_Ici_ (_avec mouv._), Huc.
=D’ici=, Hinc, ex hoc loco, isthinc.
IDÉE, Species rerum, prima et inchoata intelligentia, phantasia.
— (Connaissance), Notitia, notio, cognitio.
_Venir à l’idée_, In mentem venit.
_Rien ne me fera changer d’idée_, Nulla re a proposito deterreor.
IDES, Idus.
IDIOT, Idiota.
IDOLE, Idolum.
IDOLÂTRIE, Cultus falsorum numinum.
=Idolâtre=, Cultor falsorum numinum.
IGNOMINIE, Ignominia, infamia, dedecus, contumelia, probrum.
=Ignominieux=, Probrosus, ignominiosus.
IGNORANCE, Ignorantia, ignoratio, inscientia.
=Ignorer=, Nescio, ignoro, sum ignarus, inscius sum.
=Ignorant=, Imperitus, inscius, rudis, ignarus, indoctus, nescius.
=En ignorant=, Imperite, inscite, indocte, imprudenter.
ÎLE, Insula.
ILLETTRÉ, Illitteratus.
ILLICITE, Illicitus, nefas.
ILLUSTRATION, Ornamentum, decus, insigne, honor, dignitas, lumen,
illustratio.
=Illustre=, Præclarus, eximius, egregius, insignis, nobilis, notatus,
inclitus, clarus.
=Illustrer=, Illustro, illumino, collustro.
IMAGE, Imago, simulacrum, species, exemplar.
IMAGINATION, Excogitatio.
=Imaginer=, Excogito, cogitando invenio, fingo, meditor.
=Imaginer= (s’), Persuasum habeo, animo mihi repræsento.
IMBÉCILE, Baro, homo stupidus.
IMBERBE, Imberbis.
IMBIBER, Madefacio, imbuo, tingo, inficio.
IMITATION, Imitatio, æmulatio.
=Imiter=, Imitor, adumbro, exprimo, imitatione exprimo.
IMITATEUR, Imitator, æmulator, æmulus.
IMITABLE, Imitabilis.
IMMATÉRIEL, Incorporeus, quod corpore caret.
IMMÉDIATEMENT, Subinde, statim post.
IMMENSITÉ, Immensitas, infinitas, innumerabilitas.
=Immense=, Immensus, infinitus, profundus, ingens, immanis, grandis.
IMMINENT, Instans, imminens.
IMMISCER (s’), Me misceo, me ingero, me insero.
IMMOBILE, Immobilis, torpens, immotus.
IMMODÉRÉ, Intemperans, immoderatus.
=Immodérément=, Impotenter.
IMMOLER, Sacrifico, immolo, macto.
IMMORALE (_d’une façon_), Obscœne, turpiter.
IMMORTALITÉ, Immortalitas.
=Immortaliser=, Immortalitati trado, immortalitati commendo.
=Immortel=, Immortalis, indissolubilis, sempiternus.
=A la façon des immortels=, Immortaliter.
IMMUTABILITÉ, Immutabilitas, necessitas.
=Immuable=, Immutabilis, immobilis, perennis.
IMPAIR, Impar.
IMPARFAIT, Imperfectus, inchoatus, non absolutus, adumbratus,
affectus.
IMPÉNÉTRABLE, Impenetrabilis.
IMPÉRIEUX, Imperiosus, superbus.
IMPERTINENCE, Fatuitas.
=Impertinent=, Petulans, audax.
IMPÉTUOSITÉ, Impetus, vis, violentia, ferocia, conatus.
IMPIE, Impius, nefarius, nefandus, detestabilis, impurus.
_Tout ce qui est impie_, Nefas.
_D’une façon impie_, Impie, nefarie, sceleste, turpiter.
=IMPITOYABLE=, Immisericors, immansuetus, superbus, infestus.
IMPLACABLE, Implacabilis, inexorabilis.
IMPLORER, Imploro, invoco, flagito.
IMPORTANCE, Momentum, pondus.
_Il importe_, Refert, interest, ad rem pertinet.
_Cela vous importe peu_, Hoc tua nullam in partem interest.
_Cela vous importe beaucoup_, Hoc tua multum refert.
_N’importe lequel des deux_, Utervis.
=Importante= (_chose_), Magnum habens momentum, multum momenti est.
_Peu important_, Parvus, modicus, angustus, tenuis, minutus,
futilis, vanus, levis.
IMPORTATION, Invectio.
=Importer=, Inveho, importo.
_On importa une grande quantité de blé_, Maxima frumenti copia
advecta est.
IMPORTUN, Interpellator, interventor.
IMPOSER, Impono, injungo.
_En imposer_, Impono alicui.
=Imposer= (s’), Me intrudo.
IMPÔT, Vectigal, pensio.
_Exempt d’impôts_, Immunis.
_Perception des impôts_, Vectigalium cura.
=Imposer=, Vectigal impono.
_Payer l’impôt_, Vectigal pendo.
_Exempter d’impôts_, Vectigalibus libero.
_Qui concerne les impôts_, Vectigalis, stipendiarius, tubulerus.
IMPRÉCATION, Diræ, furiæ, minæ, exsecrationes, imprecationes.
=Charger d’imprécations=, Exsecror, imprecor, abominor, detestor.
IMPRÉGNER, Inficio, imbuo.
IMPRESSION, Affectus, affectio.
_Faire impression_, Animum pello.
IMPRIMER (_dans l’esprit_), Impingo, infigo.
_Imprimer un livre_, Typis edo.
IMPROVISÉ, Extemporalis.
IMPROVISTE (à l’), Improviso, ex improviso, ex inopinato, derepente,
subito, repentino.
_Venir à l’improviste_, Intervenio; de improviso venio, intersum.
IMPRÉVU, Improvisus, inopinatus, repentinus, fortuitus.
IMPRUDENCE, Temeritas.
IMPRUDENT, Imprudens, incautus, improvidus, temerarius.
=Imprudemment=, Incaute, incallide, imprudenter, temere,
inconsiderate.
IMPUDENCE, Impudentia, procacitas, petulantia, protervitas.
=Impudent=, Impudens, inverecundus, procax, petulans, audax.
=Impudemment=, Impudenter, audacter, procaciter, petulanter, licenter.
IMPUDICITÉ, Impudicitia.
=Impudique=, Impudicus, lascivus, libidinosus, luxuriosus.
IMPUISSANCE, Impotentia.
=Impuissant=, Impotens, invalidus, infirmus.
IMPULSION, Impulsio, impulsus, commotio.
IMPUNITÉ, Impunitas, licentia, venia.
=Impuni=, Impunitus, inultus.
_Rester impuni_, Pœnam effugio, impunitus maneo.
=Impunément=, Impune, tranquille.
IMPURETÉ, Impuritas, flagitia turpitudinis.
=Impur=, Immundus, impurus, illotus, sordidus, contaminatus,
sceleratus.
_D’une façon impure_, Impure, spurce, fœde, obscœne, turpiter.
INABORDABLE, Invius.
INACCESSIBLE, Inaccessus, invius, impenetrabilis.
INACCOUTUMÉ, Insolitus, insuetus, novus, inusitatus, inexpertus.
INACHEVÉ, Infectus.
INACTIF, Otiosus, nihil agens, négligens, oscitans, piger.
_Demeurer inactif_, Oscitor, otior.
INANITION, Inedia.
=Inanimé=, Inanimatus, inanimis, expers vitæ, inanimus, exanimis.
INATTENDU, Inexspectatus, insperatus, repentinus, subitus, nec
opinatus.
INATTENTION, Inconsiderantia, negligentia.
=Inattentif=, Oscitans, negligens.
INAUGURER, Inauguro, consecro, dedico.
INCENDIE, Incendium, ardor, flamma.
_Allumer un incendie_, Incendium excito.
_Éteindre un incendie_, Incendium exstinguo.
_Sauver de l’incendie_, Ab incendio libero.
=Incendier=, Incendo, inflammo, incendium facio.
INCERTITUDE, Hæsitatio.
=Incertain=, Incertus, obscurus, fallax, dubius.
=Incertain= (_être_), Fluctuo.
INCISE, Incisum, incisio.
_Par incises_, Incise, incisim, cæsim.
INCIVIL, Inurbanus, insulsus, infacetus, inhumanus, ineptus.
INCLINATION, Inclinatio, proclivitas.
=Incliné=, Pronus, flexus, inclinatus, cernuus, deflexus.
INCOMMODITÉ, Incommoditas, incommodum.
=Incommoder=, Incommodo, incommodum affero, obturbo, molestus sum.
=Incommode=, Molestus, intempestivus.
_D’une façon incommode_, Incommode, moleste.
INCONNU, Ignotus, obscurus, incognitus, ignobilis, humilis.
INCONSÉQUENT, Qui sibi non constat.
_D’une façon inconséquente_, Inconstanter, leviter.
INCONSIDÉRÉ, Incautus, inconsideratus, inconsultus, temerarius,
imprudens.
=Inconsidérément=, Improvide, incaute, inconsiderate, imprudenter,
temere.
INCONSTANCE, Inconstantia, levitas, mutabilitas, vanitas, mobilitas.
=Inconstant=, Inconstans, ingenii mobilis, levis, infidelis, infidus,
mobilis.
INCONVENANT, Indecorus, turpis, inhonestus, pravus, inconveniens.
_D’une façon inconvenante_, Indecore.
INCONVÉNIENT, Incommodum, damnum, detrimentum.
INCORRECT, Mendosus, vitiosus.
_D’une façon incorrecte_, Mendose, vitiose.
INCORRIGIBLE (_il est presque_), Nullum pene correctioni locum
relinquit.
INCRÉDULE, Incredulus.
INCROYABLE, Incredibilis, inauditus.
_D’une façon incroyable_, Incredibiliter.
INCULQUER, Ingenero, ingigno.
INCULTE, Vastus, incompositus.
— (Grossier), Impolitus, rudis.
INCURIE, Incuria, negligentia.
INCURABLE, Insanabilis, desperatus.
INCURSION, Impetus, incursio, excursio.
_Faire une incursion_, Agros incurso, irruo, excurro, invado.
INDÉCEMMENT, Indecenter.
INDÉCIS (_être_), Hæreo, dubito, pendeo.
INDÉPENDANT, Liber, non impeditus, integer.
INDICATION, Destinatio, descriptio, indicium, documentum, nota.
=Indice=, Significatio, signum, index.
=Indiquer=, Designo, describo, noto, significo, constituo, destino,
definio.
INDIFFÉRENCE (_je suis dans la plus complète_), Neutram in partem
moveor.
=Indifférent=, Indifferens.
INDIGENCE, Paupertas, tenuitas, inopia, penuria, egestas, indigentia.
_Être dans l’indigence_, Indigeo, egeo.
INDIGÈNE, Indigena.
INDIGESTION, Crapula, dissoluta victus ratio, cruditas.
INDIGNITÉ, Indignitas, turpitudo, atrocitas.
=Indigne=, Indignus, turpis, iniquus.
=Indignement=, Fœdissime, turpissime.
INDIGNATION, Indignatio, stomachus, ira.
_Plein d’indignation_, Indignabundus, indignans, obiratus.
=Indigner=, Indignationem concipio.
INDISPENSABLE, Necessarius, fatalis, opus, necesse.
INDISPOSITION, Invaletudo.
INDISSOLUBLE, Indissolubilis.
INDISTINCTEMENT, Promiscue, sine discrimine.
INDIVISIBLE, Individuus, simplex.
INDOLENCE, Ignavia, inertia, desidia, languor, socordia, tarditas.
=Indolent=, Segnis, piger, languens.
INDOMPTABLE, Indomabilis.
=Indompté=, Indomitus, effrenatus, insociabilis.
INDULGENCE, Indulgentia, obsequium, patientia, lenitas, mansuetudo,
placabilitas.
_Être indulgent pour qqn_, Indulgeo, obsequor, facilis sum in aliquem.
_Avec indulgence_, Remisse, leniter.
INDUSTRIEUX, Solers, ingeniosus.
=Industrieusement=, Solerter, segniter.
INÉGAL, Inæquabilis, inæqualis.
=Inégalement=, Inæqualiter.
INÉPUISABLE, Inexhaustus.
INESPÉRÉ, Insperatus.
INESTIMABLE, Inæstimabilis.
INÉVITABLE, Necessarius, fatalis, opus.
INEXORABLE, Inexorabilis, implacabilis, inexpugnabilis, inexplebilis.
INEXPÉRIMENTÉ, Inexpertus, rudis, imperitus.
INEXPIABLE, Inexpiabilis.
INEXPLICABLE, Inexplicabilis, inenodabilis.
INEXPUGNABLE, Inexpugnabilis, tutus, munitus, invictus.
INEXTRICABLE, Inenodabilis.
INFAMIE, Ignominia, turpitudo, dedecus, flagitium, nota, probrum,
convitium, maledictum.
_Souillé d’infamie_, Plurimis flagitiis contaminatus.
_Noter d’infamie_, Ignominia afficio.
=Infâme=, Probrosus.
=Infamant=, Turpis, flagitiosus, infamis.
_Cela n’a rien d’infamant_, Nullam ea res infamiam habet.
_D’une façon infâme_, Turpiter, turpe, obscœne, nequiter, nefarie.
INFANTERIE (_troupe d’_), Pedestres copiæ.
_Être dans l’infanterie_, Pedibus stipendia facio.
INFATUER, Infatuo, fatuum reddo.
INFECT, Fœtidus.
=Infecter=, Inficio, corrumpo, vitio.
INFÉRIEUR, Inferior.
INFERNAL, Infernus.
INFIDÉLITÉ, Infidelitas, perfidia.
=Infidèle=, Infidelis, infidus.
_Être infidèle à_, Deficio a meipso.
_Infidèle à mes principes_, Discedo a meipso.
INFIME, Infimus.
INFINITÉ, Innumerabilitas.
=Infini=, Infinitus, immensus, indeterminatus, inexhaustus.
_A l’infini_, Infinite.
INFIRMITÉ, Infirmitas, debilitas.
=Infirme=, Infirmus, debilis, carens viribus, fractus.
=Infirmer=, Infirmo, debilito, frango.
INFLAMMATION, Inflammatio, ardor.
INFLEXION, Flexio, flexus, anfractus.
INFLIGER, Infligo, infero.
INFLUENCE, Pondus, auctoritas.
_Avoir de l’influence_, Apud aliquem possum.
INFORMATION, Percontatio, quæstio.
=Informer=, Prænuntio, præmonstro, prædico.
=Informer= (s’), Sciscitor, percontor, quæro.
INFORME, Informis.
INFRANCHISSABLE, Inexsuperabilis.
INGÉNIEUX, Ingeniosus, solers.
_Traits ingénieux_, Argutiæ.
=Ingénieusement=, Ingeniose, solerter, subtiliter, acute, argute.
INGÉNU, Ingenuus, honestus.
=Ingénument=, Ingenue, sincere, candide.
INGRAT, Ingratus, immemor beneficii.
_En ingrat_, Ingrate, illiberaliter.
INHABILE, Inhabilis, ineptus.
INHABITABLE, Inhabitabilis, desertus, incultus, vacuus.
INHOSPITALITÉ, Inhospitalitas.
=Inhospitalier=, Inhospitalis, asper, desertus.
INHUMANITÉ, Inhumanitas, crudelitas, immanitas.
=Inhumain=, Inhumanus, ferus, crudelis, immanis.
=Inhumainement=, Inhumane, inhumaniter.
INHUMATION, Inhumatio, sepultura.
INIMITIÉ, Inimicitia, alienatio, disjunctio.
ININTELLIGIBLE, Obscurus.
INITIÉ (être), Initio, devoveor.
INJURE, Convitium, maledictum, probrum, contumelia, crimen,
opprobrium.
_En venir aux injures_, Ad verborum contumelias descendo.
_Souffrir des injures_, Convitio jactor, contumeliam accipio.
_Pardonner les injures_, Injurias contemno, obliviscor.
_Venger une injure_, Ulciscor, pœnam repeto, punio.
=Injurier=, Maledico, maledictis prosequor, probra insero.
_Qui injurie_, Conviciator, maledicus.
INJUSTICE, Injuria, iniquitas, injustitia.
_Souffrir une grande injustice_, Injuriam accipio gravissimam.
_Oublier les injustices_, Injurias oblivione contero.
=Injuste=, Injustus, iniquus, injuriosus, nefas.
=Injustement=, Improbe, injuste, inique, perverse, nequiter, immerito.
_Être injustement condamné_, Judicio iniquo jugulor.
INNÉ, Innatus, insitus, ingenitus.
INNOCENCE, Innocentia.
=Innocent=, Purus, mundus, castus, innocens, innoxius.
_Il est innocent_, Culpa caret.
=Innocemment=, Pure, sincere, caste.
INNOMBRABLE, Innumerabilis, innumerus.
INOCCUPÉ (être), Vaco, nihil ago, cesso.
INOFFENSIF, Innocuus.
INONDATION, Proluvies, eluvies, eluvio.
=Inonder=, Inundo, alluo, obruo, respergo, perfundo, superfluo.
INOPINÉ, Inopinatus, nec opinatus, improvisus.
=Inopinément=, Inopinate.
INOPPORTUN, Inopportunus.
INOUÏ, Inauditus.
INQUIÉTUDE, Sollicitudo, angor, cura, molestia, scrupulus.
_Il m’a enlevé cette inquiétude_, Magna me cura levavit; curam meam
levavit.
=Inquiéter=, Sollicito, ango.
=Inquiéter de= (s’), Curo.
=Inquiet=, Sollicitus, anxius, perturbatus, pavidus, metuens, timens.
INSAISISSABLE, Incomprehensus, non perceptus, incognitus.
INSALUBRE, Pestilens, pestifer.
INSATIABLE, Insatiabilis, insaturabilis, inexplebilis.
INSCRIPTION, Inscriptio, titulus.
_Orner d’une inscription_, Inscribo, imprimo.
=Inscrit=, Adscriptitius, adscriptus.
INSECTE, Bestiola.
INSENSÉ, Ineptus, insanus, furens, amens, fanaticus, vecors, mente
captus.
INSENSIBILITÉ, Indolentia.
_Rendre insensible_, Obstupefacio, stupefacio.
_Devenir insensible_, Occalesco, obduresco.
_Insensible à la douleur_, Ad omnem dolorem occalesco.
=Insensiblement=, Paulatim, sensim, gradatim, leniter.
INSERTION, Interjectio, interpositio.
=Insérer=, Interpono, interjicio, in medio colloco.
INSIGNE (décoration), Insigne, signum, indicium, nota, ornamentum.
INSIGNIFIANT, Levis, vanus, futilis.
INSINUER (s’), Insinuo, influo, irrepo.
_S’insinuer fort avant dans l’amitié de qqn_, In alicujus me
consuetudinem immergo.
INSISTER, Insisto, urgeo.
INSOCIABLE, Insociabilis.
INSOLENT, Insolens, superbus, elatus.
INSOMNIE, Vigilia.
INSOUCIANT, Negligens, socors.
INSOUTENABLE, Improbabilis, non probabilis.
INSPECTEUR, Episcopus, custos, speculator.
INSPIRATION de (_sous l’_), Alicujus instinctu.
INSTABLE, Instabilis, mutabilis.
INSTANCE, Efflagitatio, efflagitatus, preces, precatio.
_Demander avec instance_, Flagito, ardenter peto, insto, urgeo.
_Demander avec les plus vives instances_, A te maximopere peto.
=Instamment=, Enixe.
_Prier instamment_, Enixe rogare.
INSTANT, Punctum, momentum.
_Un instant_, Parumper, tantisper, paulisper, aliquantum.
INSTAR (_à l’_), Instar, quasi.
INSTIGATION, Instigatio, permotio, impulsio.
=Instigateur=, Impulsor, suasor, auctor.
INSTITUER, Instituo, decerno.
INSTRUCTION, Doctrina, eruditio, litteræ.
— (Ordre), Mandata.
_Transmettre des instructions_, Mandata defero.
=Instruire=, Instituo, erudio, informo.
=Instruit=, Doctus, litteratus, eruditus.
INSU (_à l’_), Clam.
_Cela s’est fait a mon insu_, Me ignaro, me inscio, me inconsulto
factum est.
INSUFFLATION, Inflatus, afflatus.
INSULTE, Contumelia, ludibrium.
=Insulter=, Insulto.
INSUPPORTABLE, Intolerabilis.
_D’une façon insupportable_, Intoleranter.
INSURMONTABLE, Insuperabilis.
INSURRECTION, Discessio, seditio.
=Insurger= (s’), Rebello.
INTACT, Illibatus, intactus, purus, integer.
INTÉGRITÉ, Integritas, innocentia.
_Avec intégrité_, Integre, incorrupte.
INTELLIGENCE, Ingenium, perspicacitas mentis, judicium, ingenii
celeritas, intelligentia, mens.
_Être d’une intelligence supérieure_, Ingenium in homine est eximium.
_En bonne intelligence_, Concorditer.
=Intelligent=, Intelligens.
=Intelligible=, Comprehensibilis, planus, apertus.
_D’une façon intelligible_, Intelligenter.
INTEMPÉRANCE, Intemperantia, incontinentia, vinolentia.
=Intempérant=, Intemperatus, intemperans, immoderatus, incontinens.
_Avec intempérance_, Incontinenter, intemperanter, dissolute,
immoderate.
INTEMPESTIF, Intempestivus, intempestus, præposterus.
INTENDANT, Procurator, alieno præpositus negotio.
INTENTION, Intentio, consilium, finis.
_Intention mauvaise_, Malevolentia.
_Je l’ai fait dans cette intention_, Id volui, eo consilia mea
spectabant.
_Dans quelle intention_, Quo animo.
INTERCALER, Intercalo, interpono.
=Intercalé=, Intermedius, medius, interjectus.
=Intercalaire=, Intercalaris, intercalarius.
INTERCEPTER, Intercipio.
INTERCESSION, Deprecatio.
=Intercéder=, Supplico, deprecor pro.
=Intercesseur=, Precator, deprecator.
INTERDICTION, Interdictio, interdictum.
=Interdit=, Interdictus, vetitus.
=Interdire=, Prohibeo, impedio, interdico, veto.
INTÉRÊT (avantage), Commodum.
_Intérêt de l’argent_, Usus, usura, fenus, fenerationis fructus.
_Songer à ses intérêts_, Commodis meis servio.
_Prêter à intérêt_, Fenori do, loco argentum.
=Intéresser= _à_ (s’), Faveo, studeo, cupio, benevolus sum.
INTÉRIEUR, Interior.
_A l’intérieur_, Interius, funditus, intra, inter, intro,
introrsum, introrsus.
INTERMÉDIAIRE, Transactor.
=Intermédiaire= (_adj._), Medius, intermedius.
INTERPOSITION, Interpositio, interpositus, interjectio, objectio.
=Interposer=, Interjicio, interpono.
=Interposer= (s’), Intercurro, intercedo, intervenio.
=Interposé=, Intermedius, medius, interjectus, intermissus.
INTERPRÉTATION, Interpretatio, explanatio.
_L’interprétation de ce passage est difficile_, Difficilis
explicationis locus est.
=Interpréter=, Interpretor, interpretationem facio, rem obscuram
declaro, explano.
=Interprète=, Interpres, internuntius, explanator, conjector.
INTERROGATION, Interrogatio, percontatio.
=Interroger=, Interrogo, quæro, percunctor, rogo, requiro, sciscitor,
rogito, quæso.
INTERRUPTION, Interpellatio, interventus, intercapedo, intervallum.
=Interrompre=, Interpello, interrumpo, impedimento sum,
intercapedinem facio, desino, cesso, conquiesco, intermitto.
=Interrompre= (en conversation), Interloquor.
INTERVALLE, Intercapedo, intervallum, intermissio.
_Après qques jours d’intervalle_, Paucis diebus intermissis.
INTERVENTION, Intercursus, interventus.
=Intervenir=, Intervenio.
INTIMITÉ, Consuetudo.
=Intime=, Familiaris.
_Être l’intime de qqn_, In familiaritate alicujus versor, intime illo
utor.
INTOLÉRANCE, Intolerantia.
=Intolérant=, Intolerans, impatiens, impotens.
=Intolérable=, Intolerabilis, intolerandus, impatibilis.
INTRÉPIDITÉ, Fortitudo, magnitudo animi, animi excellentia.
=Intrépide=, Fortis, strenuus, animosus, maximi animi, intrepidus,
impavidus.
=Intrépidement=, Fortiter, animose, viriliter, audacter, nervose,
acriter, strenue, intrepide.
INTRODUCTION, Introductio, proœmium, exordium.
=Introduire=, Introduco, induco, adduco, intromitto, ingero.
=Introduire= (s’), Penetro, serpo.
=Introducteur=, Perductor.
INUSITÉ, Inusitatus, insolens, inauditus.
INUTILITÉ, Inutilitas.
=Inutile=, Inutilis, irritus.
=Inutilement=, Inutiliter, frustra, nequidquam.
INVENTION, Inventio.
=Inventer=, Invenio, excogito, machinor.
=Inventeur=, Inventor, auctor.
INVESTIGATION, Investigatio, inquisitio, indagatio, conquisitio veri.
_Faire des investigations_, Investigo, exquiro, indago, scrutor.
=Investigateur=, Investigator.
INVESTISSEMENT, Obsessio, obsidio.
=Investir=, Circumsedeo, circumsideo, obsideo, circumvenio.
INVINCIBLE, Invictus.
INVIOLABLE, Inviolatus, integer, incorruptus.
=Inviolablement=, Inviolate, integre, incorrupte.
INVITATION, Invitatio, invitatus.
=Inviter=, Invito.
— (A dîner), Ad cœnam devoco.
=Invité=, Pransor.
INVOCATION, Imploratio.
=Invoquer=, Imploro, invoco, exposco, flagito, ad aliquem confugio.
_Invoquer DIEU_, DEUM ad auxilium devoco.
IRASCIBLE, Iracundus, irritabilis.
IRONIE, Ironia, illusio, inversio, dissimulatio, irrisio,
dissimulantia.
IRRÉFLEXION, Incogitantia, imprudentia.
=Irréfléchi=, Inconsultus, inconsideratus, temerarius, incogitans.
IRRÉPARABLE, Irreparabilis.
IRRÉSOLUTION, Fluctuatio.
=Irrésolu= (_être_), Fluito, fluctuo.
IRRÉVOCABLE, Irrevocabilis.
IRRIGATION, Aquarum inductio, irrigatio.
IRRITER, Irrito.
=Irriter= (s’), Irascor, incendor, iratus fio, stomachor, indignor.
_S’irriter contre qqn_, Concitor in aliquem.
=Irrité=, Iratus, incensus, stomachosus, iracundus.
=Irrité= (_être_), Succenseo, irascor.
=Irritable=, Irritabilis.
IRRUPTION, Irruptio, incursio.
_Faire irruption_, Grassor, sævio.
ISOLER, Secerno, segrego, sejungo, sepono.
ISSU, Natus, editus, oriundus, prognatus.
ISSUE, Eventus futurus.
_Attendre l’issue de l’affaire_, Exitum rei exspecto.
=Ivoire=, Ebur.
=D’ivoire=, Eburneus.
IVRAIE, Lolium.
IVRESSE, Crapula, vinolentia, ebrietas.
=Ivre=, Vinolentus, ebrius, vino plenus, temulentus.
_Il est ivre_, Mero incalescit, sensus mero victi sunt.
IVROGNERIE, Ebriositas.
=Ivrogne=, Ebriosus, potator.
J
JACTANCE, Jactatio, ostentatio, concitatio.
JADIS, Olim, quondam.
JALOUSIE, Invidia, æmulatio, malignitas, obtrectatio.
_Par jalousie_, Invidiose, odiose.
=Jalouser=, Invideo.
=Jaloux=, Malevolus, invidus.
JAMAIS, Nunquam, nullo tempore, nulla ætate.
JAMBE, Crus.
=Jambière=, Ocrea.
JANVIER, Januarius.
_Du mois de janvier_, Januarius.
JARDIN, Hortus.
=Jardinier=, Olitor.
=De jardinier=, Olitorius.
JARRET, Poples.
JAUNE, Flavus, croceus.
=Jaune= (_être_), Flaveo.
JAVELOT, Telum, jaculum, hostile ferrum, hasta, pilum.
JE, Ego.
JET, Jactus, conjectus.
=Jeter=, Jacio, immitto, objicio, projicio.
=Jeter= (_à bas_), Dejicio, deturbo, depello, præcipito, dimoveo,
dejectionem facio.
=Jeter= (se), Irruo, impetum facio, irrumpo.
_Se jeter_, (_dans_), Influo, me præcipito.
_Qui jette_, Jaculator.
JEU, Ludus, lusio, munus, spectaculum, jocus.
_Jeu de dés_, Alea.
_Être en jeu_, Agitur.
_Commencer les jeux_, Ludos instauro.
=Jouer=, Ludo, ludo utor.
=Jouer= (se), Eludo, fallo, fraudem facio, derideo, deludo, illudo.
=Joueur=, Aleator, aleæ lusor, aleæ cupidus, lusor.
JEÛNE, Jejunium.
=Jeûner=, Jejunium servo.
_Qui est à jeun_, Jejunus.
JEUNESSE, Juventus, ætas florens.
_Jeune homme_, Juvenis, adolescens.
_Plus jeune_, Junior, adolescentior, natu minor.
_En jeune homme_, Juveniliter, more juvenum.
JOIE, Lætitia, voluptas, hilaritas, gaudium, jucunditas.
_Bondir de joie_, Exsulto, efferor gaudio.
_Combler de joie_, Magnam lætitiam affero.
_Concevoir une grande joie_, Lætitiam capio non mediocrem.
=Joyeux=, Lætus, alacer, hilaris, jucundus.
=Joyeusement=, Læte, jucunde, hilariter.
JOLIMENT, Lepide, venuste, eleganter, festive.
JONCHER, Consterno, sterno, tego, spargo, effundo, substerno.
JOINDRE, Aggrego, adjicio, congrego, conjungo, addo, confligo.
=Joindre= _à_ (se), Societatem et fœdus ineo cum aliquo, cohæreo,
coalesco.
JOUES, Genæ, malæ.
JOUG, Jugum.
JOUISSANCE, Voluptas, lætitia, jucunditas.
— (Usage), Usus, usura.
_Chercher partout des jouissances_, Conquiro undique suavitates.
=Jouir=, Voluptatem percipio, perfruor, fruor, utor.
JOUR, Dies.
_Jour ordinaire, non férié_, Profestus.
_Jour de fête_, Dies festus.
_Il commence à faire jour_, Lucescit, lucere incipit.
_Il fait jour_, Lucet.
_Au jour fixé_, Ad constitutam diem.
_Dès que le jour fut arrivé_, Dies ubi illuxit.
_Différer le jour_, Diem profero.
_Choisir son jour_, Diem, tempus deligo, statuo.
_Il faisait à peine jour_, Vix lucescebat, aperiente se die, sub
primam auroram, sub diluculum, albescente cœlo.
_En plein jour_, Multa jam die.
_Vers la fin du jour_, Inclinato in vesperam.
_Pendant le jour_, Clara luce, interdiu.
_Un jour_, Unquam.
_Espace de deux jours_, Biduum.
_Le 2ᵉ et 3ᵉ jours se passèrent_, Dies intercessit una, altera,
tertia.
=Journalier=, Quotidianus.
=Journellement=, Quotidie, singulis diebus.
JOURNAL, Ephemeris.
JUGEMENT, Ratio, mens, judicium, existimatio, consilium, sententia,
opinio.
=Juger=, Censeo, arbitror, puto, autumo, existimo, sentio, judico,
statuo, decerno, examino.
_Juger des autres par soi_, Animum alterius ex meo specto.
_Jugez le tout_, Tua erit de re tota existimatio.
=Judicieux= (être), Sapio.
JUGEMENT, Judicatio, disceptatio, quæstio.
_Casser un jugement_, Judicatum infirmo.
=Juger=, Judico, judicium facio, litem decerno.
=Judiciaire=, Judicialis, forensis, judiciarius.
=Juge=, Arbiter, judex, quæsitor, disceptator.
_Juge instructeur_, Inquisitor, quæsitor.
_Remplir les fonctions de juge_, Judex sedeo.
_Se présenter devant les juges_, In jus adeo.
_Corrompre ses juges_, Judicium contamino.
JUMEAUX, Gemini fratres.
JURER, Dejero, juro.
_Qui n’a pas juré_, Injuratus.
JURISCONSULTE, Jurisconsultus, jurisperitus, legum peritus.
JUSQUE, Usque.
_Jusqu’à ce jour_, Ad id tempus.
_Jusqu’à ce point_, Eatenus, hactenus.
_Jusqu’à ce que_, Donec, dum, quoad usque.
_Jusqu’à présent_, Etiam nunc, nunc etiam, etiamnum, adhuc, etiam tum.
_Jusqu’au bout_, Usquequaque, omnino.
_Jusqu’à un certain point_, Quodammodo.
_Jusque là_, Eatenus.
_Jusques à quand_, Quousque, quamdiu.
_Jusqu’ici_, Hactenus, hucusque, adhuc, etiam nunc, ad hoc tempus.
_Jusqu’où_, Quatenus.
JUSTICE, Æquitas, jus, fas, justum, justitia.
_Citer en justice_, In judicium arcesso.
_Livrer à la justice_, Noxæ dedo.
_Être absous en justice_, Judicio liberor.
_Rendre la justice_, Judicia exerceo, jus do.
_Faire justice des fausses opinions_, Opinionum commenta deleo.
=Juste=, Justus, æquus, verus, meritus, debitus, legitimus.
_Il est juste_, Oportet, convenit, decet.
=Justement=, Juste, jam, recte, legitime, vere.
JUSTIFICATION, Purgatio, satisfactio, excusatio.
=Justifier=, Excuso, excusationem affero, a culpa eximo.
L
LÀ (_sans mouvement_), Ibi, in illo loco, isthic.
_Là_ (_avec mouvement_), Illo, isthuc.
=De là=, Ex eo, inde, ideo, idcirco, quia, ea re, exin, exinde,
illinc, proinde, dehinc, itaque.
LABORIEUX, Operosus, laboriosus, sollicitus.
LABOUR, Aratio, agricultura, agricultio.
=Labourer=, Aro, solum aratro perstringo, =terram= proscindo, solum
opere renovo.
=Laboureur=, Arator.
LAC, Lacus.
LACET, Laqueus.
LÂCHE (non tendu), Incontentus, remissus.
LÂCHER, Omitto, missum facio.
LÂCHETÉ, Ignavia, dissolutio, resolutio, confutatio, rejectio.
=Lâche=, Ignavus, iners, dissolutus, negligens, effeminatus.
=Lâchement=, Dissolute, remisse, indulgenter, negligenter, ignave,
effeminate.
LAIDEUR, Deformitas, pravitas, turpitudo.
=Laid=, Deformis.
_Assez laid_, Turpiculus.
_Rendre laid_, Deformo, fœdo, turpo, formam exstinguo, ornamentis
omnibus spolio.
LAINE, Lana.
=De laine=, Laneus.
LAIT, Lac.
=De lait=, Lacteus.
LAITON, Auricalcum.
LAMBRIS, Laquear, lacunar.
LAMENTATION, Lamentatio, questus, plangor, gemitus, lamentum,
ejulatio, ejulatus.
=Lamenter= (se), Deploro, lamentor, conqueror, ejulo, ploro, defleo,
ingemisco, gemo.
=Lamentable=, Lacrimosus.
LAMPE, Lychnus, lucerna.
LANCE, Hasta, hastile.
=Armé de lance=, Hastatus, hasta armatus.
LANCER (_action de_), Emissio, jactus, ictus, conjectio.
LANCER, Jacio, immitto, conjicio, emitto.
_Lancer en avant ses troupes_, Copias produco.
=Lancé=, Incitatus.
LANGUE, Lingua.
_Sa langue s’est déliée_, Lingua soluta est.
=Langage=, Eloquium, sermo.
_Langage élevé_, Magniloquentia.
_Langage arrogant_, Superbiloquentia, sermo arrogans.
LANGUEUR, Languor, torpor, desidia, tabes, macies.
=Languir=, Marcesco, torpesco.
=Languissant=, Languidus, languens, tardus, debilitatus, enervatus,
solutus.
_Rendre languissant_, Languefacio, languorem affero.
_Devenir languissant_, Elanguesco, languore conficior, infirmor.
=Languissamment=, Languide.
LANTERNE, Laterna.
LAPIDATION, Lapidatio, lapidum jactus.
=Lapider=, Lapido, lapidibus obruo.
_Qui lapide_, Lapidator, percussor.
LAQUAIS, Circumpedes.
LARCIN, Furtum.
LARES, Lares, penates.
LARGESSE, Donatio, largitas, liberalitas.
_Faire des largesses_, Elargior, largior, dono.
_Qui fait des largesses_, Largitor, corruptor.
=Large=, Prolixus, liberalis, benignus.
=Largement=, Large, largiter, liberaliter, copiose, munifice, effuse.
LARGEUR, Latitudo.
=Large=, Latus, amplus, laxus.
LARMES, Fletus, lacrimæ, lamentatio, planctus, ploratus.
_Verser des larmes_, Lacrimas fundo.
_Émouvoir jusqu’aux larmes_, Fletum moveo, ad lacrimas moveo.
_Répandre des larmes_, Lacrimas educo.
_Retenir ses larmes_, Cohibeo lacrimas.
_Baigné de larmes_, Lacrimabundus, udis oculis.
LASSITUDE, Lassitudo, defatigatio.
=Las=, Defessus, fatigatus, lassus, languens.
LATINITÉ, Latinitas.
=Latin=, Latinitas.
=Latin= (_adj._), Latinus.
=En latin=, Latine.
LAURIER, Laurus.
_Rameau de laurier_, Laureola.
_Couronne de laurier_, Laurea.
_Couronné de laurier_, Laureatus.
LAVER, Abluo, lavo, purgo, diluo, expio, abstergo.
_Se laver d’un reproche_, Crimen dissolvo.
LÉCHER, Lingo, lambo, abligurio.
LEÇON, Documentum, admonitio, præceptum, exemplum, monumentum.
LECTURE, Lectio, evolutio.
— (A haute voix), Recitatio.
_Donner lecture de_, Recito, pronuntio.
Lire, Lego, perlego, evolvo.
— (A haute voix), Recito, pronuntio.
_Lire sur les traits une expression de fureur_, In facie vultuque
vecordia inerat.
=Lecteur=, Lector, recitator, anagnostes.
LÉGÈRETÉ, Levitas, inconstantia, mobilitas, vanitas, futilitas.
=Léger=, Levis, minime gravis.
— (Vain), Nugatorius, ineptus, futilis, ventosus, inanis, vacuus,
levis.
=Légèrement=, Leviter, leniter, molliter, tenuiter, nugatorie.
LÉGION, Legio.
=Légionnaire=, Legionarius.
LÉGITIMEMENT, Legitime, juste, jure, more majorum.
LÉGUER, Testamento aliquid relinquo.
LÉGUME, Legumen, olus.
LENDEMAIN (_le_), Postridie, postero die.
LÉNITIF, Fomentum, delinitio.
LENTEUR, Lentitudo, tarditas.
=Lent=, Lentus, tardus.
=Lentement=, Spisse, tarde, lente.
_Aller lentement_, Pedetentim eo.
LÈPRE, Scabies, lepra.
LEQUEL DES DEUX? Uter?
LÉSINERIE, Illiberalitas, sordes, avaritia.
LEST, Saburra.
LÉTHARGIE, Lethargus.
=Léthargique=, Veternosus.
LETTRE (Caractère d’imprimerie), Littera, nota, elementa litterarum.
_Écrire en toutes lettres_, Perscribo.
LETTRE (épître), Epistola, litteræ, tabella.
_Écrire une lettre_, Scribo.
_Attendre une lettre_, Litteras desidero.
_Recevoir une lettre_, Litteras accipio.
_Répondre à une lettre_, Epistolæ rescribo.
BELLES-LETTRES, Humaniores litteræ, humaniores disciplinæ, bonæ artes.
_Se livrer à l’étude des belles-lettres_, Litteris humanioribus me
impendo.
=Lettré=, Litteratus, litteris instructus.
LEURRER, Conditionibus aliquem produco.
LEVAIN, Fermentum.
LEVANT (_le_), Oriens, ortus.
LEVÉE _d’hommes_, Evocatio, supplementum.
=Lever= _des troupes_, Copias contraho, legionum supplementa scribo.
_Qui fait des levées_, Evocator.
LEVÉE _d’impôts_, Exactio, vectigal, tributum, stipendium.
_Lever les impôts_, Pecunias describo, impero.
_Côte personnelle_, Exactio capitum.
_Impôt de ports_, Exactio ostiorum.
LEVER _des astres_, Ortus, exortus, oriens.
=Lever=, Extollo, erigo.
=Lever= (se), Consurgo, surgo, exsurgo.
_Se lever du lit_, Surgo, de lecto exeo.
_Se lever par déférence_, Assurgo, honoris causa surgo.
LÈVRES, Labia, labellum, labrum.
_Du bout des lèvres_, Summis, primoribus labris.
_Je l’ai sur le bout des lèvres_, Versatur mihi in primoribus
labris.
LÉZARDE, Ruina.
LIAISON, Conjunctio, necessitudo, societas, consociatio, affinitas,
consensio.
LIBATION, Libatio, libamentum.
LIBÉRALITÉ, Liberalitas, largitas.
=Libéral=, Liberalis, largus, munificus, beneficus, prolixus.
=Libéralement=, Liberaliter, large, munifice.
_Donner libéralement_, Largior, gratificor, largitionem facio.
LIBERTÉ, Libertas, immunitas, licentia.
_Recouvrer la liberté_, In libertatem me assero.
_Donner la liberté_, Libertatem largior.
_Être en liberté_, Libertatem habeo.
_Enlever la liberté_, Libertatem adimo.
=Libérateur=, Servator, conservator, assertor.
=Libre=, Solutus, liber.
_De condition libre_, Liberalis.
=Libre= (être), Vaco, nihil ago, cesso.
=Librement=, Libenter, audacter, fidenter, confidenter, solute,
libere.
LIBERTINAGE, Lascivia.
LICENCE, Effrenatio, insolentia.
— (Permission), Licentia, libertas.
_S’abandonner à la licence_, Lascivio.
_Réprimer la licence des mœurs_, Licentiam morum præcido.
=Licencieux=, Lascivus, libidinosus, intemperans.
=Licite= (_il est_), Licet, fas est.
=Licenciement=, Dimissio.
LICENCIER, Dimitto, exauctoro.
LICTEUR, Lictor, apparitor.
LIE, Fæx.
LIEN, Vinculum, compedes, catenæ.
=Lier=, Devincio, obstringo, obligo, demereor, concilio, constringo,
alligo, comprehendo.
=Lier= _ensemble_, Colligo, necto, constringo, ligo, vincio,
conjungo, consocio, congrego, coagmento, concilio, connecto,
devincio.
_Se lier avec qqn_, Familiaritatem cum aliquo contrahere.
LIERRE, Hedera.
LIEU, Locus, status.
— (Sacré), Locus sacer.
_Tenir lieu de père_, Pro parente fuit, instar parentis fuit.
_Avoir lieu_, Evenio.
_Au lieu de_, Vice, loco.
_Au même lieu_, Ibidem, in eodem loco.
_De quelque lieu_, Alicunde.
_D’un autre lieu_, Aliunde, ex alio loco, ex alia re.
_Du même lieu_, Indidem, ex eodem loco.
_Passer d’un lieu dans un autre_, Transmigro.
LIÈVRE, Lepus.
LIGNE, Linea.
_J’ai pu à peine écrire une ligne_, Vix versum unum exarare potui.
_Dévier de la ligne_, Aberro a proposito.
LIGNÉE, Progenies.
LIMAÇON, Cochlea.
LIMER, Perpolio, expolio, limo.
=Limé=, Limatus, perpolitus.
LIMITE, Limes, finis, terminus, extremitas, circumscriptio, regiones,
determinatio, conclusio.
_Dans certaines limites_, Finite, definite.
_Rester dans les limites_, Regionibus me contineo.
=Limiter=, Determino, termino, constringo, concludo.
=Limitrophe=, Gens finitima, proximus, affinis.
LIN, Linteum.
=De lin=, Linteus.
_Vêtu de lin_, Linteatus.
LINÉAMENT, Lineamentum.
LION, Leo.
LIQUIDE, Humor, aqua, liquor.
— (Adj.) Liquidus.
=Liquéfier=, Liquefacio, mollio, liquo.
=Liquéfier= (se), Deliquesco, dissolvor, liquefio, diffluo, fluo.
LISSE, Levis.
_Rendre lisse_, Lævigo.
LISTE, Album, subscriptio, adscriptio.
LIT, Lectus, stratum, cubile, torus, grabatus.
LITIÈRE, Lectica, octophorus, stramen.
_Porteur de litière_, Lecticarius.
LIVIDE, Lividus.
LIVRE (poids), Pondo, libra.
LIVRE (volume), Liber, opus, volumen, codex, libellus.
_Écrire un livre_, Librum compono.
_Feuilleter un livre_, Librum evolvo, percurro.
_Publier un livre_, In lucem prodo librum.
LIVRER, Dedo, addico, do, trado, mancipo, prodo.
=Livré à=, Deditus.
LOCATION, Conductio, redemptio.
=Louer=, Conduco.
=Locataire=, Inquilinus.
=Loué=, Conductitius.
LOGER (en voyage), Diversor.
LOI, Lex, canon, regula.
_Édicter une loi_, Legem perfero.
_Observer la loi_, Legi pareo.
_Violer la loi_, Contra legem facio.
_Abroger une loi_, Legem irritam facio.
_Agir conformément à la loi_, Lege ago.
=Législateur=, Legislator, lator legis.
=Légiste=, Jurisconsultus, interpres legum.
=Légal=, Legitimus, æquus, secundum legem.
_Qui n’est pas soumis à la loi_, Exlex.
LOIN, Remote, procul.
=Au loin=, Eminus, e longinquo.
_Bien loin que_, Nedum.
=Plus loin=, Ultra, supra.
_Voir de loin_, Prospicio.
LOISIR, Otium, vacuum tempus, vacatio a labore.
_Avoir de loisir_, Otior, nihil ago, cesso, vaco, otio abutor.
_A loisir_, Otiose, per otium.
LONGUEUR, Longitudo, longinquitas, diuturnitas.
=Long=, Longus, longinquus, diuturnus, procerus.
_Pour n’être pas trop long_, Ne multus ac insolens sim.
_A la longue_, Mora.
LONGTEMPS, Diu, longo intervallo.
_Longtemps avant_, Diu ante, multo ante.
_Longtemps après_, Diu post, longo ex intervallo.
_Qui dure longtemps_, Diuturnus, longinquus.
_Aussi longtemps que_, Quamdiu, dum, quantum, tamdiu... quamdiu.
_Il y a déjà longtemps_, Pridem, dudum.
_Si longtemps_, Tanto tempore.
LORSQUE, Quum, cum, postquam, ubi, simul, simul ac.
LOUANGE, Prædicatio, celebratio, commemoratio, laudatio, præconium,
commendatio.
=Louer=, Laudo, commendo, celebro, extollo, collaudo.
=Louable=, Laudabilis, laudandus, prædicandus, laude dignus,
prædicabilis, tolerabilis.
_D’une façon louable_, Laudabiliter, recte, laudate, honeste, cum
laude.
=Loué=, Laudatus, spectatus, probatus.
LOUCHE, Limus, obliquus.
LOUP, Lupus.
=De loup=, Lupinus.
LOURD, Onerosus, gravis, ponderosus.
LOYER, Locatio.
_Donner à loyer_, Loco.
LUCRE, Lucrum, feneratio.
LUGUBRE, Lugubris, funebris.
LUI-MÊME, Ipse.
LUIRE, Eluceo, emico, effulgeo, resplendeo, niteo, nitesco, splendeo,
luceo.
=Luire= _sur_, Eluceo, illuceo, exorior, appareo.
=Luisant=, Nitidus, nitens.
LUMIÈRE, Lux, lumen.
_Priver de la lumière_, Obscuro, luminibus officio.
_Qui craint la lumière_, Lucifugus.
LUNE, Luna.
_Relatif à la lune_, Lunaris.
LUTTE, Contentio, certatio, luctatio, certamen, dimicatio, pugna,
concertatio.
=Lutter=, Obsisto, pugno, dimico, certo, contendo, belligero,
concerto, luctor.
=Lutteur=, Luctator.
LUXE, Luxus, opulentia.
_Son luxe est extraordinaire_, Luxus in eo est tantus, ut nihil
supra possit esse.
LYCÉE, Lyceum.
LYRE, Fides, lyra.
_Joueur de lyre_, Fidicen, qui fidibus canit.
=Lyrique=, Lyricus.
M
=Macérer=, Macero, contero.
MÂCHOIRE, Maxilla, mala.
=Mâcher=, Mando.
MACHINE, Machina, machinamentum.
MACHINATION, Machinatio, artificium.
=Machiner=, Machinor, excoquo.
MAÇON, Structor.
MAGASIN, Receptaculum.
MAGE, Magus.
=Magicien=, Magus.
=Magique=, Magicus.
MAGISTRATURE, Magistratus, dignitas, honor, potestas.
MAGNANIMITÉ, Magnanimitas, magnitudo animi.
=Magnanime=, Magnificus, generosus, clarus.
MAGNIFICENCE, Apparatio, magnificentia, lautitia.
=Magnifique=, Speciosus, illustris.
=Magnifiquement=, Magnifice, opipare, laute, apparate, splendide,
speciose, artificiose, eleganter, pretiose.
MAI, Maius.
MAIGREUR, Macies, gracilitas, tenuitas.
_D’une maigreur extrême_, Torridus macie.
=Maigre=, Macer, macie extenuatus, tenuis, gracilis.
MAIN, Manus.
=Main droite=, Dextera, dextra.
=Main gauche=, Sinistra.
_En venir aux mains_, Conflictum ineo, adversis signis maximo
clamore concurro, cum hoste congredior.
_Donne la main_, Cedo manum.
_Sous la main_, =Être sous la main=, Suppeto, suppedito.
_La dernière main_, Perpolitio, expolitio.
_Mettre la dernière main_, Perficio, perpolio, elimo.
_De main en main_, Per manus.
_Sous la main_, Sub manu, præsto, in promptu, in manu, in manibus, ad
manum.
MAINTENANT, Nunc, hoc tempore, hodie, modo.
MAINTENIR, Sustineo, tueor, labentem excipio.
MAIS, Ast, at, sed, atqui, certe, verum, sed, enim, autem, vero.
MAISON, Domus, ædes, domicilium, tectum, penates, lares.
=Maison de campagne=, Villa, prædium.
_Demeurer chez soi_, Domo se tenere, domi manere.
=De la maison=, Domesticus, familiaris, privatus, intimus.
MAÎTRE (de maison), Dominus, herus, paterfamilias.
— (Précepteur), Doctor, magister, præceptor, interpres, pædagogus.
_Qui n’est pas maître de soi_, Impos.
=Maîtriser=, Contineo, reprimo, cohibeo, coerceo.
_Se rendre maître_, Præoccupo, anteoccupo.
_Être maître de sa colère_, Iram in potestate habeo.
MAJESTÉ, Majestas, summa gravitas.
MAL, Malum.
_Faire du mal à_, Malefacio.
=Mal=, Male, prave, nequiter, perperam perverse, corrupte, vitiose.
_Vos affaires vont mal_, Claudicant res vestræ.
_Parler mal de_, Maledico.
MAL, Morbus.
_Le mal empire_, Crescit morbus.
_Le mal diminue_, Decrescit.
MALADIE, Morbus, invaletudo, ægrotatio.
_Maladie invétérée_, Inveteratio.
_Arrêté, empêché par la maladie_, Morbo præpeditus.
=Malade=, Æger, ægrotus, morbidus, invalidus, infirmus.
=Malade= (être), Ægroto, morbo sum implicatus, ægro corpore, sum.
MALADROIT, Inconcinnus, ineptus.
=Maladroitement=, Inepte, insulse.
MÂLE, Mas, masculus, virilis, fortis.
MALÉDICTION, Exsecratio, diræ, imprecatio.
=Maudire=, Exsecror, imprecor, abominor, detestor, diras alicui
imprecor.
MALFAISANT, Maleficus, reus, damnificus.
MALFAMÉ, Infamis, turpis; sceleribus, ignominia notatus.
MALGRÉ, Ingratis, invito.
=Malgré soi=, Invite, repugnanter, invito.
_Qui agit malgré soi_, Invitus, rogatus, repugnans, coactus.
MALHEUR! Væ.
MALHEUR, Malum, damnum, incommodum, pestis, detrimentum, miseria,
calamitas, pernicies, infortunium, ærumna.
_Être sous le coup d’un malheur_, Sum in maximis malis.
_Éloigner un malheur_, Pestem averto.
_Un malheur menace_, Malum imminet.
_Tomber dans le malheur_, In miseriam incido.
_Être dans le malheur_, Miseriis premor.
_Arracher au malheur_, A miseria vindico.
_Être délivré d’un malheur_, E malis emergo.
=Malheureux=, Infelix, miser, calamitosus, infortunatus, ærumnosus,
nefastus, impius, prostratus, jacens.
_Devenir malheureux_, Malum contraho, in calamitatem incido.
MALHONNÊTE, Inhonestus, turpis, nequam, improbus.
=Malhonnêtement=, Inhoneste, spurce.
MALICE, Malitia, fraus, calliditas, nequitia.
=Malicieusement=, Malitiose, callide, versute, vafre, dolose,
nequiter.
MALPROPRETÉ, Squalor, sordes, lutum.
=Malpropre=, Squalidus, sordidus.
=Être malpropre=, Squaleo, sordeo.
MALSÉANT, Inconveniens.
_Il est malséant_, Dedecet, indecorum est.
MALTRAITER, Aspere aliquem accipio, vexo, male tracto.
_Qui maltraite_, Vexator.
MALVEILLANCE, Malevolentia.
=Malveillant=, Malevolus.
MAMELLE, Mamma, uber.
_Qui est à la mamelle_, Lactens.
MANCHE, Manica.
_Pourvu de manches_, Manicatus.
MÂNES, Manes.
MANGER, Comedo, edo, cibum capio, cibum sumo, cœno.
— (Consumer), Exedo, consumo, obligurio.
=Manger= _avidement_, Helluor, comessor.
_Je n’ai pas mangé depuis deux jours_, Biduo nihil cibi cepi.
MANIEMENT, Tractatio.
=Maniable=, Tractabilis.
MANIÈRE, Modus.
_A la manière de_, Ritu.
_A la manière des vieilles_, Aniliter.
_D’une autre manière_, Aliusmodi, rationis disparis, alterius,
dissimilis.
_Par manière d’acquit_, Oscitanter, negligenter, indiligenter, in
speciem, per simulationem.
MANIFESTE, Manifestus, clarus, perspicuus, non obscurus, perspectus,
apertus, evidens.
=Manifester=, Patefacio, in lucem profero, divulgo, præfero,
significo.
=Manifestement=, Manifesto, palam, aperte, clare, perspicue.
MANŒUVRE (milit.), Exercitium.
MANŒUVRE, Operarius.
MANQUE _de_, Jejunitas, inopia, indigentia, penuria, egestas.
=Manquer=, Deficio, desum.
_Il manque_, Deficit, deest.
=Manquer à=, Delinquo, pecco, errorem committo.
=Manquer de=, Careo, vaco, deficior, vacuus sum, egeo, indigeo.
MANTEAU, Læna, amiculum, pallium.
=Manteau militaire=, Paludamentum.
_Mettre son manteau_, Onero humerum pallio, pallium humeris injicio.
_Retrousser le manteau_, Colligo pallium.
MANUSCRIT, Chirographum, volumen.
MARAIS, Palus.
=Marécageux=, Palustris.
MARÂTRE, Noverca.
MARAUDEUR, Prædator.
MARBRE, Marmor.
=De marbre=, Marmoreus.
MARCHANDISE, Mercimonium, merx.
_Commerce de marchandise_, Mercatura, negotiatio, nundinatio.
=Marchand=, Mercator, negotiator, qui mercaturam facit, propola.
MARCHÉ, Macellum, emporium, mercatus.
=Jour de marché=, Nundinæ, mercatus.
_Tenue d’un marché_, Nundinatus.
MARCHE, Ingressio, incessus, itio, ingressus, gressus.
=Marcher=, Incedo, ingredior, ambulo, eo.
_Ils marchent rapidement_, Celeres sunt.
MARÉCHAL-DE-CAMP, Supremus castrorum præfectus.
MARÉE, Æstus marini.
MARI, Maritus, vir.
MARIAGE, Matrimonium, conjugium, connubium, nuptiæ.
_Contracter mariage_, (en parl. d’une femme), Ineo matrimonium.
_Faire un mariage_, Matrimonio habeo conjugem.
=Se marier=, Nuptias concilio, uxorem duco.
_Femme mariée_, Matrona, mulier, uxor.
_Non marié_, Innuptus, non nuptus.
MARMITE, Olla.
MARQUE, Nota, signum.
_Apposer une marque_, Notam appono.
_Faire une marque_, Noto, signo.
=Marquer=, Consigno, obsigno, firmo.
=Marqueté=, Vermiculatus.
MARTEAU, Malleus.
MARTYR, Laureatus Fidei pugil.
MASQUE, Persona, larva, facies ficta.
_Lever le masque_, Integumenta evolvo, larvam depono.
=Masqué=, Larvatus, personatus.
=Masquer= _la vue_, Luminibus obstruo.
MASSACRE, Trucidatio, cædes, clades, jugulatio.
=Massacrer=, Interficio, neco, occido, cædo, jugulo, morte mulcto,
interimo, contrucido.
MASSE, Moles.
_En masse_, Conglobatim.
MASSUE, Clava.
MÂT, Malus.
=Matelot=, Nauta, navita.
MATHÉMATIQUE, Mathematicus.
MATIÈRE, Materia.
=Matériaux=, Materia, apparatus.
MATIN (_le_), Mane, diluculo, prima luce, matutino tempore.
=Matin= (du), Matutinus.
MATURITÉ, Maturitas, tempestivitas, tempus maturum.
=Mûr=, Maturus, coctus, tempestivus, mitis.
=Mûrir=, Maturesco, maturo, mitesco, mitior fio, excoquo.
_Les moissons mûrissent_, Fruges prope maturitatem sunt.
MAUVAIS, Malus, inprobus, perditus, facinorosus, nequam, homo nihili.
MAUX, Miseria, calamitas.
_Soulager les maux_, Miseriam lenio.
MAXIME, Dogma, decretum, citum, præceptum.
MÉCANICIEN, Machinator, fabricator.
MÉCHANCETÉ, Improbitas, perversitas vecordia, malignitas.
=Méchant=, Improbus, sceleratus, nequam.
=Méchamment=, Improbe, maligne, malitiose, nefarie, perverse,
nequiter.
MÉCONTENTEMENT, Bilis, ira.
MÉDIATEUR, Conciliator, pactor.
MÉDICAMENT, Medicamen, medicamentum, medicina, remedium.
MÉDECINE, Medicina, medicamentum, remedium, ars medendi.
=Médecin=, Medicus, medicinæ peritus.
MÉDIOCRITÉ, Mediocritas.
=Médiocre=, Modicus, mediocris, paucus, nonnullus.
=Médiocrement=, Modice, moderate, modeste, mediocriter.
=Médisance=, Maledictio, maledictum.
=Médire=, Maledico.
=Médisant=, Maledicus, obtrectator, mordax.
_En médisant_, Maledice.
MÉDITATION, Meditatio, commentatio.
=Méditer=, Meditor, attente cogito, commentor, contemplor, considero.
_Méditer une ruse_, Machinor.
_Il médite je ne sais quoi au fond de son cœur_, Clam nescio quid
agitat.
MÉFAIT, Noxa, noxia, culpa, crimen.
MEILLEUR, Melior, potior, præstabilior, commodior, prior.
MÉLANCOLIE, Melancholia, atra bilis.
=Mélancolique=, Melancholicus.
MÉLANGE, Permistio, admistio, confusio.
_Sans mélange_, Meracus, merus.
=Mêler=, Promiscua habeo, commisceo, insero, confundo.
=Mêler à= (se), Me interpono, in res me immitto.
=Mêlé=, Promiscuus, mixtus, confusus.
MEMBRE, Artus, membrum.
_Privé d’un membre_, Mancus.
MÊME, Etiam, et, item, vel, quidem, profecto.
=De même=, Item, similiter, quoque.
=De même que=, Sicut, sicuti, perinde ut, similiter atque, velut,
tanquam, quodammodo ac.
=De la même manière=, Itidem, similiter, pariter, item.
=Et même=, Quin etiam, idem.
=Pas même=, Ne quidem.
LE MÊME, Idem.
=Mémoire=, Memoria.
_Avoir bonne mémoire_, Memoria valeo.
_Avoir une mémoire ingrate_, Memoria vacillat.
_Exercer la mémoire_, Mémoriæ studeo.
=Mémorable=, Memorabilis, memorandus, memoria dignus.
=De mémoire=, Memoriter, e memoria, sine scripto.
_Réciter de mémoire_, Ex memoria pronuntio.
_De mémoire d’homme_, Post hominum memoriam.
MÉMOIRES, Commentarium, commentarii.
MENACE, Minæ, minatio, terror.
_Proférer des menaces_, Terrores jacto.
=Menacer=, Minor, minitor, terreo.
— (Être imminent), Impendeo, immineo, insto.
=Menaçant=, Minax, horrificus, minitabundus, minitans.
=Menaçant= (en), Minaciter, aspere.