi est studium generale, et in
curiis officialium suorum civitatum et diocesium suarum, et in
principalibus domibus ejusdem ordinis in dictis suis civitatibus et
diocesibus constitutis, ac in locis in quibus fratres ipsius ordinis
capti tenebantur in eis, et quod dicti archiepiscopi, episcopi, vicarii
seu officiales eorum, si qui fratres dicti ordinis dicerent se velle
dictum ordinem deffendere, eos per gentes regias et custodes eorum ad
ipsos dominos commissarios mitti requirerent, per eosdem dominos
commissarios certificarent de hiis que facerent in predictis, prout hec
et alia in litteris eorumdem dominorum commissariorum, sigillis eorum
impendentibus sigillatis, supra in processu registratis, quas prelatis
eisdem, vicariis et officialibus direxerant, plenius continentur.
Tandem adveniente dicto termino, qui fuit tercia die mensis Februarii,
memorati domini archiepiscopus Narbonensis, Baiocensis, [p. 55]
Mimatensis et Lemovicensis episcopi, ac domini Matheus de Neapoli et
Johannes de Monte Lauro, domino Johanne de Mantua quoad istam diem
dumtaxat per discrasiam corporalem se excusante, convenerunt in hora
prime ad dictam aulam domini Parisiensis episcopi. Et memoratus dominus
archiepiscopus ex parte domini Regis Francorum illustris, ut dicebatur,
ad ejus vocatus presenciam, accessit ad eum, excusans se quoad predictam
diem et omnes alios dies quibus eum abesse contingeret, volens quod alii
domini commissarii in dicta inquisicione procedant non obstante ipsius
absencia, nisi ipsum contrarium expresse mandaret, adjiciens quod non
poterat amplius vacare predicta die negocio supradicto, consuluit ut
adhuc continuaretur presens terminus ad dies sequentes. Et cum ceteri
college sui predicti usque ad consummacionem misse majoris, celebrate in
ecclesia beate Marie Parisiensis, expectassent ibidem, et nullus pro
dicto ordine nec de aliis citatis comparerent coram eis, deliberaverunt
et decreverunt concorditer per eos esse expectandum adhuc sequentibus
diebus, cum nondum per antedictos archiepiscopos et episcopos, vicarios
seu officiales eorumdem, ad plenum certifficati fuissent de publicacione
dicte citationis facte et mandate in predicto regno fieri per eosdem,
nec adhuc adducti fuissent, propter inondaciones aquarum, temporis
asperitatem et alia impedimenta que occurrerant propter termini
brevitatem prefixi per eos, nisi pauci ex Templariis propinquis
Parisius, qui dicebantur se obtulisse ad defensionem ordinis memorati.
Unde presentem diem et terminum supradictis, ordini, fratribus et aliis
evocatis prefixum, de benignitate expectandos prorogaverunt usque in
crastinum hora prime, cum continuacione dierum sequentium quamdiu
placeret eisdem.--Acta fuerunt hec in predicta camera adherente aule
episcopali predicte, anno Domini millesimo trecentesimo nono, indictione
octava, die tercia supradicti mensis Februarii, in presencia
venerabilium virorum magistrorum Amisii de Aurelianis archidiaconi
Aurelianensis, Guaufredi Zalup canonici Peronensis, et mei Floriamonti
Dondedei de Mantua notarii, ac Bernardi Filioli, Hugonis Nicolai,
Guillelmi Radulphi, Bernardi Humbaldi, Johannis de Fellinis et [p. 56]
Johannis Loveti notariorum in causa predicta.
Post hec, in crastinum, scilicet die Mercurii post festum Purificationis
beate Marie, supradicti domini commissarii, archiepiscopus Narbonensis,
Baiocensis, Mimatensis et Lemovicensis episcopi, Matheus sedis
apostolice notarius, archidiaconi Tridentinus et Magalonensis, hora
prime, ad dictam aulam episcopalem convenientes et in camera propinqua
dicte aule se recipientes, examinatis rescriptivis multorum prelatorum
super publicacione secundi edicti citationis ordinis Templi, ex causis
supradictis, in continuacione facta die Martis proximo precedenti, cum
nullus compareret coram eis, et missa major in ecclesia beate Marie
celebrata esset, continuaverunt et prorogaverunt usque ad diem Jovis
sequentem hora prime.--Actum me presente et aliis notariis memoratis.
Die Jovis vero subsequenti excusavit se dominus Narbonensis quoad
predictam diem, et ceteri domini commissarii ad predictum locum
convenientes hora prime, expectato usque ad finem misse majoris, nullo
comparente, ex causis predictis, continuaverunt et prorogaverunt, ut
supra, usque in crastinum, hora prime, precipientes preposito Pictavensi
et Johanni de Jamvilla custodibus dictorum Templariorum, quod in
crastinum adducerent coram eis in eodem loco Templarios qui de diocesi
Matisconensi adducti fuisse dicebantur et se obtulisse ad defensionem
ordinis memorati.--Acta fuerunt hec in predicta camera, me absente,
presentibus omnibus aliis notariis supra proximo nominatis, excepto
Nicolao Constanciensi, ut ibidem postea retulerunt.
Die vero Veneris sequenti, sexta videlicet die mensis Februarii,
convenerunt omnes supradicti domini commissarii in eodem loco. Sed cum
dominus Narbonensis vocatus diceretur esse a predicto domino Rege,
recedens excusavit se quoad predictam diem, consenciens quod [p. 57]
omnes et singuli fratres Templi, qui dicebantur esse vel adducti fuisse
Parisius, qui dixerant se velle ordinem defendere supradictum,
adducerentur ad presenciam eorumdem dominorum commissariorum, et
singulariter requirerentur si volebant ordinem defendere antedictum, et
eorum responsio et nomina redigerentur in scriptis; et ita decreverunt
et deliberaverunt omnes predicti domini commissarii, post predicti
domini Narbonensis recessum, esse faciendum. Et eadem die fuerunt simul
adducti omnes infrascripti fratres ad presenciam dictorum dominorum
commissariorum, et postmodum singulariter et separatim interrogati omnes
et singuli (reliquis in una parte camere simul remanentibus, et illo qui
interrogabatur coram dictis dominis commissariis existente, et post
responsionem ad aliam cameram eunte), si volebant ordinem defendere
supradictum. Per quos fuit responsum ut sequitur:
Frater Guillelmus de Gurrisaco Eduensis diocesis respondit, quod volebat
defendere ordinem supradictum, potissime in hiis que viderat a triginta
annis citra, quibus fuerat in dicto ordine, sed non mala puncta dicti
ordinis, si qua in eo sunt, quod non credit, nec malas personas dicti
ordinis.
Frater Hugo Bossa Eduensis diocesis respondit, quod bene volebat
defendere dictum ordinem, secundum illa que sciebat et viderat in ipso
ordine, a decem annis citra, per quos in eodem steterat citra mare, sed
nolebat defendere aliqua mala puncta, si qua erant in eo.
Frater Johannes de Corbinhiaco Eduensis diocesis respondit se velle
deffendere ordinem supradictum, quia nullum malum sciebat in eo.
Supradicti vero tres erant fratres servientes.
Frater Nicolaus de Riperia presbyter, Eduensis diocesis, et frater
Stephanus de Prelomoniay, et frater Petrus de Ruciaco servientes,
Eduensis diocesis, responderunt se ordinem velle deffendere supradictum,
et frater Petrus de la Limay Lugdunensis diocesis respondit idem pro
posse suo; et erat frater serviens.
Frater Aymo de Compen Lugdunensis diocesis, et frater Poncius de [p. 58]
Mallo passu Aniciensis diocesis, et frater Clemens de Branccio Eduensis
diocesis, fratres servientes, responderunt se velle ordinem deffendere
supradictum; et frater Johannes de Cisseyo Eduensis diocesis, serviens,
idem pro posse suo.
Frater Matheus de Corbono Lingonensis, frater Hugo de Same Cricon
Eduensis, frater Johannes de Monte Belleti Matisconensis, et frater Hugo
de Buris Lingonensis diocesium, servientes, responderunt quod volebant
deffendere ordinem supradictum.
Frater Gerardus le Lorinhe Tullensis diocesis respondit, quod nolebat
ordinem deffendere supradictum, quia valde malus erat, et multa mala
puncta erant in eo.
Acta fuerunt hec in predicta camera, predictis die, etc., presentibus me
Floriamonte et aliis notariis supra proximo nominatis, excepto Nicolao
Constanciensi.
Die Sabati sequenti, septima videlicet die mensis Februarii, fuerunt
adducti in predicta camera coram dictis dominis commissariis, exceptis
dominis Lemovicensi et archidiacono Tridentino, quia nondum ibidem
venerant, insimul infrascripti Templarii, qui dicebantur fuisse adducti
de diocesi Claromontensi, videlicet fratres Andreas Jacoti, Stephanus
Labossilha, Bernardus Charnerii, Johannes de Orto, Durandus Audebertus,
Petrus de Bretona fratres servientes, Claramontensis diocesis; Petrus
Bossa presbyter, Gerardus Besso, Bertrandus Amblardi, Petrus de
Mantuhaco, Bonetus Sansauholi, Bonetus Cassagnoli, Johannes Lemosis
fratres servientes, ejusdem diocesis; Johannes de Mallamorte, Johannes
de Zelzils, Johannes de Bellafage et Gilbertus Lafon fratres servientes,
Lemovicensis diocesis. Qui omnes singulariter et segregatim interrogati
a dictis dominis commissariis, si volebant ordinem deffendere,
responderunt quod sic.
Acta fuerunt hec die et loco predictis, presentibus omnibus notariis
supra proximo nominatis, me et Bernardo Filhioli exceptis, prout postea
retulerunt.
Post hec, cum predicti domini archiepiscopus Narbonensis, [p. 59]
Baiocensis et Mimatensis episcopi, vocati essent ad presenciam regiam,
excusaverunt se quoad ea que restabant agenda eadem die, rogantes
ceteros collegas eorum, quod facerent adduci coram se alios Templarios
qui de dicta diocesi Claromontensi dicebantur fuisse adducti, et quod
scirent si volebant ordinem deffendere supradictum, quia iste non erat
actus in quo omnes dicti commissarii haberent ex necessitate adesse.
Postque recessit eciam ex causa necessaria, ut dicebat, dictus dominus
Matheus de Neapoli, et fuerunt simul adducti ad presenciam dictorum
dominorum Lemovicensis episcopi et Tridentini ac Magalonensis
archidiaconorum, infrascripti fratres, scilicet fratres Guillelmus de
Cambonent Lemovicensis, Bertrandus de Sartigiis Claramontensis,
Aymericus de Capiaco Lemovicensis, Andinus de Vendaco, Petrus la
Colongna Claramontensis, Bernardus de Bort Lemovicensis, Galterus de
Massi Gelbenensis diocesium milites, Stephanus de Gardia presbiter,
Petrus de Brolio, Guillelmus de Boncino, Guillelmus de Sprimassa
Claramontensis diocesis, Bossa Coeta, Guillelmus de Podio Vignali,
Petrus de Vernogia, Guillelmus Bremaz et Girbertus la Porta Lemovicensis
diocesis. Qui omnes et singuli singulariter et separatim interrogati a
dictis dominis commissariis, si volebant dictum ordinem deffendere,
responderunt quod sic.
Actum me et omnibus notariis presentibus supra ultimo nominatis.
Die Dominica sequenti, nichil fuit actum, propter reverenciam diei.
Die Lune sequenti, que fuit nona dies mensis Februarii, fuerunt simul
adducti ad presenciam, dictorum dominorum commissariorum, absentibus
dominis Narbonensi et Baiocensi, de diocesi Senonensi fratres Jacobus de
Chamar Senonensis, Johannes de Vernosio Laudunensis, Galterus de Villers
Bissuntinensis, Johannes de Ausato Tornacensis, Jacobus de Rubeo Monte
Lingonensis diocesium, et Addam de Cathalone. Qui singulariter et
separatim requisiti a dictis dominis commissariis, an vellent [p. 60]
ordinem Templi deffendere ab hiis que sibi imponebantur, responderunt
quod sic, et erant fratres servientes.
Eadem die fuerunt simul adducti in eodem loco ad dictos dominos
commissarios, de diocesi Ambianensi fratres Nicolaus Versequi, Alinus de
Templamars, Anricus de Erdenbort, Jacobus Cohadebur, Johannes de
Vertimare, Petrus Capoins Tornacensis, Anricus de Brabancia Leodicensis,
Anricus de Platea Cameracensis, Bernardus de Castre, Arnulphus Brem
Morinensis diocesium, Philippus de Duaco Atrabatensis diocesis
servientes, et Egidius de Perbona Trajectensis diocesis presbyter.
Qui omnes sigillatim et segregatim requisiti, responderunt se velle
deffendere dictum ordinem, secundum quod fuerunt recepti in eo et sicut
eum servaverant, et pecierunt omnes sibi ministrari ecclesiastica
sacramenta tanquam bonis et fidelibus Christianis.
Eisdem die et loco fuerunt simul adducti coram dictis dominis
commissariis infrascripti, qui tenebantur capti in diocesi Parisiensi,
et sigillatim ac separatim requisiti si volebant dictum ordinem
deffendere, responderunt ut sequitur:
Fratres Oddo de Nantolio, Thericus de Valle Bellant Suessionensis
diocesis, servientes, responderunt se velle deffendere ordinem
supradictum.
Frater Vernondus de Santoni, ejusdem diocesis, serviens, respondit quod
nichil sciebat in ordine nisi bonum, et dicebat se non intelligere quid
volebat dicere: deffendere.
Frater Lambertus de Cormeles serviens, ejusdem diocesis, respondit quod
non deffenderet dictum ordinem, nec sciret, cum non sit clericus, sed si
aliquid mali sibi imponeretur, se deffenderet prout posset et sciret.
Fratres Anricus de Castellione Constanciensis, Stephanus de Sanceyo
Trecensis, P. de Mayson Vinhier Chathalonensis, Matheus de Cayneyo
Belvacensis diocesium, responderunt quod volebant ordinem deffendere
supradictum.
Frater de Britinhiaco Lingonensis diocesis dixit, quod vult [p. 61]
deffendere in quantum tangit se.
Frater Thomas de Casnay Belvacensis diocesis, serviens, respondit quod
nunquam vidit in ordine nisi bonum, quod non posset nec sciret eum
deffendere si aliquis aliquod malum diceret vel malus esset, sed se
ipsum vult deffendere.
Frater Johannes de Nigra curia Laudunensis diocesis respondit, quod vult
deffendere modis quibus melius poterit, et peciit ecclesiastica
sacramenta.
Frater Nicolaus de Maynilio Ambianensis diocesis respondit, quod vult
deffendere, et peciit ecclesiastica sacramenta.
Frater Galterus de Buris Lingonensis diocesis respondit, quod vult
deffendere, in quantum poterit.
Frater Petrus de Enapes Laudunensis diocesis dixit, quod vult deffendere
personam suam.
Eadem die fuerunt simul adducti in eodem loco ad dictos dominos
commissarios fratres subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de
diocesi Turonensi, videlicet fratres Gerardus de Cabilone Cabilonensis
diocesis, qui ad interrogacionem et requisicionem eorumdem dominorum
commissariorum respondit, quod volebat deffendere dictum ordinem, in
quantum posset et sciret.
Guido de Tonaco Eduensis diocesis respondit, quod volebat deffendere,
quantum pertinebat ad se.
Guillelmus de sancto Leonardo Eduensis diocesis respondit, quod volebat
deffendere, in quantum posset, deberet et sciret.
Petrus de Pedagio Eduensis diocesis respondit se velle deffendere in
quantum ad se pertinet.
Gaufredus de Malomonte Turonensis diocesis respondit se velle
deffendere, in quantum ad se pertinet et de racione faciendum esset.
Petrus Trecie Turonensis diocesis respondit se velle deffendere, in
quantum ad se pertinet, cum nichil mali sciat in ordine.
Andreas Beri Briocensis diocesis respondit se velle deffendere, in
quantum ad se pertinet, et non ordinem.
Raynardus Baliani Laudunensis diocesis respondit, quod vult [p. 62]
deffendere dictum ordinem, in quantum poterit et sciet, quia nichil mali
scit in eo.
Johannes Coyfer Turonensis diocesis respondit, quod vult deffendere, in
quantum ad se pertinet, cum nichil mali sciat in ordine.
Raynandus de Bonis Bituricensis diocesis respondit se velle deffendere,
in quantum ad se pertinet, cum nichil mali sciat in dicto ordine.
Martinus de Lineriis Bituricensis diocesis respondit se velle
deffendere, in quantum posset et sciret.
Symon de Lineriis Bituricensis diocesis respondit se velle deffendere,
in quantum ad se pertinet, quia nunquam vidit nisi bonum in ordine.
Petrus Maliani Lemovicensis diocesis respondit, quod volebat deffendere,
et respondere pro ordine, in quantum ad se pertineret.
Johannes Malon Turonensis diocesis vult ordinem, ut dixit, deffendere,
quia nunquam vidit in ordine nisi bonum.
Johannes Dusseam Carnotensis diocesis dixit se velle deffendere ordinem,
quia nunquam vidit nec scit nisi bonum in eo.
Petrus Foberti Turonensis diocesis vult ordinem, ut dixit, deffendere,
sicut poterit et tenetur.
Johannes la Chara diocesis Turonensis dixit se velle ordinem deffendere,
in quantum poterit et debebit, cum reputet ordinem ipsum bonum.
Guillelmus de Blere Turonensis diocesis respondit, quod volebat ordinem
deffendere, in quantum poterit et ad eum pertinebit, quia nil mali
sciebat in eo.
Eisdem die et loco, coram dominis commissariis supradictis fuerunt
adducti de sancto Martino de Campis Parisiensi fratres Egidius curatus
de Cysimonte, presbyter, Ambianensis diocesis; Robertus Cavalerii
presbiter, curatus ecclesie sancti Johannis evangeliste, de valle Agie
Rothomagensis; Robertus de Corenflos presbiter, curatus ecclesie [p. 63]
de Brali, Ambianensis; Reynardus de Cuneriis miles, Belvacensis;
Guillelmus de Platea de Belvaco preceptor de Cysimonte; Anricus de
Conpendio Suessionensis, Bertaldus de Somerens Ambianensis, Johannes de
Bulle Noncia Belvacensis, Philippus de Manino Morinensis, Petrus le Gris
Noviomensis, Johannes de sancto Justo Belvacensis, Martinus de Marsiliis
Belvacensis, Michael Mosset Ambianensis, Petrus de Verenis Trecensis,
Decanus de Chifelli Remensis diocesium.
Qui sigillatim et separatim requisiti a dictis dominis commissariis, an
vellent ordinem Templi ab hiis que sibi imponebantur deffendere,
responderunt quod sic, et pecierunt sibi ministrari ecclesiastica
sacramenta.
Acta fuerunt hec, predictis die et loco, presentibus me Floriamonte,
Nicolo Constanciensi et aliis notariis supra proximo nominatis, hoc
salvo quod dictus Nicolaus non interfuit interrogacioni XVIII fratrum de
Senonensi et Ambianensi diocesibus adductorum.
Die Martis sequenti, que fuit decima dies dicti mensis Februarii,
fuerunt simul adducti in eodem loco ad dictos dominos commissarios,
absentibus dominis Narbonensi et Baiocensi et domino Tridentino, de
diocesi Nemausensi fratres: Albertus de Canellis miles, Aquensis;
Guillelmus de Ranco Uticensis, Jacobus Calhardi Magalonensis, Petrus de
Agusano Nemausensis, Johannes de Tribus viis Magalonensis, Poncius
Pisani Magalonensis, Petrus Gibellini Nemausensis diocesium.
Qui sigillatim et separatim requisiti a dictis dominis commissariis, an
vellent ordinem Templi defendere ab hiis que sibi imponebantur,
responderunt quod sic.
Eisdem die et loco, coram dominis commissariis antedictis et domino
archidiacono Tridentino superveniente, fuerunt adducti de diocesi
Senonensi fratres Egidius de Valencenis presbyter, Cameracensis;
Tierricus de Remis, et Johannes Borleta, Travensis diocesis; Constancius
de Biceyo Lingonensis, Anricus li Abes Laudunensis; Nicolaus de [p. 64]
Ambianis, qui respondit velle defendere, prout ordo traditus sibi fuit;
Johannes de Biersi Tornacensis, Johannes de Pruino Senonensis, Johannes
de Parisius, Bertrandus de Montinhiaco Laudunensis diocesium. Qui
sigillatim et separatim requisiti a dictis dominis commissariis, an
vellent ordinem Templi ab hiis que sibi imponebantur defendere,
responderunt quod sic. Adjecit tamen Johannes de Bersi: Pro posse. Et
pecierunt ecclesiastica sacramenta.
Eisdem die et loco, coram dominis commissariis eisdem fuerunt adducti de
Monte Leterico Parisiensis diocesis fratres Lambertus de Toysiaco
Eduensis, Johannes de sancto Remigio Suessionensis, Milo de sancto
Friachio presbyter, Meldensis; Guido de Ferreriis presbyter,
Parisiensis; Gerardus de Lingonis presbyter, Laurencius de Crenoy
Lingonensis, Johannes de Poysson Lingonensis, Radulphus du Carrel
Rothomagensis diocesium. Qui sigillatim et separatim requisiti a dictis
dominis commissariis, an vellent ordinem Templi ab hiis que sibi
imponebantur defendere, responderunt quod sic.
Eisdem die et loco, fuerunt adducti coram eisdem dominis commissariis
fratres subscripti de Templo Parisiensi, videlicet fratres Thomas de
Jemval presbyter, Ambianensis; Johannes Vomberti Ambianensis, Gerardus
de Somons Belvacensis, Marcilius de Fleyo Cenomanensis, Radulphus de
Grandi Villarii Ambianensis, Guillelmus de Mayravent Petragoricensis,
Theobaldus de Plomione Laudunensis, Guillelmus de Latigniaco Sico
Meldensis, Johannes de Osqueriis Leodiensis; Poncius de Buris presbyter,
Lingonensis; Stephanus de Turno presbyter, Parisiensis; Albertus de
Germilla Cathalanensis, Johannes de Genefle Leodiensis, Ricardus de
Caprosia Parisiensis; Johannes Braz de Fer presbyter, Ambianensis;
Johannes Vassal presbyter, curatus ecclesie de Valle Camulla,
Constanciensis; Gossoynus de Brugis Tornacensis, Johannes Dorbis
Meldensis, Guillelmus de Verrinis Silvanectensis, Orricus de Precingie
Lingonensis, Guillelmus Brioys Meldensis, Thomas dictus Cames
Belvacensis, Johannes de Noviomo, Radulphus de Pont Frenoy [p. 65]
Silvanectensis, P. de Charuto Senonensis diocesium, P. de Bononia
presbyter et procurator ordinis in curia Romana, ut dicebat; P. de
Grimenilio presbyter Belvacensis, P. de Blesis presbyter Carnotensis,
Thomas de Martinhiaco presbyter Laudunensis, Humbertus de Torbone miles
Viennensis, P. de Symeyo miles Viennensis, Robertus de Mont Boin
Senonensis, Egidius de Cantuco Senonensis, Johannes Bersi Suessionensis,
Christianus de Biceyo Lingonensis diocesium. Qui singulariter et
separatim interrogati, si volebant dictum ordinem Templi defendere,
dixerunt et responderunt quod sic.
Item, et frater P. de sancta Gressa Ambianensis diocesis, qui in habitu
laycali existens, dixit quod non fuerat in dicto ordine nisi per IIII
menses ante capcionem fratrum, et nolebat defendere ordinem supradictum.
Item, et frater J. le Gabeer Ambianensis diocesis, qui dixit quod
volebat defendere dictum ordinem pro tempore quo fuerat in eo.
Eisdem die et loco fuerunt adducti coram eisdem dominis commissariis
fratres subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de Aciis Parisiensis
diocesis, videlicet fratres Raynaldus de Pruino presbyter Senonensis,
Johannes de Mortuo Fonte presbyter Suessionensis, Johannes Ducis
Parisiensis, Matheus de Atrabato, Robertus Vavassor Ambianensis,
Guillelmus Espanbart Constanciensis, Jacobus de Rupella Bisuntinensis,
Radulphus de Grandi Villarii Ambianensis, Symon lo Reppe Tornacensis,
Gosso de Gandano Tornacensis, P. de Serra Trecensis, Johannes de Ressi
Lingonensis, Bertrandus Coquardi Ambianensis, Constancius de Brecenay
presbyter curatus ecclesie de Coleurs Senonensis, Girardus de Genefle
Leodiensis, Michael de sancto Maninio Ambianensis, Addam de Versiaco
Suessionensis, Raynaldus de Fontaynes Lingonensis, et Johannes de
Foresta dicte Lingonensis diocesium. Qui sigillatim et separatim
requisiti a dictis dominis commissariis, si volebant defendere dictum
ordinem, responderunt quod sic, et pecierunt ecclesiastica sacramenta,
et laxacionem carcerum. Acta fuerunt hec predictis die et loco, [p. 66]
presentibus me Floriamonte et aliis notariis supra proximo nominatis,
excepto Nicolao Constanciensi.
Post hec, die Jovis sequenti, que fuit XII dies mensis Februarii, in
eadem camera aule episcopalis, fuerunt simul adducti coram dictis
dominis commissariis, exceptis dominis Narbonensi et Baiocensi
excusatis, fratres subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de Corbolio
Parisiensis diocesis, videlicet fratres Robertus de Dormeliis presbyter
Senonensis, Johannes Canho de Rusiaco Parisiensis, Robertus le Sech de
Ambleyvilla Rothomagensis, et Robertus Flamengi Tornacensis diocesium;
ac fratres subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de baylia de
Chaumont Senonensis diocesis, videlicet fratres Guillelmus de Buris
Lingonensis, Thericus de Saxonia miles Magdebrugensis, Arbertus de
Yengentis presbyter curatus de Ayanceriis Lingonensis, Nicolaus de
Monsamon Lingonensis, Julianus de Cuceyo presbyter Lingonensis, Johannes
de Volenis presbyter Lingonensis, Nicolaus de Sanceyo presbyter
Trecensis, Petrus de Summavera presbyter Trecensis, Aymo de Buris
Lingonensis, Johannes Lemainle Laudunensis, Guido de Acoliis
Lingonensis, Johannes de Jemvilla Cathalanensis, Evrardus de Domibus
Lingonensis, Robertus de Biceyo Lingonensis, Thomas de Charmolhis
Lingonensis, Petrus de Villa Soterra Trecensis, Guillelmus de Muciaco
Lingonensis, Thericus le Moys Lingonensis, Robertus de Moceyo Trecensis,
Petrus de Cheriaco Noviomensis, Johannes le Brecel Lingonensis, Anricus
Lalamans Maganensis[?], Stephanus de Espanheyo Lingonensis, Johannes de
Richenbort Lingonensis, Johannes de Villa Sotera Trecensis, Durandus de
Turachac Cabilonensis, Humbertus Fabri Cathalanensis, Theobaldus de
Relanco Lingonensis, Johannes Corbeo Lingonensis, Guillelmus de Foresta
Lingonensis, Oddo de Bello Camino Lingonensis, Johannes de Foresta
Lingonensis, et Nicolaus Musardi Trecensis diocesium. Qui omnes
sigillatim et separatim per se, et dictus Anricus Lalamans per
interpretem, a dictis dominis commissariis requisiti, si volebant
defendere dictum ordinem, responderunt quod sic, petentes cum [p. 67]
instancia habitus suos sibi restitui, et eis ministrari ecclesiastica
sacramenta.
Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte et
aliis notariis supra proximo nominatis, excepto Nicolao Constanciensi.
Postmodum die Veneris sequenti, que fuit XIII dies dicti mensis
Februarii, in dicto loco fuerunt simul adducti de sancto Dionysio
Parisiensis diocesis coram ipsis dominis comimissariis, exceptis dominis
Narbonensi et Baiocensi et archidiacono Tridentino, fratres Thomas
Morelli de Bragella presbyter curatus ecclesie de Somorens Ambianensis
diocesis, Johannes de Sivriaco Senonensis, Bricius de Buris Lingonensis,
Parisius de Buris Lingonensis, Johannes de Baro stiper Albam
Lingonensis, Jacobus Gerbe Trecensis, et Thomas Cavalier Ebroicensis
diocesium. Qui sigillatim et separatim requisiti, si volebant dictum
ordinem defendere ab hiis que sibi imponebantur, responderunt quod sic,
asserens dictus frater Johannes de Barro quod ipse fuerat questionatus
ter, et fuerat in pane et aqua duodecim septimanis, et pecierunt ipse et
frater Jacobus Gerbe predictus ecclesiastica sacramenta.
Eisdem die et loco fuerunt simul adducti coram eisdem dominis
commissariis fratres subscripti, qui adducti dicebantur de Coflant
Parisiensis diocesis, videlicet fratres Johannes de Gisiaco presbyter
Laudunensis, Jacobus de Villaribus Ducis Lingonensis, Reginaldus de
Ploysiaco Suessionensis, Robertus de Pontissera Rothomagensis, Stephanus
de Bavenas Bisuntinensis, et Baldoynus de Gisiaco Laudunensis diocesium.
Qui sigillatim et separatim interrogati a dictis dominis commissariis,
si volebant dictum ordinem deffendere ab hiis que sibi imponebantur,
responderunt quod sic.
Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte et
aliis notariis supra proximo nominatis.
Die Sabati sequenti, que fuit XIIII dies dicti mensis Februarii, fuerunt
simul adducti in eodem loco coram dictis dominis, Mimatensi, [p. 68]
Lemovicensi episcopis, et domino Matheo, fratres subscripti, qui adducti
fuisse dicebantur de diocesi Belvacensi, videlicet fratres Johannes de
Chames Ambianensis, et Johannes de Naris in valle presbyter Ambianensis,
et incontinenti, coram dictis dominis et archidiacono Tridentino, qui
tunc venit, fratres Guillelmus de Maynillio Abbrici presbyter
Parisiensis, Bartholomeus de Volenis Laudunensis, Johannes Fort de vin
Altisiodorensis, Dominicus de Divione Lingonensis, Henricus de Favarolis
Lingonensis, Nicolaus de Varlin Belvacensis, Philippus de Versine
Belvacensis, et Robertus de Brioys Senonensis diocesium. Qui
singulariter et separatim requisiti et interrogati a dictis dominis
commissariis, si volebant dictum ordinem defendere ab hiis que sibi
imponebantur, responderunt quod sic, dicens dictus frater J. de Chames:
Usque ad mortem.
Item, frater Adam de Inferno, cum eisdem adductus, Noviomensis diocesis,
et simili modo interrogatus, dixit quod volebat defendere dictum
ordinem, prout sibi fuit traditus et ipse eum recepit.
Eisdem die et loco fuerunt simul adducti coram eisdem dominis
commissariis fratres subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de
Vidriaco Cathalanensis diocesis, videlicet fratres Nicolaus de Marra
presbyter curatus ecclesie de Romanis Remensis, Petrus de Sarnayo
Ambianensis, et incontinenti coram dictis dominis, et archidiacono
Magalonensi, qui tunc venit, fratres Johannes de Dormays Remensis,
Philippus de Troys Fons Trecensis, Droco de Sernayo Ambianensis,
Dominicus de Verduno, P. de Monte Coyni Meldensis, Petrus de Cathalone,
et Johannes Davise Cathalanensis diocesium. Qui sigillatim et separatim
requisiti a dictis dominis commissariis, an vellent dictum ordinem ab
hiis que sibi imponebantur defendere, responderunt quod sic, quia
nunquam in dicto ordine viderunt nisi bonum. Dixerunt tamen custodes
eorum quod frater Johannes de Manberchim, de communia istorum, remansit
infirmus ad mortem; propter quod coram eisdem dominis commissariis non
venerat.
Eisdem die et loco fuerunt simul adducti coram eisdem dominis [p. 69]
commissariis fratres subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de Tyers
Senonensis diocesis, videlicet fratres Johannes Peitavin presbyter
Belvacensis, Johannes de Brueria Tornacensis, Bertrandus de Bissi
Lingonensis, Jacobus de Saciaco Trecensis, qui dixit quod XXV fratres
dicti ordinis fuerunt mortui propter tormenta et pasciones; Laurencius
de Pruino Senonensis, Hugo de Villaribus Lingonensis, Johannes de Monte
Meliandi Parisiensis, P. de Landres Remensis, Johannes dictus de Malip
de Lauduno, Bertrandus de sancto Paulo Viennensis (qui dixit quod
nunquam confessus fuit errores dicto ordini impositos nec confitebitur,
quia verum non est, et dixit quod Deus operaretur miraculum, si corpus
Christi administraretur eis, et si acciperent simul confitentes et
diffitentes), et Petrus de Manbressis Remensis diocesium. Qui sigillatim
et separatim a dictis dominis commissariis requisiti, si volebant dictum
ordinem deffendere ab hiis que sibi imponebantur, responderunt quod sic,
et pecierunt cum instancia eis ministrare ecclesiastica sacramenta et
laxacionem carcerum.
Eisdem die et loco fuerunt simul adducti coram eisdem dominis
commissariis fratres subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de
seneschallia Carcassonensi, videlicet fratres P. de Mossio Narbonensis,
J. Maurini Narbonensis, Raymondus de Corbes Elnensis, Guillelmus de
Nebias Narbonensis, Raymondus de Pruhanis Narbonensis, Poncius Tortossa
Nemausensis, J. Cassanhas Carcassonensis, Arnaldus de Spel Appamiensis,
Johannes Olibe Tholosane, Guillelmus de Castro Novo Carcassonensis,
Stephanus Saurini Uticensis, Johannes Amelii Carcassonensis, Raymondus
de Roianis Agatensis, Poncius Espes Biterensis, Martinus Rebol
Agatensis, Bertrandus de Moleta de Anicio, Bartholamus Andree Agatensis,
Guillelmus de Fuxo miles Appamiensis, P. de Terrasone Petragoricensis,
Bertrandus Cascavelli Agatensis, P. Stephani Agatensis, Bertrandus Aiuda
Dieu presbyter Magalonensis diocesium. Qui sigillatim et separatim
requisiti, si volebant dictum ordinem deffendere ab hiis que [p. 70]
sibi imponebantur, dixerunt quod sic, adiciens dictus P. Stephani: Pro
posse.
Item, et sex fratres subscripti cum predictis et de seneschallia
predicta adducti, videlicet fratres Gazerandus de Monte Pessato
Narbonensis, Johannes Costa Agatensis, Stephanus Trobati Biterensis,
Ger. de Fore Agula Agenensis, Dorde Jafet Biterensis, et Raymondus Finel
Aquensis diocesium, qui licet, ut dixerunt, coram domino Papa aliqua
contra se et dictum ordinem confessi fuissent, dicentes se mentitos
fuisse coram eo, et predictam confessionem revocantes, singulariter et
separatim requisiti a dictis dominis commissariis, si volebant dictum
ordinem ab hiis que sibi imponebantur defendere, dixerunt quod sic.
Eisdem die et loco fuerunt simul adducti coram dominis commissariis, qui
adducti fuisse dicebantur de diocesi Senonensi, videlicet fratres
Ancherius de Suete milles Viennensis, Anricus de Aulisi miles
Bituricensis, Laurencius de Bellna preceptor d'Espanhi Eduensis, P. de
Cormelhis Parisiensis, Johannes de Baleno Eduensis, Stephanus de
Castilho Lugdunensis, et Johannes de Hanonia Cameracensis diocesium. Qui
sigillatim et separatim requisiti a dictis dominis commissariis, si
volebant defendere dictum ordinem ab hiis que sibi imponebantur,
dixerunt quod volebant deliberare cum Magistro ordinis.
Item, et alii subscripti cum predictis et de eadem diocesi adducti, qui
sigillatim et separatim requisiti a dictis dominis commissariis, si
volebant dictum ordinem ab hiis que sibi imponebantur defendere,
responderunt ut sequitur. Fratres P. de Cortemple Lingonensis, Andreas
de Buris Lingonensis, Johannes de Terra Enfondree Lingonensis, Guido de
Nici Lingonensis, P. de Relanpont Lingonensis, P. de Corbon Lingonensis,
Johannes de Niciaco Lingonensis, Galterus de Capella Cabilonensis,
Martinus de Monte Moreti Lingonensis, Petrus de Lavine Lingonensis,
Robertus de Cormelhiis Parisius, et Parisetus de Buris Lingonensis
diocesium, et Jacobus de Grecis. Responderunt et dixerunt (separatim, ut
dictum est, interrogati) quod volebant dictum ordinem deffendere [p. 71]
pro posse suo.
G. de Belna Eduensis, Stephanus de Volenis Lingonensis, Johannes Rumprey
Lingonensis, Jacobus de Lavine Lingonensis diocesium, singulariter et
separatim requisiti, dixerunt se velle deffendere ordinem supradictum.
Radulphus de Ganduhon Lingonensis diocesis eodem modo requisitus, dixit
quod volebat dictum ordinem deffendere, cum consilio Magistri. Petrus de
sancto Manierro Viennensis diocesis similiter requisitus, dixit quod
vellet defendere dictum ordinem, si posset, et peciit consilium
Magistri. P. Picardi Lingonensis diocesis requisitus, peciit consilium
Magistri. Johannes Lapercha Lingonensis diocesis similiter requisitus,
petiit consilium magistrorum suorum. Johannes de Cochiaco Lingonensis
diocesis similiter requisitus, peciit consilium magistrorum suorum, et
exhibuit quamdam litteram, que videbatur clausa fuisse sub duobus
sigillis, quorum tamen caracteres non apparebant, quam litteram tradidit
Johannes Supini clericus predictis fratribus et pluribus aliis qui erant
simul tunc temporis Senonis, quando dominus episcopus Aurelianensis
venit ibidem pro examinandis eisdem, prout dixit frater Laurencius de
Belna suprascriptus, cujus littere tenor talis est:
Philipe de Voet prevost de l'eglese de Poytes, et Johan de Jemville
huisser d'armes nostre segnor le Roy, deputez sus l'ordenance de la
garde des Templers es provinces de Sens, de Roem et de Rems, à nostre
amez frere Lorent de Biame, jadis commandaur de Apuli, et aus autres
freres qui sont en prison de Sans, salut et amor. Savoir vous faisons
que nous avons procuré que li Roys nostre siere vous envoie à l'evesche
d'Orleans pour vous reconcilier. Si vous requirens et prions que vous en
la bone confession que nos vous lassames, vous tenez si devotamant et si
gransemant envers le dit evescheve d'Orliens que il n'aie cause de dire
que par vous nous l'aiens fait travalier ne fait entandre mençonge; nous
vous somons Joan Chapini nostre amé clerc, au quel vous voilhet creire
de part nous de ce que il vous dira, le quel en leu de nous vos
anvoiens. Et sachez que nostre pere le Pape a mandé que tuit cil [p. 72]
qui auront fayt confessions devant los quizitor, ses anvouez, qui ou
cele confession ne veudoent perseveres, que ilz seront mis à damnazion
et destruit ou feu. Nos avons commandé au dit Johan que il vous mit à
vous les covenables cameres, tant que nous serons à vous, où nos serons
brevement, si Diu plet, et fessons alé, se ne fust pour avere grant
besogne où li Rois envoie sue [?] soit garde de nous.
Dictus vero prepositus, vocatus ibidem per dictos dominos commissarios,
ostensa sibi dicta littera, et per eum visa et diligenter inspecta,
dixit quod ipse non credebat misisse dictam litteram, nec sciebat si
sigillo suo sigillata fuerat, nam clericus suus aliquociens tenebat
sigillum suum, nunquam tamen de mandato vel consensu suo sigillata
fuerat, sicut dixit, asserens quod ipse nec per se nec per nuncium nec
per litteram nec alias unquam induxit aliquem fratrem dicti ordinis nec
dixit alicui quod diceret nisi veritatem puram, volens quod istud a
dictis fratribus peteretur. Prefati vero Johannes de Cochiaco et
Laurencius de Belna dixerunt ibidem quod dictus prepositus nunquam eis
dixerat quod dicerent nisi bonum et veritatem.
Item, Guillelmus Chalim Eduensis diocesis cum predictis adductus et
similiter requisitus, si volebat dictum ordinem defendere, peciit
consilium magistrorum; Johannes de Cormeliis Parisiensis diocesis peciit
consilium magistrorum, qui sciunt bene quod est, ut dixit. Lambertus de
Cormeliis, ejusdem diocesis Parisiensis, peciit eciam consilium
magistrorum. Stephanus de Buris Lingonensis diocesis similiter
requisitus, dixit quod volebat defendere dictum ordinem in bona racione;
et Parisetus de Vollenis Lingonensis diocesis similiter requisitus,
dixit quod volebat dictum ordinem defendere pro posse suo et ut probous
homo.
Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte
Dondedei, Bernardo Filholi, Guillelmo Radulphi, Bernardo Humbaldi,
Hugo[ne] Nicolai, Johanne Loveti et Johanne de Fellinis notariis
suprascriptis.
Item, die Lune sequenti, que fuit sexta decima dies mensis [p. 73]
Februarii, fuerunt adducti in loco predicto coram dictis dominis
commissariis, domino Narbonensi excepto et se excusante, fratres
subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de castro divi Martini
Meldensis diocesis, videlicet fratres Guillelmus de Sornayo miles
Pictavensis, Droco de Viveriis Suessionensis, Johannes de Septem
Montibus presbyter Suessionensis, Millo de Charni presbyter Lingonensis,
Johannes de Villaribus Suessionensis, Guillelmus de Crava Rothomagensis,
Jacobus de Calido Furno Meldensis, Christianus de Chameri Laudunensis,
Petrus de Breella Belvacensis, Thomas de Rochacueria Ambianensis,
Guillelmus de Putolis Parisiensis, Lambertus de Romana curia Remensis,
Gervasius de Fellinis Carnotensis, Gervasius de Falesia Sagiensis
diocesium. Qui singulariter et separatim interrogati, si volebant dictum
ordinem defendere, responderunt quod sic. Acta fuerunt hec predictis die
et loco, presentibus me Floriamonte Dondedei et aliis notariis supra
proximo nominatis.
Die Martis sequenti, que fuit decima septima dies mensis Februarii,
fuerunt adducti in capella predicta, coram dictis dominis commissariis,
exceptis dominis Narbonensi et Baiocensi et [..?] se excusantibus,
quatuor fratres subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de diocesi
Auxitana, videlicet frater Ademarus de Sparros miles Tarvensis diocesis,
Raymondus de Gladio presbyter Carturcensis, Johannes de Valle Gelosa
presbyter Petragoricensis, et Raymondus Guillelmi Auxitane diocesium.
Qui singulariter et separatim interrogati, si volebant dictum ordinem
defendere, responderunt ut sequitur. Dictus frater Ademarus dixit et
respondit quod volebat dictum ordinem defendere, licet, ut dicebat,
confessus fuisset coram domino Papa, asserens se mentitum fuisse coram
eo. Raymondus de Gladio et Raymondus Guillelmi dixerunt et responderunt
quod volebant dictum ordinem defendere. Johannes de Valle Gelosa dixit
et respondit quod volebat dictum ordinem defendere, licet adductus
fuerit coram domino Papa, coram quo nichil fuit confessus, ut [p. 74]
dixit, contra ordinem.
Eisdem die et loco fuerunt adducti coram eisdem dominis commissariis et
domino Baiocensi episcopo fratres subscripti, qui adducti fuisse
dicebantur de Tholosanis. Qui singulariter et separatim interrogati, si
volebant dictum ordinem defendere, responderunt ut sequitur. Frater
Guillelmus Alberti Ruthenensis diocesis dixit quod vult dictum ordinem
defendere quantum vidit; sed dicit quod ipse fuerat receptus in ordine
per undecim dies solum ante capcionem fratrum. Requisitus si volebat
absolvi, dixit quod non, nisi sicut dominus Papa ordinabit.
Frater Guillelmus Radulphi Tholosane, Raymondus Bernardi Convenarum,
Bernardus Castri Ruthenensis, Guillelmus de Cardalhaco Convenarum, et
Guillelmus de Scorralha Tholosane diocesium, dixerunt et responderunt
quod volebant dictum ordinem defendere, et pecierunt ecclesiastica
sacramenta.
Eisdem die et loco fuerunt adducti coram eisdem dominis commissariis
fratres subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de Crepricordio
Meldensis diocesis, videlicet fratres Johannes de Vallellent
Suessionensis, Jacobus de Cormele Suessionensis, Johannes de Chamino
Ebroicensis, Philippus Gafel Noviomensis, Nicolaus de Serra Trecensis,
Lambertus Flamengi Laudunensis, Fulco de Trecis, Matheus de Gresson
Essart Belvacensis, Clemens de Grande Villarii Ambianensis, Arnulphus le
Franceys Senonensis, Johannes Bochier Ambianensis, Andreas Mederarii
Ambianensis, Johannes Pernet presbyter Belvacensis, Robertus de Rembaldi
Valle Morinensis, Petrus de sancto Justo Belvacensis, Guillelmus Fabri
Belvacensis, Egidius de Lana Curia Ambianensis, et Petrus de Latigniaco
Noviomensis diocesium. Qui singulariter et separatim interrogati, si
volebant dictum ordinem defendere, dixerunt et responderunt quod sic, et
pecierunt ecclesiastica sacramenta.
Eisdem die et loco fuerunt adducti coram eisdem dominis commissariis
fratres subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de Tholosanis, [p. 75]
videlicet fratres Raymondus Guillelmi miles Convenarum, Guillelmus de
Cararco miles Caturcensis, Bernardus de Bevella Ruthenensis, Petrus de
Malhaco Tholosane, Petrus Pagessii Convenarum, Hugo Golsa Albiensis, et
Bernardus de Vado presbyter Albiensis diocesium. Qui singulariter et
separatim interrogati, si volebant dictum ordinem defendere, dixerunt et
responderunt quod sic. Et pecierunt ecclesiastica sacramenta et
allevacionem carcerum, et dixit dietus Bernardus de Vado quod in tantum
tortus et questionatus fuerat et tamdiu tentus ad ignem quod carnes
talorum suorum combuste et ossa talorum infra paucos dies ceciderunt
eidem, ostendens duo ossa que dicebat illa esse que ceciderant de talis.
Item, eisdem die et loco fuerunt adducti coram eisdem dominis
commissariis (excepto domino archidiacono Magalonensi, qui jam, quoad ea
que dicta die restabant agenda, se excusavit) fratres subscripti, qui
adducti fuisse dicebantur de Pictavia, videlicet fratres Iterius de
Lombihacho miles Lemovicensis, Petrus de Lonihis Remensis, Guillelmus de
Sanzeto Lemovicensis, Helias Aymerici Lemovicensis, Galterus de Pincon
Cameracensis, Aymericus Boeti Engolismensis, Guillelmus Vigerii
Engolismensis, Matheus de Alveto Cameracensis, Petrus de Rupe
Turonensis, Matheus de Stagno Turonensis, Helias de Chalhistrat
presbyter curatus ecclesie de Relhatus Lemovicensis, Guillelmus Barbot
Pictavensis, Raynardus de Bondis Parisiensis diocesium. Qui singulariter
et separatim interrogati, si volebant dictum ordinem deffendere,
dixerunt et responderunt quod sic.
Item, frater Humbertus de Reffiet Pictavensis diocesis, qui eodem modo
interrogatus, respondit quod pauper homo est et non intendit defendere
dictum ordinem, sed habebit ratum illud quod Magister ordinis faciet.
Item, et alii fratres subscripti cum aliis predictis de Pictavia, ut
dicebatur, adducti. Qui singulariter et separatim interrogati, si
volebant dictum ordinem defendere, responderunt ut sequitur.
Frater Audebertus de Porta Pictavensis diocesis querit consilium
Magistri, sub cujus obediencia est.
Frater Johannes Bochandi Pictavensis diocesis respondit et dixit [p. 76]
quod pauper homo est et non posset defendere, sed erit contentus de hoc
quod Magister faciet.
Frater Thomas de Camino Rothomagensis diocesis respondit quod pauper
homo est et non posset defendere, sed defendat Magister, si vult, quia
de hoc quod ipse faciet est contentus.
Frater Johannes le Bergonhons Lingonensis diocesis, in habitu laycali
existens, dixit quod non vult defendere dictum ordinem, quia, antequam
Templarii essent capti, apostitaverat bene per annum, propter quamdam
mulierem.
Frater Laurencius Bacizin Pictavensis diocesis dixit quod libenter
defenderet dictum ordinem, si posset, sed non habet unde, propter quod
relinquit defensioni superiorum suorum.
Frater Guido de Gorso Lemovicensis diocesis dixit quod libenter
defenderet, si posset, sed non habet de quo, et relinquit defensioni
Magistri.
Frater Johannes de Anonia Cameracensis diocesis dixit quod vult
defendere suo posse.
Frater Stephanus de Lamon Lemovicensis diocesis dixit quod non potest
defendere quamdiu est captus, sed si esset liber, defenderet suo posse.
Frater P. Raynardi Pictavensis diocesis relinquit defensioni Magistri.
Frater Guillelmus Bonamor Caturcensis diocesis relinquit defensioni
majorum ordinis.
Frater Johannes de Bisonio Bituricensis diocesis dixit quod vult
defendere suo posse.
Frater Stephanus Anglici Pictavensis diocesis relinquit defensioni
Magistri ordinis, quia tempore capcionis fratrum non fuerat in dicto
ordine nisi per duos annos.
Frater Aymericus Chamerlent Lemovicensis diocesis dixit quod non vult
defendere, imo vult stare confessioni facte per eum coram domino Pape.
Fratres Stephanus Quintini Pictavensis, et Gerardus de la [p. 77]
Terlanderia Engolismensis diocesium, dixerunt quod volebant dictum
ordinem defendere pro posse suo.
Frater Iterius de Breveza Lemovicensis diocesis relinquit defensioni
majorum.
Item, eisdem die et loco fuerunt adducti coram eisdem dominis
commissariis fratres suscripti, qui adducti fuisse dicebantur de
Crespino Silvanectensis diocesis, qui singulariter et separatim
interrogati, si volebant dictum ordinem defendere, responderunt ut
sequitur:
Frater Radulphus de Taverniacho Parisiensis diocesis dixit quod vult
defendere usque ad finem.
Fratres Reginaldus de Parisius presbyter, Matheus de Tabulla
Belvacensis, et Nicolaus de Compendio Suessionensis diocesium, dixerunt
quod volunt dictum ordinem defendere usque ad mortem.
Fratres Helias de Gostro Meldensis, Johannes de Oratorio Suessionensis,
P. de sancto Lupo Parisiensis, et Bonio de Volenis Lingonensis
diocesium, dixerunt quod volunt dictum ordinem defendere. Acta fuerunt
hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte Dondedei et aliis
notariis supra proximo nominatis.
Post hec, die Mercurii sequenti, que fuit XVIII dies mensis Februarii,
fuerunt adducti de Templo Parisiensi, coram dictis dominis commissariis,
dominis Narbonensi archiepiscopo et Baiocensi exceptis, fratres
subscripti, qui singulariter et separatim interrogati, si volebant
dictum ordinem defendere, responderunt ut sequitur:
Frater Raynardus de Tremblaio presbyter Parisiensis diocesis, qui alias
pro primo edicto fuerat coram dictis dominis commissariis, dixit quod si
esset extra carcerem et haberet de quo, libenter defenderet, et hoc
protestabatur.
Frater P. de Fontanis Ambianensis dixit quod non vult defendere, quia
non fuerat in ordine nisi per V septimanas, et petit quod possit exire
ordinem.
Frater Fulco de Duno Remensis diocesis dixit quod non vult [p. 78]
defendere, quia non fuerat in ordine nisi per mensem et duos dies, et
petit quod relaxetur, et quod possit exire ordinem supradictum.
Frater Petrus de Varmerivilla Remensis diocesis dixit quod non vult
defendere, quia non fuit in ordine nisi per mensem minus duobus diebus,
et petit sibi dari licenciam recedendi ab ordine.
Frater Nicolaus de Ancinimonte Cathalanensis diocesis dixit quod non
vult defendere, quia non fuerat in ordine nisi per tres menses, et petit
sibi dari licenciam recedendi ab ordine.
Frater Johannes de Turno Parisiensis diocesis dixit quod vult defendere
dictum ordinem.
Frater Raynerius de Larchant Senonensis diocesis, qui alias fuerat coram
dictis dominis commissariis pro primo edicto, dixit quod vult defendere
pro posse.
Frater Radulphus de Salicibus Laudunensis diocesis, qui alias fuerat
coram dictis dominis commissariis post primum edictum, dixit quod vult
deffendere pro posse.
Frater Nicolaus de Trecis dixit quod vult deffendere.
Frater Symon de Cormicia Remensis diocesis dixit quod vult defendere pro
posse, cum auxilio fratrum.
Frater Guillelmus de Gisiaco Bisuntinensis diocesis dixit quod vult
defendere omni bono modo quo poterit.
Frater Johannes de Ellemosina Parisiensis diocesis dixit quod vult
deffendere cum auxilio fratrum, si esset liber a carcere, sicut erat
tempore capcionis.
Frater Stephanus de Pruino Senonensis diocesis, qui alias fuerat coram
dictis dominis commissariis, dixit quod vult deffendere dictum ordinem
quatenus fuit sibi traditus, et si esset extra prisionem.
Fratres Gerardus de Monachi Villa Autisiodorensis, et Guillelmus
Espaulart Lingonensis diocesium, dixerunt quod volunt defendere dictum
ordinem.
Frater Guido de Latigniaco Sicco Meldensis diocesis requisivit [p. 79]
se reduci in statu in quo erat tempore capcionis, et tunc defenderet
dictum ordinem, ut dixit, tanquam bonum et justum.
Frater Tossanz de Lanchivilla Belvacensis diocesis dixit quod vult
defendere cum adjutorio fratrum.
Frater Guillelmus Ardoyni Aurelianensis diocesis dixit quod vult
defendere pro posse, cum auxilio fratrum.
Frater Johannes de Cormella Suessionensis diocesis requisivit se reduci
in statu quo erat tempore capcionis, et tunc defenderet pro posse, cum
auxilio fratrum.
Frater Petrus de Sarcellis clericus Parisiensis diocesis dixit se esse
pauperem, et si esset in statu quo erat tempore capcionis, ipse libenter
defenderet dictum ordinem, ut dixit.
Frater P. Picardi de Buris Lingonensis diocesis petit quod ponatur extra
carcerem, et tunc defenderet dictum ordinem cum adjutorio aliorum
fratrum.
Frater Johannes de Ponte Episcopi Noviomensis diocesis dixit quod si
esset in statu quo erat tempore capcionis sue, libenter defenderet
dictum ordinem, sed captus et in paupertate in quo est, non potest.
Frater Thomas Quintini Baiocensis diocesis dixit quod vult defendere
dictum ordinem; et pecierunt isti prenominati ecclesiastica sacramenta.
Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte
Dondedei et aliis notariis supra proximo nominatis.
Post hec, die Jovis sequenti, que fuit XIX dies mensis Februarii,
fuerunt adducti de dicto Templo Parisiensi coram dictis dominis
commissariis, dominis Narbonensi et Baiocensi exceptis, fratres
subscripti, qui singulariter et separatim interrogati, si volebant
dictum ordinem defendere, responderunt ut sequitur:
Frater Robertus de Mella Laudunensis diocesis dixit quod non vult
defendere nisi personam suam tantum.
Frater Ponzardus de Gisiaco Laudunensis diocesis, qui alias [p. 80]
fuerat coram dictis dominis commissariis, dixit quod vult juvare ad
defensionem dicti ordinis pro posse suo.
Frater P. de Bocli miles Noviomensis diocesis dixit quod vult defendere,
quantum ad ipsum pertinet.
Frater Matheus de Gisiaco miles Belvacensis diocesis dixit quod non vult
defendere dictum ordinem, quia non vidit aliquem Templarium recipi nisi
se ipsum.
Frater Johannes de Primeyo miles Carnotensis diocesis dixit quod non
fuerat in ordine ante captionem eorum, nisi per IIII menses vel per V,
ac non vult defendere, sed petit licenciam exeundi.
Frater Poncius de Bono Opere Lingonensis diocesis dixit quod si esset
extra prisionem, ipse libenter defenderet pro posse.
Frater Johannes de Torta Villa Senonensis diocesis dixit quod vult
defendere.
Frater Theobaldus de Basimonte Carnotensis diocesis dixit quod si esset
extra carcerem et haberet de bonis Templi, ipse defenderet.
Frater Philippus de Villa Serva Noviomensis diocesis dixit quod si esset
extra carcerem et haberet bona Templi, ipse defenderet libenter.
Frater P. de Geans Remensis diocesis dixit et respondit idem quod
proximo precedens.
Frater Johannes de Cella Laudunensis diocesis dixit quod libenter
defenderet, si posset et haberet unde.
Frater Jacobus de Vergiis Meldensis diocesis dixit quod libenter
defendere vult pro posse, et si aliquid dixerit contrarium, mentitus
est.
Fratres Nicolaus de Gella Laudunensis, et Aymo de Barbona Trecensis
diocesium, dixerunt quod volunt defendere dictum ordinem pro posse suo.
Frater Guillelmus Bocella Ebroicensis diocesis dixit quod vult
defendere, et si aliud dixit, mentitus est per gulam.
Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me [p. 81]
Floriamonte Dondedei et aliis notariis supra proximo nominatis.
Post hec, die Veneris sequenti, que fuit vicessima dies mensis
Februarii, convenerunt in camera adherente dicte aule episcopali
predicti omnes domini commissarii. Et predictus frater Ponzardus,
iterato veniens coram eis, dixit se velle defendere dictum ordinem, et
protestatus fuit de racionibus suis, loco et tempore proponendis.
Item et prefatus frater G. de Caus miles Ruthenensis diocesis coram
dictis dominis commissariis ante omnia protestatur, quod per ea que
dicet seu proponet coram dominis commissariis supradictis, non intendit
aliquid erroneum sustinere, nec facere nec dicere aliqua que possent
esse vel deberent contra ecclesiam Romanam, nec contra dominum nostrum
Papam, nec contra dominum nostrum Regem Francorum seu eorum curias, sed
ad excusacionem et conservacionem juris sibi competentis vel
competituri, dixit ea que sequuntur, et proposuit quod citacio seu
interrogacio facta in citacione est penitus, quoad ipsum, inutilis et
inanis, nec ipse posset facere responsionem aliquam dicte citacioni seu
interrogacioni, nisi inutilem et inanem, et quod nullum sortiretur
effectum, quia posito sine prejudicio quod ipse vellet dicere se velle
defendere religionem Templi, velle suum nullum esset, quia illud quod
deberet procedere ex mero sue voluntatis arbitrio, non posset compleri
in statu in quo ipse est, pro eo quod est captus, et incarceratus et in
prisione firmata detentus, et bonis Templi penitus spoliatus et
denudatus. Unde dixit se non posse habere libertatem neque facultatem
prosequendi racione predicta, quia non est dominus sui ipsius; sed, si
esset liberatus et restitutus ad predicta bona, libenter per viam juris
procederet coram eisdem dominis commissariis, si placeret summo
Pontifici et domino nostro Regi, et tantum responderet, sine offensa
eorum, quod de jure sufficere deberet, taliter quod propter deffectum
suum religio Templi nullum pateretur detrimentum.
Tamen protestatur de omnibus suis racionibus, defensionibus, [p. 82]
excepcionibus et excusacionibus suis suo loco et tempore proponendis, et
in omnibus de jure suo.
Ad que dicti domini commissarii responderunt quod non habebant
potestatem liberandi eumdem a carcere, sed solum habebant potestatem
inquirendi contra totum ordinem Templi, et obtulerunt ei quod,
quocienscumque voluerit venire coram eis, ipsi facient eum adduci ad
presenciam eorumdem et ipsum libenter audient et benigne.
Post hec, ibidem veniens frater Radulphus de Gisiacho receptor in
Campanea coram dictis dominis commissariis protestatus fuit, quod ipse
nichil vult nec intendit dicere contra dominum nostrum summum
pontificem, vel ecclesiam, vel Regem Francorum, liberos seu fratres
suos; tamen dixit quod, si predicti domini commissarii vellent ipsum
restituere pristine libertati, et ponere omnino extra omnem prisionem,
et restituere sibi omnia bona Templi que tenebat tempore quo fuit
captus, ipse offerebat se paratum venire coram eis, quocienscunque
mandarent ei; et insuper protestatur quod omnes raciones, et
allegaciones ac excusaciones sint sibi salve, loco et tempore
opportunis.
Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte
Dondedei et aliis notariis supra proximo nominatis.
Post hec, die Lune sequenti, que fuit XXIII dies mensis Februarii,
convenerunt in capella dicte aule adherenti dicti domini Narbonensis et
Lemovicensis, Matheus, Tridentinus et Magalonensis archidiaconi; et
fuerunt ibidem coram eis adducti fratres subscripti, qui adducti fuisse
dicebantur de Moysiaco Caturcensis diocesis: videlicet fratres Hugo de
Calvioni miles Ruthenensis, P. de Telheto presbyter Lemovicensis, P. de
Castanherio Agenensis, Arnaldus de Portello Aquensis, Sichardus Alberti
de Tholosa, et Durandus de Viveriis Lectorane diocesium. Qui
singulariter et separatim interrogati, si volebant dictum ordinem
defendere, responderunt quod sic.
Item, eisdem die et loco, jam veniente domino Mimatensi, et [p. 83]
recedente et se excusante domino Narbonensi, fuerunt adducti coram
dictis dominis commissariis ibi presentibus et remanentibus, fratres
subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de Trapis Parisiensis
diocesis. Qui singulariter et separatim interrogati, si volebant dictum
ordinem defendere, responderunt ut sequitur:
Frater P. de Acies Noviomensis diocesis dixit quod vult defendere dictum
ordinem, et tamen, ut dixit, non fuerat in ordine ante capcionem eorum
nisi per quatuordecim menses.
Frater P. Prepositi Atrabatensis diocesis dixit quod vult defendere
dictum ordinem pro posse, et requisivit ecclesiastica sacramenta.
Fratres Galterus de Villa Savir Suessionensis, P. de Caemi Noviomensis,
Lucas de Servoy Ambianensis, Radulphus de Fremio ejusdem Ambianensis, et
Petrus de Turno Parisiensis diocesium, dixerunt quod volunt dictum
ordinem defendere.
Frater Johannes de Rizavalle Ambianensis diocesis dixit quod vult
defendere, dicens quod non fuerat in dicto ordine ante capcionem eorum
nisi per dimedium annum.
Fratres Oddo le Culheret Ambianensis, Hugo de Alchiaco ejusdem
Ambianensis, et Rogerius de Mosselhas Belvacensis diocesium, dixerunt
quod volunt dictum ordinem defendere pro posse.
Frater Nicolaus de Boncelo Belvacensis diocesis dixit quod ante
capcionem eorum non fuerat in dicto ordine nisi per duos menses, et ideo
nichil scit dicere, et petit licenciam et vellet libenter intrare aliam
religionem, pro salute anime sue.
Frater Johannes de Campaneis Morinensis diocesis dixit quod vult
defendere dictum ordinem, et petit ecclesiastica sacramenta.
Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte
Dondedei, et aliis notariis supra proximo nominatis.
Post hec, die Mercurii sequenti, in crastinum sancti Mathie apostoli,
que fuit XXV dies mensis Februarii, convenerunt in predicta camera
adherente dicte aule episcopali prefati domini Mimatensis et [p. 84]
Lemovicensis episcopi, Matheus, et Tridentinus ac Magalonensis
archidiaconi, et fuerunt ibidem adducti coram eis insimul fratres
subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de Jamvilla Aurelianensis
diocesis: videlicet fratres Dionisius Nepotis presbyter curatus de
Errivilla Carnotensis diocesis, Arnulphus deu Porche Carnotensis, P. de
Grisi Parisiensis, Stephanus de Compendio Suessionensis, Robertus de
Nangivilla Senonensis, Matheus de Carnella Parisiensis, Guillelmus de
Roynayo presbyter Lexoviensis, Petrus de Choyneyo Carnotensis, Arnulphus
de Domnon Parisiensis, Stephanus Licon Carnotensis, P. de Belineys
Aurelianensis, Symon de Floriaco en Bieyra Senonensis, Guillelmus de
Stampis Senonensis, Johannes de Maynillio Albrici Parisiensis, Guido de
Maynillio Albrici Parisiensis, Radulphus de Galeto Ambianensis,
Guaufredus de Sanctis Carnotensis, Symon de Feritate Carnotensis,
Girardus Boileve Aurelianensis, Oddo de Garinuhi Ambianensis, et
Guillelmus de Guilherval Carnotensis diocesium. Qui singulariter et
separatim interrogati, si volebant dictum ordinem defendere,
responderunt quod sic; eciam dicti Dionisius Nepotis et Arnulphus deu
Porche, usque ad mortem, ut dixerunt; et pecierunt omnes isti
ecclesiastica sacramenta.
Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte
Dondedei et aliis notariis supra proximo nominatis.
Post hec, die Jovis sequenti, que fuit XXVI dies dicti mensis Februarii,
convenerunt in eadem camera prefati domini Mimatensis et Lemovicensis
episcopi, Matheus, et archidiaconus Tridentinus; et fuerunt ibidem
adducti coram eis insimul fratres subscripti, qui adducti fuisse
dicebantur de Gizorcio Rothomagensis diocesis. Qui singulariter et
separatim interrogati, si volebant dictum ordinem defendere,
responderunt singulariter ut sequitur: fratres Enricus Zelot presbyter
Tulensis, Robertus de Monsterolio presbyter Suessionensis, et P. de
Dampno Martino presbyter Parisiensis diocesium, responderunt se [p. 85]
velle deffendere dictum ordinem; adjiciens dictus Robertus, pro posse
suo. Et conveniente dicto domino Magalonensi archidiacono cum aliis
predictis dominis commissariis, fratres subscripti, cum aliis predictis
omnibus adducti, et interrogati ut supra, responderunt ut sequitur:
Frater Guaufredus de Sornayo miles Aurelianensis diocesis respondit quod
vult deffendere dictum ordinem quantum ad se, asserens quod dictus ordo
non est talis sicut imponitur ei.
Fratres P. Bons miles Bitericensis, Ancellus de Rocheria miles
Cathalanensis, Galterus de Bullens miles Ambianensis, Enardus de
Valdencia miles Treverensis, Guillelmus de Conde Carnotensis, Guillelmus
de Roy Suessionensis, Thomas de Luier Remensis, et Richardus de
Marselhie Ebroicensis diocesium responderunt quod volunt dictum ordinem
deffendere, adjiciens dictus Richardus quia volebat salvare animam suam.
Frater Robertus de Sornayo Ambianensis diocesis respondit quod omni
tempore voluit et vult dictum ordinem deffendere.
Frater Guaufredus de Cera Laudunensis diocesis respondit quod vult
defendere.
Frater Robertus de Hermenoville Silvanectensis diocesis respondit quod
vult defendere, de toto posse suo. Frater Nicolaus de Lanhivilla
Belvacensis diocesis respondit quod vult defendere, pro posse.
Item fratres Renaudus de Landevilla Senonensis, Guillelmus de Anucuilio
Bajocensis, Ricardus Leopardi Bajocensis, Petrus de Chableis
Lingonensis, Robertus de Charinis Lingonensis, Stephanus de Novocastello
Rothomagensis, Richardus Berlengue Rothomagensis, Nicolaus de Puteolis
Parisiensis, Johannes de Cormelhes Parisiensis, Stephanus Romanha
Remensis, Egidius de Euereyo Remensis, Michael de Fleys Ambianensis,
Arnulphus de Fontanis Ambianensis, Guillelmus Eynardi Bituricensis,
Robertus Burgundi de Bituris, Guillelmus de Cormelano Bajocensis,
Johannes de Amblevilla Rothomagensis, Guido de Panaia Rothomagensis, P.
de Villers Parisiensis, Johannes de la Verce Belvacensis, Johannes
Dorges Lingonensis, Johannes Barbona Trecensis, Guillelmus de [p. 86]
Berines Carnotensis, Johannes Palho Parisiensis, P. de Arbleyo
Parisiensis, Johannes de domo Dei au Moyne Meldensis, P. de Clargor
Lemovicensis, Thomas de Trecis Civitatensis, Lambertus de Vercura
Lingonensis, Lambertus de Gorion Bisuntinensis, Droco de Capriaco
Senonensis, Anricus des Recors Ebroicensis, Robertus de Grandi Villarii
Ambianensis, Oddo de Latiniaco Sico Meldensis, Radulphus de Perosello
Ambianensis, Egidius de Parvane Suessionensis, Stephanus Domont
Parisiensis, Gilanus Toe Bajocensis, Guaufredus Cruci Bajocensis,
Matheus Renaudi Ebroicensis, Audinus Anglici Ebroicensis, et
Christophorus de Locaveris Ebroicensis diocesium responderunt quod
volunt dictum ordinem defendere. Dixerunt tamen dicti Arnulphus de
Fontanis, Johannes de Amblevilla, Guillelmus de Bernies, Droco de
Capriaco et Oddo de Latiniaco Sico, pro posse suo, et pecierunt dicti
Guillelmus de Arnullo, P. de Chambleis, Stephanus de Romanha, P. de
Villers, Robertus de Grandi Villarii, Guaufredus Cruci, Matheus Renaudi,
et Audinus Anglici, ecclesiastica sacramenta.
Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte
Dondedei et aliis notariis supra proximo nominatis.
Post hec, die Veneris sequenti, que fuit penultima dies mensis
Februarii, convenerunt in predicta capella adherente dicte aule
episcopali prefati dicti domini commissarii, excepto et se excusante
quoad hodiernam diem prefato domino Lemovicensi episcopo, et absente
domino Bajocensi; et fuerunt adducti coram eis ibidem insimul fratres
subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de Vernone Rothomagensis
diocesis, videlicet fratres Johannes Botella presbyter de Parisius,
Jacobus de Priveri Ebroicensis, Radulphus de Compendio Suessionensis
diocesium (et tunc veniente domino Bajocensi coram ipso et aliis
predictis dominis commissariis), fratres Johannes de Pelles Carnotensis,
Petrus de Compendio Suessionensis, Johannes Deysimonce Ambianensis,
Johannes Lomone Constanciensis, Johannes de Franville [p. 87]
Rothomagensis, Guillelmus de Boysimont Rothomagensis, P. de Anisiaco
Laudunensis, Johannes Briart Cameracensis, Nicolaus Legan
Constanciensis, et Johannes Ganerii alias dictus Anucupe Sagiensis
diocesium. Qui omnes singulariter et separatim interrogati, si volebant
dictum ordinem defendere, responderunt quod sic.
Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte et
aliis notariis supra proximo nominatis.
Post hec, die Lune sequenti, que fuit II dies mensis Marcii, convenerunt
omnes septem domini commissarii predicti in quadam parva camera dicte
aule adherente; et fuerunt adducti coram eis, de domo predicta Templi
Parisiensis, fratres subscripti, qui singulariter requisiti, si volebant
dictum ordinem defendere, responderunt ut sequitur:
Frater Johannes de Turno Parisiensis diocesis thesaurarius Templi
respondit quod in statu et puncto in quo est, non potest dictum ordinem
defendere nec vult.
Frater Guillelmus de Arteblayo Parisiensis diocesis olim hellemosinarius
domini Regis, dixit quod non se offert nec vult offerre deffensioni
dicti ordinis.
Frater Philippus Agate Ebroicensis diocesis dixit quod non potest nec
vult defendere.
Frater Baudoynus de sancto Justo Belvacensis diocesis dixit quod non
vult defendere.
Frater Jacobus de Molayo miles, Magister magnus ordinis Templi,
requisitus per dictos dominos commissarios si vult defendere dictum
ordinem, respondit quod dominus Papa reservaverat eum sibi, et ideo
supplicavit quod dicti commissarii dimitterent eum super istis, quousque
in presencia domini Pape, et tunc diceret quod videret expedire. Qui
domini commissarii expresse declaraverunt quod contra personam suam
sicut contra singularem nichil facere nec inquirere volebant nec
poterant, sed tantum procedere in inquisicione sibi commissa [p. 88]
contra ordinem, secundum traditam eis formam quod eos facere oportebat,
et requisivit idem Magister quod dicti domini commissarii scriberent
domino Pape, quod se et alios per dominum Papam reservatos ad suam
presenciam evocaret. Et dicti domini commissarii responderunt ei quod
hoc facerent quam cicius possent.
Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte
Dondedei et aliis notariis supra proximo nominatis.
Postmodum, die Veneris post festum Beati Gregorii, que fuit XIII dies
mensis Marcii, convenerunt in predicta camera dicte aule prefati domini
commissarii, excepto domino archidiacono, Tridentino, se quoad illam
diem excusante, et fuerunt adducti coram eis ibidem fratres subscripti,
videlicet:
Frater Gaufredus de Gonavilla miles, preceptor Pictavie et Aquitanie,
qui per dictos dominos commissarios interrogatus si vellet defendere
ordinem Templi, respondit quod erat captus in prisione dominorum Pape et
Regis, et erat homo illiteratus et insufficiens ad defensionem ordinis,
nec habebat consilium, nec unde posset habere consilium, unde ad presens
coram predictis dominis commissariis aliud nolebat nec audebat aliquid
dicere; tamen si esset in presencia domini Pape vel Regis, quos tenet
pro bonis dominis et justis judicibus, diceret quod expedire videret.
Qui domini commissarii responderunt sibi quod secure poterat loqui coram
eis, nec debebat timere de aliquibus violenciis, injuriis vel tormentis,
quia non inferrent nec inferri permitterent, immo impedirent; si inferri
deberent. Tamen nichil aliud voluit dicere coram dictis dominis
commissariis, nisi quod petebat se reduci ad presenciam domini Pape.
Item, eisdem die et loco, fuit adductus ad presenciam dictorum dominorum
commissariorum frater Hugo de Peraudo miles, visitator Francie. Qui
interrogatus si volebat aliquid dicere coram eis pro dicto ordine vel
contra, respondit quod non, nisi quod prius dixerat coram eis in primo
edicto.
Item, eisdem die et loco, fuerunt adducti coram dictis dominis [p. 89]
commissariis fratres subscripti, qui adducti fuisse dicebantur de
diocesi Bituricensi, videlicet fratres: Robertus Vigerii Claramontensis,
Aymo de Pratemi Lemovicensis, Johannes de Chantalup Nivernensis, Oddo de
Buris Lingonensis, Johannes de Bussavent Nivernensis, Henricus Honorello
Claramontensis, Galterus de Campo Allaman, Henricus de Caritate
Altisiodorensis, Guillelmus de Tolhes Claramontensis, Guillelmus de la
Toyssonieyra Eduensis, Martinus de Verines Eduensis, Stephanus de Paredo
Claramontensis, Stephanus de Lalansa Bituricensis, Stephanus de Panenges
Nivernensis, et Symon Testafort Altisiodorensis diocesium. Qui
singulariter et separatim interrogati, si volebant dictum ordinem
defendere, responderunt quod sic, excepto dicto Aymo de Pratemi, qui
respondit quod non vult, nec potest, nec scit, et petit ecclesiastica
sacramenta.
Acta fuerunt hec predictis die et loco, presentibus me Floriamonte
Dondedei et aliis notariis supra proximo nominatis.
Post hec, die Sabati sequenti, que fuit XIV dies mensis Marcii, predicti
domini commissarii congregati in dicta camera episcopali, absente domino
Narbonensi et se excusante, fecerunt venire ad presenciam eorumdem
infrascriptos fratres ordinis Templi qui alias dixerant se velle
defendere ordinem supradictum, et omnibus in ipsorum dominorum presencia
insimul constitutis, fecerunt ex integro legi commissionem factam eisdem
dominis, super inquisicione predicta facienda per eos apostolica
auctoritate, et in eorum presencia aperuerunt articulos, sub bulla
ejusdem domini Pape eisdem dominis missos, super quibus inquirere
habent, et dictos articullos fecerunt legi eisdem in Latino, et
postmodum in Galico vulgariter exponi commissionem et articulos
supradictos. Cujus commissionis tenor suprascriptus est et tenor
articulorum sequitur in hec verba:
Isti sunt articulli super quibus inquiretur contra ordinem milicie
Templi.
Primo quod, licet assererent sancte ordinem fuisse institutum et [p. 90]
a sede apostolica approbatum, tamen in recepcione fratrum dicti ordinis,
et quandoque post, servabantur et fiebant ab ipsis fratribus que
sequuntur:
Videlicet quod quilibet in recepcione sua, et quandoque post, vel quam
cito ad hec commoditatem recipiens habere poterat, abnegabat Christum,
aliquando Crucifixum, et quandoque Jhesum, et quandoque Deum, et
aliquandoque Beatam Virginem, et quandoque omnes sanctos et sanctas Dei,
inductus seu monitus per illos qui eum recipiebant.--Item, [quod]
communiter fratres hoc faciebant.--Item, quod major pars.
Item, quod eciam post ipsam recepcionem aliquando.
Item, quod dicebant et dogmatizabant receptores illis quos recipiebant,
Christum non esse verum Deum, vel quandoque Jesum, vel quandoque
Crucifixum.
Item, quod dicebant ipsi illis quos recipiebant, ipsum fuisse falsum
prophetam.
Item, ipsum non fuisse passum pro redempcione generis humani, nec
crucifixum, sed pro scelleribus suis.
Item, quod nec receptores nec recepti habebant spem salvacionis habende
per Jesum, et hoc dicebant illis quos recipiebant, vel equipolens vel
simile.
Item, quod faciebant illos quos recipiebant spuere super crucem, seu
super signum vel sculpturam crucis et ymaginem Christi, licet interdum
qui recipiebantur spuerent juxta.
Item, quod ipsam crucem pedibus conculcari quandoque mandabant.
Item, quod eamdem crucem ipsi fratres recepti quandoque conculcabant.
Item, quod mingebant et conculcabant interdum, et alios mingere
faciebant super ipsam crucem, et hoc in die Veneris sancti aliquociens
faciebant.
Item, quod nonnulli eorum, ipsa die vel alia septimane sancte, pro
culcacione et mixione predictis convenire consueverunt.
Item, quod adorabant quemdam catum, sibi in ipsa congregacione [p. 91]
apparentem quandoque.
Item, quod hoc faciebant in vituperium Christi et fidei orthodoxe.
Item, quod non credebant Sacramentum altaris.--Item, quod aliqui ex
eis.--Item, quod major pars.
Item, quod nec alia Ecclesie sacramenta.
Item, quod sacerdotes ordinis verba, per que conficitur corpus Christi,
non dicebant in canone Misse.--Item, quod aliqui ex eis.--Item, quod
major pars.
Item, quod hec receptores eorum sibi injungebant.
Item, quod credebant, et sic dicebatur eis, quod magnus Magister a
peccatis poterat eos absolvere.--Item, quod visitator.--Item, quod
preceptores, quorum multi erant layci.
Item, quod hec faciebant de facto.--Item, quod aliqui eorum.
Item, quod magnus Magister ordinis predicti hoc fuit de se confessus, in
presencia magnarum personarum, antequam esset captus.
Item, quod in recepcione fratrum dicti ordinis vel circa, interdum
recipiens et receptus aliquando se deosculabantur in ore, in umbilico
seu in ventre nudo, et in ano seu spina dorsi.--Item, aliquando in
umbilico.--Item, aliquando in fine spine dorsi.--Item, aliquando in
virga virili.
Item, quod in recepcione illa faciebant jurare illos quos recipiebant,
quod ordinem non exirent.
Item, quod habebant eos statim pro professis.
Item, quod recepciones ipsas clandestine faciebant.
Item, quod nullis presentibus, nisi fratribus dicti ordinis.
Item, quod propter hec contra dictum ordinem vehemens suspicio a longis
temporibus laboravit.
Item, quod communiter habebatur.
Item, quod fratribus quos recipiebant dicebant quod ad invicem poterant
unus cum alio commisceri carnaliter.