DÉCROÎTRE, Decresco, decedo.

DÉCUPLE, Decuplus.

DÉCURIE, Decuria.

DÉDAIN, Despicatio, contemptus, despicatus, despicentia, contemptio,

vilitas.

=Dédaigner=, Dedignor, indignum habeo, contemno, despicio, sperno,

respuo, pro nihilo puto, prætereo, transeo.

AU DEDANS, Introrsum, introrsus, intus.

DÉDICACE, Dedicatio, consecratio.

=Dédier=, Dedico, sacro, consecro.

DÉDOMMAGER, Compenso.

DÉESSE, Dea.

DÉFAILLANCE, Deliquium, defectus, diminutio.

_Il eut une défiance_, Animus eum destituit.

DÉFAITE, Clades, calamitas, damnum, cædes, strages.

_Essuyer une défaite_, Cladem accipio.

_Faire essuyer une défaite_, Cladem facio, affero, infero.

DÉFAUT, Vitium, vitiositas, pravitas.

_Plein de défauts_, Multis vitiis laboro.

_Défaut_ (_faire_), Deficio, desum, vadimonium desero.

DÉFAVEUR, Offensa.

_Être en défaveur_, Offensam subeo apud aliquem.

DÉFECTION, Defectio.

_Préparer les défections_, Defectionem molior.

DÉFECTUOSITÉ, Vitium, vitiositas.

=Défectueux=, Pravus, distortus.

=Défectueusement=, Prave.

DÉFENSE, Defensio, propugnatio, patrocinium, tutela.

— (Interdiction), Prohibitio, interdictum.

_Défense d’un lieu_, Propugnatio, defensio.

_Ouvrages de défense_, Munitio.

_Il y a une défense_, Lege cautum est.

_Sans défense_, Indefensus.

=Défendre=, Prohibeo, impedio, veto, non permitto.

— (Protéger), Protego, tueor, defendo, tutor, munio, propugno,

defendo, pugno, patrocinor.

=Défenseur=, Deprecator, defensor, propugnator, custos.

— (Avocat), Patronus, defensor.

=Défendu=, Nefas, non licitum.

DÉFÉRENCE (avoir de la), Obsequor, morem gero.

DÉFIANCE, Diffidentia.

=Se défier de=, Diffido, quasi despero.

_Avec défiance_, Diffidenter.

DÉFIGURER, Turpo.

=Défiguré=, Turpificatus.

DÉFILÉ, Fauces, angustiæ.

DÉFINITION, Definitio, descriptio.

=Définir=, Circumscribo, determino, constituo, definio, concludo.

=Défini=, Certus, decretus, definitus.

=Définitif=, Definitivus.

DÉFUNT, Mortuus.

DÉGAGER, Exsolvo, solvo, dissolvo, libero, absolvo, expedio, libero,

explico, extrico.

=Dégagé=, Solutus, liber.

DÉGÉNÉRER, Degenero, deflecto, descisco.

=Dégénérer= _de_, Deflecto.

=Dégénéré=, Degener.

DÉGOÛT, Fastidium, tædium, satietas.

_Avoir du dégoût_, Fastidio.

_Causer du dégoût_, Satietatem, tædium affero.

_Ressentir du dégoût_, Molestia afficior.

=Dégoûté=, Fastidiosus.

=Dégoûté= (être), Pertædet.

_Avec dégoût_, Fastidiose.

DÉGRADÉ, Turpificatus.

DEGRÉ, Gradus, progressus, ordo, dignitas.

DÉGUISER, Fingo, dissimulo, imitor.

DEHORS, (Mouv.) Foras, extra.

— (Sans m.) Foris, extra, extrinsecus.

DÉJA, Jam.

DÉJEUNER, Jentaculum, prandium.

_S’inviter à déjeuner chez qqn_, Alicui ad prandium condico.

=Déjeuner=, Prandeo.

AU-DELA, Ultra, supra, præter, extra.

DÉLABREMENT, Ruina.

DÉLAI, Dilatio, mora, prolatio, retardatio, sustentatio, dilatio,

cunctatio, tarditas.

_Demander un délai_, Moram postulo.

DÉLAISSEMENT, Relictio, derelictio, desperatio.

=Délaissé= (être), Negligor, jaceo.

DÉLÉGATION, Delegatio, mandatum, provincia.

=Déléguer=, Delego, mando, mitto.

DÉLIBÉRATION, Deliberatio, consultatio, consilium.

_La chose demande une mûre délibération_, Consilii magni res est.

=Délibérer=, Delibero, consulto, consulo, considero, video, inquiro.

_Qui délibère_, Deliberator.

=Délibératif=, Deliberativus.

DÉLICATESSE, Tenuitas, gracilitas, subtilitas.

=Délicat=, Scitus, lepidus, elegans, acutus.

=Délicatement=, Subtiliter, acute, tenuiter.

DÉLICES, Deliciæ, delectamentum, suavitas, voluptas, irritamenta,

deliciolæ.

DÉLIÉ, Solutus, liber, dissolutus.

DÉLIMITATION, Terminatio, mensura.

=Délimiter=, Dimeto, metor.

=Délimité=, Definitus, certus, constitutus.

DÉLIRE, Deliramentum, deliratio.

=Délirer=, Deliro.

_Qui délire_, Delirus, demens, mente captus, furens, insanus.

DÉLIT, Delictum, peccatum, error.

DÉLIVRANCE, Liberatio, absolutio.

=Délivrer=, Eripio, aufero, adimo, expedio, libero, absolvo, eximo.

=Délivré=, Liber.

DÉLOGER, Demigro, ad alias ædes discedo.

=Déloyal=, Perfidiosus, perfidus, insidiosus, fallax, improbus.

_D’une façon déloyale_, Infideliter.

DÉMAGOGUE, Plebicola.

DEMAIN, Cras, crastina die.

_De demain_, Crastinus.

DEMANDE, Postulatio, postulatum, rogatio, petitio, rogatus, preces.

=Demander=, Postulo, peto, posco, requiro, desidero, imploro.

_Demander instamment_, Deposco, appeto, flagito, expeto.

DÉMARCHE, Incessus, ingressus, gressus.

DÉMÊLER, Extrico.

DÉMEMBRER, Deartuo.

DÉMENCE, Vecordia.

DÉMESURÉ, Nimius, immoderatus.

DÉMETTRE (se) _d’une charge_, Abdico.

DEMEURE, Mansio.

=Demeurer=, Resideo, maneo, commoror, resto, sto.

_Demeurer près de_, Præsto tibi sum.

DEMI-CERCLE, Semicirculus.

DÉMOCRATE, Populi studiosus.

DÉMOLITION, Disturbatio, demolitio, eversio.

=Démolir=, Diruo, excido, exscindo, everto, demolior, destruo.

DÉMONSTRATION, Demonstratio.

=Démontrer=, Demonstro, significo, declaro.

_Qui démontre_, Demonstrator.

=Démonstratif=, Demonstrativus.

DÉNÉGATION, Inficiatio, negatio, depulsio.

DENIER, Denarius.

DÉNIGREMENT, Obtrectatio, vituperatio.

=Dénigrer=, Famam detrimento afficio; de fama detraho; obtrecto,

maledico, vitupero.

DÉNOMBREMENT, Recensio, census.

DÉNOMINATION, Appellatio, compellatio, nominatio.

DÉNONCIATION, Delatio, accusatio, proditio.

=Dénoncer=, Corripere, incusare.

DÉNOUER, Enodo, explico.

DENT, Dens.

_Arracher une dent_, Dentem evellere.

DÉPART, Decessio, abitus, discessus, profectio, egressus.

DÉPASSER, Excedo, emineo, præsto, abeo.

SE DÉPÊCHER, Celeritate utor, propero, festino.

DÉPEINDRE _l’état de la république_, Statum reipublicæ describo.

DÉPENS (_il s’amuse à mes_), Delicias me facit, ludibrio me habet.

DÉPENSE, Sumptus, impendium, impensa.

_Diminuer ses dépenses_, Sumptus circumcido.

_Faire des dépenses_, Sumptus insumo.

=Dépenser=, Consumo, dissipo, comedo.

DÉPENDANCE (_être sous ma_), Est mihi ejus rei amplissima potestas.

=Dépendre=, Pendeo.

_Tout dépend de là_, Cardo rei in hoc volvitur.

DÉPÉRIR, Contabesco, consumor, labefio, extabesco.

DÉPIT (_crever de_), Æstuare invidia.

DÉPLACER, Muto, mutationem facio, commuto, vario, dimoveo, removeo.

=Déplacé=, Indecorus, turpis, inhonestus, pravus.

DÉPLAIRE, Displiceo, odiosus sum, injucundus sum.

DÉPLORER, Mœreo, doleo, lugeo, deploro.

=Déplorable=, Flebilis.

DÉPLOYER, Pando.

DÉPOSITION, Testificatio, testimonium.

DÉPÔT, Depositum.

=Déposer=, Depono, colloco, abjicio, exuo, pono.

_Déposer le commandement_, Imperium depono.

_Être déposé de ses fonctions_, Abactus magistratu est.

DÉPOUILLE, Spolium, exuviæ, præda.

=Dépouiller=, Orbo, diripio, spolio, privo, exuo, nudo, exhaurio,

compilo.

_Dépouiller tout sentiment d’humanité_, Hominem exuo.

_Dépouiller le scrutin_, Tabellas diribeo.

=Dépouillé=, Nudus, nudatus, spoliatus.

_Être dépouillé de ses dignités_, Honore dejicior.

DÉPOURVU de, Inops, pauper, nudus, impotens.

_Pris au dépourvu_, Inopinans.

DÉPRAVATION, Depravatio, corruptio, distortio.

=Dépraver=, Depravo, corrumpo, pravis moribus imbuo.

=Dépravé=, Perditus, profligatus.

DÉPRÉCIER, Carpo.

DÉPEUPLÉ, Vastus, desertus.

DEPUIS, Abusque, jam.

_Depuis longtemps_, Jamdiu, jampridem, jam dudum, jamdiu.

DÉPUTATION, Allegatio, privata legatio.

=Députer=, Oblego, mitto privati negotii causa.

DÉRACINER, Exstirpo, stirpem evello, funditus deleo, evello.

DÉRAISONNABLE, Insipiens, stultus.

_D’une façon déraisonnable_, Insipienter.

DÉRÈGLEMENT, Immoderatio, intemperantia, perversitas, pravitas,

improbitas.

=Déréglé=, Immodestus, immoderatus.

DÉRIDER, Frontem exporrigo.

DERNIER, Postremus, ultimus, extremus.

_Dernier_ (_le_), Novissimus.

_Avant-dernier_, Proximus a postremo.

=Dernièrement=, Proxime, nuperrime, postremo, paulo ante.

DÉROBÉE (_à la_), Furtive, furtim.

=Dérober=, Subtraho, subduco.

=Qui dérobe=, Interceptor.

=Se dérober=, Subtexor.

DÉROULER, Evolvo, explico.

DÉROUTE (_arrêter la_), A fuga revoco.

DERRIÈRE, Post, postea, posthac, sub.

_Par derrière_, Retro, a tergo, post tergum, post.

DÉSACCORD, Discrepantia, discordia, dissidium, dissensio.

=Être en désaccord=, Discordo, dissideo, disconvenio.

=Qui est en désaccord=, Discors, dissentiens, discordans.

DÉSAGRÉMENT, Incommoditas, incommodum, molestia, cura.

_Causer du désagrément_, Incommodo, incommodum offero.

DÉSAGRÉABLE, Injucundus, insuavis, acerbus, odiosus.

DÉSAGRÉABLEMENT, Injucunde.

DÉSAPPOINTEMENT, Frustratio, vanus conatus.

DÉSAPPRENDRE, Dedisco, obliviscor.

DÉSAPPROBATION, Improbatio.

=Désapprouver=, Improbo, vitupero, damno, rejicio.

DÉSARMER, Dearmo, armis exuo.

— (Calmer), Inflecto.

=Désarmé=, Inermis.

DÉSASTRE, Clades, calamitas.

=Désastreux=, Calamitosus.

_D’une façon désastreuse_, Pestifere.

DÉSAVOUER, Recanto.

DESCENDANTS, Posteri, posteritas, progenies, proles.

=Descendre=, Descendo, delabor, me demitto.

=Descendre= (_en courant_), Decurro.

DÉSERT, Vastitas, solitudo.

=Désert=, Desertus, incultus, nudus, vastus, avius.

=Rendre désert=, Vasto, depopulor.

DÉSERTION, Transfugium.

=Déserter=, Transfugio, perfugio, profugio, defectionem facio, ad

hostes deficio.

=Déserteur=, Desertor, transfuga, perfuga.

DÉSESPOIR, Desperatio.

_S’abandonner au désespoir_, Plango, defleo, ploro.

=Désespérer=, Despero, spem perdo, a spe absum.

=Désespéré= (_être dans un état_), In discrimine sum.

DÉSHABITUER, Desuefacio, consuetudinem tollo.

DÉSHABILLER (se), Vestem exuo, me veste exuo.

DÉSHÉRITER, Exheredo, hereditate privo, abdico.

=Déshérité=, Exheres, hereditate exclusus.

DÉSHONNEUR, Dedecus, turpitudo, infamia, probrum, ignominia,

opprobrium.

=Déshonorer=, Dedecoro, turpifico, corrumpo.

=Déshonoré= (être), Flagro infamia, infamiam subeo.

DÉSIGNER, Denoto, designo, significo, noto.

DÉSINTÉRESSÉ, Minime mercenarius, gratuitus.

DÉSIR, Desideratio, desiderium, cupiditas, ardor, amor, sitis,

appetitio, appetitus.

=Désirer=, Desidero, desiderio rei flagro, in desiderio rei sum,

cupio, aveo, exopto, opto, expeto, adscisco, concupisco,

cupiditas me tenet, studeo.

=Désirer= _vivement_, Prægestio, valde cupio, gestio, percupio.

=Désirer= (_pour quelqu’un_), Opto tibi.

=Qui désire=, Cupidus, avidus, studiosus, appetens.

=Qui ne désire rien=, Remotus ab omni cupiditate.

=Désirer= (faire) qqn, Desiderium commoveo.

=Désirable=, Desiderabilis, expetendus, optandus.

_D’une façon désirable_, Optabiliter, optato.

DÉSISTER (se), Desisto, demitto, discedo.

DÉSOLER (se), Plango, ploro, defleo, lamentor.

DÉSŒUVRÉ, Otiosus, cessans, nihil agens, vacuus.

DÉSORDRE, Turba, seditio, tumultus.

=Désordonné=, Incompositus.

_D’une façon désordonnée_, Incomposite.

=Désordre= (en), Inordinatus, perturbatus, confusus, tumultuarius.

_Plein de désordre_, Turbulentus, turbidus.

_Qui fait du désordre_, Turbator.

DÈS QUE, Ut, postquam, simul ac, cum, ubi.

DESSÉCHER, Aresco, viriditatem amitto.

=Desséché=, Torridus.

DESSEIN, Propositum, mens, consilium, institutum, intentio,

consilium, scopus, animus.

_Dessein_ (_à_), Consulto, cogitato, constituto.

DESSERRER, Abstringo.

DESSINER, Deformo, depingo, primas lineas duco.

AU-DESSOUS, Infra, sub.

=Au-dessus= (=qui est=), Superus.

DESTIN, Fortuna, sors, casus, eventus.

=Destiner=, Perscribo.

DESTRUCTION, Eversio, ruina, casus, pernicies, excisio, excidium,

consumptio, occasus, obitus.

=Destructeur=, Eversor, afflictor, consumptor.

=Détruire=, Destruo, tollo, deleo, diruo, everto, diripio, vasto,

disturbo, obruo, perdo, demolior, labefacto, interimo, consumo.

DÉSUNIR, Dissolvo, solvo, disjungo, sejungo.

DÉTACHER (_violemment_), Abrumpo, avello, abscindo, resolvo.

DÉTAIL (en), Particulatim, minutatim.

DÉTENDRE, Detendo.

DÉTERMINER, Termino, determino, definio.

DÉTESTER, Abominor, exsecror, detestor, horreo, fugio.

=Détestable=, Exsecrandus, odiosus, odio dignus, detestabilis.

=Détesté=, Perosus.

DÉTOUR, Circuitio, anfractus.

=Détours=, Ambages, diverticula, inflexus Meandri.

=Sans détour=, Simpliciter.

=Détourner=, Derivo, duco, deduco, traho, arcesso, prohibeo,

propello, deterreo, revoco, avoco, removeo, averto.

=Détourner= (_une calamité_), Averrunco, prohibeo, averto.

=Se détourner=, Aversor, refugio, abhorreo, recuso, me alio averto.

=Qui détourne=, Aversor.

=Détourné=, Devius, a via remotus, alienus, aversus.

DÉTRACTION, Calumnia.

=Détracteur=, Obtrectator, calumniator, maledicus.

DÉTRESSE, Miseria, calamitas, ærumna.

DÉTROIT, Fretum.

DETTE, Debitum, debitio, æs alienum, pecunia debita, nomen.

_Écrasé de dettes_, Ære alieno obrutus.

_Payer une dette_, Dissolvo pecuniam, expungo nomen debitoris, nomina

mea exsolvo.

_Réclamer ses dettes_, Nomina exigo, appello de pecunia.

DEUIL, Luctus, mœstitia, mœror, squalor, fletus.

_Être en deuil_, Mœreo, in squalore sum, in luctu jaceo, squaleo.

=Deuil= (relatif au), Lugubris, funebris.

DEUX, Duo.

_Partager en deux_, Bipartior, in duas partes seco.

_Deux à deux_, Bini.

_Deux fois_, Bis.

DÉVALISER, Exentero.

DEVANCER, Antecedo, anteeo, præcurro, prægredior, anteverto,

antegredior, antevenio, præeo, supero, excello.

DÉVASTATION, Depopulatio, vastatio, direptio, eversio, vastitas.

=Dévaster=, Depopulor, vasto, diripio, spolio, depopulor.

=Dévastateur=, Depopulator, prædator, direptor, populabundus.

DÉVELOPPEMENT, Progressio, progressus, processus.

=Développer= (se), Glisco, cresco.

=Développement= (avec), Diffuse.

DEVENIR, Fio.

DEVIN, Ominator, conjector, vates, fatidicus, divinus, sortilegus.

=Deviner=, Præsentio, præsagio, vaticinor, auguror.

_Deviner juste_, Tango.

DÉVOILER, Detego, aperio, evolvo, denudo, patefacio, divulgo.

DEVOIR, Officium.

_Derniers devoirs_, Justa, inferiæ, exsequiæ.

_S’acquitter de son devoir_, Officio fungor.

=Devoir=, Debeo, oportet, convenit, opus est, faciendum est.

=Dû=, Debitus, meritus, justus.

DÉVORER, Devoro, ligurio, obligurio, voro.

DÉVOTION, Religio, pietas in DEUM et superos.

=Dévot=, Religiosus, pius.

DÉVOUEMENT, Devotio, dedicatio, addictio.

=Dévoué=, Deditus.

DIABLE, Nequissimus inimicus ac vexator hominum, diabolus, dæmon.

DIADÈME, Diadema, corona, regni insigne.

DIALECTIQUE, Dialectica.

_Qui concerne la dialectique_, Dialecticus.

_Selon la dialectique_, Dialectice.

DIALOGUE, Dialogus, disputatio.

DIAMANT, Adamas.

DIAPHANE, Perlucidus, pellucidus.

=Diaphane= (être), Perluceo.

DIARRHÉE, Diarrhæa.

DICTATURE, Dictatura, dictatoris munus.

=Dictateur=, Dictator, magister populi.

=De dictateur=, Dictatorius.

DICTION, Elocutio.

=Dire=, Dico, loquor, aio, narro, verba facio.

_Soit dit_ (_sans blesser le maître_), Pace magistri dictum sit.

_C’est-à-dire_, Nempe, scilicet, videlicet, nimium.

DICTER, Dicto.

DICTON, Proverbium, adagium.

DIEU, DEUS, Numen præpotens, Procreator mundi.

DIFFAMER, Conflo infamiam alicui, infamo, ignominia noto.

DIFFÉRENCE, Differentia, dissimilitudo, discrimen, varietas,

distinctio.

_Il y a cette différence_, Hoc interlucet, hoc discrimen est.

=Différend=, Lis, disceptatio.

_Renouveler des différends_, Moveo rixas.

_Terminer un différend_, Litem transigo.

=Différer=, Discrepo, abhorreo, discrepans sum.

_Combien le savant diffère de l’ignorant_, Quantum differt doctus ab

indocto!

— (Retarder), Differo, moram interpono, tardo, prolato,

procrastino.

=Différent=, Discolor, diversus, dispar, dissimilis, varius, impar.

=Différemment=, Varie, diverse, dissimiliter.

DIFFICULTÉ, Difficultas, labor, asperitas.

_Vous éprouverez de grandes difficultés_, Multum laboris habebis.

_Quelles difficultés présente cette affaire!_ Quid difficultatis res

ista habeat!

_Faire des difficultés_, Tricor.

=Difficile=, Difficilis, laboriosus, operosus, arduus, habens

difficultatem, spinosus, asper.

_Entreprendre une chose difficile_, Rem difficilem tento; multis

difficultatibus impeditam rem aggredior.

_Cela n’est pas difficile_, Id non magni negotii est.

=Difficilement=, Difficulter, difficile, ægre, graviter, vix,

tristius, durius, operose, laboriose.

_Vous obtiendrez difficilement_, Difficulter impetrabis.

DIFFORME, Deformatus, deformis, pravus, turpis.

DIFFUS, Verbosus.

DIGESTION, Digestio, concoctio.

=Digérer=, Concoquo, digero.

DIGNITÉ, Dignitas, honor, gradus, splendor, auctoritas.

_Accorder des dignités_, In dignitate loco, honores defero.

_Perdre ses dignités_, Gradu et statu dejicior.

=Digne=, Dignus, honestus, meritus, dignitate præditus, egregius.

_Juger digne_, Dignor, dignum habeo.

=Dignement=, Digne, pro dignitate.

DIGRESSION, Digressio.

DILATÉ, Fusus.

DILIGENCE, Curantia, cura, properantia, properatio, festinatio.

_Faire diligence_, Propero, accelero, festino.

DÎME, Decuma, decima pars.

DIMENSION, Dimensio.

DIMINUTION, Attenuatio, extenuatio, imminutio, diminutio.

=Diminuer=, Diminuo, minuo, attenuo, detraho, decerpo, ad pauciora

redigo, diminutionem facio.

DÎNER, Cœna, cœnula.

_S’inviter à dîner_, Condico (ad convivium).

=Dîner=, Cœno.

DIOCÈSE, Diœcesis.

DIRECTION, Rectio, gubernatio, administratio.

=Diriger=, Dirigo.

=Diriger= _vers_, Intendo, intento, obverto.

=Directeur=, Rector, gubernator, præses, moderator.

=Directement=, Directo, recta via, di recte.

DISCERNEMENT, Prudentia, delectus, judicium, discrimen, ratio.

=Discerner=, Dignosco, discerno.

DISCIPLINE, Disciplina, institutum, ratio, institutio, ars, mos,

consuetudo.

_Maintenir la discipline_, Servo disciplinam.

_La discipline a disparu_, Disciplina periit.

_Faire revivre la discipline_, Disciplinam instauro.

=Disciple=, Auditor, discipulus.

DISCORDE, Discordia, dissidium, dissensio, seditio.

_Fomenter la discorde_, Discordias concito.

_La discorde règne parmi les citoyens_, Discordant inter se cives.

_Apaiser la discorde_, Discordiam tollo.

=Discordant=, Absonus, repugnans, discors, discrepans, male

conveniens, minime consentaneus.

DISCOURS, Oratio, sermo, concio.

_Discours excellent_, Oratio scripta elegantissime sententiis et

verbis.

_Discours ennuyeux_, Oratio nec caput, nec pedes habens.

=Discourir=, Dissero, disputo, dico.

DISCRÉTION, Moderatio.

_Se rendre à discrétion_, Me victoris potestati relinquo.

DISCRET, Taciturnus, tacitus.

DISCULPER, Purgo, excuso, defendo, culpa libero.

_Se disculper_, Culpam a me amoveo.

DISCUSSION, Concertatio, controversia.

=Discuter=, Disputo.

_Relatif à la discussion_, Concertatorius, contentiosus, vehemens.

DISPARAÎTRE, Defluo, evanesco.

=Faire disparaître=, Occulto, tego, obtego, contego, celo, recondo.

DISPENSE, Vacatio, immunitas.

=Dispenser=, Legibus aliquem solvo.

_Dispenser du serment_, Sacramenti religione solvo.

DISPOSITION, Compositio, structura, dispositio, ordo, confectio.

=Disposer=, Dispono, colloco, ordino, paro, apparo, instruo.

=Dispos=, Alacer, expeditus, hilaris, ardens.

=Disposé=, Promptus, paratus, in promptu.

DISPERSION, Dispersio, dissipatio.

=Disperser=, Disjicio, dispergo.

=Se disperser=, Palor, vagor, dispergor.

DISPUTE, Altercatio, jurgium, lis, contentio, concertatio, forensis

dimicatio, rixa.

_Dispute_ (_sur la religion_), Fidei capita controversa; controversæ

de Fide quæstiones.

_Provoquer une dispute_, Rixam concito.

=Disputer=, Litigo, discepto, contendo, altercor.

=Disputer= (=se=), Contendo, nitor, curo, conor, laboro, rixor.

DISETTE, Penuria, caritas annonæ, inopia, egestas, indigentia.

DISJOINDRE, Sejungo.

DISQUE, Discus.

DISSEMBLANCE, Dissimilitudo, varietas, discrepantia, differentia.

=Dissemblable=, Dispar, disparilis, dissimilis, diversus, varius,

impar.

DISSÉMINER, Dissemino, dispergo, spargo, dissipo.

DISSENSION, Dissensio, dissidium, contentio.

DISSIMULATION, Dissimulatio, dissimulantia.

=Dissimuler=, Obtego, contego, celo, tenebris involvo, occulto,

conniveo, dissimulo.

=Qui dissimule=, Dissimulator.

=Dissimulant= (en), Dissimulanter, obscure.

DISSIPATION, Dissipatio, dissolutio.

=Dissiper=, Dissipo, distraho, discutio, dispello, removeo, tollo,

perturbo, disjicio.

— (Dépenser), Obligurio, ligurio, devoro, decoquo, dilapido.

_Dissiper son bien_, Rem meam familiarem omnem comedo, devoro.

_Dissiper_ (_se_), Animum relaxo.

— (Disparaître), Diffugio, diffluo, evanesco, ad nihilum recido.

DISSOLUTION, Solutio.

=Dissolu=, Libidinosus.

DISSUASION, Dissuasio.

=Dissuader=, Dehortor, dissuadeo, deterreo, avoco, revoco, abstraho,

abduco.

DISTANCE _grande_, Longinquitas.

=Distant=, Longinquus.

_A une grande distance_, Longe, procul.

DISTILLER, Distillo.

DISTINCTION, Distinctio.

=Distinguer=, Dispicio, video, nosco, intelligo, dignosco, discerno,

dijudico, distinguo, dispicio, perspicio, animadverto, secerno.

=Distinguer= (se), Eniteo, clareo, emineo, eluceo, emico.

=Distingué=, Distinctus, elegans, luculentus, concinnus, politus,

præclarus, eximius, egregius, insignis, præcipuus.

_D’une façon distinguée_, Præclare, recte, probe, optime, honorifice,

honorate.

DISTRAIRE, Avoco, abstraho, removeo.

=Se distraire=, Animum a curis abduco.

_Se distraire un peu_, A miseria tantisper aberro.

=Distrait=, Distentus, occupatus, impeditus.

=Distrait=, Distractus.

_Être distrait_, Animo vagus sum, parum attentus sum.

DISTRIBUTION, Erogatio, distributio, partitio, divisio.

=Distribuer=, Dispertio, dispartio, divido, distribuo, partior,

erogo, distribuo.

=Distributeur=, Distributor, partitor.

DIVERSITÉ, Varietas, dispar ratio, dissimilitudo.

=Diversifier=, Vario, varietatem facio, distinguo.

=Diversement=, Varie, diverse.

DIVERTISSEMENT, Oblectamentum, oblectatio, delectatio.

=Divertir=, Oblecto, delecto.

=Divertir= (se), Oblector, delector.

DIVINATION, Divinatio, vaticinatio, augurium, prædicto.

DIVINITÉ, Divinitas, numen.

=Divin=, Divinus, cœlestis, divus.

=Divinement=, Divine, divinitus.

DIVISION, Partitio, divisio.

=Diviser=, Partior, divido, partionem facio.

— (Désunir), Dissocio, disjungo.

=Divisible=, Dissolubilis, dissipabilis.

_En divisant méthodiquement_, Partito, distribute, distincte,

ordinate.

DIVULGUER, Divulgo, foras effero, vulgo, in medium fero, edo,

patefacio.

=Divulguer= (se), Percrebresco, increbresco, divulgor.

DIX, Decem.

=Dix fois=, Decies.

=Dixième=, Decimus.

=Dix par dix=, Deni.

DOCILE, Docilis, aptus ad disciplinas.

=Docilement=, Obedienter.

DOCTRINE, Præceptio.

_Docteur_, Doctor, interpres, magister.

_Docteur de l’Église_, Religionis interpres.

_Créer docteur_, Doctoris nomine ac insignibus orno.

_Devenir docteur_, Doctrinæ lauream _vel_ insignia capio, accipio.

DOIGT, Digitus.

_Faire claquer ses doigts_, Manus impingo.

_Mettre le doigt sur_, Tango.

DOMAINE, Prædium.

DOMESTIQUE, Intestinus, domesticus, interior.

DOMICILE, Domicilium, domus, habitatio, sedes, tectum.

DOMINATION, Dominatio, dominatus, ditio, imperium, potestas,

tyrannis, regnum.

=Dominer=, Dominor, in ditione habeo.

=Dominateur=, Dominator.

DOMMAGE, Incommodum, detrimentum, damnum, noxia.

_Causer un dommage_, Detrimentum infero.

_Essuyer du dommage_, Detrimentum accipio.

_Refuser un dommage_, Detrimentum reconcinno, resarcio.

DOMPTER, Mansuefacio, mansuetum reddo, edomo, domo.

=Dompteur=, Domitor.

=Domptable=, Domabilis.

DON, Donum, munus.

DONATION, Condonatio.

=Donner=, Do, impertio, largior, defero, præbeo, trado, tribuo, dono,

condono.

DONC, Ergo, igitur, causa, proin, itaque, porro.

DORER, Inauro, auro tego.

=Doré=, Auratus, inauratus.

DORMIR, Dormio, somnum capio, sopitus sum, cubo.

=Dormir= _sur_, Indormio.

DOS, Dorsum, tergum.

_Tourner le dos_, Terga verto, in fugam abeo.

_Couché sur le dos_, Supinus.

DOT, Dos.

=Doter=, Doto, dotem do.

DOUBLE, Duplex, geminus.

=Doublement=, Geminato.

=Doubler=, Gemino, conduplico.

=Doublement=, Dupliciter.

DOUCEUR, Dulcedo, dulcitudo.

— (De caractère), Comitas, facilitas, benignitas, lenitas,

suavitas morum.

=Doux=, Dulcis, suavis, jucundus.

_Il m’est doux d’entendre_, Dulce mihi est audire.

— (De caractère), Lenis, facilis, mitis, clemens, placidus,

mansuetus, humanus, comis, suavis, commodus, benignus,

præcellens.

— (Tranquille), Placidus, pacatus, tranquillus.

=Adoucir=, Placo, lenio, placatum efficio, mitigo.

=Rendre doux=, adoucir, Mitigo.

=Avec douceur=, Comiter, humaniter, humane, benigne, mansuete,

placide, pacate, leniter.

=Doucement=, Leniter, molliter, suaviter, molli manu.

DOUÉ, Præditus, ornatus, decoratus, instructus.

_Il est naturellement bien doué_, Dona naturæ nactus est egregia.

DOULEUR, Dolor, mœror, animi cruciatus.

_Ressentir de la douleur_, Indoleo, doleo.

=Douloureux=, Luctuosus, funestus, luctu plenus.

=Douloureusement=, Dolenter.

DOUTE, Dubitatio, hæsitatio, scrupulus, dubium.

_Faire naître le doute_, Dubitationem injicio, scrupulum, rem in

dubium voco.

_Lever le doute_, Dubitationem adimo.

_Sans doute_, Sine dubio, sane.

=Douter=, Dubito, hæreo, ambigo, ambiguum habeo, in dubium venio.

=Douteux=, Anceps, dubius, incertus, ambiguus, controversus.

_La chose est douteuse_, Dubium de re esse potest.

=En doutant=, Dubitanter, timide, difficulter.

=D’une façon douteuse=, Dubie.

DOUZE, Duodecim.

_Douze fois_, Duodecies.

_Par douze_, Duodeni.

DRACHME, Drachma.

DRAGON, Draco.

DROIT, Jus, æquitas, justitia, fas.

_Réclamer ses droits_, Jus meum persequor.

_Contester un droit_, Controversiam alicui intendo, in controversiam

voco.

_A bon droit_, Jure, recte, merito.

=Droiture=, Probitas, integritas, virtus, bonitas.

DROITE (en ligne), Directa via.

=Droit=, Rectus, directus.

=Droit=, Dexter.

=A droite= (mouvement), Dextrorsum, ad dextram.

=Dresser=, Erigo, extollo, excito.

=Dresser= (se), Surgo.

=Dressé=, Erectus, celsus.

— (Assoupli), Assuefactus.

_Qui n’est pas dressé_, Insuetus, insolens.

DURÉE (longue), Diuturnitas, perennitas.

_Votre gloire ne sera pas de longue durée_, Tua hæc gloria non diu

durabit, perpetua non erit.

=Durer=, Duro, maneo, diuturnus sum.

=Faire durer=, Protraho.

=Durable=, Perennis, perpetuus, continuus, jugis, continuatus,

diuturnus, diutinus, longus, stabilis.

DURETÉ, Duritas.

— (De caractère), Immanitas, crudelitas, inhumanitas, severitas,

acerbitas.

=Durcir=, Duresco, durus fio.

=Se durcir=, Obrigesco.

=Dur=, Durus, crudelis, asper, inhumanus, ferreus, vehemens, immitis.

_Dur à la détente_, Tenax.

_Dur d’oreille_, Surdaster.

=Durement=, Aspere, dure, severe, rigide, acerbe, inhumane, horride.

DUUMVIRAT, Duumviratus.

=Duumvirs=, Duumviri.

E

EAU, Aqua, unda.

_Filet d’eau_, Aquula, aqua exigua.

_Approvisionnement d’eau_, Aquatio.

ÉBLOUIR, Obcæco, perstringo.

ÉBRANLEMENT, Conquassatio, agitatio, commotio, pulsus.

=Ébranler=, Conquasso, commoveo, concutio, labefacio, labefacto,

dissolvo, conquasso, concutio, debilito, percello, pulso,

percutio, concutio.

=Ébranlé= (être), Collabefio, labor.

ÉCAILLE, Squama.

=Écailleux=, Squamosus.

=Écarter=, Removeo, amoveo, avoco, repello, depello, dejicio,

submoveo, rejicio, arceo, prohibeo.

=Écarter= (s’), Declino, deflecto, decedo, vito, de via deducor.

=Écarté=, Diversus, distans, disjunctus, remotus.

ÉCARTELER, Divarico.

ÉCHALAS, Adminiculum.

ÉCHANGER, Permuto.

ÉCHAPPER, Fugio, vito, effugio, evito.

_Cela m’échappe_, Hoc me fugit, me præterit.

=Échapper= (s’), Evado, effugio, elabor, emergo, subterfugio, devito,

declino.

ÉCHAUFFER, Concalefacio, tepefacio.

=Échauffer= (s’), Incalesco, refervesco calidus fio.

ÉCHEC, Offensio, incommodum.

ÉCHELLE, Scalæ.

ÉCHO, Echo.

ÉCHOIR, Obvenio, obtingo.

ÉCHOPPE, Taberna, caupona.

ÉCLAIR, Fulgur, fulgor.

_Lancer des éclairs_, Fulguro, corusco.

_Il éclaire_, Fulgurat.

=Éclairer=, Fulgeo, splendeo, fulguro, collustro, illumino, luceo.

=Peu éclairé= (ignorant), Ineruditus, indoctus, rudis.

ÉCLAIREUR, Antecursor, explorator, prodromus, emissarius.

ÉCLAT, Candor, splendor, fulgor, lux, illustratio, splendor, nitor.

=Éclatant=, Splendidus.

=Être éclatant=, Rutilo, splendeo.

_D’une façon éclatante_, Splendide, illuminate.

ÉCLATER, Erumpo, eruptionem facio, displodo.

ÉCLIPSE, Eclipsis, defectio solis et lunæ.

ÉCOLE, Schola.

_Fréquenter l’école_, In ludum eo, scholas obeo, gymnasium tero.

_Il ne va plus à l’école_, Ludo salutem dixit.

ÉCONOMIE, Parcimonia, frugalitas, moderatio.

=Économe=, Parcus, frugalis.

ÉCONOME (procureur), Cellarius, dispensator.

ÉCORCE, Cortex.

ÉCORCHER, Admutilo.

ÉCOT, Collecta.

ÉCOULEMENT, Fluxio.

=Écouler= (s’), Fluo, diffluo.

=Écoulé=, Præteritus, anteactus.

ÉCOURTÉ, Curtus, decurtatus, mutilus.

ÉCOUTER, Ausculto, aures admoveo, aures arrigo, audio, aures do,

auribus accipio.

ÉCRASER, Comminuo, frango, attero, contundo.

ÉCRIER (s’), Exclamo.

ÉCRITURE, Scriptura, scriptum.

=Écrit=, Scriptio, scriptura.

_Composer un écrit_, Scriptito.

=Écrire=, Inscribo, mando litteris, in codicem refero.

=Écrire= _entre deux lignes_, Interscribo.

=Écrivain=, Scriptor.

_Écrivain public_, Scriba.

ÉCROUELLES, Struma.

ÉCROULEMENT, Ruina, casus.

=Écrouler= (s’), Concido, cado, ruo, corruo, procido, labor, collabor.

ÉCUEILS, Scopulus, saxum.

_Se heurter contre des écueils_, Ad scopulos appello, in periculis

offendo.

_Lieu plein d’écueils_, Scopulosus.

ÉCUME, Spuma.

=Écumer=, Spumo.

=Écumeux=, Spumosus.

ÉCURIE, Præsepe.

ÉCUYER, Armiger.

ÉDIFICE, Ædificium, structura, ædes, domus.

ÉDILITÉ, Ædilitas, ædilitium munus.

=Édile=, Ædilis, curator urbis.

ÉDIT, Edictum, decretum, interdictum.

=Édicter=, Constituo, statuo.

ÉDUCATION, Educatio, institutio, disciplina, institutum.

_Qui a reçu une excellente éducation_, Institutus liberaliter

educatione.

EFFACER, Eluo, deleo, abstergo, diluo, expungo, oblitero, adimo,

obruo.

EFFÉMINÉ, Effeminatus, mollis.

_D’une façon efféminée_, Effeminate.

EFFET, Effectus.

=En effet=, Reapse, reipsa, enimvero, at enim, profecto et vero,

quippe, etenim, namque, siquidem.

=Effectivement=, Enimvero.

EFFICACITÉ, Efficacitas, virtus, efficientia, vis efficiendi.

EFFLEURER _du bord des lèvres_, Labris primoribus gusto, degusto.

EFFORT, Conatus, impetus, vis, studium, labor, opera, nisus,

contentio.

=Efforcer= (s’), Adnitor, molior, conor, adlaboro, applico, contendo,

enitor.

=Effort= (avec), Contente, vehementer, acriter, magna contentione.

EFFRÉNÉ, Effrenatus, indomitus, furiosus.

_D’une façon effrénée_, Effrenate, temere.

EFFROI, Pavor, terror, exanimatio.

_Glacer d’effroi_, Magnum terrorem affero.

_Répandre l’effroi_, Terrores spargo.

=Effrayer=, Terreo, metum affero, terrorem infero, exanimo, perturbo.

=Effrayant=, Terribilis, horribilis, horrendus, formidolosus,

horrifer.

=Effrayé=, Exanimatus, consternatus, pavidus.

_Avec effroi_, Pavide.

EFFRONTERIE, Protervitas, impudentia, petulantia, procacitas.

=Effronté=, Protervus, impudens, inverecundus, procax, temerarius.

=Effrontément=, Proterve, superbe, fidenter, impudenter, audacter.

ÉGALITÉ, Æquatio, adæquatio, æqualitas, similitudo.

=Égaler=, Adæquo, æquo, æqualem facio, æquiparo.

=Égal=, Par, æqualis, similis, compar, æquabilis.

_Scélérat sans égal_, Singulari scelere homo.

=Égaliser=, Complano.

=Également=, Perinde, similiter, eo loco, æquabiliter, juxta,

pariter, vicissim, æque, simul.

ÉGARDS, Honor, observantia, reverentia, veneratio.

_Avoir des égards_, Defero, honorem habeo, colo, veneror, observo.

_Qui manque d’égards_, Inofficiosus.

_A tous égards_, Omnibus partibus.

_Eu égard à_, Præ.

ÉGARER (s’), Aberro, deflecto, devio, recedo, vagor.

=Égaré=, Alienatus, abhorrens, alienus, abalienatus.

ÉGAYER, Hilaro, exhilaro.

ÉGLISE, Ecclesia.

ÉGOISME, Illiberalitas, sordes, avaritia.

=Égoiste=, Illiberalis, sordidus, avarus.

ÉGORGER, Jugulo.

ÉGOUT, Cloaca.

EH BIEN! Quid!

ÉLANCER (s’), Prosilio, exsilio, prorumpo.

=Élancer= _sur_ (s’), Impetum do in hostem, erumpo.

ÉLARGIR, Dilato, late explico, propago.

ÉLECTION, Cooptatio.

=Élire=, Deligo, lego, eligo, delectum habeo, adopto, opto.

ÉLÉGANCE, Elegantia, munditia, lautitia, lepor, festivitas,

concinnitas.

=Élégance= (sans), Impolite, inculte, inornate, inconcinne.

=Élégant=, Concinnus, ornatus, numerosus, lautus, mundus, elegans,

politus, facetus, aptus.

_Peu élégant_, Indisertus, inornatus.

=Elégamment=, Lepide, festive, eleganter, scite, ornate, polite,

concinne, pulchre, facete.

_Parler élégamment_, Eleganter dico.

ÉLÉMENT, Elementum, initium, rudimentum.

ÉLÉPHANT, Elephas, elephantus.

ÉLÉVATION, Celsitas, altitudo, excelsitas.

— (D’âme), Exaggeratio, elatio.

=Élever=, Attollo, erigo, sustollo, struo, molior, construo.

_S’élever en volant_, Subvolo, evolo.

_S’élever contre_, Contra aliquem consisto, in aliquem consurgo.

_S’élever plus haut_, Insurgo altius.

=Élevé=, Celsus, sublimis, altus, elatus, profundus, exaggeratus,

erectus, cumulatus, amplus.

_D’une façon élevée_, Sublate.

ÉLÈVE, Alumnus, discipulus.

=Élever=, Educo, alo, nutrio, instituo.

=Qui élève=, Educator, altor, nutritius.

ÉLOGE, Præconium, prædicatio, celebratio, laudatio, laus,

commendatio, gloria.

_Combler d’éloges_, Faveo alicujus laudibus.

_Digne d’éloges_, Prædicabilis, prædicandus.

ÉLOIGNEMENT, Amotio, distantia, digressio a recta via, longinquitas.

— (Aversion), Alienatio, defectio, animorum diversio.

=Éloigner=, Removeo, arceo, prohibeo, pello.

=Éloigner d’un endroit=, Abscedo, migro, digredior, abeo, cedo,

discedo, cesso, desino, secedo, proficiscor, desisto.

=Éloigner= (de qqn), Abalieno, alieno, distraho, averto, divello,

disjungo.

=Éloigné=, Longinquus, longe remotus.

_Être fort éloigné_, Longe remotus sum.

=Éloigné= (être), Disto, absum, differo, diversus sum.

ÉLOQUENCE, Facundia, eloquentia.

_Défaut d’éloquence_, Infantia.

=Éloquent=, Facundus, disertus, eloquens, in dicendo ornatus.

_Peu éloquent_, Infacundus.

_Devenir éloquent_, Eloquentia valere.

=Éloquemment=, Facunde, diserte, eloquenter, eleganter, docte, perite.

ÉLUDER, Tergiversor, refugio.

ÉMANCIPER, Emancipo.

EMBALLER, Convaso, vasa colligo.

EMBARRAS, Impedimentum, impeditio, nodus, vinculum, tricæ,

hæsitantia, hæsitatio, titubatio.

_Être dans l’embarras_, Hæreo, egeo consilio, impedior.

=Embarrasser=, Intrico, irretio, implico, illaqueo, impedio laqueis,

obsto, impedio.

=Embarrasser= (s’), Me implico.

_D’une façon embarrassée_, Perplexe.

EMBONPOINT (qui a de l’), Corpulentus, obesi corporis homo.

EMBOUCHURE _d’un fleuve_, Fluminis ostium.

EMBRASEMENT, Flagrantia, ardor, incensio, incendium.

=Embraser=, Flagro, conflagro, ardeo.

=Embraser= (s’), Ignesco, ardeo, candeo, conflagro.

=Embrasé=, Igneus.

EMBRASSEMENT, Complexus, amplexus.

=Embrasser=, Amplector, amplexor; amplexu stringo, comprehendo;

complexu teneo.

EMBROUILLER, Intrico.

=Embrouillé=, Perplexus, tortuosus, intricatus, implicatus, contortus.

_D’une façon embrouillée_, Implicite.

EMBÛCHE, Insidiæ.

_Dresser des embûches_, Insidias machino, tendo; insidior, periculum

intendo.

_Se dérober aux embûches_, Ex insidiis elabor.

=Embuscade=, Insidiæ.

_Tomber dans une embuscade_, In insidias venio.

_Se mettre en embuscade_, In insidiis consido.

_Placer en embuscade_, In insidiis loco.

_S’élancer de l’embuscade_, Ex insidiis consurgo.

_Éviter une embuscade_, Insidias detego.

ÉMEUTE, Seditio, discordia, motus populi, tumultus.

=Émeutier=, Concitator.

ÉMIGRER, Migro, domicilium muto, solum muto, emigro.

ÉMINENCE, Eminentia.

=Éminent=, Eminens, præclarus, præstans, præcellens, excellens.

ÉMISSAIRE, Excursor, emissarius.

EMMENER, Abduco, aufero, tollo, abstraho, aveho, rapto.

ÉMOTION, Permotio, motus, perturbatio.

=Émouvoir=, Permoveo, commoveo, perturbo, perpello, excito, concito,

exsuscito.

=Émouvant=, Patheticus.

ÉMOUSSER, Hebeto, obtundo, retundo, perstringo, obduco.

=Émousser= (s’), Hebesco.

=Émoussé=, Hebes, tardus, pinguis, obtusus.

EMPARER de (s’), Occupo, usurpo, teneo, invado, mihi aliquid

subjicio, in potestatem redigo.

EMPÊCHEMENT, Obstaculum, impedimentum, impeditio, mora, cohibitio,

interdictum.

=Empêcher=, Obsto, obsisto, officio, impedio, irretio, præpedio,

prævenio.

EMPESTÉ, Pestilens, pestifer.

EMPHASE (_s’exprimer avec_), Ampullor, turgeo, inflor.

EMPIRER, Crescere, augere.

EMPLIR, Impleo, expleo, compleo.

EMPLOI, Usus, tractatio, provincia, munus, officium.

_Nommer à un emploi_, Prodo (consulem).

_S’acquitter parfaitement de son emploi_, Munus præclare gero.

=Employer=, Usurpo, utor.

=Employer à=, Insumo, impendo.

EMPOISONNEMENT, Veneficium.

=Empoisonner=, Venenum alicui infundo.

=Empoisonné=, Venenatus, venenum habens.

=Empoisonneur=, Veneficus.

EMPORTEMENT, Violentia, vis, impetus, injuria, excandescentia.

=Emporter=, Deporto, exporto, porto, reporto, aufero, subtraho,

subduco.

=Emporter= (=s’=), Excandesco, exardesco, debacchor, tumeo, turgesco.

=Emporté=, Violentus, qui vim affert, cerebrosus, commotus,

perturbatus.

EMPRESSEMENT, Studium, navitas.

=Empressé=, Navus, impiger, industrius.

=Empressement= (=avec=), Prompte, alacri animo, sine cunctatione.

EMPRISONNEMENT, Inclusio.

EMPRUNT, Mutuatio, mutuum.

=Emprunter=, Mutuor, mutuam sumo pecuniam, fenori accipo.

=Emprunté=, Mutuus.

ÉMULATION, Æmulatio, virtutis imitatio.

=Émule=, Æmulator, imitator, æmulus.

ENCAN, Auctio, publica venditio.

ENCEINTE, Sepes, septum, vallum, sepimentum, circumjectus.

ENCENS, Thus.

=Encensoir=, Thuribulum.

ENCHAÎNEMENT, Implicatio.

=Enchaîner=, Revincio, vincio, constringo.

=Enchaîné=, Catenatus, catenis vinctus.

=Avec enchaînement=, Contexte, conjuncte.

ENCHANTER, Incanto.

ENCHÈRES (_vente aux_), Licitatio.

=Enchérir=, =Liceor=, licitationem facio, pretium defero.

=Enchérisseur=, Manceps, licitator.

ENCHEVÊTREMENT, Implicatio.

ENCLIN à, Proclivis, propensus, facilis.

ENCLORE, Munio, sepio, vallo, septis contineo, intersepio, claudo,

consepio.

ENCLUME, Incus.

ENCOMBRE (_revenir sans_), Pedem inoffensum refero.

ENCONTRE (_aller à l’_), Inficias eo.

ENCORE QUE, Tametsi, quanquam.

=Et pas encore=, Necdum, nondum.

ENCOURAGEMENT, Stimulus.

ENCRE, Atramentum.

ENDETTÉ, Obæratus.

ENDORMIR (s’), Obdormio, obdormisco, somno consopior, sopore opprimor.

ENDROITS (_en beaucoup d’_), Multifariam, multis locis.

ENDUIT (_couvrir d’un_), Incrusto, crustam duco, applico crustam.

=Enduire=, Perungo, ungo, allino, aspergo, oblino.

ENDURCIR, Obduro.

=Endurcir= (=s’=), Concallesco, concalleo.

ENDURER, Tolero, patior, sustineo, concoquo, perfero, suffero.

ÉNERGIE, Virtus, efficacitas, vigor, robur, vis, potestas.

_Être sans énergie_, Langueo, languesco.

_Perdre son énergie_, Languidus fio, flaccesco.

=Énergique=, Vividus, plenus vigoris, efficax, fortis, nervosus.

=Énergiquement=, Nervose, fortiter, valide, firmiter.

ÉNERVER, Enervo, debilito, effemino.

ÉNERVER (s’), Marcesco.

ENFANCE, Infantia.

_Dès la plus tendre enfance_, A teneris unguiculis.

=Enfant=, Infans, puer.

=Enfants=, Liberi, filii, proles, soboles, nati.

=Enfantin=, Puerilis.

_D’une façon enfantine_, Pueriliter.

ENFERS, Inferi, inferorum carcer, orcus.

_Être précipité dans les enfers_, Ad inferos descendo.

ENFERMER, Concludo, claudo, includo, comprehendo.

=Enfermé=, Conclusus, clausus, cinctus.

ENFIN, Demum, tandem, denique, postremo, ad ultimum.

ENFLAMMER, Inflammo, incendo.

— (FIG.) Excito, adhortor.

=Enflammer= (=s’=), Exardesco, inflammor.

=Enflammé=, Ignitus, incensus.

_Enflammé de colère_, Ira succensus.

— (Être), Irascor, succenseo.

ENFLURE, Inflatio, tumor.

=Enfler=, Tumeo, turgeo, turgesco, efferor.

=Enfler= (s’), Intumeo, intumesco, inflor.

=Enflé=, Tumidus, inflatus, turgidus.

ENFONCER, Infigo, figo, defigo, affigo.

_Enfoncer les portes_, Portarum claustra effringo.

ENFOUIR, Defodio, infodio.

ENFUIR (s’), Profugio, perfugio, transfugio, aufugio, fugam capesso.

_S’enfuir de tous côtés_, Quaquaversus fugio.

ENGAGEMENT, Promissum, receptum, obligatio, stipulatio, promissio.

=Engager=, Moneo, hortor, suadeo, impello, excito, adhortor.

— (Obliger), Obligo, devincio, adstringo, alligo.

=Engager= (s’), Obligationem de me do, nomina facio.

=Engager à= (s’), Polliceor me, obstringo.

ENGLOUTIR, Consumo, dissipo, devoro.

_Engloutir dans la mer_, In mari demergo.

=Englouti= (être), Mergor, voraginibus submersus pereo.

ENGOURDISSEMENT, Torpor, sopor.

=Engourdir=, Sopio.

=Engourdir= (s’), Obtorpesco, torpeo, obstupesco.

=Engourdi= (être), Torpeo.

ÉNIGME, Ænigma.

=Énigmatique=, Flexiloquus.

ENIVREMENT (exaltation), Sublatio, elatio.

=Enivré= _par le succès_, Elatus, tumefactus.

ENJOUÉ, Jocosus, facetus, urbanus.

ENLACER, Illaqueo, capio, implico.

ENLEVER (prendre), Affero, eripio, averto, adimo, detraho, removeo,

præcido.

=Enlever= (s’), Avolo, fugio, fluo, evanesco.

ENNEMI, Hostis, inimicus.

_Passer à l’ennemi_, Ad hostes confugio, transfugio, profugio.

_Repousser l’ennemi_, Hostem submoveo.

_Mettre l’ennemi en fuite_, Hostes prosterno.

_Se faire des ennemis_, Inimicitias habeo.

=Ennemi=, Infensus, inimicus, adversus, molestus, hosticus, hostilis,

infestus.

=En ennemi=, Infense, infeste, inimice, hostiliter.

_Se conduire en ennemi_, Hostiliter facio.

ENNUI, Molestia, tædium, satietas, fastidium, cura, angor, ægritudo.

_Accabler d’ennuis_, Multa incommoda patior.

_Susciter des ennuis_, Molestiam alicui facesso.

=Ennuyer=, Molestus sum, satietate expleo.

=Ennuyer= (s’), Tædet.

=Ennuyer= _fort_ (s’), Pertædet.

ÉNUMÉRATION, Enumeratio, dinumeratio.

=Énumérer=, Enumero, recenseo.

ENORGUEILLIR, Inflo, efferor, intumesco.

=S’enorgueillir=, Superbio, efferor, superbus sum.

=Enorgueilli=, Inflatus, superbus, elatus.

ÉNORME, Immanis.

=Énormément=, Improbe.

ENQUÊTE, Disquisitio, inquisitio, investigatio.

_Faire une enquête_, Quæstionem habeo.

=Enquérir= (s’), Sciscitor, scitor, quæro, percontor.

=Qui s’enquiert=, Perquisitor.

ENRICHIR, Dito, locupleto.

=Enrichir= (s’), Ditesco, dives fio.

=Enrichi=, Peculiatus, nummatus, pecuniosus.

— (Orné), Ornatus, distinctus, illuminatus.

ENRÔLER _des soldats_, Conquisitionem militum facio, milites

conscribo.

=Enrôleur=, Conquisitor.

ENROUEMENT, Ravis.

=Enrouer= (s’), Irrauceo, raucus fio.

=Enroué=, Raucus.

ENSANGLANTER, Cruento, sanguine imbuo.

=Ensanglanté=, Cruentus.

_Non ensanglanté_, Incruentus.

ENSEIGNE (drapeau), Aquila, signum, vexilla.

ENSEIGNEMENT, Doctrina.

=Enseigner=, Doceo, instituo, erudio, edoceo, præcepta do, vias

trado, informo.

=Qui enseigne=, Præceptor, magister, doctor.

ENSEMBLE, Simul, una, pariter, in unum.

ENSEMENCER, Consero, sero, semino.

ENSEVELISSEMENT, Sepultura, humatio.

=Ensevelir=, Sepelio, humo, in sepulcro condo.

=Non enseveli=, Insepultus, inhumatus.

=Ensevelisseur=, Pollinctor, funerum curator.

ENSUITE, Dein, deinde, exinde, post, posthac, deinceps, inde,

secundo, iterum.

ENTAILLER, Incido, cædo, reseco.

ENTASSER, Refercio, repleo.

=Entassé=, Confertus, refertus, plenus.

ENTENDRE, Inaudio, audio, exaudio.

_Bien entendu_, Videlicet, nimirum, nam, enim.

ENTERREMENT, Funus, exsequiæ.

=Enterrer=, Humo, sepelio, corpus terræ reddo.

_Enterrer qqn_, Exuvias defuncti terræ demando.

ENTÊTEMENT, Pertinacia.

ENTÊTÉ, Pervicax, durus, contumax, nulli cedens.

ENTHOUSIASME, Inflammatio, ardor.

=Enthousiasmer=, Inflammo, hortor, incito, impello, excito.

ENTIER, Integer.

=Entièrement=, Omnino, plane, prorsus, funditus, usquequaque.

ENTORTILLÉ, Tortuosus.

_D’une façon entortillée_, Contorte, oblique.

ENTOURAGE, Stipatio, comitatus.

=Entourer=, Cingo, circumdo, munio, contineo, sepio, vallo.

ENTRAILLES, Intestina, ilia, viscera.

ENTRAVES, Compedes.

ENTRE, Inter.

=Entre-colonnement=, Intercolumen.

ENTRÉE, Introitus, aditus, ingressio.

=Entrer=, Intro, introeo, ineo, subeo, ingredior, adeo, penetro.

_Faire entrer_, Introvoco, accerso, advoco.

ENTREPRISE, Susceptio, incœptio, cœptum.

=Entreprendre=, Incipio, occipio, conor, incumbo, suscipio, sumo.

=Entrepreneur=, Redemptor.

=Entreprenant=, Experiens, expertus.

ENTRETIEN, Collocutio, colloquium, sermo, dialogus, alloquium.

=Entretenir= (s’), Colloquor, communico, colloquium facio, sermocinor.

ENTREVUE, Congressio, congressus, colloquium.

ENTR’OUVRIR (s’), Dissolvo, crepo, frangor, disrumpor, dehisco.

ENVELOPPE, Velamentum, involucrum, integumentum.

=Envelopper=, Involvo, obvolvo, circumplico, circumplector, excæco.

ENVERS, Erga, adversum, adversus.

ENVIE (_à l’_), Certatim.

ENVIE, Invidia, malevolentia, offensio, obtrectatio, zelotypia.

_Exciter l’envie_, In invidiam adduco.

_Écarter l’envie_, Invidiam a me transfero.

_Porter envie_, Invideo.

=Envieux=, Invidus, obtrectator.

_Qui excite l’envie_, Invidiosus, odiosus.

ENVIRON, Circiter, ad, non multo secus, prope, fere.

ENVIRONNER, Circumcludo, circumdo.

_Environner une ville_, Circumdare urbem.

ENVOLER (s’), Evolo, avolo, aufugio.

ENVOI, Missio, missus.

=Envoyer=, Mitto, ablego, dimitto, amoveo.

=Envoyer= _partout_, Circummitto.

ÉPAISSEUR, Crassitudo.

=Épais=, Densas, plenior, pinguis, concretus, spissus, stipatus.

— (Grossier), Crassus, rudis.

ÉPARGNE, Parcimonia, moderatio.

=Épargner=, Parco.

=S’épargner= _un travail_, Hoc labore supersedeo.

ÉPAULE, Scapulæ, humerus.

ÉPÉE, Ensis, gladius.

ÉPERON, Calcar.

_Exciter le cheval à coup d’éperon_, Calcaribus equum urgeo.

ÉPERVIER, Accipiter.

ÉPHÉMÈRE, Fluxus, incertus, inconstans.

ÉPI, Spica.

ÉPIER, Observo, capto, pervestigo, prospeculor.

ÉPIGRAMME, Epigramma.

ÉPILOGUE, Epilogus, peroratio, conclusio.

ÉPINE, Spina, vepres.

=Épineux=, Spinosus, asper.

ÉPIQUE, Epicus, heroicus.

ÉPITAPHE, Epitaphium, elogium.

ÉPONGE, Spongia.

ÉPOQUE, Tempestas, tempus.

ÉPOUSER, Nubo, locor in matrimonium.

ÉPOUVANTE, Terror, consternatio, timor, formido.

_Augmenter l’épouvante_, Terrorem admoveo.

_Remplir d’épouvante_, Maximo timore afficio.

=Épouvanter=, Terreo, terrorem injicio, perterrefacio.

=Épouvanté= (être), Expavesco.

=Épouvantail=, Terricula.

=ÉPRENDRE= _de_ (s’), Adamo, ardenter desidero, percupio, concupisco.

ÉPREUVE, Periclitatio.

=Éprouver=, Periclitor, tento, exploro, attento.

=Éprouvé=, Expertus.

ÉPUISER, Exhaurio, aufero, minuo, exinanio.

=Épuiser= (s’), Exaresco, exsiccor, exhaurior.

ÉQUESTRE, Equestris.

ÉQUILIBRE, Æquilibritas, æquabilitas, æqualitas.

ÉQUINOXE, Æquinoctium.

ÉQUIPER, Adorno, instruo, paro, comparo, apparo.

ÉQUITÉ, Æquitas, æquum et bonum, justitia, jus, fas.

ÉQUIVOQUE, Ambiguitas.

— (Adj.), Ambiguus, anceps, dubius, incertus, perplexus.

ÉREINTER, Delumbo, enervo, debilito.

ERREUR, Erratum, mendum, error, lapsus, erratio, peccatum.

_Induire en erreur_, In errorem induco.

_Être dans l’erreur_, Errore capior.

_Se reconnaître dans l’erreur_, Erratum agnosco.

_Tirer quelqu’un de son erreur_, Deduco ab errore.

_Revenir d’une erreur_, Veram in viam redeo.

_Répandre l’erreur_, Hæreses meas spargo.

_Abjurer ses erreurs_, Hæresim ejuro.

=Errer=, Erro, patior, evagor.

_Pécher_, Pecco.

=Errant=, Errabundus, omnivagus, errans.

ÉRUPTION, Eruptio.

ESCABEAU, Scamnum, sedes, scabellum.

ESCADRON, Turma.

_Relatif à l’escadron_, Turmalis.

_Par escadron_, Turmatim, per turmas.

ESCALADER, Scando, ascendo, conscendo.

ESCALIER, Scalæ.

ESCAMOTEUR, Præstigiator.

ESCARBOUCLE, Carbunculus.

ESCARMOUCHE, Velitatio, procursatio.

=Escarmoucher=, Velitor.

ESCARPÉ, Præceps, arduus, periculosus.

ESCLAVAGE, Servitus, servitium, famulatus.

— (Joug), Jugum.

=Esclave=, Puer, servus, mancipium.

— (Être), Servio, servitutem patior, in famulatu sum.

=Esclave= (d’), Famularis, servilis.

=En esclave=, Serviliter, abjecte.

ESCORTE, Stipatio, comitatus.

=Espace=, Decursus, spatium.

=Espace= (_de deux_, _de trois jours_), Biduum, triduum.

— (De 2 ans), Biennium.

ESPÈCE, Genus, species.

_De même espèce_, Uniusmodi, non varius.

ESPION, Procursor, emissarius, excursor, speculator.

ESPÉRANCE, ESPOIR, Exspectatio, spes, fiducia.

_Donner de grandes espérances_, Exspectationem apud omnes de me

magnam commoveo.

_Ne pas répondre aux espérances_, Exspectationi hominum non

respondeo.

_Nos espérances ont été déçues_, Spe frustrati sumus.

_Perdre tout espoir_, De spe decido.

_Il ne nous reste plus d’espérance_, Nullus jam spei locus est.

=Espérer=, Spero, confido.

_Qui n’espère pas_, Insperans.

ESPRIT, Mens, ratio, intelligentia.

=Esprit= _lent_, Tarditas ingenii.

_Il a l’esprit remuant_, Vir moribus turbidus, sine furore

consistere ejus animus non potest.

_Venir à l’esprit_, In mentem venit.

_Avoir perdu l’esprit_, Desipio, deliro, demens sum.

=Plein d’esprit=, Ingeniosus.

=Avec esprit=, Salse, facete.

=Esprit= (sans), Inurbane, insulse, inconcinne.

_Trait d’esprit_, Facetiæ, sales, lepor.

ESQUIF, Scapha, navicula.

ESQUISSE, Adumbratio, rudior imago.

=Esquisser=, Adumbro.

=Esquissé=, Adumbratus, non absolutus.

ESQUIVER, Effugio, eludo.

=Esquiver= (s’) Me subduco, conspectu discedo.

ESSAI, Periclitatio, experientia, tentatio.

=Essayer=, Experior, pertento, tento, exploro, attento, conor,

periclitor, periclitum facio.

=Qui essaye=, Tentabundus.

ESSAIM, Examen.

ESSIEU, Axis.

ESSUYER, Abstergo, tergo, purgo, deleo, extergeo.

_C’est à vous_, Vestrum est.

EST-CE QUE? An, anne, numquid, utrum, num, ecquid.

=Est-ce que jamais?= Ecquando.

=Est-ce que ne pas?= Ecquis, ecquisnam.

ESTIME, Dignatio, dignitas.

=Estimer=, Parvi _vel_ magni facio, æstimo.

=Estimer= _beaucoup_, Magni facio.

_Nous devons nous estimer fort heureux que_, Præclare nobiscum actum

iri, si.

=Estimé=, Spectatus, cognitus, probatus.

ESTOMAC, Stomachus.

ESTROPIER, Mutilo.

=Estropié=, Mutilus, mutilatus.

ET, Et, ac, atque, etiam, item, que.

ÉTABLE, Stabulum, præsepe.

=Étable= _à bœufs_, Bubile.

=Étable= _à porcs_, Hara, stabulum porcorum.

ÉTABLIR, Figo, defigo.

=Établir= _solidement_, Constabilio, stabilem et firmum reddo.

— (Statuer), Statuo, constituo, decerno, sancio.

=Établi=, Constitutus, institutus, confirmatus, compositus, decretus.

_Le droit n’est pas encore bien établi_, Nondum pro firmato jus

stat.

ÉTAYER, Suffulcio.

ÉTALAGE, Venditatio.

_Faire étalage_, Ostento.

=Étaler=, Vendito.

ÉTANCHEMENT, Restinctio, sedatio.

ÉTANG, Stagnum.

ÉTAT (gouvernement), Respublica.

_Gouverner l’état_, Rempublicam gero.

— (Manière d’être), Status, conditio, habitus.

_Voyez quel est l’état de nos affaires_, Vide quanta rerum sit

varietas.

_Nos affaires sont dans un état déplorable_, Deterrimo statu sumus.

_Rester dans le même état_, In eodem statu consisto.

_Rétablir dans son premier état_, Pristinum statum recupero.

_Nos affaires sont en très bon état_, Res nostræ optimo loco stant.

_En bon état_, Incolumis, integer.

_Laisser une province dans le meilleur état_, Provinciam quam

expeditissimam trado.

_Suivant l’état_, Pro habitu.

ÉTÉ, Æstas.

ÉTEINDRE, Restinguo, sedo.

ÉTENDARD, Vexillum, signum.

=Étendard= (porte), Vexillarius, signifer.

ÉTENDUE, Latitudo, laxitas.

=Étendre=, Extendo, porrigo, tendo, pando.

=Étendu=, Magnus, immanis, vastus, diffusus.

=Étendu= (être), Objaceo.

=Étendue= (avec), Fuse, diffuse, disperse.

ÉTERNITÉ, Perpetuitas, perennitas, æternitas, ævum.

=Éterniser=, Æterno.

=Éternel=, Perpetuus, perennis, æternus, sempiternus.

ÉTERNELLEMENT, Perpetuo.

ÉTERNUEMENT, Sternutamentum.

ÉTHER, Æther.

ÉTHÉRÉ, Ætherius.

ÉTINCELLE, Favilla, scintilla, igniculus.

=Étinceler=, Scintillo, splendeo, emico, præfulgeo.

ÉTOILE, Stella, sidus, astrum.

ÉTOILÉ, Stellatus.

_Parsemé d’étoiles_, Stellifer.

ÉTONNEMENT, Miratio, admiratio.

_Frapper d’étonnement_, Obstupefacio, stupefacio.

_Être frappé d’étonnement_, Stupeo, obstupesco.

=Étonner= (se), Miror, demiror, obstupesco.

=Étonnant=, Mirandus, mirabilis, admirabilis, mirus, mirificus.

=Étonné=, Stupefactus, attonitus.

=Étonné= (être), Demiror, valde miror.

ÉTOUFFER, Suffoco, strangulo, fauces premo.

ÉTOUPE, Stupa.

ÉTOURDIR, Stupefacio, obstupefacio.

ÉTRANGER, Advena, peregrinus, hospes, alienus, exterus, extraneus,

alienigena, adventitius.

ÉTRANGLER, Strangulo, suffoco, ango.

ÊTRE, Sum.

ÉTROIT, Angustus, arctus.

=Étroitement=, Arcte, stricte, anguste.

ÉTUDE, Studium, litteræ.

_Interrompre les études_, Animum a litteris avoco.

_Reprendre l’étude des lettres_, Ad studiorum usum redeo.

_S’appliquer avec zèle à l’étude_, Multum litteris operæ do.

=Étudier=, Studeo.

=Étudier= _à fond_, Perdisco.

=Étudier= _assidûment_, Studia nunquam intermitto.

_Cesser d’étudier_, Doctrinæ studia depono.

=Étudiant=, Litterarum studiosus.

ÉTUI, Theca.

ÉTYMOLOGIE, Etymologia, notatio, etymon, veriloquium.

=Eucharistie=, Sacrosanctum Christi Corpus.

ÉVADER (s’), Elabor.

ÉVALUÉ (être), Liceo, æstimor.

ÉVANGILE, Evangelium.

_Prêcher l’évangile_, Legem JESU Christi promulgo.

ÉVANOUIR (s’), Vanesco, evanesco.

ÉVÊCHÉ (_ériger un_), Urbem episcopi sede orno.

_Recevoir un évêché_, Episcopatum occupo.

=Évêque=, Épiscopus, præsul, antistes sacrorum.

_Être fait évêque_, Ad episcopi gradum evehor.

ÉVEILLER, Expergefacio, somno excito.

=Éveiller= (s’), Expergiscor, a somno excitor, somno solvor.

=Éveillé=, Percitus, concitatus, incitatus.

ÉVÉNEMENT, Eventus, eventum, exitus, casus, res, fortuna.

ÉVENTAIL, Flabellum.

ÉVENTRER, Eviscero.

ÉVIDENCE, Evidentia, perspicuitas.

=Évident=, Evidens, clarus, certus, perspicatus, apertus, manifestus,

planus.

=Évident= (être), Diluceo.

_Il est évident_, Patet, constat, liquet.

=Évidemment=, Evidenter.

ÉVITER, Vito, devito, fugio, effugio, declino, præcaveo, evolo,

fugito.

EXACTITUDE, Diligentia, sedulitas.

_Mettez plus d’exactitude à m’écrire_, Velim te plus operæ, curæ in

scribendo consumere.

=Exactement=, Perquisite, exquisite, diligenter.

EXAGÉRER, Exaggero, amplifico, augeo.

EXALTER, Prædico, celebro, glorior.

EXAMEN, Inspectio.

=Examiner=, Exploro, indago, exquiro, omni cura investigo, inspecto,

considero, circumspicio, specto, expendo, perpendo, examino.

_Examiner l’affaire_, Rem totam video, rem penitus cognosco.

=Examiner= _avec soin_, Sedulo expendo.

=Examiné=, Exploratus, explicatus.

=Examiné= _à fond_, Perspectus, cognitus, exploratus.

EXASPÉRER, Exaspero, exacerbo, irrito, accendo, commoveo.

EXAUCER, Exaudio.

EXCAVATION, Alveus.

EXCELLENCE, Præstantia, excellentia.

=Excellent=, Præstans, præstabilis, excellens, eximius, egregius,

optimus, lectissimus, præstantissimus.

=Excellemment=, Eximie, egregie, bene, valde, præclare, belle.

EXCEPTION, Exceptio.

=Excepter=, Excipio, excludo, secerno.

=Excepté=, Præterquam, præter, extra, extra quam.

EXCÈS, Immodestia, immoderatio, intemperantia, procacitas.

_Se livrer à des excès_, Luxurio, lascivio.

_A l’excès_, Insane, vehementer, cum impetu.

=Excéder=, Excedo.

=Excessif=, Immodicus, profusus, nimius, immoderatus, immodestus,

intemperans.

=Excessivement=, Immodice, immoderate, immodeste, intemperanter.

EXCITATION, Stimulus, incitamentum, excitatio, motus, commotio.

=Exciter=, Concito, excito, incito, moveo, conflo, sollicito,

inflammo, agito, stimulo, jungo, agito, impello, elicio.

=Excité=, Concitus, commotus, compulsus.

EXCLAMATION, Exclamatio, acclamatio, clamor.

EXCOMMUNICATION (_lever l’_), Piorum communioni restituo.

=Excommunier=, Convictus piorum alicui interdico, a corpore Ecclesiæ

segrego.

=Excommunié=, Communione piorum ejectus.

EXCURSION, Excursio, decursio, incursio.

EXCUSE, Excusatio.

_Apporter des excuses_, Excusatione uti.

_Recevoir des excuses_, Excusationem probo, admitto.

=Excuser=, Excuso, excusatione utor, excusationem affero.

EXÉCRATION, Detestatio.

=Exécrer=, Detestor, aversor, abominor.

=Exécrable=, Exsecrandus.

EXÉCUTION, Effectio, effectus, efficientia.

=Exécuter=, Gero, facio, administro, patro, perficio.

EXEMPLE, Exemplum, exemplar, documentum, specimen.

_Donner le bon exemple_, Documento sum aliis.

_Prendre exemple_, Exemplum sumo, ad alicujus mores me conformo.

_Être un mauvais exemple_, Pessimo exemplo alios corrumpo.

_La chose servira d’exemple_, Res in exemplum ibit.

EXEMPTION, Immunitas, libertas, vacatio.

=Exempté=, Liber.

_Il était exempté des charges publiques_, Muneribus vacabat.

=Exempt=, Exsors, immunis.

EXERCICE, Exercitatio, usus, tractatio.

— (Militaire), Exercitum.

=Exercer=, Exerceo, colo, excolo.

=Exercé à=, Exercitatus, versatus.

=Non exercé=, Inexercitatus, rudis, tiro.

EXHALAISON, Exhalatio, exspiratio, aspiratio, anhelitus terræ,

respiratio.

=Exhaler=, Inhalo, exhalo, afflo, redoleo, oleo, spiro, emitto.

EXHORTATION, Hortatio, cohortatio, hortatus, invitatio.

=Exhorter=, Hortor, adhortor, suadeo, excito, impello, accendo,

inflammo.

_Qui exhorte_, Hortator, suasor, auctor.

EXIGER, Exigo, postulo, flagito.

EXIL, Exilium, relegatio, rejectio.

_Envoyer en exil_, In exilium ejicio.

_Partir pour l’exil_, Proficiscor in exilium.

_Être en exil_, In exilio sum.

_Être rappelé d’exil_, Exilio reducor.

=Exiler=, Amando, relego, removeo, dimitto.

=Exiler= (s’), Exilio me mulcto.

=Exilé=, Exul, extorris, ejectus, relegatus.

— (Être), Exulo, exul sum.

EXORCISER, Malos dæmones ex corporibus exturbo, profligo.

EXORDE, Aggressio, principium, exordium.

_Exorde insinuant_, Insinuatio.

EXPÉDITION (militaire), Expeditio.

EXPÉRIENCE, Experientia, usus.

_Il a une grande expérience_, Magno usu est atque experientia

præditus.

EXPIATION, Piaculum, expiatio.

=Expiatoire=, Lustralis, piacularis.

_Sacrifice expiatoire_, Piaculum.

=Expier=, Expio, eluo.

=Expiable=, Expiabilis.

EXPIRER, Exspiro, spiritum emitto.

EXPLICATION, Explanatio, explicatio, enodatio, interpretatio,

explicatus.

=Expliquer=, Definio, enodo, evolvo, aperio, extrico, interpretor,

explico, explano, commentor, expono.

=Expliqué=, Explicatus, apertus, definitus.

_Qui explique_, Explicator.

EXPLORER, Prospeculor, pervestigo.

EXPORTATION, Exportatio.

=Exporter=, Exporto.

EXPOSÉ, Expositio, expeditio.

=Exposer=, Expromo, eloquor, declaro, expono, exprimo.

=Exposer à= (s’), Præbeo me.

=Exposé=, Expositus, explicatus, declaratus.

=Exposé à=, Obnoxius, subjectus.

EXPRÈS, Consulto.

EXPRESSION _très fidèle de ma pensée_ (_mes paroles sont l’_), Quod

animo sentio, lingua promptus habeo.

=Exprimer=, Expromo.

_Je ne puis exprimer ce que je ressens_, Mentis cogitata explicare

non possum.

EXPROPRIATION, Dejectio, depulsio.

=Exproprier=, Dejicio.

EXPULSION, Ejectio, expulsio.

=Expulser=, Extermino, expello, ejicio.

=Qui expulse=, Exterminator, expulsor.

EXTENSION, Porrectio.

EXTÉNUER, Extenuo.

EXTÉRIEUR, Extraneus, extrarius.

EXTINCTION, Exstinctio, interitus.

=Éteindre=, Exstinguo, restinguo.

_Qui éteint_, Exstinctor.

EXTRAIT, Epitome.

=Extraire=, Excerpo, decerpo, deligo, eruo, eripio.

EXTRAORDINAIRE, Insolitus, insolens, extraordinarius.

EXTRAVAGANCE, Deliramentum, deliratio, vesania.

=Extravaguer=, Deliro, desipio, hallucinor, aberro.

=Extravagant=, Vesanus, vecors, insanus.

EXTRÉMITÉ, Extremitas.

_Qui est à l’extrémité_, Extimus, extremus.

_Réduire à la dernière extrémité_, Ad rerum omnium egestatem adduco.

_Réduit à l’extrémité_, Ad incitas redactus.

=Extrême=, Extremus, postremus, ultimus, novissimus, summus,

profusus, immoderatus.

=Extrêmement=, Nimio, summe, maxime, summopere.

EXUBÉRANCE, Luxuria, luxuries.

F

FABLE, Fabula, apologus.

_Devenir la fable de tout le monde_, Vulgi fabula fio.

=Fabuleux=, Fabulosus.

FABRIQUE, Officina.

=Fabriquer=, Fabricor.

FACE (en), In obvio, e regione.

FÂCHER (se), Irascor, incendor, iracundia effervesco, stomachor.

=Fâcheux=, Incommodus, adversus, alienus, molestus, iniquus.

FACILE, Facilis, proclivis, expeditus, explicatus.

=Facilement=, Facile, libenter, cito.

FAÇON, Modus.

_A peu près de cette façon_, Ad hunc fere modum.

_De beaucoup de façons_, Multis modis, multimodis.

_En aucune façon_, Nequaquam, nullo pacto, minime, neutiquam.

_Sans façon_, Simpliciter.

=Façonner=, Informo, adumbro, formo, instituo, fingo, figuro, creo.

FACTION, Factio, partes, secta.

— (Garde), Excubiæ.

=Factieux=, Factiosus, seditiosus, turbulentus.

FACTOTUM, Omnium rerum actor et administer.

FACULTÉ, Facultas, facilitas, commoditas, occasio, ansa, potestas,

copia.

FAIBLESSE, Imbecillitas, infirmitas, debilitas, defatigatio,

fragilitas, exilitas, jejunitas.

=Faible=, Debilis, infirmus, imbecillus, pallidus, fractus,

debilitatus, invalidus, exsanguis.

_Devenir faible_, Langueo, languesco, flaccesco, torpesco.

=Faiblement=, Imbecilliter, languide, exiliter, tenuiter, jejune.

FAILLIR, Labor, cado, ruo.

FAIM, Esuries, fames.

=Faim= (avoir), Esurio, fame fatigor, famem tolero.

_Apaiser la faim_, Famem sedo.

_Mourir de faim_, Fame morior.

FAISCEAU, Fascis.

_Il marche précédé des faisceaux_, Fasces illi præferuntur.

FAIT, Factum.

_Fait glorieux_, Egregia facta.

_En fait_, Revera.

=Faire=, Ago, tracto, curo, efficio, facio, tento, molior, gero,

agito, effero, contendo, transigo, aggredior.

=Ne rien faire=, Otior.

_C’en est fait_, Actum est.

_C’en est fait des arts_, Artes omnes concidunt.

_C’en est fait de vous_, Conclamatum est de salute tua.

_Il a bien fait de venir_, Humaniter fecit quod ad me venit.

=Fait= (être), Fio.

FAÎTE, Fastigium, culmen, conus.

FALLOIR (il faut), Oportet, necesse est.

_Comme il faut_, Probe, recte, præclare.

FALSIFIÉ, Adulterinus, fucatus, adumbratus, non verus, non genuinus.

FAMEUX, Celeber.

FAMILLE, Familia, cognatio, gens, gentilitas, genus, stirps.

_De la famille_, Gentilis.

_Propre à la famille_, Gentilitius.

_De votre famille_, Vestras.

=Familiarité=, Familiaritas, consuetudo, necessitudo, conjunctio.

=Familier=, Familiaris, necessarius, intimus, domesticus.

FAMINE, Caritas annonæ.

_Causer la famine_, Famem inveho, arctiorem annonam facio.

FANATIQUE, Fanaticus, delirus, furens.

FANER (se), Defloresco, flaccesco.

=Fané=, Vietus.

FANFARON, Gloriosus, ostentator.

FANGE, Lutum.

=Fangeux=, Lutulentus, impurus, luto plenus.

FANTAISIE, Lubido, libido.

=Fantasque=, Morosus.

FANTÔME, Terricula, larva.

FARCIR, Infercio, infarcio, inculco.

FARD, Pigmentum, fucus, color, ornatus.

— (Tromperie), Simulatio.

=Farder=, Fuco.

=Fardé=, Infucatus, fucatus, coloratus, fucosus.

FARDEAU, Sarcina, pondus, onus.

FAROUCHE, Ferus, barbarus, immansuetus, immanis, violentus, torvus,

horribilis.

FASCINER, Fascino.

FASTES, Fasti.

FATALITÉ, Fatum, infortunium.

=Fatal=, Fatalis.

=Fatalement=, Fataliter.

FATIGUE, Defatigatio, lassitudo.

=Fatiguer=, Fatigo, defatigo.

=Fatiguer= (se), Fatisco, deficio.

=Fatigant=, Laboriosus.

=Fatigué=, Fessus, defessus, languens, de via lassus, defatigatus,

debilis, confectus.

=Fatigué de= (_être_), Tædet.

FAUBOURG, Suburbium.

FAUBOURGS (les), Suburbanitas.

FAUSSETÉ, Falsitas, perfiditas.

=Faux=, Falsus, perfidus, mendax.

=Faussement=, Falso, fallaciter, perfide.

FAUTE, Culpa, causa, meritum, crimen, reprehensio.

— (Péché), Peccatum, delictum, crimen, culpa, nota, maleficium,

erratum, labor.

_Commettre une faute_, Pecco, delinquo.

_Il n’est pas en faute_, Nihil in eo culpæ hæret.

_Avouer une faute_, Culpam agnosco.

_Rejeter la faute sur d’autres_, Culpam transfero in alium.

=Fauteur=, Fautor, studiosus, patronus, adscriptor.

FAUVE, Fulvus.

FAUX, Falx.

_Fabricant de faux_, Falcarius.

FAVEUR, Gratificatio, gratia, beneficium.

_Être en faveur_, Gratia valeo.

_Regarder comme une faveur_, In summi beneficii loco pono.

_En faveur de_, Pro alicujus gratia.

=Faveur populaire=, Jactatio, favor, amor popularis.

_Rechercher la faveur populaire_, Aucupor gratiam populi.

_Faveur (perdre la) populaire_, Studium populi amitto.

=Favoriser=, Secundo, faveo, studeo, amo, complector, tueor, juvo,

adjuvo.

=Favorable=, Secundus, propitius, prosper, prosperus.

=Favorable= (être), Faveo alicui.

FÉCONDITÉ, Fecunditas, ubertas, fertilitas.

=Féconder=, Fecundo, fructiferum facio, fecunditatem do.

=Fécond=, Uber, fertilis, fecundus.

FEINTE, Assimulatio, simulatio.

=Feindre=, Assimulo, simulo, fingo.

=Feint=, Fallax, fictus, simulatus, fucatus.

=Feinte= (avec), Ficte, simulate.

FÉLICITATION, Gratulatio, congratulatio.

=Féliciter=, Gratulor, congratulor, gratulatione utor.

_Qui félicite_, Gratulator.

FÉLICITÉ, Felicitas, beatitudo, prosperitas, res secundæ.

FEMME, Femina, mulier.

=De femme=, Femineus, muliebris, effeminatus.

_A la façon des femmes_. Muliebriter, effeminate.

FENÊTRE, Fenestra.

FENTE, Hiatus.

=Fendre=, Findo, diffindo, aperio, divido.

=Fendre= (se), Hio, disjunctus sum, apertus sum.

=Fendu=, Hiulcus, hians.

FER, Ferrum.

=De fer=, Ferreus.

_Garni de fer_, Ferratus.

_Mine de fer_, Ferraria.

FERME, Villa.

=Fermier=, Villicus, custos villæ, conductor, redemptor.

FERMETÉ, Constantia, firmitas, gravitas, firmitas animi.

=Ferme=, Constans, firmus, stabilis, gravis, constantia præditus,

pervicax.

_Ferme_ (_être_), Sto, consisto, permaneo, perduro, firmiter sto,

persto, persisto, persevero.

=Fermement=, Firmiter, firme.

FERMER, Obstruo, obsero, obsepio, occludo, claudo, intercludo.

=Fermé=, Interseptus, interclusus, obstructus, vallatus, munitus.

FÉROCITÉ, Ferocitas.

=Féroce=, Ferox.

FERTILITÉ, Fecunditas, ubertas, fertilitas, abundantia.

=Fertile=, Fertilis, frugifer, fructuosus, opimus, ferax, uber.

FESTIN, Convivium omnibus rebus instructum et paratum, ornatum

magnifice et splendide.

_Préparer un festin_, Convivium paro, orno, instruo; epulum do.

_Assister à un festin_, Convivium ineo, celebro.

FÊTE, Festum, festus dies.

_Instituer une fête_, Diem festum instituo.

_Célébrer une fête_, Ferias ago.

_Observer les jours de fêtes_, Dies festos celebro.

_Ne pas sanctifier les fêtes_, Festæ diei sanctitatem violare.

=De fête=, Festus, sacer, religiosus, dies festus, feriæ.

FÊTE-DIEU, Corporis Christi festum.

FÉTIDE, Fœtidus.

FEU, Ignis, flamma, incendium.

_Allumer le feu_, Ignem elicio.

_Mettre le feu_, Ignes infero, succendo, inflammo, incendo.

_Il est plein de feu_, Est animo ferventior.

FEUILLE, Folium, frondes.

_Se couvrir de feuilles_, Frondesco, frondes emitto.

_Les feuilles tombent_, Folia defluunt.

=Feuillage=, Frondes, arborum folia.

_Abondant en feuillage_, Frondosus, frondibus abundans.

=Feuille de= _papier_, Pagella.

=Feuille= _écrite_, Pagina.

=Feuillet=, Tabella, pagella.

=Feuilleter=, Volvo, evolvo.

FÈVE, Faba.

FÉVRIER, Februarius.

FIBRE, Fibra.

FICHER DANS, Infigo.

FICTION, Commentum, res ficta, inventio.

FIDÉLITÉ, Fidelitas, fides.

=Fidèle=, Fidelis, fidus, fide præditus.

=Fidèlement=, Fideliter.

FIEL, Fel.

FIER (se), Fido, credo, confido.

_Se fier à la fortune_, Spem in fortuna repono.

FIERTÉ, Ferocia, ferocitas, superbia.

=Fier=, Gloriosus, superbus, violentus.

=Fièrement=, Proterve, superbe, fiduciter, ferociter.

FIÈVRE, Febris.

_Fièvre tierce_, Febres tertianæ.

_Petite fièvre_, Febricula, commotiuncula.

_Avoir la fièvre_, Febricito, febri laboro.

_La fièvre diminue_, Febris se inclinat.

_La fièvre l’a quitté_, A febre relictus est.

FIGUE, Ficus.

=Figuier=, Ficus, arbor fici.

FIGURE, Descriptio.

FIL, Filum, linum.

_Fil à plomb_, Perpendiculum.

=Filer=, Neo, fila duco.

FILET, Plaga, rete, laquei.

FILS, Filius, natus, gnatus.

_Adopter un fils_, Filium adopto.

_Aimer comme un fils_, Filii caritate aliquem diligo.

FIN, Finis, exitus, ultimum, extremum.

_La chose tire à sa fin_, Parum abest a fine.

_Mener à bonne fin_, Transigo, perficio, absolvo.

_Revenir de la fin au commencement_, Redeo ad fontem.

_La fin ne répond pas au commencement_, Extrema primis non

respondent.

_Vers la fin de_, Sub alicujus finem.

_A la fin_, Extremo.

_Sans fin_, Interminatus, immensus, infinitus, æternus.

_Du commencement à la fin_, A capite ad calcem.

=Finir=, Finio, perficio, conficio, absolvo, claudo, concludo,

termino, fastigium impono, ad exitum perduco.

=Fini= (_c’est_), Actum est, desperatum est.

=Finalement=, Postremo, ad ultimum.

FINI (subst.), Perpolitio.

FINESSE, Subtilitas, tenuitas, gracilitas.

_Parler avec finesse_, Scite dico aliquid.

=Fin= (_rusé_), Callidus, prudens, argutus, festivus, urbanus, qui

argutias habet, homo nasutus.

=Finement=, Subtiliter, acute, tenuiter.

FISC, Fiscus.

FISSURE, Fissum, fissio.

FIXER, Destino, designo, decerno, constituo, attribuo, despondeo.

=Fixer= (se), Sido.

=Fixé=, Fixus, decretus, statutus, firmus, satus.

FLAMBEAU, Lampas, lucerna, lychnum, lumen.

FLAMME, Flamma.

=De flamme=, Flammeus.

FLAIRER, Odoror, olfacio.

FLANC, Latus, ilia.

=De flanc=, In latus.

FLATTERIE, Adulatio, assentatio, blanditiæ.

=Flatter=, Adulor, blandior, assentor, auribus do.

=Flatteur=, Adulator.

=Flatteur= (en), Assentatorie.

FLÉAU, Pestis, pernicies, labes, lues.

— (Destructeur), Perditor.

_Éloigner un fléau_, Pestem averto.

FLÈCHE, Sagitta, jaculum.

FLÉCHIR, Inflecto, placo, mitigo, lenio.

=Flexible=, Flexibilis, tener, mobilis.

FLÉTRIR, Defloro, rei decus diminuo.

— (Marquer), Noto.

=Flétrissant=, Ignominiosus.

=Flétri=, Deformatus, forma atque ornamentis spoliatus, turpificatus.

FLEUR, Flos.

_Cueillir des fleurs_, Flores carpere.

_Les arbres sont en fleurs_, Arbores florent.

=Fleurir=, Effloresco, floreo, splendesco, eluceo, eniteo, vigeo.

=Fleuri=, Floridus.

FLEUVE, Flumen, fluvius, amnis, profluens.

_Le fleuve est profond_, Flumen est profundum.

_Le fleuve prend sa source dans la montagne_, Flumen in monte

oritur.

=Fluviatile=, Fluviatilis.

FLOT, Unda, fluctus.

=Flottant= (être), Hæreo, dubito, pendeo.

FLOTTE, Classis, navium multitudo.

_Équiper une flotte_, Classem ædifico, orno, apparo, instruo.

_Détruire une flotte_, Classem frango, deprimo.

_Couler bas une flotte_, Classem demergo.

FLUET, Tenuis.

FLUIDITÉ, Liquor.

=Fluide=, Liquidus.

FLÛTE, Tibia, fistula.

_Joueur de flûte_, Tibicen, fistulator.

FLUX ET REFLUX, Æstus marini.

FOI, Fides, constantia.

_Mauvaise foi_, Fraudatio, perfidia, fraus.

_Manquer à la foi jurée_, Fidem violo.

_Qui manque à la foi jurée_, Perfidiosus, perfidus, insidiosus,

fallax, improbus.

=Sans foi=, Perfidiose.

FOIE, Jecur, hepar.

FOIN, Fœnum.

=De foin=, Fœneus.

UNE FOIS, Semel.

_Une autre fois_, Alias, alio tempore, aliquando.

_Combien de fois_, Quoties.

_Toutes les fois que_, Quotiescumque.

FOLIE, Amentia, insania, furor, dementia, stultitia, deliramentum.

=Fou=, Amens, insanus, mente motus, perturbatus, stultus, demens,

fanaticus.

=Être fou=, Insanio, desipio, furo, mentem amitto, deliro.

_Vous le rendrez fou_, A sanitate mentis hunc deturbabis.

=Follement=, Dementer.

FONCIÈREMENT, Introrsum.

FONCTION, Munus. Cf. Charge.

A FOND, Interius, penitus, omnino, perfecte, funditus.

_Au fond_, Revera.

_De fond en comble_, Funditus.

FONDATION, Substructio.

_Faire des fondations_, Substruo.

FONDEMENT, Initium, principium, fundamentum, sedes.

=Fonder=, Fundo, fundamentum jacio.

FONDS _de terre_, Fundus, possessio.

FONDRE _sur les bataillons ennemis_, Impressione aciem hostilem

fundere, evertere.

FORCE, Potestas, potentia, vis, nervi, vires, robur, firmitas.

=Forces=, Vires, robur, lacerti.

_Employer toutes ses forces_, Nervos omnes adhibeo.

_De toutes ses forces_, Omnibus opibus ac viribus, summa ope.

_De vive force_, Per vim.

=Fort=, Fortis, magnanimus, strenuus, constans, potens, robustus,

valens, animosus, vehemens.

=Être fort=, Valeo, vires habeo, potens sum.

=Fortifier= (se), Invalesco, corroboror, confirmor, firmior fio.

=Fortement=, Firme, firmiter, valide, enixe, magnopere, vehementer,

insigniter, apprime, admodum.

=Forcé=, Necessarius, fatalis, opus, necesse.

=Forcé=, Coactus, expressus.

=Forcer=, Cogo, impello, compello.

=Forer=, Terebro.

FORET, Terebra.

FORÊT, Silva, nemus, saltus.

_Couvert de forêts_, Silvestris, saltuosus.

FORFAIT, Scelus, facinus, flagitium.

FORGER, Cudo, ferio, percutio.

_Forger des mots_, Fabricor verba.

FORMATION, Informatio, notio.

=Forme=, Forma, figura, species, imago.

_Qui a plusieurs formes_, Multiformis, diversus.

=Former= (élever), Formo, figuro, fingo, effingo, erudio, doceo,

instituo, imbuo, instruo.

=Formellement=, Definite, aperte, finite.

FORT, Impense, valde, vehementer.

FORT, Castrum, locus muris munitus, castellum majus.

=Fortification=, Munimen, munimentum, communitio.

=Fortifier=, Munio, sepio, roboro, corroboro.

=Qui fortifie=, Munitor.

=Fortifié=, Munitus, armatus, vallatus.

_Fortifié par la nature_, Locus ipse positu defensus.

_Fortifié par l’art_, Munitus opere locus.

=Non fortifié=, Immunitus, apertus, non septus.

FORTUIT, Fortuitus.

=Fortuitement=, Fortuito, fortuitu casu.

FORTUNE, Fortuna, sors, fors, casus.

=Bonne fortune=, Fortuna prospera.

=Mauvaise fortune=, Fortuna adversa.

=Céder à la fortune=, Fortunæ cedo.

— (Biens), Pecunia, opes, divitiæ, fortunæ, copiæ, bona.

_Dissiper sa fortune_, Fortunam dissipo, pecuniam devoro, comedo,

exhaurio.

_Perdre sa fortune_, Amitto.

_Rechercher la fortune_, Fortunæ consilia mea applico.

_Artisan de sa fortune_, Fortunæ suæ faber.

=Fortuné=, Faustus, fortunatus.

FOSSE, Fossa.

=Fossoyeur=, Fossor.

FOSSÉ, Fossa.

_Entourer la ville d’un fossé_, Oppidum fossa munire.

FOUDRE, Fulmen, fulgur.

_Coup de foudre_, Fulminum jactus.

_Lancer la foudre_, Fulguro, corusco.

_La foudre est tombée_, Fulmina ceciderunt.

_Périr foudroyé_, Fulmine pereo.

FOUET, Verber, virga, flagellum, lorum, flagrum.

=Fouetter=, Verbero, cædo, pulso.

FOUGÈRE (_garni de_), Filicatus.

FOUGUE, Violentia, vis, impetus, fervor.

FOUILLER, Perscrutor, exquiro, inquiro, exploro.

FOULE, Multitudo, vulgus, turba, cœtus, caterva.

_La foule se pressait chez lui_, Concursus fiebant magni ad illum.

=De la foule=, Gregarius.

FOULER AUX PIEDS, Calco, conculco, protero.

FOURBERIE, Fallacia, fraus, præstigiæ, dolus, simulatio, machinæ.

=Fourbe=, Fraudulentus, fallax, dolosus, mendax, malitiosus.

_Avec fourberie_, Fallaciter, dolose, malitiose, ficte, insidiose,

simulate.

FOURCHE, Furca.

FOURMI, Formica.

FOURNEAU, Caminus, fornax.

FOURNIR, Præbeo, impertio, do, præsto, exhibeo, commodo, gratificor.

=Fournisseur=, Præbitor.

FOURRAGER, Frumentor, frumentum colligo.

=Fourrageur=, Pabulator.

FOURREAU, Vagina.

FOURVOYER (se), Deerro, aberro.

FOYER, Lares, penates, focus, ædes.

_Rentrer dans ses foyers_, In tecta discedo.

FRACAS, Sonitus, sonus, fragor.

=Fracasser=, Dirumpo, dirimo, rumpo.

FRAGILITÉ, Fragilitas.

=Fragile=, Fragilis.

FRAGMENT, Particula, fragmentum, appendicula.

FRAIS, Gelidus.

FRAIS, Sumptus, impensa, impendium.

_Faire des frais_, Sumptus affero alicui.

_Il fut enterré aux frais du trésor public_, De publico est elatus.

_Estimer les frais d’un procès_, Litis æstimationem facio.

FRANC, Incallidus, simplex, incautus.

=Franchement=, Candide, sincere, pure, benigne, ingenue.

FRANCHIR, Trajicio, transeo, traduco, supero, superscando.

=Franchissable=, Superabilis.

FRANGE, Fimbriæ.

FRAPPER, Ico, ferio, ictum do, verbero, frango, contero, percutio,

cædo.

=Frapper= _contre_, Impingo, jacio, impello, obtundo.

=Frapper= (se) _de ses propres armes_, Meo gladio me jugulo.

FRAUDE, Fraus, dolus, malitia, fallacia, captio.

=Frauder=, Fraudo, fraudem facio, fallo, ludifico.

=Fraudeur=, Captator.

FRAYEUR, Timor, metus, formido, pavor.

_Frayeur mortelle_, Maximus terror.

FREIN, Frenum.

_Mettre le frein_, Infreno.

Qui n’a plus de frein, Effrenus.

FRÉMISSEMENT, Fremitus, strepitus.

=Frémir=, Fremo, perstrepo.

=Frémissant= _d’indignation_, Fremebundus.

FRÉQUENCE, Crebritas, frequentia.

=Fréquenter=, Frequento, sæpe adeo.

=Fréquent=, Creber, frequens, densus.

_Devenir très fréquent_, Percrebresco.

=Fréquemment=, Crebro, frequenter.

FRATERNITÉ, Germanitas, communio sanguinis.

=Fraternel=, Germanus.

=Fraternellement=, Germane, fraterne.

=Fratricide=, Fratricida.

FRÈRE, Frater, germanus.

=Fréquenter=, Frequento, celebro.

FRIANDISES, Bellaria.

FRIMAS, Pruina.

FRIPON, Fraudator, inficiator.

FRISER (se) _les chevaux_, Capillum calamistris inruo.

=Frisé=, Calamistratus.

_Fer à friser_, Calamister.

FRISSON, Horror.

=Frissonner=, Exhorresco, horrore perfundor.

FRIVOLE, Frivolus, nugatorius.

_D’une façon frivole_, Nugatorie, inaniter, inepte.

FROID, Frigus, vis frigorum.

=Froid pénétrant=, Penetrabile frigus.

=Froid= (avoir), Frigeo, algeo, conglacio.

=Froid= (adj.), Frigidus, gelidus, algidus.

_Pays froid_, Regio in qua frigus impendet intolerabile.

=Froidement=, Gelide.

FROMAGE, Caseus.

FROMENT, Triticus.

FRONDE, Funda.

=Frondeur=, Funditor.

FRONT, Frons.

=Front sévère=, Nubecula.

_Rider le front_, Frontem contraho.

_Se frapper le front_, Frontem ferio.

_Dérider le front_, Frontem explico.

FRONTIÈRE, Limes, finis, terminus.

FROTTER, Defrico, frico.

FRUGALITÉ, Frugalitas.

=Frugal=, Frugalis, frugi.

_D’une façon frugale_, Frugaliter, moderate.

FRUIT, Fructus, fruges, pomum.

_Qui rapporte des fruits_, Fructuosus, frugifer.

_Qui porte des fruits_, Frugifer.

FRUSTRER, Interverto, frustror.

FUITE, Fuga, effugium, vitatio.

_Mettre en fuite_, In fugam do.

_Prendre la fuite_, Terga verto, in fugam me conjicio.

=Fuir=, Fugio, fugito, perfugio, transfugio, refugio, recuso, vito,

devito.

=Fuyard=, Fugax, ignavus, timidus.

_Arrêter les fuyards_, Recessum fugientibus non do.

_Poursuivre les fuyards_, In tergis fugientium hæreo.

=Fugitif=, Fugitivus, profugus.

FUMÉE, Fumus.

=Fumer=, Fumo, fumum emitto.

FUMIER, Stercus, sterquilinium.

_Fumer la ferre_, Stercoro, fimum agris adhibeo, stercus agris ingero.

FUNÉRAILLES, Exsequiæ, funus.

_Faire les funérailles_, Funus facio, exsequias facio, funero,

sepelio.

_Priver des funérailles_, Exsequiis privo.

_Être privé des funérailles_, Exsequiarum honore careo.

=Funèbre=, Funebris, lugubris, funestus, luctuosus, nefastus, infelix.

FUNESTE, Exitiabilis, exitialis, exitiosus, perniciosus, calamitosus,

mortifer, noxius.

FUREUR, Rabies, furor, insania.

_Apaiser la fureur populaire_, Tumultus comprimo.

_Furieux_, Furens, furibundus, furialis, rabidus, violentus,

rabiosus, non sui compos.

_Furieusement_, Furenter, furiose, rabide.

_Furie_, Furia.

_Furibond_, Furibundus.

FURTIVEMENT, Furtim, clam, obscure.

_Se glisser furtivement_, Obrepo, irrepo.

FUSION, Fusio.

=Fondre= (se), Liquefio, liquesco, fluo.

FUTILITÉ, Inanitas, vanitas, inane, futilitas.

_Poursuivre des futilités_, Inania sector.

=Futile=, Vanus, inanis, futilis, levis, nugatorius, ineptus.

FUTUR, Futurus, eventurus.

G

GAGE, Pignus, hypotheca.

_Donner en gage_, Pro pignore trado, do pignori.

_Recevoir en gage_, Pignus accipio.

GAIETÉ, Festivitas, hilaritas, jucunditas, lepor.

=Gai=, Festivus, lepidus, facetus, suavis, amœnus, hilaris, hilarus.

=Gaiement=, Festive, belle, apte, hilare, hilariter.

GAIN, Quæstus, lucrum, emolumentum, merces, fructus, feneratio.

_Obtenir gain de cause_, Jus meum adipiscor.

=Gagner=, Lucrifacio, lucror.

_Gagner plus d’argent_, Plurimum lucror.

_Attirer qqn par l’appât du gain_, Illicio, allecto.

_Gagner par des services_, Demeror.

GALERIE, Ambulacrum.

GARANTIE (de signature), Chirographi cautio.

=Garant=, Adstipulator, confirmator, defensor, intercessor.

GARDE, Tutela, patrocinium.

=Garder=, Custodio, asservo, tueor; custodia asservo, servo.

=Gardien=, Custos, conservator, vindex, defensor.

=Gardien= (du temple), Ædituus, sacræ ædis custos.

=Garde= (d’une épée), Capulus, manubrium gladii.

=Garde= (prendre), Caveo, declino, vito.

=Garder= (se) de, Caveo.

=Garde= (faction), Excubiæ.

_Monter la garde_, Excubo, excubias ago.

_Qui est de garde_, Vigil.

GARNISON, Præsidium.

GASPILLER, Dissipo, dispergo, diffundo, consumo.

GÂTEAU, Offa.

GÂTER, Corrumpo, vitio.

_Gâter une affaire_, Rem deteriorem efficio.

=Gâté=, Putridus, rancidus.

GAUCHE, Lævus, sinister.

_A gauche_, Sinistra.

_Tourné vers la gauche_, Sinistrorsus.

GAULOIS, Gallus.

GAZON, Gramen, herba.

=De gazon=, Gramineus.

GAZOUILLEMENT, Susurrus.

GÉANTS, Gigantes.

GELÉE (_blanche_), Pruina.

=Geler=, Congelo, conglacio, duresco in glaciem.

_Il gèle_, Aquæ gelu durantur.

=Gelé=, Rigidus.

GÉMISSEMENT, Plangor, ploratus, uluatus, gemitus, suspirium.

=Gémir=, Gemo, gemitum facio, ingemo, ingemisco, fleo, suspiro.

=Gémissant=, Queribundus.

GÉNÉALOGIE (faire une), Generis seriem describo.

=Arbre généalogique=, Genealogica arbor.

=Généalogiste=, Genealogus.

GENDRE, Gener, maritus filiæ.

GÊNE _financière_, Summa difficultas nummaria.

GÊNER (_dans vos affaires_), Negotia tua disturbo, interrumpo,

impedio.

GÉNÉRALAT, Imperium.

GÉNÉRAL, Imperator, dux, bello præfectus.

— (D’ordre religieux), Summus religiosæ familiæ præfectus.

=Généralissime=, Exercitus imperator summus.

GÉNÉRAL, Generalis, communis, universus, confusus.

_En général_, Universe.

=Généralement=, Vulgo, plerumque, generaliter, communiter, una

comprehensione.

GÉNÉROSITÉ, Magnanimitas, magnitudo animi.

=Généreux=, Generosus, magnanimis, magnificus, liberalis, largus,

munificus, beneficus, prolixus.

=Généreusement=, Munifice, liberaliter, large, prolixe.

GÉNIE, Ingenium, vis ingenii; genium, dæmon.

GENOU, Genu.

_Se jeter aux genoux_, Me ad pedes projicio, ad genua jaceo.

_Fléchir les genoux_, In genua procumbo.

_A genoux_, Genu flexo.

GÉOGRAPHIE, Geographia.

GÉOMÉTRIE, Geometria.

=Géométrique=, Geometricus.

=Géomètre=, Geometra.

GERBE, Manipulus.

GESTE, Gestus, motus corporis.

GESTION, Gestio, tractatio.

GIBET, Patibulum.

GLACE, Gelu, glacies.

=Glacé=, Gelidus, frigidus.

GLADIATEUR, Gladiator, lanista, bestiarius, mirmillo.

=De gladiateur=, Gladiatorius.

GLAIVE, Gladius, sica, pugio, ensis.

_Tirer le glaive du fourreau_, Gladium evagino, gladium nudo.

_Remettre le glaive dans le fourreau_, Gladium in vaginam recondo,

vaginæ reddo.

_Se percer de son glaive_, In gladium incumbo.

_Périr par le glaive_, Gladio conficior.

GLANAGE, Spicilegium.

GLAND, Glans.

_Qui porte des glands_, Glandifer.

GLÈBE, Gleba.

GLISSER (se), Correpo, irrepo.

GLISSER (se) _vers_, Allabor, accedo, accido, adhæreo.

GLISSER (se) _en rampant_, Subrepo.

=Glissant=, Lubricus, præceps, periculosus, in proclive labens.

=Globe=, Globus.

GLOIRE, Gloria, claritas, splendor, amplitudo, lux, honor.

_Se couvrir de gloire_, Gloriam acquiro.

_Augmenter sa gloire_, Gloriam amplifico.

_Détourner du désir de la_, A gloriæ studio refreno.

_Rechercher la gloire_, Laudem peto.

_S’attribuer la gloire_, Laudem vindico mihi.

_Mépriser la gloire_, Gloriam abjicio.

_N’avoir en vue que la gloire de DIEU_, Ad DEI gloriam omnia refero.

=Se glorifier=, Præ me fero, profiteor, glorior.

=Glorieux=, Gloriosus.

=Glorieusement=, Gloriose, magnifice, elate.

GLOUTONNERIE, Helluatio.

=Glouton=, Helluo, commessator, ventri deditus, vorax.

_Manger en glouton_, Helluor, commessor.

GLU, Viscum.

=Gluant=, Viscosus.

GOND, Cardo.

GONFLER (se), Turgeo, tumeo, inflatus sum.

GONFLÉ, Turgidus, inflatus, tumidus.

GORGE, Jugulum, jugulus, collum, guttur.

_Prendre à la gorge_, Jugulum alicujus peto.

_Pris à la gorge_, Obtortus.

GOSIER, Fauces.

GOUFFRE, Baratrum, locus præceps, vorago, gurges, charybdis.

GOUJAT, Cacula, calo.

GOURMANDISE, Helluatio, voracitas, ingluvies, gula, edacitas.

_Satisfaire sa gourmandise_, Gulæ indulgeo.

=Gourmand=, Vorax, helluo, lurco.

GOÛT, Gustus, gustatus.

=Goûter=, Degusto, delibo, agnosco.

GOÛT (inclination pour), Studium, cupiditas.

_Qui a du goût pour_, Studiosus, cupidus, amans, observans.

=Goûter= (jouir), Perfruor, fruor, utor, potior.

=Sans goût=, Ineleganter, inconcinne, impolite.

GOUTTE, Stilla, gutta.

_Eau de gouttière_, Stillicidium.

_Tomber goutte à goutte_, Stillo.

GOUTTE (maladie), Podagra.

=Goutteux=, Arthriticus.

GOUVERNAIL, Gubernaculum, clavis.

GOUVERNEMENT, Administratio, gubernatio, curatio, regimen.

_Avoir le gouvernement de la province_, Provinciam summo cum imperio

obtineo.

_Être chargé du gouvernement de la république_, Ad gubernacula

reipublicæ admoveor.

_Acceptez le gouvernement de l’État_, Complectere rempublicam tuis

curis.

=Gouverner=, Guberno, administro, rego, gero, moderor, clavem teneo,

ad gubernacula sedeo.

=Gouverneur=, Gubernator, rector.

_Gouverneur de province_, Provinciæ præsum.

GRABAT, Grabatus.

GRÂCE, Gratia, grates, beneficium, venia, facultas.

_Demander grâce_, Gratiam repeto.

=Gracier= (faire grâce), Condono, in gratiam recipio.

_Trouver grâce devant qqn_, Ineo gratiam ab aliquo.

_De grâce!_ Sodes! amato.

_A titre de grâce_, Præcario.

GRÂCE, Lepor, festivitas, jucunditas, venustas, hilaritas, humanitas,

urbanitas.

=Action de grâces=, Grates, gratiæ.

_Je vous rends grâces_, Gratias tibi ago.

_Rechercher les bonnes grâces_, Gratiam alicujus aucupo.

_Être dans les bonnes grâces_, Summa apud aliquem gratia valeo.

_Perdre les bonnes grâces_, Collectam gratiam effundo.

=Gracieux=, Venustus, festivus, lepidus.

_Peu gracieux_, Illepidus, infacetus, invenustus.

=Gracieusement=, Urbane, facete, eleganter, scite, ornate, polite.

_Avec grâce_, Naviter.

_Faire avec grâce_, Navo, præsto, exhibeo.

_Sans grâce_, Illepide, infacete.

GRADATION, Gradatio.

=Graduellement=, Gradatim, gradibus, per gradus, sensim.

GRAIN, Granum.

=Graine=, Semen.

GRAISSE, Adeps.

=Gras=, Opimus, corporatus, pinguis, amplus, adipalis.

=Grammairien=, Grammaticus.

GRANDEUR, Magnitudo, amplitudo, moles, granditas.

— (Éclat), Amplitudo, gloria, dignitas, splendor, auctoritas,

gravitas, præstantia.

=Grandeur= (d’âme), Excelsitas, celsitas, altitudo, magnanimitas.

=Grandir=, Cresco, adolesco.

=Grand=, Grandis, altus, immanis, magnus, ingens, excelsus.

_Aussi grand_, Tantus, mediocris, aliquantus.

=Grandi=, Adultus, grandior, progressa ætas, magis confirmata, major.

=Grandement=, Longe, multum, magnopere, oppido.

_Avec grandeur_, Magnifice.

=Grands=, Optimates.

_Grand-maître de l’artillerie_, Generalis armorum præfectus.

GRATIFICATION, Corollarium, appendix, accersio, donum.

=Gratifier= (de), Dono, largior, munere afficio, munus, donum affero.

GRATTER, Scabo.

GRATUIT, Gratuitus, sine præmio et mercede.

=Gratuitement=, Gratis, gratuito, sine mercede, sine præmio.

GRAVITÉ, Gravitas, auctoritas.

_Être plein de gravité_, Maximæ gravitatis sum.

=Grave=, Gravis.

GRAVEUR, Cælator.

=Graver=, Insculpo, imprimo, inscribo.

=Graver dans=, Ingenero.

GRAVIER, Gravea, arena.

GRAVIR, Scando, ascendo, conscendo.

GRÉ (_de son plein_), Sponte, vi sua, sua voluntate.

GREC, Græcus.

_Parler le grec_, Græce loquor.

_A la grecque_, Græce.

GREFFER (_action de_), Insitio, consitio.

=Greffé=, Insitivus, non nativus.

=GREFFIER=, Scriba, scriptor.

GRÊLE, Grando.

_Il grêle_, Grando cecidit.

=GRÊLE=, Tenuis.

GRENIER, Granarium, horreum.

GRENOUILLE, Rana.

GRIEF, Querela, querimonia, questus, conquestio.

GRIFFE, Ungula.

GRILLE, Clathri.

=Grillage=, Cancelli forenses.

GRILLER (de), Prurio.

GRIMPER (à), Scando.

GRINCEMENT, Stridor, strepitus.

=Grincer=, Strideo, ringor.

GRIS-VERT, Cæsius.

=Grisonner=, Canesco, senesco, inveterasco.

GROGNER, Gannio.

GRONDER, Increpo, redarguo, accuso.

GROSSIER, Impolitus, rudis, inelegans, inconcinnus, infacetus,

horridus, incultus, asper, dirus, ferus, barbarus, immanis,

immansuetus; rusticus, rusticanus, agrestis, inurbanus,

illepidus.

=Grossièrement=, Aspere, rustice, crasse, barbare.

GROUPER, Condenso, cogo.

GRUE, Grus.

GUÉ, Vadum.

=Guéable=, Vadosus.

GUÈPE, Vespa.

GUÉRISON, Sanatio, sanitas, salus.

=Guérir=, Curo, curationem adhibeo, valetudini restituo, sano.

_Le temps guérit tous les maux_, Tempus, omnem adversæ fortunæ

recordationem ex animo expellit.

=Guérissable=, Sanabilis.

GUERRE, Bellum, tempus belli, mars.

_Guerre civile_, Bellum intestinum.

_Guerre d’extermination_, Bellum internecionum.

_La guerre est imminente_, Bellum imminet.

_Faire les préparatifs de la guerre_, Bellum paro.

_Faire la guerre_, Bello, belligero, bellum gero.

_Traîner la guerre en longueur_, Bellum protraho.

_La guerre est sur le point de finir_, Bellum remittit.

_Terminer une guerre_, Bellum absolvo.

=Guerrier=, Bellator, pugnax.

GUET (faire le), Speculor, in specula sum.

GUÊTRE, Ocrea.

_Qui a des guêtres_, Ocreatus.

GUIDE, Rector, gubernator.

_Guider_, Præmonstro, prænuntio, monstro.

GUIRLANDE, Serta, corona, corolla.

GUISE (_faire à sa_), Meo utor consilio, me ipsum adhibeo in consilium.

GYMNASE, Gymnasium.

=Gymnasiarque=, Gymnasiarchus.

H

HABILETÉ, Habilitas, agilitas, prudentia, sapientia, consilium, ratio.

=Habile=, Solers, sagax, perspicax, peritus, gnarus, ingeniosus,

habilis, aptus.

=Habilement=, Callide, astute, caute, perite, provide, argute,

scienter, apte.

HABILLEMENT, Vestis, vestitus, vestimentum.

HABITATION, Habitatio.

=Habiter=, Habito, colo, incolo, domicilium habeo, sum.

=Habiter= (_près de_), Accolo, juxta colo, habito.

=Habitable=, Habitabilis.

=Habitant=, Habitator, incola.

HABITUDE, Habitus, consuetudo, assuetudo, mos, modus, institutum.

_Il garde ses habitudes_, Instituto suo utitur.

_Qui n’a pas l’habitude de_, Insolens, insolitus, imperitus.

_Perdre l’habitude de_, Desuefacio, consuetudinem tollo.

_Reprendre ses anciennes habitudes_, In eamdem vitæ consuetudinem

revolvor.

=Habituer à= (s’), Suesco, assuesco, consuesco.

=Habitué= (être), Soleo.

HACHE, Securis.

HAIE, Septum.

HAILLONS, Pannus.

_Vêtu de haillons_, Pannosus, pannis obsitus, male vestitus,

sordidatus.

HAINE, Odium.

_Être animi d’une grande haine_, Flagro odio.

_Concevoir de la haine_, Ad inimicitias voco.

_Exciter la haine contre qqn_, Odium in aliquem concito.

_Apaiser la haine_, Odia mitigo.

_Assouvir sa haine_, Expleo odium ac saturo.

=Haïr=, Odi, odio habeo.

=Qui hait=, Exosus, qui odio habet.

=Haï=, Invisus, odiosus.

=Par haine=, Invidiose, odiose.

HALETANT, Anhelus.

HAMEÇON, Hamus.

HAMPE, Hastile.

HARANGUE, Oratio ad populum, concio, sermo.

=Haranguer=, Concionor, concionem habeo.

HARASSÉ, Fatigatus, defessus, languens.

HARCELER, Lacesso, irrito, insector.

HARDIESSE, Confidentia, impudentia, temeritas, audacia.

=Hardiment=, Libenter, audacter, fidenter, proterve, confidenter,

animose.

HARMONIE, Harmonia, concentus.

— (Accord entre les gens), Harmonia, unanimitatis.

=Harmonieusement=, Numerose.

HASARD, Casus, fortuna, sors, alea.

_Le hasard est puissant_, Fortuna multum potest.

_Tenter le hasard_, Fortunam tento.

_A tout hasard_, In omnem eventum.

_Au gré du hasard_, Ut fors tulerit.

_Par hasard_, Fortuito, casu.

_Il arrive par hasard_, Casu evenit.

HÂTE, Properantia, properatio, festinatio.

_A la hâte_, Sine mora, cito.

=Hâter= (se), Accelero, maturo, propero, festino, premo, urgeo.

_Qui se hâte_, Festinus, properans.

_Avec hâte_, Festinanter, equis velisque, propere.

=Hâtif=, Præcox.

HAUTEUR, Altitudo, celsitas.

HAUT (_du toit_), Fastigium domus.

=Haut=, Altus, sublimis, excelsus, editus, excitatus humo.

_Reprendre la chose de plus haut_, Exordium longius peto.

_Haut_ (_en_), Alte, sublime, sursum.

=Hautain=, Imperiosus, superbus, ferox.

HÉLAS! Heu, eheu, væ.

HENNISSEMENT, Hinnitus.

=Hennir=, Hinnio.

HÉRAUT, Præco, caduceator.

HERBE, Herba.

_Pousser de l’herbe_, Herbesco.

_De couleur d’herbe_, Herbeus.

HERCULE (par)! Hercle, hercule.

HÉRÉSIE, Heresis, secta, opinio a vera doctrina aberrans.

_L’hérésie se propage_, Serpit hæresis.

=Hérésiarque=, Hæreticus.

_Devenir hérétique_, Sinceræ religioni castra desero.

HÉRISSÉ, Hirsutus, asper, horridus.

HÉRITAGE, Hæreditas, patrimonium.

_Enlever un héritage_, Hereditatem alio averto.

_Conserver son héritage_, Rem a parente traditam servo.

_Faire participer à un héritage_, In partem hæreditatis aliquem voco.

=Hériter=, Hæreditatem teneo.

=Héritier=, Hæres.

_Il a institué son héritier_, Hæredem instituit.

_Héritier de plusieurs_, Multorum relictus est hæres.

=Héréditaire=, Hæreditarius, gentilitius.

HÉROÏQUE, Heroicus, herous.

=Héros=, Heros, princeps.

HÉSITATION, Hæsitatio, dubitatio, cunctatio, mora, tarditas.

=Hésiter=, Hæsito, dubito, titubo, timeo, cunctor, differo.

=Qui hésite=, Cunctabundus, segnis, resistens, cunctator.

=Hésitation= (avec), Cunctanter, lente.

HEUREUX, Faustus, fortunatus, felix, beatus.

_Puissiez-vous être toujours heureux!_ Utinam omnia tibi feliciter

succedant.

_Rendre heureux_, Fortuno, servo, augeo.

=Heureusement=, Fauste, fortunate, feliciter, beate.

HEURTER _contre_, Allido, impingo, incurro, affligo, concutio,

vehementer commoveo.

HIATUS (avec des), Hiulce, aspere, vaste, rustice (_loqui_).

HIBOU, Bubo, strix, noctua.

HIDEUX, Teter, flagitiosus, deformis.

HIER, Heri, hesterno die.

D’hier, Hesternus.

HIRONDELLE, Hirundo.

HISTOIRE, Historia, annales.

_Écrire l’histoire_, Res gestas ad memoriam præscribo.

_On lit dans l’histoire_, Annales perhibent.

=Historien=, Historicus.

HISTORIETTE, Fabella, fabula.

HISTRION, Histrio, actor scenicus, comœdus.

HIVER, Hiems, hibernum tempus, bruma.

_L’hiver passe_, Hiems senescit.

_Quartiers d’hiver_, Hiberna, hibernaculum.

_Passer l’hiver_, Hiemo, hiberno.

_D’hiver_, Hibernus, hiemalis.

HO! Hui.

HOCHETS, Crepundia.

HOLA! Heus! oh! eho!

HOMME, Homo, mortalis, vir.

_Homme de rien_, Ignotum ac vile caput.

_Homme petit, faible_, Homuncio, homunculus.

=Homicide=, Homicida, sicarius.

— Homicidium, cædes.

=Honnêteté=, Bonitas, ingenuitas, honestas, probitas, honestum,

decens, decorum.

=Honnête=, Ingenuus, honestus, probus, bonus.

=Honnêtement=, Caste, integre, pure.

HONNEUR, Dignitas, honor, splendor, auctoritas, laus, gloria, decus,

amplitudo.

_Conserver son honneur_, Tueor dignitatem.

_Porter atteinte à l’honneur_, Dignitatem lædo, minuo.

_Soutenir l’honneur_, Dignitatem sustineo.

_Élever aux honneurs_, Promoveo ad honores.

_Parvenir aux honneurs_, Honores consequor.

_Combler d’honneurs_, Honores decerno.

_Rechercher les honneurs_, Honores affecto.

_Obtenir de grands honneurs_, In magno apud omnes honore sum.

=Honorer=, Honoro, honorem habeo, honesto, decoro, colo, observo,

veneror, amo, diligo, honorem alicui habeo.

=Honoré=, Honoratus, decorus, honestus.

=Honoré= (être), Laudibus floreo.

=Honoraire=, Honorarius.

=Honorifique=, Honorificus.

=Honorable=, Honorabilis, gloriosus.

_Regarder comme honorable de_, In gloria id pono.

=Honorablement=, Honorate, honorifice, honeste, decore, laudate,

recte, laudabiliter, graviter.

HONTE, Dedecus, ignominia, infamia, macula, opprobrium, flagitium,

nequitia, turpitudo, fœditas.

_Il regarde comme une honte pour lui_, Probro, vitio, dedecori sibi

vertit, dat.

=Avoir honte=, Pudet, pudore afficior, erubesco.

_Être couvert de honte_, Rubore suffundor.

=Honteux=, Turpis, inhonestus, fœdus, inquinatus, flagitiosus, nequam.

_Faire qqche de honteux_, Turpiter ago.

_D’une façon honteuse_, Turpiter, turpe, nequiter, nefarie, tetre.

HORIZON, Horizon, finiens.

HORLOGE, Horologium.

HORREUR (avoir en), Abhorreo, aversor, abominor, aspernor, formido,

timeo, horreo, metuo, cohorreo.

_Frémir d’horreur_, Perhorresco.

_Être saisi d’horreur_, Horreo.

=Horrible=, Horrendus, horrificus, horribilis, formidolosus,

metuendus, infandus, exsecrandus.

HORS, E, ex, extra, extrinsecus, foris.

_Être hors de soi_, Furo, insanio, bacchor, furore inflammor.

HORTICULTURE, Topiaria.

HOSPITALITÉ, Hospitium, familiaritas, amicitia.

_Donner l’hospitalité_, Hospitem admitto.

_Refuser l’hospitalité_, Alicui hospitium renuntio.

HÔPITAL, Xenodochium, diversorium publicum peregrinorum.

=Hospitalier=, Hospitalis, qui libenter recipit.

HÔTE, Hospes.

HOSTIE, Hostia, victima.

HÔTEL-DIEU, Nosocomium.

HOUSSE, Ephippia.

HOYAU, Ligo.

HUÉE, Sibilus.

=Huer=, Exsibilo, explodo.

HUILE, Oleum.

_Relatif à l’huile_, Olearius.

HUIT, Octo.

HUÎTRE, Ostrea.

HUMANITÉ, Humanitas, lenitas, facilitas, comitas, urbanitas,

benignitas, navitas morum.

=Humain=, Humanus.

=Humainement=, Humane, humaniter, benigne.

HUMEUR, Bilis, ira.

=Avec humeur=, Morose.

HUMECTER, Humecto, humidum facio, humore aspergo, madefacio.

HUMIDE, Humidus, humorem habens, udus, madidus.

_Rendre humide_, Madefacio.

=Humide= (être), Humesco, madeo; madidus, humidus fio.

HUMILITÉ, Modestia animi, submissio animi, sui despicientia.

=Humilier=, Deprimo, conculco.

=Humilier= (s’), Demitto me.

=Humble=, Humilis, demissus, jacens, abjectus.

=Humblement=, Humiliter, submisse, demisse.

HURLER, Ululo.

HUTTE, Casa agrestis.

HYDROPISIE, Aqua Intercus.

HYPERBOLE, Superlatio.

HYPOCRITE, Simulator, adulator.

I

IAMBE, Iambus.

=Iambique=, Iambicus.

Lexicon Latinum · 第 55 / 58 题