Schoenlapper, De Zwaan, Jan.
SCHOENLAPPER (voor het raam bukkend). Vollek!
JAN (bij de tafel, bezig z’n zakken in de la te ledigen). Kom-ie om
cente?
SCHOENLAPPER (angstig-starend). Jessis-mierande, jò, d’r leit vuur in
de la van de tafel! Mot je de boel in brand stekel Brááánd! Brááánd!...
DE ZWAAN (hem in de zij porrend). Hou je bek! Je schreeuwt de kindere
wakker!...
JAN (de lade toeschuivend). Hèhèhè!... Dat noemt-ie brand as-ie
diamante ziet.... Hei-je de schoene van vader en Jacob meegebracht?
SCHOENLAPPER. Of ’k wàt?...
DE ZWAAN. Of-ie de schoene mee het gebracht?...
SCHOENLAPPER. As ’k duite krijg ja—as ’k ze niet krijg néé....
JAN. Kom d’r in, schoenfrik!
SCHOENLAPPER. D’r in komme ken ’k—maar op me buik schrijve doe ’k
niemedal meer....
DE ZWAAN. Jouw buik zit op je rug, hahaha!
SCHOENLAPPER. Verkoop je flauwsies an je soort! An jòù valt geen droog
brood te verdiene!
DE ZWAAN. Of ìk ’t ken hellepe, da’k zonder kouse en schoene an in de
hemel kom!
SCHOENLAPPER. Dàt most ’r bij komme—’n bliekiesvreter in de hemel!...
Hoor je ’m Jan?
DE ZWAAN. Me zalle zien wie d’r eerder is—jij of ik! Hahaha! Hij denkt
dat ze hèm noodig hebbe—hoor-ie Jan?... In de hemel rake de schoene
niet stukkend—daar loope ze op d’r bloote voete....
SCHOENLAPPER. As ze d’r mijn niet noodig hebbe, leelijke eend....
DE ZWAAN. Hahaha! Eend zeit-ie....
SCHOENLAPPER.... Gans dan....
DE ZWAAN. Hahaha! Gans zeit-ie.... Dat weet nog niet eens ’t
onderscheid tusschen ’n gans en mijn! Ik ben de zwaan uit ’t
Vondelpark, schoenfrik!
SCHOENLAPPER. Nou, as ze mijn in de hemel niet noodig hebbe: jòù zeker
niet!...
DE ZWAAN. Mijn niet?... Mijn niet?... Hoor je die, Jan?... Ik zit bij
de troon naast onze lieve Heer met allemaal andere witte zwane—en as ’t
geen zwane benne, benne ’t blomme—enkel zwane en blomme—da’s de hemel.
Schoensmeer en pik—en zole en achterlappe kenne me d’r niet—die motte
in de gang blijve—die worde niet binnen gelate....
SCHOENLAPPER. Kles maar!... Dat mot ’k eerst zien... ’n Zwaan in de
hemel, hèhèhè.... Hèhèhè!... ’t Is ’n historie! Geen cente om ’t
lapwerk te betale—en ’n eend ’t hoogste word....
JAN. ’t Is geen eend—’t is me zwaan!... Kom de trap af, dan krijg-ie ’n
steen! (schuift de la open—het licht breekt door de spleet). Da’s me
geldla—dat benne me cente die blinke....
SCHOENLAPPER (laat z’n bundel schoenen vallen). ’k Waarschouw je, Jan,
d’r komt brand van....
JAN (een groene ster in de hand nemend). ’t Benne sterre, frik!... Die
komt van dicht bij de maan! En die krijg jij, as vader z’n schoene en
Jakob z’n schoene goed gemaakt benne.... Laat is kijke...
SCHOENLAPPER (geen oog van de ster af). Moeder Maria.... Moeder
Maria.... Is dat voor mijn?
DE ZWAAN. Eerst de zole nakijke, Jan!... Of ze genaaid benne en niet
gelijmd—en of ’t geen bordpepier is!...
JAN. Waar benne de schoene?
SCHOENLAPPER. Weet ’k niet.... Die diamant brandt in me kop....
JAN (de ster onder z’n kiel stoppend). Zoo hè-je d’r geen hinder
van.... De schoene van vader!...
SCHOENLAPPER (zoekend). Een paar en nog ’n paar! De halve nacht voor
opgezete.... Was haast geen lappe meer an... en d’r stong nog drie twee
en dertig half....
JAN (de zolen met de ster belichtend). Nou dan benne me kiet (geeft de
ster aan den schoenlapper, die beduusd aan de tafel neerzit).... En
voor moeder maak je de toffels....
SCHOENLAPPER (dwazerig over den steen heen glimlachend, zet z’n bril
op). Allemachtigste God wat ’n zwaarte.... Daar ken ’k bij lappe zonder
olie in de lamp.... Ze schijnt door me hande heen.... Ze lacht tegen
me.... Hèhèhè! (droogt z’n oogen). Allemachtigste God—da’s de ster van
Bethlehem—Jan!... Jij het de ster van Bethlehem teruggevonde. (z’n
handen aan z’n rooden zakdoek schoonwrijvend). Die mag ’k niet met me
smerige hande vasthoue—daar mot ’k me voor reinige.... Prachtig!
Prachtig!... As dat me vrouw had beleefd—en me dochter—en me kleinzoon,
die in ’t pothuis bediend zijn geworde—weet je Jan: hoe je stong te
kijke na ’t kissie?... Hèhèhè!... Da’k dàt zie voor me dood! Dat God me
beloont voor ’t nakomme van de geboje—de geboje—de geboje, zwaan....
DE ZWAAN (knikkend). Boven al bemin éénen God—IJdelijk zweer nog
spot....
SCHOENLAPPER. Vier den heiligen dag des Heeren—Vader en moeder zult gij
eeren....
JAN. Met wil of met werken sla niemand dood—Doe geen overspel of
onkuischheid snood....
DE ZWAAN (knikkend). Wacht u voor stelen en onrechtvaardig leven—Gij
zult geen getuigenis der valschheid geven....
SCHOENLAPPER. Begeer ook niemands echtgenoot—Noch iemands goed, ’t zij
klein of groot. Amen....
DE ZWAAN. Amen.
JAN. Amen.