DÉCUPLE, Decuplus.
DÉCURIE, Decuria.
DÉDAIN, Despicatio, contemptus, despicatus, despicentia, contemptio,
vilitas.
=Dédaigner=, Dedignor, indignum habeo, contemno, despicio, sperno,
respuo, pro nihilo puto, prætereo, transeo.
AU DEDANS, Introrsum, introrsus, intus.
DÉDICACE, Dedicatio, consecratio.
=Dédier=, Dedico, sacro, consecro.
DÉDOMMAGER, Compenso.
DÉESSE, Dea.
DÉFAILLANCE, Deliquium, defectus, diminutio.
_Il eut une défiance_, Animus eum destituit.
DÉFAITE, Clades, calamitas, damnum, cædes, strages.
_Essuyer une défaite_, Cladem accipio.
_Faire essuyer une défaite_, Cladem facio, affero, infero.
DÉFAUT, Vitium, vitiositas, pravitas.
_Plein de défauts_, Multis vitiis laboro.
_Défaut_ (_faire_), Deficio, desum, vadimonium desero.
DÉFAVEUR, Offensa.
_Être en défaveur_, Offensam subeo apud aliquem.
DÉFECTION, Defectio.
_Préparer les défections_, Defectionem molior.
DÉFECTUOSITÉ, Vitium, vitiositas.
=Défectueux=, Pravus, distortus.
=Défectueusement=, Prave.
DÉFENSE, Defensio, propugnatio, patrocinium, tutela.
— (Interdiction), Prohibitio, interdictum.
_Défense d’un lieu_, Propugnatio, defensio.
_Ouvrages de défense_, Munitio.
_Il y a une défense_, Lege cautum est.
_Sans défense_, Indefensus.
=Défendre=, Prohibeo, impedio, veto, non permitto.
— (Protéger), Protego, tueor, defendo, tutor, munio, propugno,
defendo, pugno, patrocinor.
=Défenseur=, Deprecator, defensor, propugnator, custos.
— (Avocat), Patronus, defensor.
=Défendu=, Nefas, non licitum.
DÉFÉRENCE (avoir de la), Obsequor, morem gero.
DÉFIANCE, Diffidentia.
=Se défier de=, Diffido, quasi despero.
_Avec défiance_, Diffidenter.
DÉFIGURER, Turpo.
=Défiguré=, Turpificatus.
DÉFILÉ, Fauces, angustiæ.
DÉFINITION, Definitio, descriptio.
=Définir=, Circumscribo, determino, constituo, definio, concludo.
=Défini=, Certus, decretus, definitus.
=Définitif=, Definitivus.
DÉFUNT, Mortuus.
DÉGAGER, Exsolvo, solvo, dissolvo, libero, absolvo, expedio, libero,
explico, extrico.
=Dégagé=, Solutus, liber.
DÉGÉNÉRER, Degenero, deflecto, descisco.
=Dégénérer= _de_, Deflecto.
=Dégénéré=, Degener.
DÉGOÛT, Fastidium, tædium, satietas.
_Avoir du dégoût_, Fastidio.
_Causer du dégoût_, Satietatem, tædium affero.
_Ressentir du dégoût_, Molestia afficior.
=Dégoûté=, Fastidiosus.
=Dégoûté= (être), Pertædet.
_Avec dégoût_, Fastidiose.
DÉGRADÉ, Turpificatus.
DEGRÉ, Gradus, progressus, ordo, dignitas.
DÉGUISER, Fingo, dissimulo, imitor.
DEHORS, (Mouv.) Foras, extra.
— (Sans m.) Foris, extra, extrinsecus.
DÉJA, Jam.
DÉJEUNER, Jentaculum, prandium.
_S’inviter à déjeuner chez qqn_, Alicui ad prandium condico.
=Déjeuner=, Prandeo.
AU-DELA, Ultra, supra, præter, extra.
DÉLABREMENT, Ruina.
DÉLAI, Dilatio, mora, prolatio, retardatio, sustentatio, dilatio,
cunctatio, tarditas.
_Demander un délai_, Moram postulo.
DÉLAISSEMENT, Relictio, derelictio, desperatio.
=Délaissé= (être), Negligor, jaceo.
DÉLÉGATION, Delegatio, mandatum, provincia.
=Déléguer=, Delego, mando, mitto.
DÉLIBÉRATION, Deliberatio, consultatio, consilium.
_La chose demande une mûre délibération_, Consilii magni res est.
=Délibérer=, Delibero, consulto, consulo, considero, video, inquiro.
_Qui délibère_, Deliberator.
=Délibératif=, Deliberativus.
DÉLICATESSE, Tenuitas, gracilitas, subtilitas.
=Délicat=, Scitus, lepidus, elegans, acutus.
=Délicatement=, Subtiliter, acute, tenuiter.
DÉLICES, Deliciæ, delectamentum, suavitas, voluptas, irritamenta,
deliciolæ.
DÉLIÉ, Solutus, liber, dissolutus.
DÉLIMITATION, Terminatio, mensura.
=Délimiter=, Dimeto, metor.
=Délimité=, Definitus, certus, constitutus.
DÉLIRE, Deliramentum, deliratio.
=Délirer=, Deliro.
_Qui délire_, Delirus, demens, mente captus, furens, insanus.
DÉLIT, Delictum, peccatum, error.
DÉLIVRANCE, Liberatio, absolutio.
=Délivrer=, Eripio, aufero, adimo, expedio, libero, absolvo, eximo.
=Délivré=, Liber.
DÉLOGER, Demigro, ad alias ædes discedo.
=Déloyal=, Perfidiosus, perfidus, insidiosus, fallax, improbus.
_D’une façon déloyale_, Infideliter.
DÉMAGOGUE, Plebicola.
DEMAIN, Cras, crastina die.
_De demain_, Crastinus.
DEMANDE, Postulatio, postulatum, rogatio, petitio, rogatus, preces.
=Demander=, Postulo, peto, posco, requiro, desidero, imploro.
_Demander instamment_, Deposco, appeto, flagito, expeto.
DÉMARCHE, Incessus, ingressus, gressus.
DÉMÊLER, Extrico.
DÉMEMBRER, Deartuo.
DÉMENCE, Vecordia.
DÉMESURÉ, Nimius, immoderatus.
DÉMETTRE (se) _d’une charge_, Abdico.
DEMEURE, Mansio.
=Demeurer=, Resideo, maneo, commoror, resto, sto.
_Demeurer près de_, Præsto tibi sum.
DEMI-CERCLE, Semicirculus.
DÉMOCRATE, Populi studiosus.
DÉMOLITION, Disturbatio, demolitio, eversio.
=Démolir=, Diruo, excido, exscindo, everto, demolior, destruo.
DÉMONSTRATION, Demonstratio.
=Démontrer=, Demonstro, significo, declaro.
_Qui démontre_, Demonstrator.
=Démonstratif=, Demonstrativus.
DÉNÉGATION, Inficiatio, negatio, depulsio.
DENIER, Denarius.
DÉNIGREMENT, Obtrectatio, vituperatio.
=Dénigrer=, Famam detrimento afficio; de fama detraho; obtrecto,
maledico, vitupero.
DÉNOMBREMENT, Recensio, census.
DÉNOMINATION, Appellatio, compellatio, nominatio.
DÉNONCIATION, Delatio, accusatio, proditio.
=Dénoncer=, Corripere, incusare.
DÉNOUER, Enodo, explico.
DENT, Dens.
_Arracher une dent_, Dentem evellere.
DÉPART, Decessio, abitus, discessus, profectio, egressus.
DÉPASSER, Excedo, emineo, præsto, abeo.
SE DÉPÊCHER, Celeritate utor, propero, festino.
DÉPEINDRE _l’état de la république_, Statum reipublicæ describo.
DÉPENS (_il s’amuse à mes_), Delicias me facit, ludibrio me habet.
DÉPENSE, Sumptus, impendium, impensa.
_Diminuer ses dépenses_, Sumptus circumcido.
_Faire des dépenses_, Sumptus insumo.
=Dépenser=, Consumo, dissipo, comedo.
DÉPENDANCE (_être sous ma_), Est mihi ejus rei amplissima potestas.
=Dépendre=, Pendeo.
_Tout dépend de là_, Cardo rei in hoc volvitur.
DÉPÉRIR, Contabesco, consumor, labefio, extabesco.
DÉPIT (_crever de_), Æstuare invidia.
DÉPLACER, Muto, mutationem facio, commuto, vario, dimoveo, removeo.
=Déplacé=, Indecorus, turpis, inhonestus, pravus.
DÉPLAIRE, Displiceo, odiosus sum, injucundus sum.
DÉPLORER, Mœreo, doleo, lugeo, deploro.
=Déplorable=, Flebilis.
DÉPLOYER, Pando.
DÉPOSITION, Testificatio, testimonium.
DÉPÔT, Depositum.
=Déposer=, Depono, colloco, abjicio, exuo, pono.
_Déposer le commandement_, Imperium depono.
_Être déposé de ses fonctions_, Abactus magistratu est.
DÉPOUILLE, Spolium, exuviæ, præda.
=Dépouiller=, Orbo, diripio, spolio, privo, exuo, nudo, exhaurio,
compilo.
_Dépouiller tout sentiment d’humanité_, Hominem exuo.
_Dépouiller le scrutin_, Tabellas diribeo.
=Dépouillé=, Nudus, nudatus, spoliatus.
_Être dépouillé de ses dignités_, Honore dejicior.
DÉPOURVU de, Inops, pauper, nudus, impotens.
_Pris au dépourvu_, Inopinans.
DÉPRAVATION, Depravatio, corruptio, distortio.
=Dépraver=, Depravo, corrumpo, pravis moribus imbuo.
=Dépravé=, Perditus, profligatus.
DÉPRÉCIER, Carpo.
DÉPEUPLÉ, Vastus, desertus.
DEPUIS, Abusque, jam.
_Depuis longtemps_, Jamdiu, jampridem, jam dudum, jamdiu.
DÉPUTATION, Allegatio, privata legatio.
=Députer=, Oblego, mitto privati negotii causa.
DÉRACINER, Exstirpo, stirpem evello, funditus deleo, evello.
DÉRAISONNABLE, Insipiens, stultus.
_D’une façon déraisonnable_, Insipienter.
DÉRÈGLEMENT, Immoderatio, intemperantia, perversitas, pravitas,
improbitas.
=Déréglé=, Immodestus, immoderatus.
DÉRIDER, Frontem exporrigo.
DERNIER, Postremus, ultimus, extremus.
_Dernier_ (_le_), Novissimus.
_Avant-dernier_, Proximus a postremo.
=Dernièrement=, Proxime, nuperrime, postremo, paulo ante.
DÉROBÉE (_à la_), Furtive, furtim.
=Dérober=, Subtraho, subduco.
=Qui dérobe=, Interceptor.
=Se dérober=, Subtexor.
DÉROULER, Evolvo, explico.
DÉROUTE (_arrêter la_), A fuga revoco.
DERRIÈRE, Post, postea, posthac, sub.
_Par derrière_, Retro, a tergo, post tergum, post.
DÉSACCORD, Discrepantia, discordia, dissidium, dissensio.
=Être en désaccord=, Discordo, dissideo, disconvenio.
=Qui est en désaccord=, Discors, dissentiens, discordans.
DÉSAGRÉMENT, Incommoditas, incommodum, molestia, cura.
_Causer du désagrément_, Incommodo, incommodum offero.
DÉSAGRÉABLE, Injucundus, insuavis, acerbus, odiosus.
DÉSAGRÉABLEMENT, Injucunde.
DÉSAPPOINTEMENT, Frustratio, vanus conatus.
DÉSAPPRENDRE, Dedisco, obliviscor.
DÉSAPPROBATION, Improbatio.
=Désapprouver=, Improbo, vitupero, damno, rejicio.
DÉSARMER, Dearmo, armis exuo.
— (Calmer), Inflecto.
=Désarmé=, Inermis.
DÉSASTRE, Clades, calamitas.
=Désastreux=, Calamitosus.
_D’une façon désastreuse_, Pestifere.
DÉSAVOUER, Recanto.
DESCENDANTS, Posteri, posteritas, progenies, proles.
=Descendre=, Descendo, delabor, me demitto.
=Descendre= (_en courant_), Decurro.
DÉSERT, Vastitas, solitudo.
=Désert=, Desertus, incultus, nudus, vastus, avius.
=Rendre désert=, Vasto, depopulor.
DÉSERTION, Transfugium.
=Déserter=, Transfugio, perfugio, profugio, defectionem facio, ad
hostes deficio.
=Déserteur=, Desertor, transfuga, perfuga.
DÉSESPOIR, Desperatio.
_S’abandonner au désespoir_, Plango, defleo, ploro.
=Désespérer=, Despero, spem perdo, a spe absum.
=Désespéré= (_être dans un état_), In discrimine sum.
DÉSHABITUER, Desuefacio, consuetudinem tollo.
DÉSHABILLER (se), Vestem exuo, me veste exuo.
DÉSHÉRITER, Exheredo, hereditate privo, abdico.
=Déshérité=, Exheres, hereditate exclusus.
DÉSHONNEUR, Dedecus, turpitudo, infamia, probrum, ignominia,
opprobrium.
=Déshonorer=, Dedecoro, turpifico, corrumpo.
=Déshonoré= (être), Flagro infamia, infamiam subeo.
DÉSIGNER, Denoto, designo, significo, noto.
DÉSINTÉRESSÉ, Minime mercenarius, gratuitus.
DÉSIR, Desideratio, desiderium, cupiditas, ardor, amor, sitis,
appetitio, appetitus.
=Désirer=, Desidero, desiderio rei flagro, in desiderio rei sum,
cupio, aveo, exopto, opto, expeto, adscisco, concupisco,
cupiditas me tenet, studeo.
=Désirer= _vivement_, Prægestio, valde cupio, gestio, percupio.
=Désirer= (_pour quelqu’un_), Opto tibi.
=Qui désire=, Cupidus, avidus, studiosus, appetens.
=Qui ne désire rien=, Remotus ab omni cupiditate.
=Désirer= (faire) qqn, Desiderium commoveo.
=Désirable=, Desiderabilis, expetendus, optandus.
_D’une façon désirable_, Optabiliter, optato.
DÉSISTER (se), Desisto, demitto, discedo.
DÉSOLER (se), Plango, ploro, defleo, lamentor.
DÉSŒUVRÉ, Otiosus, cessans, nihil agens, vacuus.
DÉSORDRE, Turba, seditio, tumultus.
=Désordonné=, Incompositus.
_D’une façon désordonnée_, Incomposite.
=Désordre= (en), Inordinatus, perturbatus, confusus, tumultuarius.
_Plein de désordre_, Turbulentus, turbidus.
_Qui fait du désordre_, Turbator.
DÈS QUE, Ut, postquam, simul ac, cum, ubi.
DESSÉCHER, Aresco, viriditatem amitto.
=Desséché=, Torridus.
DESSEIN, Propositum, mens, consilium, institutum, intentio,
consilium, scopus, animus.
_Dessein_ (_à_), Consulto, cogitato, constituto.
DESSERRER, Abstringo.
DESSINER, Deformo, depingo, primas lineas duco.
AU-DESSOUS, Infra, sub.
=Au-dessus= (=qui est=), Superus.
DESTIN, Fortuna, sors, casus, eventus.
=Destiner=, Perscribo.
DESTRUCTION, Eversio, ruina, casus, pernicies, excisio, excidium,
consumptio, occasus, obitus.
=Destructeur=, Eversor, afflictor, consumptor.
=Détruire=, Destruo, tollo, deleo, diruo, everto, diripio, vasto,
disturbo, obruo, perdo, demolior, labefacto, interimo, consumo.
DÉSUNIR, Dissolvo, solvo, disjungo, sejungo.
DÉTACHER (_violemment_), Abrumpo, avello, abscindo, resolvo.
DÉTAIL (en), Particulatim, minutatim.
DÉTENDRE, Detendo.
DÉTERMINER, Termino, determino, definio.
DÉTESTER, Abominor, exsecror, detestor, horreo, fugio.
=Détestable=, Exsecrandus, odiosus, odio dignus, detestabilis.
=Détesté=, Perosus.
DÉTOUR, Circuitio, anfractus.
=Détours=, Ambages, diverticula, inflexus Meandri.
=Sans détour=, Simpliciter.
=Détourner=, Derivo, duco, deduco, traho, arcesso, prohibeo,
propello, deterreo, revoco, avoco, removeo, averto.
=Détourner= (_une calamité_), Averrunco, prohibeo, averto.
=Se détourner=, Aversor, refugio, abhorreo, recuso, me alio averto.
=Qui détourne=, Aversor.
=Détourné=, Devius, a via remotus, alienus, aversus.
DÉTRACTION, Calumnia.
=Détracteur=, Obtrectator, calumniator, maledicus.
DÉTRESSE, Miseria, calamitas, ærumna.
DÉTROIT, Fretum.
DETTE, Debitum, debitio, æs alienum, pecunia debita, nomen.
_Écrasé de dettes_, Ære alieno obrutus.
_Payer une dette_, Dissolvo pecuniam, expungo nomen debitoris, nomina
mea exsolvo.
_Réclamer ses dettes_, Nomina exigo, appello de pecunia.
DEUIL, Luctus, mœstitia, mœror, squalor, fletus.
_Être en deuil_, Mœreo, in squalore sum, in luctu jaceo, squaleo.
=Deuil= (relatif au), Lugubris, funebris.
DEUX, Duo.
_Partager en deux_, Bipartior, in duas partes seco.
_Deux à deux_, Bini.
_Deux fois_, Bis.
DÉVALISER, Exentero.
DEVANCER, Antecedo, anteeo, præcurro, prægredior, anteverto,
antegredior, antevenio, præeo, supero, excello.
DÉVASTATION, Depopulatio, vastatio, direptio, eversio, vastitas.
=Dévaster=, Depopulor, vasto, diripio, spolio, depopulor.
=Dévastateur=, Depopulator, prædator, direptor, populabundus.
DÉVELOPPEMENT, Progressio, progressus, processus.
=Développer= (se), Glisco, cresco.
=Développement= (avec), Diffuse.
DEVENIR, Fio.
DEVIN, Ominator, conjector, vates, fatidicus, divinus, sortilegus.
=Deviner=, Præsentio, præsagio, vaticinor, auguror.
_Deviner juste_, Tango.
DÉVOILER, Detego, aperio, evolvo, denudo, patefacio, divulgo.
DEVOIR, Officium.
_Derniers devoirs_, Justa, inferiæ, exsequiæ.
_S’acquitter de son devoir_, Officio fungor.
=Devoir=, Debeo, oportet, convenit, opus est, faciendum est.
=Dû=, Debitus, meritus, justus.
DÉVORER, Devoro, ligurio, obligurio, voro.
DÉVOTION, Religio, pietas in DEUM et superos.
=Dévot=, Religiosus, pius.
DÉVOUEMENT, Devotio, dedicatio, addictio.
=Dévoué=, Deditus.
DIABLE, Nequissimus inimicus ac vexator hominum, diabolus, dæmon.
DIADÈME, Diadema, corona, regni insigne.
DIALECTIQUE, Dialectica.
_Qui concerne la dialectique_, Dialecticus.
_Selon la dialectique_, Dialectice.
DIALOGUE, Dialogus, disputatio.
DIAMANT, Adamas.
DIAPHANE, Perlucidus, pellucidus.
=Diaphane= (être), Perluceo.
DIARRHÉE, Diarrhæa.
DICTATURE, Dictatura, dictatoris munus.
=Dictateur=, Dictator, magister populi.
=De dictateur=, Dictatorius.
DICTION, Elocutio.
=Dire=, Dico, loquor, aio, narro, verba facio.
_Soit dit_ (_sans blesser le maître_), Pace magistri dictum sit.
_C’est-à-dire_, Nempe, scilicet, videlicet, nimium.
DICTER, Dicto.
DICTON, Proverbium, adagium.
DIEU, DEUS, Numen præpotens, Procreator mundi.
DIFFAMER, Conflo infamiam alicui, infamo, ignominia noto.
DIFFÉRENCE, Differentia, dissimilitudo, discrimen, varietas,
distinctio.
_Il y a cette différence_, Hoc interlucet, hoc discrimen est.
=Différend=, Lis, disceptatio.
_Renouveler des différends_, Moveo rixas.
_Terminer un différend_, Litem transigo.
=Différer=, Discrepo, abhorreo, discrepans sum.
_Combien le savant diffère de l’ignorant_, Quantum differt doctus ab
indocto!
— (Retarder), Differo, moram interpono, tardo, prolato,
procrastino.
=Différent=, Discolor, diversus, dispar, dissimilis, varius, impar.
=Différemment=, Varie, diverse, dissimiliter.
DIFFICULTÉ, Difficultas, labor, asperitas.
_Vous éprouverez de grandes difficultés_, Multum laboris habebis.
_Quelles difficultés présente cette affaire!_ Quid difficultatis res
ista habeat!
_Faire des difficultés_, Tricor.
=Difficile=, Difficilis, laboriosus, operosus, arduus, habens
difficultatem, spinosus, asper.
_Entreprendre une chose difficile_, Rem difficilem tento; multis
difficultatibus impeditam rem aggredior.
_Cela n’est pas difficile_, Id non magni negotii est.
=Difficilement=, Difficulter, difficile, ægre, graviter, vix,
tristius, durius, operose, laboriose.
_Vous obtiendrez difficilement_, Difficulter impetrabis.
DIFFORME, Deformatus, deformis, pravus, turpis.
DIFFUS, Verbosus.
DIGESTION, Digestio, concoctio.
=Digérer=, Concoquo, digero.
DIGNITÉ, Dignitas, honor, gradus, splendor, auctoritas.
_Accorder des dignités_, In dignitate loco, honores defero.
_Perdre ses dignités_, Gradu et statu dejicior.
=Digne=, Dignus, honestus, meritus, dignitate præditus, egregius.
_Juger digne_, Dignor, dignum habeo.
=Dignement=, Digne, pro dignitate.
DIGRESSION, Digressio.
DILATÉ, Fusus.
DILIGENCE, Curantia, cura, properantia, properatio, festinatio.
_Faire diligence_, Propero, accelero, festino.
DÎME, Decuma, decima pars.
DIMENSION, Dimensio.
DIMINUTION, Attenuatio, extenuatio, imminutio, diminutio.
=Diminuer=, Diminuo, minuo, attenuo, detraho, decerpo, ad pauciora
redigo, diminutionem facio.
DÎNER, Cœna, cœnula.
_S’inviter à dîner_, Condico (ad convivium).
=Dîner=, Cœno.
DIOCÈSE, Diœcesis.
DIRECTION, Rectio, gubernatio, administratio.
=Diriger=, Dirigo.
=Diriger= _vers_, Intendo, intento, obverto.
=Directeur=, Rector, gubernator, præses, moderator.
=Directement=, Directo, recta via, di recte.
DISCERNEMENT, Prudentia, delectus, judicium, discrimen, ratio.
=Discerner=, Dignosco, discerno.
DISCIPLINE, Disciplina, institutum, ratio, institutio, ars, mos,
consuetudo.
_Maintenir la discipline_, Servo disciplinam.
_La discipline a disparu_, Disciplina periit.
_Faire revivre la discipline_, Disciplinam instauro.
=Disciple=, Auditor, discipulus.
DISCORDE, Discordia, dissidium, dissensio, seditio.
_Fomenter la discorde_, Discordias concito.
_La discorde règne parmi les citoyens_, Discordant inter se cives.
_Apaiser la discorde_, Discordiam tollo.
=Discordant=, Absonus, repugnans, discors, discrepans, male
conveniens, minime consentaneus.
DISCOURS, Oratio, sermo, concio.
_Discours excellent_, Oratio scripta elegantissime sententiis et
verbis.
_Discours ennuyeux_, Oratio nec caput, nec pedes habens.
=Discourir=, Dissero, disputo, dico.
DISCRÉTION, Moderatio.
_Se rendre à discrétion_, Me victoris potestati relinquo.
DISCRET, Taciturnus, tacitus.
DISCULPER, Purgo, excuso, defendo, culpa libero.
_Se disculper_, Culpam a me amoveo.
DISCUSSION, Concertatio, controversia.
=Discuter=, Disputo.
_Relatif à la discussion_, Concertatorius, contentiosus, vehemens.
DISPARAÎTRE, Defluo, evanesco.
=Faire disparaître=, Occulto, tego, obtego, contego, celo, recondo.
DISPENSE, Vacatio, immunitas.
=Dispenser=, Legibus aliquem solvo.
_Dispenser du serment_, Sacramenti religione solvo.
DISPOSITION, Compositio, structura, dispositio, ordo, confectio.
=Disposer=, Dispono, colloco, ordino, paro, apparo, instruo.
=Dispos=, Alacer, expeditus, hilaris, ardens.
=Disposé=, Promptus, paratus, in promptu.
DISPERSION, Dispersio, dissipatio.
=Disperser=, Disjicio, dispergo.
=Se disperser=, Palor, vagor, dispergor.
DISPUTE, Altercatio, jurgium, lis, contentio, concertatio, forensis
dimicatio, rixa.
_Dispute_ (_sur la religion_), Fidei capita controversa; controversæ
de Fide quæstiones.
_Provoquer une dispute_, Rixam concito.
=Disputer=, Litigo, discepto, contendo, altercor.
=Disputer= (=se=), Contendo, nitor, curo, conor, laboro, rixor.
DISETTE, Penuria, caritas annonæ, inopia, egestas, indigentia.
DISJOINDRE, Sejungo.
DISQUE, Discus.
DISSEMBLANCE, Dissimilitudo, varietas, discrepantia, differentia.
=Dissemblable=, Dispar, disparilis, dissimilis, diversus, varius,
impar.
DISSÉMINER, Dissemino, dispergo, spargo, dissipo.
DISSENSION, Dissensio, dissidium, contentio.
DISSIMULATION, Dissimulatio, dissimulantia.
=Dissimuler=, Obtego, contego, celo, tenebris involvo, occulto,
conniveo, dissimulo.
=Qui dissimule=, Dissimulator.
=Dissimulant= (en), Dissimulanter, obscure.
DISSIPATION, Dissipatio, dissolutio.
=Dissiper=, Dissipo, distraho, discutio, dispello, removeo, tollo,
perturbo, disjicio.
— (Dépenser), Obligurio, ligurio, devoro, decoquo, dilapido.
_Dissiper son bien_, Rem meam familiarem omnem comedo, devoro.
_Dissiper_ (_se_), Animum relaxo.
— (Disparaître), Diffugio, diffluo, evanesco, ad nihilum recido.
DISSOLUTION, Solutio.
=Dissolu=, Libidinosus.
DISSUASION, Dissuasio.
=Dissuader=, Dehortor, dissuadeo, deterreo, avoco, revoco, abstraho,
abduco.
DISTANCE _grande_, Longinquitas.
=Distant=, Longinquus.
_A une grande distance_, Longe, procul.
DISTILLER, Distillo.
DISTINCTION, Distinctio.
=Distinguer=, Dispicio, video, nosco, intelligo, dignosco, discerno,
dijudico, distinguo, dispicio, perspicio, animadverto, secerno.
=Distinguer= (se), Eniteo, clareo, emineo, eluceo, emico.
=Distingué=, Distinctus, elegans, luculentus, concinnus, politus,
præclarus, eximius, egregius, insignis, præcipuus.
_D’une façon distinguée_, Præclare, recte, probe, optime, honorifice,
honorate.
DISTRAIRE, Avoco, abstraho, removeo.
=Se distraire=, Animum a curis abduco.
_Se distraire un peu_, A miseria tantisper aberro.
=Distrait=, Distentus, occupatus, impeditus.
=Distrait=, Distractus.
_Être distrait_, Animo vagus sum, parum attentus sum.
DISTRIBUTION, Erogatio, distributio, partitio, divisio.
=Distribuer=, Dispertio, dispartio, divido, distribuo, partior,
erogo, distribuo.
=Distributeur=, Distributor, partitor.
DIVERSITÉ, Varietas, dispar ratio, dissimilitudo.
=Diversifier=, Vario, varietatem facio, distinguo.
=Diversement=, Varie, diverse.
DIVERTISSEMENT, Oblectamentum, oblectatio, delectatio.
=Divertir=, Oblecto, delecto.
=Divertir= (se), Oblector, delector.
DIVINATION, Divinatio, vaticinatio, augurium, prædicto.
DIVINITÉ, Divinitas, numen.
=Divin=, Divinus, cœlestis, divus.
=Divinement=, Divine, divinitus.
DIVISION, Partitio, divisio.
=Diviser=, Partior, divido, partionem facio.
— (Désunir), Dissocio, disjungo.
=Divisible=, Dissolubilis, dissipabilis.
_En divisant méthodiquement_, Partito, distribute, distincte,
ordinate.
DIVULGUER, Divulgo, foras effero, vulgo, in medium fero, edo,
patefacio.
=Divulguer= (se), Percrebresco, increbresco, divulgor.
DIX, Decem.
=Dix fois=, Decies.
=Dixième=, Decimus.
=Dix par dix=, Deni.
DOCILE, Docilis, aptus ad disciplinas.
=Docilement=, Obedienter.
DOCTRINE, Præceptio.
_Docteur_, Doctor, interpres, magister.
_Docteur de l’Église_, Religionis interpres.
_Créer docteur_, Doctoris nomine ac insignibus orno.
_Devenir docteur_, Doctrinæ lauream _vel_ insignia capio, accipio.
DOIGT, Digitus.
_Faire claquer ses doigts_, Manus impingo.
_Mettre le doigt sur_, Tango.
DOMAINE, Prædium.
DOMESTIQUE, Intestinus, domesticus, interior.
DOMICILE, Domicilium, domus, habitatio, sedes, tectum.
DOMINATION, Dominatio, dominatus, ditio, imperium, potestas,
tyrannis, regnum.
=Dominer=, Dominor, in ditione habeo.
=Dominateur=, Dominator.
DOMMAGE, Incommodum, detrimentum, damnum, noxia.
_Causer un dommage_, Detrimentum infero.
_Essuyer du dommage_, Detrimentum accipio.
_Refuser un dommage_, Detrimentum reconcinno, resarcio.
DOMPTER, Mansuefacio, mansuetum reddo, edomo, domo.
=Dompteur=, Domitor.
=Domptable=, Domabilis.
DON, Donum, munus.
DONATION, Condonatio.
=Donner=, Do, impertio, largior, defero, præbeo, trado, tribuo, dono,
condono.
DONC, Ergo, igitur, causa, proin, itaque, porro.
DORER, Inauro, auro tego.
=Doré=, Auratus, inauratus.
DORMIR, Dormio, somnum capio, sopitus sum, cubo.
=Dormir= _sur_, Indormio.
DOS, Dorsum, tergum.
_Tourner le dos_, Terga verto, in fugam abeo.
_Couché sur le dos_, Supinus.
DOT, Dos.
=Doter=, Doto, dotem do.
DOUBLE, Duplex, geminus.
=Doublement=, Geminato.
=Doubler=, Gemino, conduplico.
=Doublement=, Dupliciter.
DOUCEUR, Dulcedo, dulcitudo.
— (De caractère), Comitas, facilitas, benignitas, lenitas,
suavitas morum.
=Doux=, Dulcis, suavis, jucundus.
_Il m’est doux d’entendre_, Dulce mihi est audire.
— (De caractère), Lenis, facilis, mitis, clemens, placidus,
mansuetus, humanus, comis, suavis, commodus, benignus,
præcellens.
— (Tranquille), Placidus, pacatus, tranquillus.
=Adoucir=, Placo, lenio, placatum efficio, mitigo.
=Rendre doux=, adoucir, Mitigo.
=Avec douceur=, Comiter, humaniter, humane, benigne, mansuete,
placide, pacate, leniter.
=Doucement=, Leniter, molliter, suaviter, molli manu.
DOUÉ, Præditus, ornatus, decoratus, instructus.
_Il est naturellement bien doué_, Dona naturæ nactus est egregia.
DOULEUR, Dolor, mœror, animi cruciatus.
_Ressentir de la douleur_, Indoleo, doleo.
=Douloureux=, Luctuosus, funestus, luctu plenus.
=Douloureusement=, Dolenter.
DOUTE, Dubitatio, hæsitatio, scrupulus, dubium.
_Faire naître le doute_, Dubitationem injicio, scrupulum, rem in
dubium voco.
_Lever le doute_, Dubitationem adimo.
_Sans doute_, Sine dubio, sane.
=Douter=, Dubito, hæreo, ambigo, ambiguum habeo, in dubium venio.
=Douteux=, Anceps, dubius, incertus, ambiguus, controversus.
_La chose est douteuse_, Dubium de re esse potest.
=En doutant=, Dubitanter, timide, difficulter.
=D’une façon douteuse=, Dubie.
DOUZE, Duodecim.
_Douze fois_, Duodecies.
_Par douze_, Duodeni.
DRACHME, Drachma.
DRAGON, Draco.
DROIT, Jus, æquitas, justitia, fas.
_Réclamer ses droits_, Jus meum persequor.
_Contester un droit_, Controversiam alicui intendo, in controversiam
voco.
_A bon droit_, Jure, recte, merito.
=Droiture=, Probitas, integritas, virtus, bonitas.
DROITE (en ligne), Directa via.
=Droit=, Rectus, directus.
=Droit=, Dexter.
=A droite= (mouvement), Dextrorsum, ad dextram.
=Dresser=, Erigo, extollo, excito.
=Dresser= (se), Surgo.
=Dressé=, Erectus, celsus.
— (Assoupli), Assuefactus.
_Qui n’est pas dressé_, Insuetus, insolens.
DURÉE (longue), Diuturnitas, perennitas.
_Votre gloire ne sera pas de longue durée_, Tua hæc gloria non diu
durabit, perpetua non erit.
=Durer=, Duro, maneo, diuturnus sum.
=Faire durer=, Protraho.
=Durable=, Perennis, perpetuus, continuus, jugis, continuatus,
diuturnus, diutinus, longus, stabilis.
DURETÉ, Duritas.
— (De caractère), Immanitas, crudelitas, inhumanitas, severitas,
acerbitas.
=Durcir=, Duresco, durus fio.
=Se durcir=, Obrigesco.
=Dur=, Durus, crudelis, asper, inhumanus, ferreus, vehemens, immitis.
_Dur à la détente_, Tenax.
_Dur d’oreille_, Surdaster.
=Durement=, Aspere, dure, severe, rigide, acerbe, inhumane, horride.
DUUMVIRAT, Duumviratus.
=Duumvirs=, Duumviri.
E
EAU, Aqua, unda.
_Filet d’eau_, Aquula, aqua exigua.
_Approvisionnement d’eau_, Aquatio.
ÉBLOUIR, Obcæco, perstringo.
ÉBRANLEMENT, Conquassatio, agitatio, commotio, pulsus.
=Ébranler=, Conquasso, commoveo, concutio, labefacio, labefacto,
dissolvo, conquasso, concutio, debilito, percello, pulso,
percutio, concutio.
=Ébranlé= (être), Collabefio, labor.
ÉCAILLE, Squama.
=Écailleux=, Squamosus.
=Écarter=, Removeo, amoveo, avoco, repello, depello, dejicio,
submoveo, rejicio, arceo, prohibeo.
=Écarter= (s’), Declino, deflecto, decedo, vito, de via deducor.
=Écarté=, Diversus, distans, disjunctus, remotus.
ÉCARTELER, Divarico.
ÉCHALAS, Adminiculum.
ÉCHANGER, Permuto.
ÉCHAPPER, Fugio, vito, effugio, evito.
_Cela m’échappe_, Hoc me fugit, me præterit.
=Échapper= (s’), Evado, effugio, elabor, emergo, subterfugio, devito,
declino.
ÉCHAUFFER, Concalefacio, tepefacio.
=Échauffer= (s’), Incalesco, refervesco calidus fio.
ÉCHEC, Offensio, incommodum.
ÉCHELLE, Scalæ.
ÉCHO, Echo.
ÉCHOIR, Obvenio, obtingo.
ÉCHOPPE, Taberna, caupona.
ÉCLAIR, Fulgur, fulgor.
_Lancer des éclairs_, Fulguro, corusco.
_Il éclaire_, Fulgurat.
=Éclairer=, Fulgeo, splendeo, fulguro, collustro, illumino, luceo.
=Peu éclairé= (ignorant), Ineruditus, indoctus, rudis.
ÉCLAIREUR, Antecursor, explorator, prodromus, emissarius.
ÉCLAT, Candor, splendor, fulgor, lux, illustratio, splendor, nitor.
=Éclatant=, Splendidus.
=Être éclatant=, Rutilo, splendeo.
_D’une façon éclatante_, Splendide, illuminate.
ÉCLATER, Erumpo, eruptionem facio, displodo.
ÉCLIPSE, Eclipsis, defectio solis et lunæ.
ÉCOLE, Schola.
_Fréquenter l’école_, In ludum eo, scholas obeo, gymnasium tero.
_Il ne va plus à l’école_, Ludo salutem dixit.
ÉCONOMIE, Parcimonia, frugalitas, moderatio.
=Économe=, Parcus, frugalis.
ÉCONOME (procureur), Cellarius, dispensator.
ÉCORCE, Cortex.
ÉCORCHER, Admutilo.
ÉCOT, Collecta.
ÉCOULEMENT, Fluxio.
=Écouler= (s’), Fluo, diffluo.
=Écoulé=, Præteritus, anteactus.
ÉCOURTÉ, Curtus, decurtatus, mutilus.
ÉCOUTER, Ausculto, aures admoveo, aures arrigo, audio, aures do,
auribus accipio.
ÉCRASER, Comminuo, frango, attero, contundo.
ÉCRIER (s’), Exclamo.
ÉCRITURE, Scriptura, scriptum.
=Écrit=, Scriptio, scriptura.
_Composer un écrit_, Scriptito.
=Écrire=, Inscribo, mando litteris, in codicem refero.
=Écrire= _entre deux lignes_, Interscribo.
=Écrivain=, Scriptor.
_Écrivain public_, Scriba.
ÉCROUELLES, Struma.
ÉCROULEMENT, Ruina, casus.
=Écrouler= (s’), Concido, cado, ruo, corruo, procido, labor, collabor.
ÉCUEILS, Scopulus, saxum.
_Se heurter contre des écueils_, Ad scopulos appello, in periculis
offendo.
_Lieu plein d’écueils_, Scopulosus.
ÉCUME, Spuma.
=Écumer=, Spumo.
=Écumeux=, Spumosus.
ÉCURIE, Præsepe.
ÉCUYER, Armiger.
ÉDIFICE, Ædificium, structura, ædes, domus.
ÉDILITÉ, Ædilitas, ædilitium munus.
=Édile=, Ædilis, curator urbis.
ÉDIT, Edictum, decretum, interdictum.
=Édicter=, Constituo, statuo.
ÉDUCATION, Educatio, institutio, disciplina, institutum.
_Qui a reçu une excellente éducation_, Institutus liberaliter
educatione.
EFFACER, Eluo, deleo, abstergo, diluo, expungo, oblitero, adimo,
obruo.
EFFÉMINÉ, Effeminatus, mollis.
_D’une façon efféminée_, Effeminate.
EFFET, Effectus.
=En effet=, Reapse, reipsa, enimvero, at enim, profecto et vero,
quippe, etenim, namque, siquidem.
=Effectivement=, Enimvero.
EFFICACITÉ, Efficacitas, virtus, efficientia, vis efficiendi.
EFFLEURER _du bord des lèvres_, Labris primoribus gusto, degusto.
EFFORT, Conatus, impetus, vis, studium, labor, opera, nisus,
contentio.
=Efforcer= (s’), Adnitor, molior, conor, adlaboro, applico, contendo,
enitor.
=Effort= (avec), Contente, vehementer, acriter, magna contentione.
EFFRÉNÉ, Effrenatus, indomitus, furiosus.
_D’une façon effrénée_, Effrenate, temere.
EFFROI, Pavor, terror, exanimatio.
_Glacer d’effroi_, Magnum terrorem affero.
_Répandre l’effroi_, Terrores spargo.
=Effrayer=, Terreo, metum affero, terrorem infero, exanimo, perturbo.
=Effrayant=, Terribilis, horribilis, horrendus, formidolosus,
horrifer.
=Effrayé=, Exanimatus, consternatus, pavidus.
_Avec effroi_, Pavide.
EFFRONTERIE, Protervitas, impudentia, petulantia, procacitas.
=Effronté=, Protervus, impudens, inverecundus, procax, temerarius.
=Effrontément=, Proterve, superbe, fidenter, impudenter, audacter.
ÉGALITÉ, Æquatio, adæquatio, æqualitas, similitudo.
=Égaler=, Adæquo, æquo, æqualem facio, æquiparo.
=Égal=, Par, æqualis, similis, compar, æquabilis.
_Scélérat sans égal_, Singulari scelere homo.
=Égaliser=, Complano.
=Également=, Perinde, similiter, eo loco, æquabiliter, juxta,
pariter, vicissim, æque, simul.
ÉGARDS, Honor, observantia, reverentia, veneratio.
_Avoir des égards_, Defero, honorem habeo, colo, veneror, observo.
_Qui manque d’égards_, Inofficiosus.
_A tous égards_, Omnibus partibus.
_Eu égard à_, Præ.
ÉGARER (s’), Aberro, deflecto, devio, recedo, vagor.
=Égaré=, Alienatus, abhorrens, alienus, abalienatus.
ÉGAYER, Hilaro, exhilaro.
ÉGLISE, Ecclesia.
ÉGOISME, Illiberalitas, sordes, avaritia.
=Égoiste=, Illiberalis, sordidus, avarus.
ÉGORGER, Jugulo.
ÉGOUT, Cloaca.
EH BIEN! Quid!
ÉLANCER (s’), Prosilio, exsilio, prorumpo.
=Élancer= _sur_ (s’), Impetum do in hostem, erumpo.
ÉLARGIR, Dilato, late explico, propago.
ÉLECTION, Cooptatio.
=Élire=, Deligo, lego, eligo, delectum habeo, adopto, opto.
ÉLÉGANCE, Elegantia, munditia, lautitia, lepor, festivitas,
concinnitas.
=Élégance= (sans), Impolite, inculte, inornate, inconcinne.
=Élégant=, Concinnus, ornatus, numerosus, lautus, mundus, elegans,
politus, facetus, aptus.
_Peu élégant_, Indisertus, inornatus.
=Elégamment=, Lepide, festive, eleganter, scite, ornate, polite,
concinne, pulchre, facete.
_Parler élégamment_, Eleganter dico.
ÉLÉMENT, Elementum, initium, rudimentum.
ÉLÉPHANT, Elephas, elephantus.
ÉLÉVATION, Celsitas, altitudo, excelsitas.
— (D’âme), Exaggeratio, elatio.
=Élever=, Attollo, erigo, sustollo, struo, molior, construo.
_S’élever en volant_, Subvolo, evolo.
_S’élever contre_, Contra aliquem consisto, in aliquem consurgo.
_S’élever plus haut_, Insurgo altius.
=Élevé=, Celsus, sublimis, altus, elatus, profundus, exaggeratus,
erectus, cumulatus, amplus.
_D’une façon élevée_, Sublate.
ÉLÈVE, Alumnus, discipulus.
=Élever=, Educo, alo, nutrio, instituo.
=Qui élève=, Educator, altor, nutritius.
ÉLOGE, Præconium, prædicatio, celebratio, laudatio, laus,
commendatio, gloria.
_Combler d’éloges_, Faveo alicujus laudibus.
_Digne d’éloges_, Prædicabilis, prædicandus.
ÉLOIGNEMENT, Amotio, distantia, digressio a recta via, longinquitas.
— (Aversion), Alienatio, defectio, animorum diversio.
=Éloigner=, Removeo, arceo, prohibeo, pello.
=Éloigner d’un endroit=, Abscedo, migro, digredior, abeo, cedo,
discedo, cesso, desino, secedo, proficiscor, desisto.
=Éloigner= (de qqn), Abalieno, alieno, distraho, averto, divello,
disjungo.
=Éloigné=, Longinquus, longe remotus.
_Être fort éloigné_, Longe remotus sum.
=Éloigné= (être), Disto, absum, differo, diversus sum.
ÉLOQUENCE, Facundia, eloquentia.
_Défaut d’éloquence_, Infantia.
=Éloquent=, Facundus, disertus, eloquens, in dicendo ornatus.
_Peu éloquent_, Infacundus.
_Devenir éloquent_, Eloquentia valere.
=Éloquemment=, Facunde, diserte, eloquenter, eleganter, docte, perite.
ÉLUDER, Tergiversor, refugio.
ÉMANCIPER, Emancipo.
EMBALLER, Convaso, vasa colligo.
EMBARRAS, Impedimentum, impeditio, nodus, vinculum, tricæ,
hæsitantia, hæsitatio, titubatio.
_Être dans l’embarras_, Hæreo, egeo consilio, impedior.
=Embarrasser=, Intrico, irretio, implico, illaqueo, impedio laqueis,
obsto, impedio.
=Embarrasser= (s’), Me implico.
_D’une façon embarrassée_, Perplexe.
EMBONPOINT (qui a de l’), Corpulentus, obesi corporis homo.
EMBOUCHURE _d’un fleuve_, Fluminis ostium.
EMBRASEMENT, Flagrantia, ardor, incensio, incendium.
=Embraser=, Flagro, conflagro, ardeo.
=Embraser= (s’), Ignesco, ardeo, candeo, conflagro.
=Embrasé=, Igneus.
EMBRASSEMENT, Complexus, amplexus.
=Embrasser=, Amplector, amplexor; amplexu stringo, comprehendo;
complexu teneo.
EMBROUILLER, Intrico.
=Embrouillé=, Perplexus, tortuosus, intricatus, implicatus, contortus.
_D’une façon embrouillée_, Implicite.
EMBÛCHE, Insidiæ.
_Dresser des embûches_, Insidias machino, tendo; insidior, periculum
intendo.
_Se dérober aux embûches_, Ex insidiis elabor.
=Embuscade=, Insidiæ.
_Tomber dans une embuscade_, In insidias venio.
_Se mettre en embuscade_, In insidiis consido.
_Placer en embuscade_, In insidiis loco.
_S’élancer de l’embuscade_, Ex insidiis consurgo.
_Éviter une embuscade_, Insidias detego.
ÉMEUTE, Seditio, discordia, motus populi, tumultus.
=Émeutier=, Concitator.
ÉMIGRER, Migro, domicilium muto, solum muto, emigro.
ÉMINENCE, Eminentia.
=Éminent=, Eminens, præclarus, præstans, præcellens, excellens.
ÉMISSAIRE, Excursor, emissarius.
EMMENER, Abduco, aufero, tollo, abstraho, aveho, rapto.
ÉMOTION, Permotio, motus, perturbatio.
=Émouvoir=, Permoveo, commoveo, perturbo, perpello, excito, concito,
exsuscito.
=Émouvant=, Patheticus.
ÉMOUSSER, Hebeto, obtundo, retundo, perstringo, obduco.
=Émousser= (s’), Hebesco.
=Émoussé=, Hebes, tardus, pinguis, obtusus.
EMPARER de (s’), Occupo, usurpo, teneo, invado, mihi aliquid
subjicio, in potestatem redigo.
EMPÊCHEMENT, Obstaculum, impedimentum, impeditio, mora, cohibitio,
interdictum.
=Empêcher=, Obsto, obsisto, officio, impedio, irretio, præpedio,
prævenio.
EMPESTÉ, Pestilens, pestifer.
EMPHASE (_s’exprimer avec_), Ampullor, turgeo, inflor.
EMPIRER, Crescere, augere.
EMPLIR, Impleo, expleo, compleo.
EMPLOI, Usus, tractatio, provincia, munus, officium.
_Nommer à un emploi_, Prodo (consulem).
_S’acquitter parfaitement de son emploi_, Munus præclare gero.
=Employer=, Usurpo, utor.
=Employer à=, Insumo, impendo.
EMPOISONNEMENT, Veneficium.
=Empoisonner=, Venenum alicui infundo.
=Empoisonné=, Venenatus, venenum habens.
=Empoisonneur=, Veneficus.
EMPORTEMENT, Violentia, vis, impetus, injuria, excandescentia.
=Emporter=, Deporto, exporto, porto, reporto, aufero, subtraho,
subduco.
=Emporter= (=s’=), Excandesco, exardesco, debacchor, tumeo, turgesco.
=Emporté=, Violentus, qui vim affert, cerebrosus, commotus,
perturbatus.
EMPRESSEMENT, Studium, navitas.
=Empressé=, Navus, impiger, industrius.
=Empressement= (=avec=), Prompte, alacri animo, sine cunctatione.
EMPRISONNEMENT, Inclusio.
EMPRUNT, Mutuatio, mutuum.
=Emprunter=, Mutuor, mutuam sumo pecuniam, fenori accipo.
=Emprunté=, Mutuus.
ÉMULATION, Æmulatio, virtutis imitatio.
=Émule=, Æmulator, imitator, æmulus.
ENCAN, Auctio, publica venditio.
ENCEINTE, Sepes, septum, vallum, sepimentum, circumjectus.
ENCENS, Thus.
=Encensoir=, Thuribulum.
ENCHAÎNEMENT, Implicatio.
=Enchaîner=, Revincio, vincio, constringo.
=Enchaîné=, Catenatus, catenis vinctus.
=Avec enchaînement=, Contexte, conjuncte.
ENCHANTER, Incanto.
ENCHÈRES (_vente aux_), Licitatio.
=Enchérir=, =Liceor=, licitationem facio, pretium defero.
=Enchérisseur=, Manceps, licitator.
ENCHEVÊTREMENT, Implicatio.
ENCLIN à, Proclivis, propensus, facilis.
ENCLORE, Munio, sepio, vallo, septis contineo, intersepio, claudo,
consepio.
ENCLUME, Incus.
ENCOMBRE (_revenir sans_), Pedem inoffensum refero.
ENCONTRE (_aller à l’_), Inficias eo.
ENCORE QUE, Tametsi, quanquam.
=Et pas encore=, Necdum, nondum.
ENCOURAGEMENT, Stimulus.
ENCRE, Atramentum.
ENDETTÉ, Obæratus.
ENDORMIR (s’), Obdormio, obdormisco, somno consopior, sopore opprimor.
ENDROITS (_en beaucoup d’_), Multifariam, multis locis.
ENDUIT (_couvrir d’un_), Incrusto, crustam duco, applico crustam.
=Enduire=, Perungo, ungo, allino, aspergo, oblino.
ENDURCIR, Obduro.
=Endurcir= (=s’=), Concallesco, concalleo.
ENDURER, Tolero, patior, sustineo, concoquo, perfero, suffero.
ÉNERGIE, Virtus, efficacitas, vigor, robur, vis, potestas.
_Être sans énergie_, Langueo, languesco.
_Perdre son énergie_, Languidus fio, flaccesco.
=Énergique=, Vividus, plenus vigoris, efficax, fortis, nervosus.
=Énergiquement=, Nervose, fortiter, valide, firmiter.
ÉNERVER, Enervo, debilito, effemino.
ÉNERVER (s’), Marcesco.
ENFANCE, Infantia.
_Dès la plus tendre enfance_, A teneris unguiculis.
=Enfant=, Infans, puer.
=Enfants=, Liberi, filii, proles, soboles, nati.
=Enfantin=, Puerilis.
_D’une façon enfantine_, Pueriliter.
ENFERS, Inferi, inferorum carcer, orcus.
_Être précipité dans les enfers_, Ad inferos descendo.
ENFERMER, Concludo, claudo, includo, comprehendo.
=Enfermé=, Conclusus, clausus, cinctus.
ENFIN, Demum, tandem, denique, postremo, ad ultimum.
ENFLAMMER, Inflammo, incendo.
— (FIG.) Excito, adhortor.
=Enflammer= (=s’=), Exardesco, inflammor.
=Enflammé=, Ignitus, incensus.
_Enflammé de colère_, Ira succensus.
— (Être), Irascor, succenseo.
ENFLURE, Inflatio, tumor.
=Enfler=, Tumeo, turgeo, turgesco, efferor.
=Enfler= (s’), Intumeo, intumesco, inflor.
=Enflé=, Tumidus, inflatus, turgidus.
ENFONCER, Infigo, figo, defigo, affigo.
_Enfoncer les portes_, Portarum claustra effringo.
ENFOUIR, Defodio, infodio.
ENFUIR (s’), Profugio, perfugio, transfugio, aufugio, fugam capesso.
_S’enfuir de tous côtés_, Quaquaversus fugio.
ENGAGEMENT, Promissum, receptum, obligatio, stipulatio, promissio.
=Engager=, Moneo, hortor, suadeo, impello, excito, adhortor.
— (Obliger), Obligo, devincio, adstringo, alligo.
=Engager= (s’), Obligationem de me do, nomina facio.
=Engager à= (s’), Polliceor me, obstringo.
ENGLOUTIR, Consumo, dissipo, devoro.
_Engloutir dans la mer_, In mari demergo.
=Englouti= (être), Mergor, voraginibus submersus pereo.
ENGOURDISSEMENT, Torpor, sopor.
=Engourdir=, Sopio.
=Engourdir= (s’), Obtorpesco, torpeo, obstupesco.
=Engourdi= (être), Torpeo.
ÉNIGME, Ænigma.
=Énigmatique=, Flexiloquus.
ENIVREMENT (exaltation), Sublatio, elatio.
=Enivré= _par le succès_, Elatus, tumefactus.
ENJOUÉ, Jocosus, facetus, urbanus.
ENLACER, Illaqueo, capio, implico.
ENLEVER (prendre), Affero, eripio, averto, adimo, detraho, removeo,
præcido.
=Enlever= (s’), Avolo, fugio, fluo, evanesco.
ENNEMI, Hostis, inimicus.
_Passer à l’ennemi_, Ad hostes confugio, transfugio, profugio.
_Repousser l’ennemi_, Hostem submoveo.
_Mettre l’ennemi en fuite_, Hostes prosterno.
_Se faire des ennemis_, Inimicitias habeo.
=Ennemi=, Infensus, inimicus, adversus, molestus, hosticus, hostilis,
infestus.
=En ennemi=, Infense, infeste, inimice, hostiliter.
_Se conduire en ennemi_, Hostiliter facio.
ENNUI, Molestia, tædium, satietas, fastidium, cura, angor, ægritudo.
_Accabler d’ennuis_, Multa incommoda patior.
_Susciter des ennuis_, Molestiam alicui facesso.
=Ennuyer=, Molestus sum, satietate expleo.
=Ennuyer= (s’), Tædet.
=Ennuyer= _fort_ (s’), Pertædet.
ÉNUMÉRATION, Enumeratio, dinumeratio.
=Énumérer=, Enumero, recenseo.
ENORGUEILLIR, Inflo, efferor, intumesco.
=S’enorgueillir=, Superbio, efferor, superbus sum.
=Enorgueilli=, Inflatus, superbus, elatus.
ÉNORME, Immanis.
=Énormément=, Improbe.
ENQUÊTE, Disquisitio, inquisitio, investigatio.
_Faire une enquête_, Quæstionem habeo.
=Enquérir= (s’), Sciscitor, scitor, quæro, percontor.
=Qui s’enquiert=, Perquisitor.
ENRICHIR, Dito, locupleto.
=Enrichir= (s’), Ditesco, dives fio.
=Enrichi=, Peculiatus, nummatus, pecuniosus.
— (Orné), Ornatus, distinctus, illuminatus.
ENRÔLER _des soldats_, Conquisitionem militum facio, milites
conscribo.
=Enrôleur=, Conquisitor.
ENROUEMENT, Ravis.
=Enrouer= (s’), Irrauceo, raucus fio.
=Enroué=, Raucus.
ENSANGLANTER, Cruento, sanguine imbuo.
=Ensanglanté=, Cruentus.
_Non ensanglanté_, Incruentus.
ENSEIGNE (drapeau), Aquila, signum, vexilla.
ENSEIGNEMENT, Doctrina.
=Enseigner=, Doceo, instituo, erudio, edoceo, præcepta do, vias
trado, informo.
=Qui enseigne=, Præceptor, magister, doctor.
ENSEMBLE, Simul, una, pariter, in unum.
ENSEMENCER, Consero, sero, semino.
ENSEVELISSEMENT, Sepultura, humatio.
=Ensevelir=, Sepelio, humo, in sepulcro condo.
=Non enseveli=, Insepultus, inhumatus.
=Ensevelisseur=, Pollinctor, funerum curator.
ENSUITE, Dein, deinde, exinde, post, posthac, deinceps, inde,
secundo, iterum.
ENTAILLER, Incido, cædo, reseco.
ENTASSER, Refercio, repleo.
=Entassé=, Confertus, refertus, plenus.
ENTENDRE, Inaudio, audio, exaudio.
_Bien entendu_, Videlicet, nimirum, nam, enim.
ENTERREMENT, Funus, exsequiæ.
=Enterrer=, Humo, sepelio, corpus terræ reddo.
_Enterrer qqn_, Exuvias defuncti terræ demando.
ENTÊTEMENT, Pertinacia.
ENTÊTÉ, Pervicax, durus, contumax, nulli cedens.
ENTHOUSIASME, Inflammatio, ardor.
=Enthousiasmer=, Inflammo, hortor, incito, impello, excito.
ENTIER, Integer.
=Entièrement=, Omnino, plane, prorsus, funditus, usquequaque.
ENTORTILLÉ, Tortuosus.
_D’une façon entortillée_, Contorte, oblique.
ENTOURAGE, Stipatio, comitatus.
=Entourer=, Cingo, circumdo, munio, contineo, sepio, vallo.
ENTRAILLES, Intestina, ilia, viscera.
ENTRAVES, Compedes.
ENTRE, Inter.
=Entre-colonnement=, Intercolumen.
ENTRÉE, Introitus, aditus, ingressio.
=Entrer=, Intro, introeo, ineo, subeo, ingredior, adeo, penetro.
_Faire entrer_, Introvoco, accerso, advoco.
ENTREPRISE, Susceptio, incœptio, cœptum.
=Entreprendre=, Incipio, occipio, conor, incumbo, suscipio, sumo.
=Entrepreneur=, Redemptor.
=Entreprenant=, Experiens, expertus.
ENTRETIEN, Collocutio, colloquium, sermo, dialogus, alloquium.
=Entretenir= (s’), Colloquor, communico, colloquium facio, sermocinor.
ENTREVUE, Congressio, congressus, colloquium.
ENTR’OUVRIR (s’), Dissolvo, crepo, frangor, disrumpor, dehisco.
ENVELOPPE, Velamentum, involucrum, integumentum.
=Envelopper=, Involvo, obvolvo, circumplico, circumplector, excæco.
ENVERS, Erga, adversum, adversus.
ENVIE (_à l’_), Certatim.
ENVIE, Invidia, malevolentia, offensio, obtrectatio, zelotypia.
_Exciter l’envie_, In invidiam adduco.
_Écarter l’envie_, Invidiam a me transfero.
_Porter envie_, Invideo.
=Envieux=, Invidus, obtrectator.
_Qui excite l’envie_, Invidiosus, odiosus.
ENVIRON, Circiter, ad, non multo secus, prope, fere.
ENVIRONNER, Circumcludo, circumdo.
_Environner une ville_, Circumdare urbem.
ENVOLER (s’), Evolo, avolo, aufugio.
ENVOI, Missio, missus.
=Envoyer=, Mitto, ablego, dimitto, amoveo.
=Envoyer= _partout_, Circummitto.
ÉPAISSEUR, Crassitudo.
=Épais=, Densas, plenior, pinguis, concretus, spissus, stipatus.
— (Grossier), Crassus, rudis.
ÉPARGNE, Parcimonia, moderatio.
=Épargner=, Parco.
=S’épargner= _un travail_, Hoc labore supersedeo.
ÉPAULE, Scapulæ, humerus.
ÉPÉE, Ensis, gladius.
ÉPERON, Calcar.
_Exciter le cheval à coup d’éperon_, Calcaribus equum urgeo.
ÉPERVIER, Accipiter.
ÉPHÉMÈRE, Fluxus, incertus, inconstans.
ÉPI, Spica.
ÉPIER, Observo, capto, pervestigo, prospeculor.
ÉPIGRAMME, Epigramma.
ÉPILOGUE, Epilogus, peroratio, conclusio.
ÉPINE, Spina, vepres.
=Épineux=, Spinosus, asper.
ÉPIQUE, Epicus, heroicus.
ÉPITAPHE, Epitaphium, elogium.
ÉPONGE, Spongia.
ÉPOQUE, Tempestas, tempus.
ÉPOUSER, Nubo, locor in matrimonium.
ÉPOUVANTE, Terror, consternatio, timor, formido.
_Augmenter l’épouvante_, Terrorem admoveo.
_Remplir d’épouvante_, Maximo timore afficio.
=Épouvanter=, Terreo, terrorem injicio, perterrefacio.
=Épouvanté= (être), Expavesco.
=Épouvantail=, Terricula.
=ÉPRENDRE= _de_ (s’), Adamo, ardenter desidero, percupio, concupisco.
ÉPREUVE, Periclitatio.
=Éprouver=, Periclitor, tento, exploro, attento.
=Éprouvé=, Expertus.
ÉPUISER, Exhaurio, aufero, minuo, exinanio.
=Épuiser= (s’), Exaresco, exsiccor, exhaurior.
ÉQUESTRE, Equestris.
ÉQUILIBRE, Æquilibritas, æquabilitas, æqualitas.
ÉQUINOXE, Æquinoctium.
ÉQUIPER, Adorno, instruo, paro, comparo, apparo.
ÉQUITÉ, Æquitas, æquum et bonum, justitia, jus, fas.
ÉQUIVOQUE, Ambiguitas.
— (Adj.), Ambiguus, anceps, dubius, incertus, perplexus.
ÉREINTER, Delumbo, enervo, debilito.
ERREUR, Erratum, mendum, error, lapsus, erratio, peccatum.
_Induire en erreur_, In errorem induco.
_Être dans l’erreur_, Errore capior.
_Se reconnaître dans l’erreur_, Erratum agnosco.
_Tirer quelqu’un de son erreur_, Deduco ab errore.
_Revenir d’une erreur_, Veram in viam redeo.
_Répandre l’erreur_, Hæreses meas spargo.
_Abjurer ses erreurs_, Hæresim ejuro.
=Errer=, Erro, patior, evagor.
_Pécher_, Pecco.
=Errant=, Errabundus, omnivagus, errans.
ÉRUPTION, Eruptio.
ESCABEAU, Scamnum, sedes, scabellum.
ESCADRON, Turma.
_Relatif à l’escadron_, Turmalis.
_Par escadron_, Turmatim, per turmas.
ESCALADER, Scando, ascendo, conscendo.
ESCALIER, Scalæ.
ESCAMOTEUR, Præstigiator.
ESCARBOUCLE, Carbunculus.
ESCARMOUCHE, Velitatio, procursatio.
=Escarmoucher=, Velitor.
ESCARPÉ, Præceps, arduus, periculosus.
ESCLAVAGE, Servitus, servitium, famulatus.
— (Joug), Jugum.
=Esclave=, Puer, servus, mancipium.
— (Être), Servio, servitutem patior, in famulatu sum.
=Esclave= (d’), Famularis, servilis.
=En esclave=, Serviliter, abjecte.
ESCORTE, Stipatio, comitatus.
=Espace=, Decursus, spatium.
=Espace= (_de deux_, _de trois jours_), Biduum, triduum.
— (De 2 ans), Biennium.
ESPÈCE, Genus, species.
_De même espèce_, Uniusmodi, non varius.
ESPION, Procursor, emissarius, excursor, speculator.
ESPÉRANCE, ESPOIR, Exspectatio, spes, fiducia.
_Donner de grandes espérances_, Exspectationem apud omnes de me
magnam commoveo.
_Ne pas répondre aux espérances_, Exspectationi hominum non
respondeo.
_Nos espérances ont été déçues_, Spe frustrati sumus.
_Perdre tout espoir_, De spe decido.
_Il ne nous reste plus d’espérance_, Nullus jam spei locus est.
=Espérer=, Spero, confido.
_Qui n’espère pas_, Insperans.
ESPRIT, Mens, ratio, intelligentia.
=Esprit= _lent_, Tarditas ingenii.
_Il a l’esprit remuant_, Vir moribus turbidus, sine furore
consistere ejus animus non potest.
_Venir à l’esprit_, In mentem venit.
_Avoir perdu l’esprit_, Desipio, deliro, demens sum.
=Plein d’esprit=, Ingeniosus.
=Avec esprit=, Salse, facete.
=Esprit= (sans), Inurbane, insulse, inconcinne.
_Trait d’esprit_, Facetiæ, sales, lepor.
ESQUIF, Scapha, navicula.
ESQUISSE, Adumbratio, rudior imago.
=Esquisser=, Adumbro.
=Esquissé=, Adumbratus, non absolutus.
ESQUIVER, Effugio, eludo.
=Esquiver= (s’) Me subduco, conspectu discedo.
ESSAI, Periclitatio, experientia, tentatio.
=Essayer=, Experior, pertento, tento, exploro, attento, conor,
periclitor, periclitum facio.
=Qui essaye=, Tentabundus.
ESSAIM, Examen.
ESSIEU, Axis.
ESSUYER, Abstergo, tergo, purgo, deleo, extergeo.
_C’est à vous_, Vestrum est.
EST-CE QUE? An, anne, numquid, utrum, num, ecquid.
=Est-ce que jamais?= Ecquando.
=Est-ce que ne pas?= Ecquis, ecquisnam.
ESTIME, Dignatio, dignitas.
=Estimer=, Parvi _vel_ magni facio, æstimo.
=Estimer= _beaucoup_, Magni facio.
_Nous devons nous estimer fort heureux que_, Præclare nobiscum actum
iri, si.
=Estimé=, Spectatus, cognitus, probatus.
ESTOMAC, Stomachus.
ESTROPIER, Mutilo.
=Estropié=, Mutilus, mutilatus.
ET, Et, ac, atque, etiam, item, que.
ÉTABLE, Stabulum, præsepe.
=Étable= _à bœufs_, Bubile.
=Étable= _à porcs_, Hara, stabulum porcorum.
ÉTABLIR, Figo, defigo.
=Établir= _solidement_, Constabilio, stabilem et firmum reddo.
— (Statuer), Statuo, constituo, decerno, sancio.
=Établi=, Constitutus, institutus, confirmatus, compositus, decretus.
_Le droit n’est pas encore bien établi_, Nondum pro firmato jus
stat.
ÉTAYER, Suffulcio.
ÉTALAGE, Venditatio.
_Faire étalage_, Ostento.
=Étaler=, Vendito.
ÉTANCHEMENT, Restinctio, sedatio.
ÉTANG, Stagnum.
ÉTAT (gouvernement), Respublica.
_Gouverner l’état_, Rempublicam gero.
— (Manière d’être), Status, conditio, habitus.
_Voyez quel est l’état de nos affaires_, Vide quanta rerum sit
varietas.
_Nos affaires sont dans un état déplorable_, Deterrimo statu sumus.
_Rester dans le même état_, In eodem statu consisto.
_Rétablir dans son premier état_, Pristinum statum recupero.
_Nos affaires sont en très bon état_, Res nostræ optimo loco stant.
_En bon état_, Incolumis, integer.
_Laisser une province dans le meilleur état_, Provinciam quam
expeditissimam trado.
_Suivant l’état_, Pro habitu.
ÉTÉ, Æstas.
ÉTEINDRE, Restinguo, sedo.
ÉTENDARD, Vexillum, signum.
=Étendard= (porte), Vexillarius, signifer.
ÉTENDUE, Latitudo, laxitas.
=Étendre=, Extendo, porrigo, tendo, pando.
=Étendu=, Magnus, immanis, vastus, diffusus.
=Étendu= (être), Objaceo.
=Étendue= (avec), Fuse, diffuse, disperse.
ÉTERNITÉ, Perpetuitas, perennitas, æternitas, ævum.
=Éterniser=, Æterno.
=Éternel=, Perpetuus, perennis, æternus, sempiternus.
ÉTERNELLEMENT, Perpetuo.
ÉTERNUEMENT, Sternutamentum.
ÉTHER, Æther.
ÉTHÉRÉ, Ætherius.
ÉTINCELLE, Favilla, scintilla, igniculus.
=Étinceler=, Scintillo, splendeo, emico, præfulgeo.
ÉTOILE, Stella, sidus, astrum.
ÉTOILÉ, Stellatus.
_Parsemé d’étoiles_, Stellifer.
ÉTONNEMENT, Miratio, admiratio.
_Frapper d’étonnement_, Obstupefacio, stupefacio.
_Être frappé d’étonnement_, Stupeo, obstupesco.
=Étonner= (se), Miror, demiror, obstupesco.
=Étonnant=, Mirandus, mirabilis, admirabilis, mirus, mirificus.
=Étonné=, Stupefactus, attonitus.
=Étonné= (être), Demiror, valde miror.
ÉTOUFFER, Suffoco, strangulo, fauces premo.
ÉTOUPE, Stupa.
ÉTOURDIR, Stupefacio, obstupefacio.
ÉTRANGER, Advena, peregrinus, hospes, alienus, exterus, extraneus,
alienigena, adventitius.
ÉTRANGLER, Strangulo, suffoco, ango.
ÊTRE, Sum.
ÉTROIT, Angustus, arctus.
=Étroitement=, Arcte, stricte, anguste.
ÉTUDE, Studium, litteræ.
_Interrompre les études_, Animum a litteris avoco.
_Reprendre l’étude des lettres_, Ad studiorum usum redeo.
_S’appliquer avec zèle à l’étude_, Multum litteris operæ do.
=Étudier=, Studeo.
=Étudier= _à fond_, Perdisco.
=Étudier= _assidûment_, Studia nunquam intermitto.
_Cesser d’étudier_, Doctrinæ studia depono.
=Étudiant=, Litterarum studiosus.
ÉTUI, Theca.
ÉTYMOLOGIE, Etymologia, notatio, etymon, veriloquium.
=Eucharistie=, Sacrosanctum Christi Corpus.
ÉVADER (s’), Elabor.
ÉVALUÉ (être), Liceo, æstimor.
ÉVANGILE, Evangelium.
_Prêcher l’évangile_, Legem JESU Christi promulgo.
ÉVANOUIR (s’), Vanesco, evanesco.
ÉVÊCHÉ (_ériger un_), Urbem episcopi sede orno.
_Recevoir un évêché_, Episcopatum occupo.
=Évêque=, Épiscopus, præsul, antistes sacrorum.
_Être fait évêque_, Ad episcopi gradum evehor.
ÉVEILLER, Expergefacio, somno excito.
=Éveiller= (s’), Expergiscor, a somno excitor, somno solvor.
=Éveillé=, Percitus, concitatus, incitatus.
ÉVÉNEMENT, Eventus, eventum, exitus, casus, res, fortuna.
ÉVENTAIL, Flabellum.
ÉVENTRER, Eviscero.
ÉVIDENCE, Evidentia, perspicuitas.
=Évident=, Evidens, clarus, certus, perspicatus, apertus, manifestus,
planus.
=Évident= (être), Diluceo.
_Il est évident_, Patet, constat, liquet.
=Évidemment=, Evidenter.
ÉVITER, Vito, devito, fugio, effugio, declino, præcaveo, evolo,
fugito.
EXACTITUDE, Diligentia, sedulitas.
_Mettez plus d’exactitude à m’écrire_, Velim te plus operæ, curæ in
scribendo consumere.
=Exactement=, Perquisite, exquisite, diligenter.
EXAGÉRER, Exaggero, amplifico, augeo.
EXALTER, Prædico, celebro, glorior.
EXAMEN, Inspectio.
=Examiner=, Exploro, indago, exquiro, omni cura investigo, inspecto,
considero, circumspicio, specto, expendo, perpendo, examino.
_Examiner l’affaire_, Rem totam video, rem penitus cognosco.
=Examiner= _avec soin_, Sedulo expendo.
=Examiné=, Exploratus, explicatus.
=Examiné= _à fond_, Perspectus, cognitus, exploratus.
EXASPÉRER, Exaspero, exacerbo, irrito, accendo, commoveo.
EXAUCER, Exaudio.
EXCAVATION, Alveus.
EXCELLENCE, Præstantia, excellentia.
=Excellent=, Præstans, præstabilis, excellens, eximius, egregius,
optimus, lectissimus, præstantissimus.
=Excellemment=, Eximie, egregie, bene, valde, præclare, belle.
EXCEPTION, Exceptio.
=Excepter=, Excipio, excludo, secerno.
=Excepté=, Præterquam, præter, extra, extra quam.
EXCÈS, Immodestia, immoderatio, intemperantia, procacitas.
_Se livrer à des excès_, Luxurio, lascivio.
_A l’excès_, Insane, vehementer, cum impetu.
=Excéder=, Excedo.
=Excessif=, Immodicus, profusus, nimius, immoderatus, immodestus,
intemperans.
=Excessivement=, Immodice, immoderate, immodeste, intemperanter.
EXCITATION, Stimulus, incitamentum, excitatio, motus, commotio.
=Exciter=, Concito, excito, incito, moveo, conflo, sollicito,
inflammo, agito, stimulo, jungo, agito, impello, elicio.
=Excité=, Concitus, commotus, compulsus.
EXCLAMATION, Exclamatio, acclamatio, clamor.
EXCOMMUNICATION (_lever l’_), Piorum communioni restituo.
=Excommunier=, Convictus piorum alicui interdico, a corpore Ecclesiæ
segrego.
=Excommunié=, Communione piorum ejectus.
EXCURSION, Excursio, decursio, incursio.
EXCUSE, Excusatio.
_Apporter des excuses_, Excusatione uti.
_Recevoir des excuses_, Excusationem probo, admitto.
=Excuser=, Excuso, excusatione utor, excusationem affero.
EXÉCRATION, Detestatio.
=Exécrer=, Detestor, aversor, abominor.
=Exécrable=, Exsecrandus.
EXÉCUTION, Effectio, effectus, efficientia.
=Exécuter=, Gero, facio, administro, patro, perficio.
EXEMPLE, Exemplum, exemplar, documentum, specimen.
_Donner le bon exemple_, Documento sum aliis.
_Prendre exemple_, Exemplum sumo, ad alicujus mores me conformo.
_Être un mauvais exemple_, Pessimo exemplo alios corrumpo.
_La chose servira d’exemple_, Res in exemplum ibit.
EXEMPTION, Immunitas, libertas, vacatio.
=Exempté=, Liber.
_Il était exempté des charges publiques_, Muneribus vacabat.
=Exempt=, Exsors, immunis.
EXERCICE, Exercitatio, usus, tractatio.
— (Militaire), Exercitum.
=Exercer=, Exerceo, colo, excolo.
=Exercé à=, Exercitatus, versatus.
=Non exercé=, Inexercitatus, rudis, tiro.
EXHALAISON, Exhalatio, exspiratio, aspiratio, anhelitus terræ,
respiratio.
=Exhaler=, Inhalo, exhalo, afflo, redoleo, oleo, spiro, emitto.
EXHORTATION, Hortatio, cohortatio, hortatus, invitatio.
=Exhorter=, Hortor, adhortor, suadeo, excito, impello, accendo,
inflammo.
_Qui exhorte_, Hortator, suasor, auctor.
EXIGER, Exigo, postulo, flagito.
EXIL, Exilium, relegatio, rejectio.
_Envoyer en exil_, In exilium ejicio.
_Partir pour l’exil_, Proficiscor in exilium.
_Être en exil_, In exilio sum.
_Être rappelé d’exil_, Exilio reducor.
=Exiler=, Amando, relego, removeo, dimitto.
=Exiler= (s’), Exilio me mulcto.
=Exilé=, Exul, extorris, ejectus, relegatus.
— (Être), Exulo, exul sum.
EXORCISER, Malos dæmones ex corporibus exturbo, profligo.
EXORDE, Aggressio, principium, exordium.
_Exorde insinuant_, Insinuatio.
EXPÉDITION (militaire), Expeditio.
EXPÉRIENCE, Experientia, usus.
_Il a une grande expérience_, Magno usu est atque experientia
præditus.
EXPIATION, Piaculum, expiatio.
=Expiatoire=, Lustralis, piacularis.
_Sacrifice expiatoire_, Piaculum.
=Expier=, Expio, eluo.
=Expiable=, Expiabilis.
EXPIRER, Exspiro, spiritum emitto.
EXPLICATION, Explanatio, explicatio, enodatio, interpretatio,
explicatus.
=Expliquer=, Definio, enodo, evolvo, aperio, extrico, interpretor,
explico, explano, commentor, expono.
=Expliqué=, Explicatus, apertus, definitus.
_Qui explique_, Explicator.
EXPLORER, Prospeculor, pervestigo.
EXPORTATION, Exportatio.
=Exporter=, Exporto.
EXPOSÉ, Expositio, expeditio.
=Exposer=, Expromo, eloquor, declaro, expono, exprimo.
=Exposer à= (s’), Præbeo me.
=Exposé=, Expositus, explicatus, declaratus.
=Exposé à=, Obnoxius, subjectus.
EXPRÈS, Consulto.
EXPRESSION _très fidèle de ma pensée_ (_mes paroles sont l’_), Quod
animo sentio, lingua promptus habeo.
=Exprimer=, Expromo.
_Je ne puis exprimer ce que je ressens_, Mentis cogitata explicare
non possum.
EXPROPRIATION, Dejectio, depulsio.
=Exproprier=, Dejicio.
EXPULSION, Ejectio, expulsio.
=Expulser=, Extermino, expello, ejicio.
=Qui expulse=, Exterminator, expulsor.
EXTENSION, Porrectio.
EXTÉNUER, Extenuo.
EXTÉRIEUR, Extraneus, extrarius.
EXTINCTION, Exstinctio, interitus.
=Éteindre=, Exstinguo, restinguo.
_Qui éteint_, Exstinctor.
EXTRAIT, Epitome.
=Extraire=, Excerpo, decerpo, deligo, eruo, eripio.
EXTRAORDINAIRE, Insolitus, insolens, extraordinarius.
EXTRAVAGANCE, Deliramentum, deliratio, vesania.
=Extravaguer=, Deliro, desipio, hallucinor, aberro.
=Extravagant=, Vesanus, vecors, insanus.
EXTRÉMITÉ, Extremitas.
_Qui est à l’extrémité_, Extimus, extremus.
_Réduire à la dernière extrémité_, Ad rerum omnium egestatem adduco.
_Réduit à l’extrémité_, Ad incitas redactus.
=Extrême=, Extremus, postremus, ultimus, novissimus, summus,
profusus, immoderatus.
=Extrêmement=, Nimio, summe, maxime, summopere.
EXUBÉRANCE, Luxuria, luxuries.
F
FABLE, Fabula, apologus.
_Devenir la fable de tout le monde_, Vulgi fabula fio.
=Fabuleux=, Fabulosus.
FABRIQUE, Officina.
=Fabriquer=, Fabricor.
FACE (en), In obvio, e regione.
FÂCHER (se), Irascor, incendor, iracundia effervesco, stomachor.
=Fâcheux=, Incommodus, adversus, alienus, molestus, iniquus.
FACILE, Facilis, proclivis, expeditus, explicatus.
=Facilement=, Facile, libenter, cito.
FAÇON, Modus.
_A peu près de cette façon_, Ad hunc fere modum.
_De beaucoup de façons_, Multis modis, multimodis.
_En aucune façon_, Nequaquam, nullo pacto, minime, neutiquam.
_Sans façon_, Simpliciter.
=Façonner=, Informo, adumbro, formo, instituo, fingo, figuro, creo.
FACTION, Factio, partes, secta.
— (Garde), Excubiæ.
=Factieux=, Factiosus, seditiosus, turbulentus.
FACTOTUM, Omnium rerum actor et administer.
FACULTÉ, Facultas, facilitas, commoditas, occasio, ansa, potestas,
copia.
FAIBLESSE, Imbecillitas, infirmitas, debilitas, defatigatio,
fragilitas, exilitas, jejunitas.
=Faible=, Debilis, infirmus, imbecillus, pallidus, fractus,
debilitatus, invalidus, exsanguis.
_Devenir faible_, Langueo, languesco, flaccesco, torpesco.
=Faiblement=, Imbecilliter, languide, exiliter, tenuiter, jejune.
FAILLIR, Labor, cado, ruo.
FAIM, Esuries, fames.
=Faim= (avoir), Esurio, fame fatigor, famem tolero.
_Apaiser la faim_, Famem sedo.
_Mourir de faim_, Fame morior.
FAISCEAU, Fascis.
_Il marche précédé des faisceaux_, Fasces illi præferuntur.
FAIT, Factum.
_Fait glorieux_, Egregia facta.
_En fait_, Revera.
=Faire=, Ago, tracto, curo, efficio, facio, tento, molior, gero,
agito, effero, contendo, transigo, aggredior.
=Ne rien faire=, Otior.
_C’en est fait_, Actum est.
_C’en est fait des arts_, Artes omnes concidunt.
_C’en est fait de vous_, Conclamatum est de salute tua.
_Il a bien fait de venir_, Humaniter fecit quod ad me venit.
=Fait= (être), Fio.
FAÎTE, Fastigium, culmen, conus.
FALLOIR (il faut), Oportet, necesse est.
_Comme il faut_, Probe, recte, præclare.
FALSIFIÉ, Adulterinus, fucatus, adumbratus, non verus, non genuinus.
FAMEUX, Celeber.
FAMILLE, Familia, cognatio, gens, gentilitas, genus, stirps.
_De la famille_, Gentilis.
_Propre à la famille_, Gentilitius.
_De votre famille_, Vestras.
=Familiarité=, Familiaritas, consuetudo, necessitudo, conjunctio.
=Familier=, Familiaris, necessarius, intimus, domesticus.
FAMINE, Caritas annonæ.
_Causer la famine_, Famem inveho, arctiorem annonam facio.
FANATIQUE, Fanaticus, delirus, furens.
FANER (se), Defloresco, flaccesco.
=Fané=, Vietus.
FANFARON, Gloriosus, ostentator.
FANGE, Lutum.
=Fangeux=, Lutulentus, impurus, luto plenus.
FANTAISIE, Lubido, libido.
=Fantasque=, Morosus.
FANTÔME, Terricula, larva.
FARCIR, Infercio, infarcio, inculco.
FARD, Pigmentum, fucus, color, ornatus.
— (Tromperie), Simulatio.
=Farder=, Fuco.
=Fardé=, Infucatus, fucatus, coloratus, fucosus.
FARDEAU, Sarcina, pondus, onus.
FAROUCHE, Ferus, barbarus, immansuetus, immanis, violentus, torvus,
horribilis.
FASCINER, Fascino.
FASTES, Fasti.
FATALITÉ, Fatum, infortunium.
=Fatal=, Fatalis.
=Fatalement=, Fataliter.
FATIGUE, Defatigatio, lassitudo.
=Fatiguer=, Fatigo, defatigo.
=Fatiguer= (se), Fatisco, deficio.
=Fatigant=, Laboriosus.
=Fatigué=, Fessus, defessus, languens, de via lassus, defatigatus,
debilis, confectus.
=Fatigué de= (_être_), Tædet.
FAUBOURG, Suburbium.
FAUBOURGS (les), Suburbanitas.
FAUSSETÉ, Falsitas, perfiditas.
=Faux=, Falsus, perfidus, mendax.
=Faussement=, Falso, fallaciter, perfide.
FAUTE, Culpa, causa, meritum, crimen, reprehensio.
— (Péché), Peccatum, delictum, crimen, culpa, nota, maleficium,
erratum, labor.
_Commettre une faute_, Pecco, delinquo.
_Il n’est pas en faute_, Nihil in eo culpæ hæret.
_Avouer une faute_, Culpam agnosco.
_Rejeter la faute sur d’autres_, Culpam transfero in alium.
=Fauteur=, Fautor, studiosus, patronus, adscriptor.
FAUVE, Fulvus.
FAUX, Falx.
_Fabricant de faux_, Falcarius.
FAVEUR, Gratificatio, gratia, beneficium.
_Être en faveur_, Gratia valeo.
_Regarder comme une faveur_, In summi beneficii loco pono.
_En faveur de_, Pro alicujus gratia.
=Faveur populaire=, Jactatio, favor, amor popularis.
_Rechercher la faveur populaire_, Aucupor gratiam populi.
_Faveur (perdre la) populaire_, Studium populi amitto.
=Favoriser=, Secundo, faveo, studeo, amo, complector, tueor, juvo,
adjuvo.
=Favorable=, Secundus, propitius, prosper, prosperus.
=Favorable= (être), Faveo alicui.
FÉCONDITÉ, Fecunditas, ubertas, fertilitas.
=Féconder=, Fecundo, fructiferum facio, fecunditatem do.
=Fécond=, Uber, fertilis, fecundus.
FEINTE, Assimulatio, simulatio.
=Feindre=, Assimulo, simulo, fingo.
=Feint=, Fallax, fictus, simulatus, fucatus.
=Feinte= (avec), Ficte, simulate.
FÉLICITATION, Gratulatio, congratulatio.
=Féliciter=, Gratulor, congratulor, gratulatione utor.
_Qui félicite_, Gratulator.
FÉLICITÉ, Felicitas, beatitudo, prosperitas, res secundæ.
FEMME, Femina, mulier.
=De femme=, Femineus, muliebris, effeminatus.
_A la façon des femmes_. Muliebriter, effeminate.
FENÊTRE, Fenestra.
FENTE, Hiatus.
=Fendre=, Findo, diffindo, aperio, divido.
=Fendre= (se), Hio, disjunctus sum, apertus sum.
=Fendu=, Hiulcus, hians.
FER, Ferrum.
=De fer=, Ferreus.
_Garni de fer_, Ferratus.
_Mine de fer_, Ferraria.
FERME, Villa.
=Fermier=, Villicus, custos villæ, conductor, redemptor.
FERMETÉ, Constantia, firmitas, gravitas, firmitas animi.
=Ferme=, Constans, firmus, stabilis, gravis, constantia præditus,
pervicax.
_Ferme_ (_être_), Sto, consisto, permaneo, perduro, firmiter sto,
persto, persisto, persevero.
=Fermement=, Firmiter, firme.
FERMER, Obstruo, obsero, obsepio, occludo, claudo, intercludo.
=Fermé=, Interseptus, interclusus, obstructus, vallatus, munitus.
FÉROCITÉ, Ferocitas.
=Féroce=, Ferox.
FERTILITÉ, Fecunditas, ubertas, fertilitas, abundantia.
=Fertile=, Fertilis, frugifer, fructuosus, opimus, ferax, uber.
FESTIN, Convivium omnibus rebus instructum et paratum, ornatum
magnifice et splendide.
_Préparer un festin_, Convivium paro, orno, instruo; epulum do.
_Assister à un festin_, Convivium ineo, celebro.
FÊTE, Festum, festus dies.
_Instituer une fête_, Diem festum instituo.
_Célébrer une fête_, Ferias ago.
_Observer les jours de fêtes_, Dies festos celebro.
_Ne pas sanctifier les fêtes_, Festæ diei sanctitatem violare.
=De fête=, Festus, sacer, religiosus, dies festus, feriæ.
FÊTE-DIEU, Corporis Christi festum.
FÉTIDE, Fœtidus.
FEU, Ignis, flamma, incendium.
_Allumer le feu_, Ignem elicio.
_Mettre le feu_, Ignes infero, succendo, inflammo, incendo.
_Il est plein de feu_, Est animo ferventior.
FEUILLE, Folium, frondes.
_Se couvrir de feuilles_, Frondesco, frondes emitto.
_Les feuilles tombent_, Folia defluunt.
=Feuillage=, Frondes, arborum folia.
_Abondant en feuillage_, Frondosus, frondibus abundans.
=Feuille de= _papier_, Pagella.
=Feuille= _écrite_, Pagina.
=Feuillet=, Tabella, pagella.
=Feuilleter=, Volvo, evolvo.
FÈVE, Faba.
FÉVRIER, Februarius.
FIBRE, Fibra.
FICHER DANS, Infigo.
FICTION, Commentum, res ficta, inventio.
FIDÉLITÉ, Fidelitas, fides.
=Fidèle=, Fidelis, fidus, fide præditus.
=Fidèlement=, Fideliter.
FIEL, Fel.
FIER (se), Fido, credo, confido.
_Se fier à la fortune_, Spem in fortuna repono.
FIERTÉ, Ferocia, ferocitas, superbia.
=Fier=, Gloriosus, superbus, violentus.
=Fièrement=, Proterve, superbe, fiduciter, ferociter.
FIÈVRE, Febris.
_Fièvre tierce_, Febres tertianæ.
_Petite fièvre_, Febricula, commotiuncula.
_Avoir la fièvre_, Febricito, febri laboro.
_La fièvre diminue_, Febris se inclinat.
_La fièvre l’a quitté_, A febre relictus est.
FIGUE, Ficus.
=Figuier=, Ficus, arbor fici.
FIGURE, Descriptio.
FIL, Filum, linum.
_Fil à plomb_, Perpendiculum.
=Filer=, Neo, fila duco.
FILET, Plaga, rete, laquei.
FILS, Filius, natus, gnatus.
_Adopter un fils_, Filium adopto.
_Aimer comme un fils_, Filii caritate aliquem diligo.
FIN, Finis, exitus, ultimum, extremum.
_La chose tire à sa fin_, Parum abest a fine.
_Mener à bonne fin_, Transigo, perficio, absolvo.
_Revenir de la fin au commencement_, Redeo ad fontem.
_La fin ne répond pas au commencement_, Extrema primis non
respondent.
_Vers la fin de_, Sub alicujus finem.
_A la fin_, Extremo.
_Sans fin_, Interminatus, immensus, infinitus, æternus.
_Du commencement à la fin_, A capite ad calcem.
=Finir=, Finio, perficio, conficio, absolvo, claudo, concludo,
termino, fastigium impono, ad exitum perduco.
=Fini= (_c’est_), Actum est, desperatum est.
=Finalement=, Postremo, ad ultimum.
FINI (subst.), Perpolitio.
FINESSE, Subtilitas, tenuitas, gracilitas.
_Parler avec finesse_, Scite dico aliquid.
=Fin= (_rusé_), Callidus, prudens, argutus, festivus, urbanus, qui
argutias habet, homo nasutus.
=Finement=, Subtiliter, acute, tenuiter.
FISC, Fiscus.
FISSURE, Fissum, fissio.
FIXER, Destino, designo, decerno, constituo, attribuo, despondeo.
=Fixer= (se), Sido.
=Fixé=, Fixus, decretus, statutus, firmus, satus.
FLAMBEAU, Lampas, lucerna, lychnum, lumen.
FLAMME, Flamma.
=De flamme=, Flammeus.
FLAIRER, Odoror, olfacio.
FLANC, Latus, ilia.
=De flanc=, In latus.
FLATTERIE, Adulatio, assentatio, blanditiæ.
=Flatter=, Adulor, blandior, assentor, auribus do.
=Flatteur=, Adulator.
=Flatteur= (en), Assentatorie.
FLÉAU, Pestis, pernicies, labes, lues.
— (Destructeur), Perditor.
_Éloigner un fléau_, Pestem averto.
FLÈCHE, Sagitta, jaculum.
FLÉCHIR, Inflecto, placo, mitigo, lenio.
=Flexible=, Flexibilis, tener, mobilis.
FLÉTRIR, Defloro, rei decus diminuo.
— (Marquer), Noto.
=Flétrissant=, Ignominiosus.
=Flétri=, Deformatus, forma atque ornamentis spoliatus, turpificatus.
FLEUR, Flos.
_Cueillir des fleurs_, Flores carpere.
_Les arbres sont en fleurs_, Arbores florent.
=Fleurir=, Effloresco, floreo, splendesco, eluceo, eniteo, vigeo.
=Fleuri=, Floridus.
FLEUVE, Flumen, fluvius, amnis, profluens.
_Le fleuve est profond_, Flumen est profundum.
_Le fleuve prend sa source dans la montagne_, Flumen in monte
oritur.
=Fluviatile=, Fluviatilis.
FLOT, Unda, fluctus.
=Flottant= (être), Hæreo, dubito, pendeo.
FLOTTE, Classis, navium multitudo.
_Équiper une flotte_, Classem ædifico, orno, apparo, instruo.
_Détruire une flotte_, Classem frango, deprimo.
_Couler bas une flotte_, Classem demergo.
FLUET, Tenuis.
FLUIDITÉ, Liquor.
=Fluide=, Liquidus.
FLÛTE, Tibia, fistula.
_Joueur de flûte_, Tibicen, fistulator.
FLUX ET REFLUX, Æstus marini.
FOI, Fides, constantia.
_Mauvaise foi_, Fraudatio, perfidia, fraus.
_Manquer à la foi jurée_, Fidem violo.
_Qui manque à la foi jurée_, Perfidiosus, perfidus, insidiosus,
fallax, improbus.
=Sans foi=, Perfidiose.
FOIE, Jecur, hepar.
FOIN, Fœnum.
=De foin=, Fœneus.
UNE FOIS, Semel.
_Une autre fois_, Alias, alio tempore, aliquando.
_Combien de fois_, Quoties.
_Toutes les fois que_, Quotiescumque.
FOLIE, Amentia, insania, furor, dementia, stultitia, deliramentum.
=Fou=, Amens, insanus, mente motus, perturbatus, stultus, demens,
fanaticus.
=Être fou=, Insanio, desipio, furo, mentem amitto, deliro.
_Vous le rendrez fou_, A sanitate mentis hunc deturbabis.
=Follement=, Dementer.
FONCIÈREMENT, Introrsum.
FONCTION, Munus. Cf. Charge.
A FOND, Interius, penitus, omnino, perfecte, funditus.
_Au fond_, Revera.
_De fond en comble_, Funditus.
FONDATION, Substructio.
_Faire des fondations_, Substruo.
FONDEMENT, Initium, principium, fundamentum, sedes.
=Fonder=, Fundo, fundamentum jacio.
FONDS _de terre_, Fundus, possessio.
FONDRE _sur les bataillons ennemis_, Impressione aciem hostilem
fundere, evertere.
FORCE, Potestas, potentia, vis, nervi, vires, robur, firmitas.
=Forces=, Vires, robur, lacerti.
_Employer toutes ses forces_, Nervos omnes adhibeo.
_De toutes ses forces_, Omnibus opibus ac viribus, summa ope.
_De vive force_, Per vim.
=Fort=, Fortis, magnanimus, strenuus, constans, potens, robustus,
valens, animosus, vehemens.
=Être fort=, Valeo, vires habeo, potens sum.
=Fortifier= (se), Invalesco, corroboror, confirmor, firmior fio.
=Fortement=, Firme, firmiter, valide, enixe, magnopere, vehementer,
insigniter, apprime, admodum.
=Forcé=, Necessarius, fatalis, opus, necesse.
=Forcé=, Coactus, expressus.
=Forcer=, Cogo, impello, compello.
=Forer=, Terebro.
FORET, Terebra.
FORÊT, Silva, nemus, saltus.
_Couvert de forêts_, Silvestris, saltuosus.
FORFAIT, Scelus, facinus, flagitium.
FORGER, Cudo, ferio, percutio.
_Forger des mots_, Fabricor verba.
FORMATION, Informatio, notio.
=Forme=, Forma, figura, species, imago.
_Qui a plusieurs formes_, Multiformis, diversus.
=Former= (élever), Formo, figuro, fingo, effingo, erudio, doceo,
instituo, imbuo, instruo.
=Formellement=, Definite, aperte, finite.
FORT, Impense, valde, vehementer.
FORT, Castrum, locus muris munitus, castellum majus.
=Fortification=, Munimen, munimentum, communitio.
=Fortifier=, Munio, sepio, roboro, corroboro.
=Qui fortifie=, Munitor.
=Fortifié=, Munitus, armatus, vallatus.
_Fortifié par la nature_, Locus ipse positu defensus.
_Fortifié par l’art_, Munitus opere locus.
=Non fortifié=, Immunitus, apertus, non septus.
FORTUIT, Fortuitus.
=Fortuitement=, Fortuito, fortuitu casu.
FORTUNE, Fortuna, sors, fors, casus.
=Bonne fortune=, Fortuna prospera.
=Mauvaise fortune=, Fortuna adversa.
=Céder à la fortune=, Fortunæ cedo.
— (Biens), Pecunia, opes, divitiæ, fortunæ, copiæ, bona.
_Dissiper sa fortune_, Fortunam dissipo, pecuniam devoro, comedo,
exhaurio.
_Perdre sa fortune_, Amitto.
_Rechercher la fortune_, Fortunæ consilia mea applico.
_Artisan de sa fortune_, Fortunæ suæ faber.
=Fortuné=, Faustus, fortunatus.
FOSSE, Fossa.
=Fossoyeur=, Fossor.
FOSSÉ, Fossa.
_Entourer la ville d’un fossé_, Oppidum fossa munire.
FOUDRE, Fulmen, fulgur.
_Coup de foudre_, Fulminum jactus.
_Lancer la foudre_, Fulguro, corusco.
_La foudre est tombée_, Fulmina ceciderunt.
_Périr foudroyé_, Fulmine pereo.
FOUET, Verber, virga, flagellum, lorum, flagrum.
=Fouetter=, Verbero, cædo, pulso.
FOUGÈRE (_garni de_), Filicatus.
FOUGUE, Violentia, vis, impetus, fervor.
FOUILLER, Perscrutor, exquiro, inquiro, exploro.
FOULE, Multitudo, vulgus, turba, cœtus, caterva.
_La foule se pressait chez lui_, Concursus fiebant magni ad illum.
=De la foule=, Gregarius.
FOULER AUX PIEDS, Calco, conculco, protero.
FOURBERIE, Fallacia, fraus, præstigiæ, dolus, simulatio, machinæ.
=Fourbe=, Fraudulentus, fallax, dolosus, mendax, malitiosus.
_Avec fourberie_, Fallaciter, dolose, malitiose, ficte, insidiose,
simulate.
FOURCHE, Furca.
FOURMI, Formica.
FOURNEAU, Caminus, fornax.
FOURNIR, Præbeo, impertio, do, præsto, exhibeo, commodo, gratificor.
=Fournisseur=, Præbitor.
FOURRAGER, Frumentor, frumentum colligo.
=Fourrageur=, Pabulator.
FOURREAU, Vagina.
FOURVOYER (se), Deerro, aberro.
FOYER, Lares, penates, focus, ædes.
_Rentrer dans ses foyers_, In tecta discedo.
FRACAS, Sonitus, sonus, fragor.
=Fracasser=, Dirumpo, dirimo, rumpo.
FRAGILITÉ, Fragilitas.
=Fragile=, Fragilis.
FRAGMENT, Particula, fragmentum, appendicula.
FRAIS, Gelidus.
FRAIS, Sumptus, impensa, impendium.
_Faire des frais_, Sumptus affero alicui.
_Il fut enterré aux frais du trésor public_, De publico est elatus.
_Estimer les frais d’un procès_, Litis æstimationem facio.
FRANC, Incallidus, simplex, incautus.
=Franchement=, Candide, sincere, pure, benigne, ingenue.
FRANCHIR, Trajicio, transeo, traduco, supero, superscando.
=Franchissable=, Superabilis.
FRANGE, Fimbriæ.
FRAPPER, Ico, ferio, ictum do, verbero, frango, contero, percutio,
cædo.
=Frapper= _contre_, Impingo, jacio, impello, obtundo.
=Frapper= (se) _de ses propres armes_, Meo gladio me jugulo.
FRAUDE, Fraus, dolus, malitia, fallacia, captio.
=Frauder=, Fraudo, fraudem facio, fallo, ludifico.
=Fraudeur=, Captator.
FRAYEUR, Timor, metus, formido, pavor.
_Frayeur mortelle_, Maximus terror.
FREIN, Frenum.
_Mettre le frein_, Infreno.
Qui n’a plus de frein, Effrenus.
FRÉMISSEMENT, Fremitus, strepitus.
=Frémir=, Fremo, perstrepo.
=Frémissant= _d’indignation_, Fremebundus.
FRÉQUENCE, Crebritas, frequentia.
=Fréquenter=, Frequento, sæpe adeo.
=Fréquent=, Creber, frequens, densus.
_Devenir très fréquent_, Percrebresco.
=Fréquemment=, Crebro, frequenter.
FRATERNITÉ, Germanitas, communio sanguinis.
=Fraternel=, Germanus.
=Fraternellement=, Germane, fraterne.
=Fratricide=, Fratricida.
FRÈRE, Frater, germanus.
=Fréquenter=, Frequento, celebro.
FRIANDISES, Bellaria.
FRIMAS, Pruina.
FRIPON, Fraudator, inficiator.
FRISER (se) _les chevaux_, Capillum calamistris inruo.
=Frisé=, Calamistratus.
_Fer à friser_, Calamister.
FRISSON, Horror.
=Frissonner=, Exhorresco, horrore perfundor.
FRIVOLE, Frivolus, nugatorius.
_D’une façon frivole_, Nugatorie, inaniter, inepte.
FROID, Frigus, vis frigorum.
=Froid pénétrant=, Penetrabile frigus.
=Froid= (avoir), Frigeo, algeo, conglacio.
=Froid= (adj.), Frigidus, gelidus, algidus.
_Pays froid_, Regio in qua frigus impendet intolerabile.
=Froidement=, Gelide.
FROMAGE, Caseus.
FROMENT, Triticus.
FRONDE, Funda.
=Frondeur=, Funditor.
FRONT, Frons.
=Front sévère=, Nubecula.
_Rider le front_, Frontem contraho.
_Se frapper le front_, Frontem ferio.
_Dérider le front_, Frontem explico.
FRONTIÈRE, Limes, finis, terminus.
FROTTER, Defrico, frico.
FRUGALITÉ, Frugalitas.
=Frugal=, Frugalis, frugi.
_D’une façon frugale_, Frugaliter, moderate.
FRUIT, Fructus, fruges, pomum.
_Qui rapporte des fruits_, Fructuosus, frugifer.
_Qui porte des fruits_, Frugifer.
FRUSTRER, Interverto, frustror.
FUITE, Fuga, effugium, vitatio.
_Mettre en fuite_, In fugam do.
_Prendre la fuite_, Terga verto, in fugam me conjicio.
=Fuir=, Fugio, fugito, perfugio, transfugio, refugio, recuso, vito,
devito.
=Fuyard=, Fugax, ignavus, timidus.
_Arrêter les fuyards_, Recessum fugientibus non do.
_Poursuivre les fuyards_, In tergis fugientium hæreo.
=Fugitif=, Fugitivus, profugus.
FUMÉE, Fumus.
=Fumer=, Fumo, fumum emitto.
FUMIER, Stercus, sterquilinium.
_Fumer la ferre_, Stercoro, fimum agris adhibeo, stercus agris ingero.
FUNÉRAILLES, Exsequiæ, funus.
_Faire les funérailles_, Funus facio, exsequias facio, funero,
sepelio.
_Priver des funérailles_, Exsequiis privo.
_Être privé des funérailles_, Exsequiarum honore careo.
=Funèbre=, Funebris, lugubris, funestus, luctuosus, nefastus, infelix.
FUNESTE, Exitiabilis, exitialis, exitiosus, perniciosus, calamitosus,
mortifer, noxius.
FUREUR, Rabies, furor, insania.
_Apaiser la fureur populaire_, Tumultus comprimo.
_Furieux_, Furens, furibundus, furialis, rabidus, violentus,
rabiosus, non sui compos.
_Furieusement_, Furenter, furiose, rabide.
_Furie_, Furia.
_Furibond_, Furibundus.
FURTIVEMENT, Furtim, clam, obscure.
_Se glisser furtivement_, Obrepo, irrepo.
FUSION, Fusio.
=Fondre= (se), Liquefio, liquesco, fluo.
FUTILITÉ, Inanitas, vanitas, inane, futilitas.
_Poursuivre des futilités_, Inania sector.
=Futile=, Vanus, inanis, futilis, levis, nugatorius, ineptus.
FUTUR, Futurus, eventurus.
G
GAGE, Pignus, hypotheca.
_Donner en gage_, Pro pignore trado, do pignori.
_Recevoir en gage_, Pignus accipio.
GAIETÉ, Festivitas, hilaritas, jucunditas, lepor.
=Gai=, Festivus, lepidus, facetus, suavis, amœnus, hilaris, hilarus.
=Gaiement=, Festive, belle, apte, hilare, hilariter.
GAIN, Quæstus, lucrum, emolumentum, merces, fructus, feneratio.
_Obtenir gain de cause_, Jus meum adipiscor.
=Gagner=, Lucrifacio, lucror.
_Gagner plus d’argent_, Plurimum lucror.
_Attirer qqn par l’appât du gain_, Illicio, allecto.
_Gagner par des services_, Demeror.
GALERIE, Ambulacrum.
GARANTIE (de signature), Chirographi cautio.
=Garant=, Adstipulator, confirmator, defensor, intercessor.
GARDE, Tutela, patrocinium.
=Garder=, Custodio, asservo, tueor; custodia asservo, servo.
=Gardien=, Custos, conservator, vindex, defensor.
=Gardien= (du temple), Ædituus, sacræ ædis custos.
=Garde= (d’une épée), Capulus, manubrium gladii.
=Garde= (prendre), Caveo, declino, vito.
=Garder= (se) de, Caveo.
=Garde= (faction), Excubiæ.
_Monter la garde_, Excubo, excubias ago.
_Qui est de garde_, Vigil.
GARNISON, Præsidium.
GASPILLER, Dissipo, dispergo, diffundo, consumo.
GÂTEAU, Offa.
GÂTER, Corrumpo, vitio.
_Gâter une affaire_, Rem deteriorem efficio.
=Gâté=, Putridus, rancidus.
GAUCHE, Lævus, sinister.
_A gauche_, Sinistra.
_Tourné vers la gauche_, Sinistrorsus.
GAULOIS, Gallus.
GAZON, Gramen, herba.
=De gazon=, Gramineus.
GAZOUILLEMENT, Susurrus.
GÉANTS, Gigantes.
GELÉE (_blanche_), Pruina.
=Geler=, Congelo, conglacio, duresco in glaciem.
_Il gèle_, Aquæ gelu durantur.
=Gelé=, Rigidus.
GÉMISSEMENT, Plangor, ploratus, uluatus, gemitus, suspirium.
=Gémir=, Gemo, gemitum facio, ingemo, ingemisco, fleo, suspiro.
=Gémissant=, Queribundus.
GÉNÉALOGIE (faire une), Generis seriem describo.
=Arbre généalogique=, Genealogica arbor.
=Généalogiste=, Genealogus.
GENDRE, Gener, maritus filiæ.
GÊNE _financière_, Summa difficultas nummaria.
GÊNER (_dans vos affaires_), Negotia tua disturbo, interrumpo,
impedio.
GÉNÉRALAT, Imperium.
GÉNÉRAL, Imperator, dux, bello præfectus.
— (D’ordre religieux), Summus religiosæ familiæ præfectus.
=Généralissime=, Exercitus imperator summus.
GÉNÉRAL, Generalis, communis, universus, confusus.
_En général_, Universe.
=Généralement=, Vulgo, plerumque, generaliter, communiter, una
comprehensione.
GÉNÉROSITÉ, Magnanimitas, magnitudo animi.
=Généreux=, Generosus, magnanimis, magnificus, liberalis, largus,
munificus, beneficus, prolixus.
=Généreusement=, Munifice, liberaliter, large, prolixe.
GÉNIE, Ingenium, vis ingenii; genium, dæmon.
GENOU, Genu.
_Se jeter aux genoux_, Me ad pedes projicio, ad genua jaceo.
_Fléchir les genoux_, In genua procumbo.
_A genoux_, Genu flexo.
GÉOGRAPHIE, Geographia.
GÉOMÉTRIE, Geometria.
=Géométrique=, Geometricus.
=Géomètre=, Geometra.
GERBE, Manipulus.
GESTE, Gestus, motus corporis.
GESTION, Gestio, tractatio.
GIBET, Patibulum.
GLACE, Gelu, glacies.
=Glacé=, Gelidus, frigidus.
GLADIATEUR, Gladiator, lanista, bestiarius, mirmillo.
=De gladiateur=, Gladiatorius.
GLAIVE, Gladius, sica, pugio, ensis.
_Tirer le glaive du fourreau_, Gladium evagino, gladium nudo.
_Remettre le glaive dans le fourreau_, Gladium in vaginam recondo,
vaginæ reddo.
_Se percer de son glaive_, In gladium incumbo.
_Périr par le glaive_, Gladio conficior.
GLANAGE, Spicilegium.
GLAND, Glans.
_Qui porte des glands_, Glandifer.
GLÈBE, Gleba.
GLISSER (se), Correpo, irrepo.
GLISSER (se) _vers_, Allabor, accedo, accido, adhæreo.
GLISSER (se) _en rampant_, Subrepo.
=Glissant=, Lubricus, præceps, periculosus, in proclive labens.
=Globe=, Globus.
GLOIRE, Gloria, claritas, splendor, amplitudo, lux, honor.
_Se couvrir de gloire_, Gloriam acquiro.
_Augmenter sa gloire_, Gloriam amplifico.
_Détourner du désir de la_, A gloriæ studio refreno.
_Rechercher la gloire_, Laudem peto.
_S’attribuer la gloire_, Laudem vindico mihi.
_Mépriser la gloire_, Gloriam abjicio.
_N’avoir en vue que la gloire de DIEU_, Ad DEI gloriam omnia refero.
=Se glorifier=, Præ me fero, profiteor, glorior.
=Glorieux=, Gloriosus.
=Glorieusement=, Gloriose, magnifice, elate.
GLOUTONNERIE, Helluatio.
=Glouton=, Helluo, commessator, ventri deditus, vorax.
_Manger en glouton_, Helluor, commessor.
GLU, Viscum.
=Gluant=, Viscosus.
GOND, Cardo.
GONFLER (se), Turgeo, tumeo, inflatus sum.
GONFLÉ, Turgidus, inflatus, tumidus.
GORGE, Jugulum, jugulus, collum, guttur.
_Prendre à la gorge_, Jugulum alicujus peto.
_Pris à la gorge_, Obtortus.
GOSIER, Fauces.
GOUFFRE, Baratrum, locus præceps, vorago, gurges, charybdis.
GOUJAT, Cacula, calo.
GOURMANDISE, Helluatio, voracitas, ingluvies, gula, edacitas.
_Satisfaire sa gourmandise_, Gulæ indulgeo.
=Gourmand=, Vorax, helluo, lurco.
GOÛT, Gustus, gustatus.
=Goûter=, Degusto, delibo, agnosco.
GOÛT (inclination pour), Studium, cupiditas.
_Qui a du goût pour_, Studiosus, cupidus, amans, observans.
=Goûter= (jouir), Perfruor, fruor, utor, potior.
=Sans goût=, Ineleganter, inconcinne, impolite.
GOUTTE, Stilla, gutta.
_Eau de gouttière_, Stillicidium.
_Tomber goutte à goutte_, Stillo.
GOUTTE (maladie), Podagra.
=Goutteux=, Arthriticus.
GOUVERNAIL, Gubernaculum, clavis.
GOUVERNEMENT, Administratio, gubernatio, curatio, regimen.
_Avoir le gouvernement de la province_, Provinciam summo cum imperio
obtineo.
_Être chargé du gouvernement de la république_, Ad gubernacula
reipublicæ admoveor.
_Acceptez le gouvernement de l’État_, Complectere rempublicam tuis
curis.
=Gouverner=, Guberno, administro, rego, gero, moderor, clavem teneo,
ad gubernacula sedeo.
=Gouverneur=, Gubernator, rector.
_Gouverneur de province_, Provinciæ præsum.
GRABAT, Grabatus.
GRÂCE, Gratia, grates, beneficium, venia, facultas.
_Demander grâce_, Gratiam repeto.
=Gracier= (faire grâce), Condono, in gratiam recipio.
_Trouver grâce devant qqn_, Ineo gratiam ab aliquo.
_De grâce!_ Sodes! amato.
_A titre de grâce_, Præcario.
GRÂCE, Lepor, festivitas, jucunditas, venustas, hilaritas, humanitas,
urbanitas.
=Action de grâces=, Grates, gratiæ.
_Je vous rends grâces_, Gratias tibi ago.
_Rechercher les bonnes grâces_, Gratiam alicujus aucupo.
_Être dans les bonnes grâces_, Summa apud aliquem gratia valeo.
_Perdre les bonnes grâces_, Collectam gratiam effundo.
=Gracieux=, Venustus, festivus, lepidus.
_Peu gracieux_, Illepidus, infacetus, invenustus.
=Gracieusement=, Urbane, facete, eleganter, scite, ornate, polite.
_Avec grâce_, Naviter.
_Faire avec grâce_, Navo, præsto, exhibeo.
_Sans grâce_, Illepide, infacete.
GRADATION, Gradatio.
=Graduellement=, Gradatim, gradibus, per gradus, sensim.
GRAIN, Granum.
=Graine=, Semen.
GRAISSE, Adeps.
=Gras=, Opimus, corporatus, pinguis, amplus, adipalis.
=Grammairien=, Grammaticus.
GRANDEUR, Magnitudo, amplitudo, moles, granditas.
— (Éclat), Amplitudo, gloria, dignitas, splendor, auctoritas,
gravitas, præstantia.
=Grandeur= (d’âme), Excelsitas, celsitas, altitudo, magnanimitas.
=Grandir=, Cresco, adolesco.
=Grand=, Grandis, altus, immanis, magnus, ingens, excelsus.
_Aussi grand_, Tantus, mediocris, aliquantus.
=Grandi=, Adultus, grandior, progressa ætas, magis confirmata, major.
=Grandement=, Longe, multum, magnopere, oppido.
_Avec grandeur_, Magnifice.
=Grands=, Optimates.
_Grand-maître de l’artillerie_, Generalis armorum præfectus.
GRATIFICATION, Corollarium, appendix, accersio, donum.
=Gratifier= (de), Dono, largior, munere afficio, munus, donum affero.
GRATTER, Scabo.
GRATUIT, Gratuitus, sine præmio et mercede.
=Gratuitement=, Gratis, gratuito, sine mercede, sine præmio.
GRAVITÉ, Gravitas, auctoritas.
_Être plein de gravité_, Maximæ gravitatis sum.
=Grave=, Gravis.
GRAVEUR, Cælator.
=Graver=, Insculpo, imprimo, inscribo.
=Graver dans=, Ingenero.
GRAVIER, Gravea, arena.
GRAVIR, Scando, ascendo, conscendo.
GRÉ (_de son plein_), Sponte, vi sua, sua voluntate.
GREC, Græcus.
_Parler le grec_, Græce loquor.
_A la grecque_, Græce.
GREFFER (_action de_), Insitio, consitio.
=Greffé=, Insitivus, non nativus.
=GREFFIER=, Scriba, scriptor.
GRÊLE, Grando.
_Il grêle_, Grando cecidit.
=GRÊLE=, Tenuis.
GRENIER, Granarium, horreum.
GRENOUILLE, Rana.
GRIEF, Querela, querimonia, questus, conquestio.
GRIFFE, Ungula.
GRILLE, Clathri.
=Grillage=, Cancelli forenses.
GRILLER (de), Prurio.
GRIMPER (à), Scando.
GRINCEMENT, Stridor, strepitus.
=Grincer=, Strideo, ringor.
GRIS-VERT, Cæsius.
=Grisonner=, Canesco, senesco, inveterasco.
GROGNER, Gannio.
GRONDER, Increpo, redarguo, accuso.
GROSSIER, Impolitus, rudis, inelegans, inconcinnus, infacetus,
horridus, incultus, asper, dirus, ferus, barbarus, immanis,
immansuetus; rusticus, rusticanus, agrestis, inurbanus,
illepidus.
=Grossièrement=, Aspere, rustice, crasse, barbare.
GROUPER, Condenso, cogo.
GRUE, Grus.
GUÉ, Vadum.
=Guéable=, Vadosus.
GUÈPE, Vespa.
GUÉRISON, Sanatio, sanitas, salus.
=Guérir=, Curo, curationem adhibeo, valetudini restituo, sano.
_Le temps guérit tous les maux_, Tempus, omnem adversæ fortunæ
recordationem ex animo expellit.
=Guérissable=, Sanabilis.
GUERRE, Bellum, tempus belli, mars.
_Guerre civile_, Bellum intestinum.
_Guerre d’extermination_, Bellum internecionum.
_La guerre est imminente_, Bellum imminet.
_Faire les préparatifs de la guerre_, Bellum paro.
_Faire la guerre_, Bello, belligero, bellum gero.
_Traîner la guerre en longueur_, Bellum protraho.
_La guerre est sur le point de finir_, Bellum remittit.
_Terminer une guerre_, Bellum absolvo.
=Guerrier=, Bellator, pugnax.
GUET (faire le), Speculor, in specula sum.
GUÊTRE, Ocrea.
_Qui a des guêtres_, Ocreatus.
GUIDE, Rector, gubernator.
_Guider_, Præmonstro, prænuntio, monstro.
GUIRLANDE, Serta, corona, corolla.
GUISE (_faire à sa_), Meo utor consilio, me ipsum adhibeo in consilium.
GYMNASE, Gymnasium.
=Gymnasiarque=, Gymnasiarchus.
H
HABILETÉ, Habilitas, agilitas, prudentia, sapientia, consilium, ratio.
=Habile=, Solers, sagax, perspicax, peritus, gnarus, ingeniosus,
habilis, aptus.
=Habilement=, Callide, astute, caute, perite, provide, argute,
scienter, apte.
HABILLEMENT, Vestis, vestitus, vestimentum.
HABITATION, Habitatio.
=Habiter=, Habito, colo, incolo, domicilium habeo, sum.
=Habiter= (_près de_), Accolo, juxta colo, habito.
=Habitable=, Habitabilis.
=Habitant=, Habitator, incola.
HABITUDE, Habitus, consuetudo, assuetudo, mos, modus, institutum.
_Il garde ses habitudes_, Instituto suo utitur.
_Qui n’a pas l’habitude de_, Insolens, insolitus, imperitus.
_Perdre l’habitude de_, Desuefacio, consuetudinem tollo.
_Reprendre ses anciennes habitudes_, In eamdem vitæ consuetudinem
revolvor.
=Habituer à= (s’), Suesco, assuesco, consuesco.
=Habitué= (être), Soleo.
HACHE, Securis.
HAIE, Septum.
HAILLONS, Pannus.
_Vêtu de haillons_, Pannosus, pannis obsitus, male vestitus,
sordidatus.
HAINE, Odium.
_Être animi d’une grande haine_, Flagro odio.
_Concevoir de la haine_, Ad inimicitias voco.
_Exciter la haine contre qqn_, Odium in aliquem concito.
_Apaiser la haine_, Odia mitigo.
_Assouvir sa haine_, Expleo odium ac saturo.
=Haïr=, Odi, odio habeo.
=Qui hait=, Exosus, qui odio habet.
=Haï=, Invisus, odiosus.
=Par haine=, Invidiose, odiose.
HALETANT, Anhelus.
HAMEÇON, Hamus.
HAMPE, Hastile.
HARANGUE, Oratio ad populum, concio, sermo.
=Haranguer=, Concionor, concionem habeo.
HARASSÉ, Fatigatus, defessus, languens.
HARCELER, Lacesso, irrito, insector.
HARDIESSE, Confidentia, impudentia, temeritas, audacia.
=Hardiment=, Libenter, audacter, fidenter, proterve, confidenter,
animose.
HARMONIE, Harmonia, concentus.
— (Accord entre les gens), Harmonia, unanimitatis.
=Harmonieusement=, Numerose.
HASARD, Casus, fortuna, sors, alea.
_Le hasard est puissant_, Fortuna multum potest.
_Tenter le hasard_, Fortunam tento.
_A tout hasard_, In omnem eventum.
_Au gré du hasard_, Ut fors tulerit.
_Par hasard_, Fortuito, casu.
_Il arrive par hasard_, Casu evenit.
HÂTE, Properantia, properatio, festinatio.
_A la hâte_, Sine mora, cito.
=Hâter= (se), Accelero, maturo, propero, festino, premo, urgeo.
_Qui se hâte_, Festinus, properans.
_Avec hâte_, Festinanter, equis velisque, propere.
=Hâtif=, Præcox.
HAUTEUR, Altitudo, celsitas.
HAUT (_du toit_), Fastigium domus.
=Haut=, Altus, sublimis, excelsus, editus, excitatus humo.
_Reprendre la chose de plus haut_, Exordium longius peto.
_Haut_ (_en_), Alte, sublime, sursum.
=Hautain=, Imperiosus, superbus, ferox.
HÉLAS! Heu, eheu, væ.
HENNISSEMENT, Hinnitus.
=Hennir=, Hinnio.
HÉRAUT, Præco, caduceator.
HERBE, Herba.
_Pousser de l’herbe_, Herbesco.
_De couleur d’herbe_, Herbeus.
HERCULE (par)! Hercle, hercule.
HÉRÉSIE, Heresis, secta, opinio a vera doctrina aberrans.
_L’hérésie se propage_, Serpit hæresis.
=Hérésiarque=, Hæreticus.
_Devenir hérétique_, Sinceræ religioni castra desero.
HÉRISSÉ, Hirsutus, asper, horridus.
HÉRITAGE, Hæreditas, patrimonium.
_Enlever un héritage_, Hereditatem alio averto.
_Conserver son héritage_, Rem a parente traditam servo.
_Faire participer à un héritage_, In partem hæreditatis aliquem voco.
=Hériter=, Hæreditatem teneo.
=Héritier=, Hæres.
_Il a institué son héritier_, Hæredem instituit.
_Héritier de plusieurs_, Multorum relictus est hæres.
=Héréditaire=, Hæreditarius, gentilitius.
HÉROÏQUE, Heroicus, herous.
=Héros=, Heros, princeps.
HÉSITATION, Hæsitatio, dubitatio, cunctatio, mora, tarditas.
=Hésiter=, Hæsito, dubito, titubo, timeo, cunctor, differo.
=Qui hésite=, Cunctabundus, segnis, resistens, cunctator.
=Hésitation= (avec), Cunctanter, lente.
HEUREUX, Faustus, fortunatus, felix, beatus.
_Puissiez-vous être toujours heureux!_ Utinam omnia tibi feliciter
succedant.
_Rendre heureux_, Fortuno, servo, augeo.
=Heureusement=, Fauste, fortunate, feliciter, beate.
HEURTER _contre_, Allido, impingo, incurro, affligo, concutio,
vehementer commoveo.
HIATUS (avec des), Hiulce, aspere, vaste, rustice (_loqui_).
HIBOU, Bubo, strix, noctua.
HIDEUX, Teter, flagitiosus, deformis.
HIER, Heri, hesterno die.
D’hier, Hesternus.
HIRONDELLE, Hirundo.
HISTOIRE, Historia, annales.
_Écrire l’histoire_, Res gestas ad memoriam præscribo.
_On lit dans l’histoire_, Annales perhibent.
=Historien=, Historicus.
HISTORIETTE, Fabella, fabula.
HISTRION, Histrio, actor scenicus, comœdus.
HIVER, Hiems, hibernum tempus, bruma.
_L’hiver passe_, Hiems senescit.
_Quartiers d’hiver_, Hiberna, hibernaculum.
_Passer l’hiver_, Hiemo, hiberno.
_D’hiver_, Hibernus, hiemalis.
HO! Hui.
HOCHETS, Crepundia.
HOLA! Heus! oh! eho!
HOMME, Homo, mortalis, vir.
_Homme de rien_, Ignotum ac vile caput.
_Homme petit, faible_, Homuncio, homunculus.
=Homicide=, Homicida, sicarius.
— Homicidium, cædes.
=Honnêteté=, Bonitas, ingenuitas, honestas, probitas, honestum,
decens, decorum.
=Honnête=, Ingenuus, honestus, probus, bonus.
=Honnêtement=, Caste, integre, pure.
HONNEUR, Dignitas, honor, splendor, auctoritas, laus, gloria, decus,
amplitudo.
_Conserver son honneur_, Tueor dignitatem.
_Porter atteinte à l’honneur_, Dignitatem lædo, minuo.
_Soutenir l’honneur_, Dignitatem sustineo.
_Élever aux honneurs_, Promoveo ad honores.
_Parvenir aux honneurs_, Honores consequor.
_Combler d’honneurs_, Honores decerno.
_Rechercher les honneurs_, Honores affecto.
_Obtenir de grands honneurs_, In magno apud omnes honore sum.
=Honorer=, Honoro, honorem habeo, honesto, decoro, colo, observo,
veneror, amo, diligo, honorem alicui habeo.
=Honoré=, Honoratus, decorus, honestus.
=Honoré= (être), Laudibus floreo.
=Honoraire=, Honorarius.
=Honorifique=, Honorificus.
=Honorable=, Honorabilis, gloriosus.
_Regarder comme honorable de_, In gloria id pono.
=Honorablement=, Honorate, honorifice, honeste, decore, laudate,
recte, laudabiliter, graviter.
HONTE, Dedecus, ignominia, infamia, macula, opprobrium, flagitium,
nequitia, turpitudo, fœditas.
_Il regarde comme une honte pour lui_, Probro, vitio, dedecori sibi
vertit, dat.
=Avoir honte=, Pudet, pudore afficior, erubesco.
_Être couvert de honte_, Rubore suffundor.
=Honteux=, Turpis, inhonestus, fœdus, inquinatus, flagitiosus, nequam.
_Faire qqche de honteux_, Turpiter ago.
_D’une façon honteuse_, Turpiter, turpe, nequiter, nefarie, tetre.
HORIZON, Horizon, finiens.
HORLOGE, Horologium.
HORREUR (avoir en), Abhorreo, aversor, abominor, aspernor, formido,
timeo, horreo, metuo, cohorreo.
_Frémir d’horreur_, Perhorresco.
_Être saisi d’horreur_, Horreo.
=Horrible=, Horrendus, horrificus, horribilis, formidolosus,
metuendus, infandus, exsecrandus.
HORS, E, ex, extra, extrinsecus, foris.
_Être hors de soi_, Furo, insanio, bacchor, furore inflammor.
HORTICULTURE, Topiaria.
HOSPITALITÉ, Hospitium, familiaritas, amicitia.
_Donner l’hospitalité_, Hospitem admitto.
_Refuser l’hospitalité_, Alicui hospitium renuntio.
HÔPITAL, Xenodochium, diversorium publicum peregrinorum.
=Hospitalier=, Hospitalis, qui libenter recipit.
HÔTE, Hospes.
HOSTIE, Hostia, victima.
HÔTEL-DIEU, Nosocomium.
HOUSSE, Ephippia.
HOYAU, Ligo.
HUÉE, Sibilus.
=Huer=, Exsibilo, explodo.
HUILE, Oleum.
_Relatif à l’huile_, Olearius.
HUIT, Octo.
HUÎTRE, Ostrea.
HUMANITÉ, Humanitas, lenitas, facilitas, comitas, urbanitas,
benignitas, navitas morum.
=Humain=, Humanus.
=Humainement=, Humane, humaniter, benigne.
HUMEUR, Bilis, ira.
=Avec humeur=, Morose.
HUMECTER, Humecto, humidum facio, humore aspergo, madefacio.
HUMIDE, Humidus, humorem habens, udus, madidus.
_Rendre humide_, Madefacio.
=Humide= (être), Humesco, madeo; madidus, humidus fio.
HUMILITÉ, Modestia animi, submissio animi, sui despicientia.
=Humilier=, Deprimo, conculco.
=Humilier= (s’), Demitto me.
=Humble=, Humilis, demissus, jacens, abjectus.
=Humblement=, Humiliter, submisse, demisse.
HURLER, Ululo.
HUTTE, Casa agrestis.
HYDROPISIE, Aqua Intercus.
HYPERBOLE, Superlatio.
HYPOCRITE, Simulator, adulator.
I
IAMBE, Iambus.
=Iambique=, Iambicus.