Eene moeder had twee kinderen gebaard, Heer Zot, de oudste, Heer
Verstand-om-te-Tellen, de jongste. Zij beiden, toen zij groot geworden
waren, scheidden van malkander; de eene ging zijn dorp bouwen; de
andere ook zijn dorp.
Heer Verstand-om-te-Tellen, als hij zijn oudsten broer tegenkwam,
lachte zijnen oudste uit, alzoo: Gij, die Heer Zot zijt, gij hebt
geen geiten, gij hebt geen verkens; heden zijn 't schatten van den
mensch. Geiten ik, verkens ik.
Alle dagen lachte hij zoo zijnen oudste uit.
Hij, Heer Verstand-om-te-Tellen, ging zijne echtgenoote trouwen. Op
zekeren dag ontving hij eene uitnoodiging van zijn schoonvader;
hij aarzelde niet. Hij spoedde zich, ging, vroeg: He, schoonvader,
een uitnoodiging heb ik gehoord, wat is 't?
Zijn schoonvader antwoordde, alzoo: He, Vader, dit, waarom ik u doen
komen heb; maar als gij mijn geld zult nemen, koop mij een verken;
maar wanneer gij het verken koopt, koop noch zeug, koop noch beer.
Zoo nam Heer Verstand-om-te-Tellen 't geld aan; hij vertrok naar
zijn dorp. Hij ging naar de markt om het verken te koopen, dat zijn
schoonvader bevolen had. Maar hoe zijn schoonvader het hem bevolen had:
koop noch zeug, koop noch beer.
Hij ging naar alle markten, hij zag slechts zeugen en beeren. Hij
werd een stuk vod [106] van zijn veel wandelen.
Dan dacht hij verstand. Hij vereenigde de ouden der menschen. Hij
vertelde hun, alzoo: Ziet, gij ouden, indien gij het kunt
oplossen. Schoonvader heeft mij bevolen, alzoo: Ga, koop mij een
verken; maar koop noch zeug noch beer. Welnu, gij, ouden, ik, hoe
moet ik doen?
De ouden ook dachten en dachten, toen zij zegden: Wij weten niet,
hoe gij moet doen.
Maar er was een oude, die hem vroeg: Gij, hebt gij geen ouderen broer?
En hij zegde: Ja, ik ben met een ouderen broeder; maar 't is een zot.
Die oude zegde hem: He! Sta op, ga het hem vragen.
Heer Verstand-om-te-Tellen ging. Toen hij kwam aan 't dorp van Heer
Zot, de kinderen van Heer Zot zagen hem, wijl zij vroegen: A! Wie is
't, die daar aankomt?
Hij antwoordde, alzoo: Ik, Heer Verstand-om-te-Tellen; ik tel den
hemel, ik tel de aarde. Terwijl gij, Heer Zot, gij hebt geen geiten,
gij hebt geen verkens, heden zijn 't de schatten van den mensch. Geiten
ik, verkens ik.
Hij kwam 't dorp van Heer Zot binnen. Heer Zot was bezig zijn
banaanplanten aan 't hakken. Heer Verstand-om-te-Tellen kwam op het
plein, vroeg aan de kinderen: He, uw vader, waar is hij?
De kinderen antwoordden: Vader is daar zijne banaanplanten aan
't hakken.
Hij beval hem te verwittigen, dat hij kome. Zij gingen Heer Zot
roepen; hij kwam. Zij groetten malkander bij handgeklap. Heer
Verstand-om-te-Tellen bracht Palmwijn te voorschijn, gaf een goeden
dag aan zijn oudere, terwijl hij sprak: Dit kruiksken, u heb ik het
medegebracht, iets ben ik komen vragen.
Heer Zot weigerde niet, zij dronken den palmwijn.
Heer Verstand-om-te-Tellen zegde 't geen hij kwam vragen, alzoo:
Ziehier waarom ik gekomen ben. Schoonvader heeft mij bevolen, alzoo:
Kom, neem geld, koop mij een verken. Maar als gij een verken koopt,
koop noch zeug, koop noch beer. De markten ging ik af, om zulk een
verken te zoeken. Verkens waren daar, zeugen en beeren. Maar 'k zag
't verken niet, dat ik koopen moest. Toen ik in mijn dorp terugkwam,
vereenigde al de ouden; ik legde deze zaak uit, zij wisten niet. Maar
er was een oude, toen hij mij vroeg: Gij, hebt gij geen ouderen broer,
sta op, ga het hem vragen. 't Is daarom dat ik gekomen ben. Hoe moet
ik doen?
Hij, Heer Zot, antwoordde hem: Breng mij een geit in 't jaar geboren,
't eenigste jongsken van haar moeder en negen kruiken palmwijn. Dan
zal ik het u zeggen, hoe gij doet? Ik ben een zot, gij lachte mij
altijd uit, als wij malkander tegenkwamen. Ik, uw oudste broer,
heb medelijden met u. Ga, trek naar uw dorp terug.
Hij ging terug, hij zocht die geit en negen kruiken palmwijn.
Hij is gekomen. De kinderen vroegen hem weer: A! Wie komt daar aan?
Hij sprak: Ik, de broer van Heer Zot.
Hij beval den ouden man [107], Heer Zot, te gaan zeggen, alzoo:
Uw broer is gekomen.
En hij kwam. Hij nam de geit en den palmwijn, toen hij zegde, alzoo:
Mijn broerken, 't is niets, ik zal u wel toonen hoe gij zegt aan
uw schoonvader. Alzoo zal hij u niets kunnen antwoorden. En ik, uw
oudste, ik heb medelijden met u. Dus, beveel iemand, dat hij naar
uw schoonvader ga, dat hij zegge, alzoo: Uw verken heb ik gekocht,
maar als gij komt, kom in den nacht niet, kom in den dag niet.
Zoo gezegd, zoo gedaan. Iemand vertrok naar schoonvader, die zegde:
Uw verken heeft hij gekocht, maar kom het halen; maar als gij komt,
kom in den nacht niet, kom in den dag niet.
De schoonvader werd bedroefd. Hoe kan ik gaan? Terwijl hij zegde:
Mijn schoonzoon heeft verstand.
En hij ging naar zijn schoonzoon in den dag, om daar vóór den avond
aan te komen. Hij was halfweg. De zon was ondergegaan en de avond
begon te vallen. Hij dacht, alzoo: Hij, heeft hij niet bevolen:
Kom in den dag niet, kom in den nacht niet. Hoe ga ik?
En hij trok terug naar zijn dorp. Hij zond iemand naar zijn schoonzoon,
alzoo: 't Verken dat hij het opete, vader.
Kianika.