in annos multos solis defectiones prædicuntur. 2. In dies, _de jour en
jour_. In singulos dies vitium crescit. In dies opinio magis invalescit.
3. In diem vivere barbari solent, _au jour le jour_. 4. In posterum, in
perpetuum, _pour l’avenir_, _dans la suite_, _plus tard_. Aliquem a se
in perpetuum alienare. 5. Distributioni servit, _par_, (_dans un sens
distributif_). Pretium in capita statuere; singulas in militem tunicas
imperare. 6. Ad pretium rei statuendum, _par_, _pour_, (_pour indiquer
le prix_). Quaternos denarios in singulas vini amphoras exegit. 7. In
modum, _comme_, _à la manière de_. Ornatus peregrinum in modum; servilem
in modum; miserandum in modum; mirandum, mirabilem in modum. 8. In hanc
sententiam, _de la façon_. In eamdem sententiam cum multa dixissent.
9. In speciem, _en apparence_. In speciem validus exercitus, re vera
infirmus et inops. 10. In manibus esse, _aux mains de qqn_. Victoria est
in manibus. 11. In manibus habere, _avoir dans ses mains_, _posséder_.
Omisi ea, quæ in manibus habebam. 12. In orbem, _en cercle_, _tour à
tour_. Senæ horæ in orbem operi attributæ, _pro_ per vices. 13. Contra,
_contre_. In aliquem peccare. 14. Secundum, _sous_. In hanc formulam
omnia judicia conclusa sunt. 15. Supra, _sur_. In humeros puerum extulit.
16. Ante, _sous_, _devant_. Cædes facta in oculis hominum. 17. Inter,
_parmi_. In magnis viris non est habendus. 18. Pro, _pour_, _en faveur
de_. Pecunia decreta in rem frumentariam. 19. Per, _dans_, _à travers_.
Sanguis a corde in totum corpus effunditur. 20. Erga, _pour_. Amor in
patriam, religio in DEUM. 21. In, ante diem XV Calendas _vel_ Calendarum
distuli, _j’ai rémis l’affaire au 15ᵉ jour avant les Calendes_.
INACCESSUS, a, um, _Inaccessible_. SYN. Ex omni parte clausus,
obstructus, præclusus; qui adiri non potest, qui aditus habet difficiles.
USUS: Aditus inaccessi. Cf. Angustus.
ĬNÆDĬFĬCO, as, avi, atum, ara, a. _Bâtir sur_, _construire dans_. USUS:
In domo tua est inædificatum sacellum.
ĬNÆQUĀBĬLIS, a, gen. com. _Inégal_. USUS: Inæquabilis varietas.
ĬNÆQUĀLIS, e, gen. com. _Inégal_. USUS: Annus inæqualis.
ĬNÆQUĀLĬTER, _Inégalement_. USUS: Inæqualiter eminentes rupes scandere.
ĬNÆQUO, as, are, a. _Égaliser_. SYN. Complano.
ĬNÆSTĬMĀBĬLIS, e, gen. com. _Inestimable_. )( Æstimabilis. Cf. Pretium.
ĬNAMBŬLĀTĬO, ōnis, f. _Action de se promener_, _promenade_. SYN.
Ambulatio.
ĬNAMBŬLO, as, are, n. _Se promener_. SYN. Deambulo. Cf. Ambulo.
ĬNĂNĬMĀTUS, a, um, _Inanimé_. SYN. Inanimis, expers vitæ.
ĬNĂNĬMUS, a, um, _Privé de la vie_. SYN. Inanimatus. USUS: Inanimum est
omne, quod pulsu agitatur exteriore.
ĬNĂNIS, e, gen. com. _Vain_, _de peu de valeur_. SYN. Vacuus,
supervacuus, levis, cassus, vanus, sine causa. )( Plenus. PHRAS.
Inania sectaris, _vous poursuivez des futilités_. Levioribus rebus
tuum studium dicas; amas, colis, sequeris ea, quæ non consistunt; quæ
nihil habent firmitatis, nihil gravitatis, nihil ponderis; quæ levia,
nullius ponderis, infirma, minime solida sunt. Cf. Levis, Vanus. USUS:
Inanissimarum cupiditatum nullus modus. Consilium prudentiæ inanissimum.
Inanis elocutio et puerilis.
ĬNĀNĬTAS, ātis, f. _Futilité_. SYN. Vanitas, inane. EPITH. Summa. USUS:
In summa inanitate versamur. Cf. Levitas.
ĬNĀNĬTER, _En vain_, _sans raison_. SYN. Falso, frustra, sine causa.
USUS: Inaniter sæpe animus exsultat.
ĬNAPPĂRĀTĬO, ōnis, _Défaut de préparation_, _négligence_. SYN. Nullus
apparatus.
ĬNAUDIBĬLĬS, e, gen. com. _Qu’on ne peut entendre_. SYN. Qui non
est audiendus, qui audiri non meretur. USUS: Fidem infirmare alicui
inaudibili.
ĬNAUDĬO, is, īvi, ītum, ire, a. _Entendre dire_, _apprendre_. Audio,
exaudio, de rebus fere occultis. USUS: Erupit tandem vox illa, de qua ego
aliquid inaudieram. Cf. Audio.
ĬNAUDĪTUS, a, um, _Inouï_. SYN. Inusitatus. ADV. Omnino, ante hoc tempus.
USUS: Nihil dicam inauditum, novum, insolens. Res in omni memoria
inaudita. Cf. Novus, Rarus.
ĬNAUGŬRO, as, avi, atum, are, n. _Consacrer_, _inaugurer_. SYN. Initior,
consecro, dedico. USUS: Templum inaugurare. Cf. Dedico.
ĬNAURIS, is, et rectius: ĬNAURES, ĭum, f. pl. _Pendants_, _boucles
d’oreilles_. SYN. Ornamentum aurium, quo mulieres utuntur.
ĬNAURO, as, avi, atum, are, a. _Dorer_. SYN. Auro tego, illino, obduco;
aurum rei induco. ADV. Extrinsecus. USUS: Palla inaurata inductus. Malo
consuli a Cæsare quam inaurari.
ĬNAUSPĬCĀTO, _Sans avoir pris les auspices_. SYN. Vitio, auspicio non
capto, malis ominibus.
ĬNCĂLESCO, is, călŭi, ere, n. _Devenir chaud_, _s’échauffer_. USUS: Vino
incalescere.
INCALLĬDĒ, _Sans adresse_. SYN. Incaute. USUS: Non incallide tergiversari.
INCALLĬDUS, a, um, _Simple_, _franc_, _ouvert_. SYN. Simplex, incautus,
antiquus, credulus. USUS: Servus non incallidus, sed frugi et integer.
Cf. Simplex, Apertus.
INCANDESCO, is, dŭi, descere, n. _S’échauffer_. USUS: Æstu, ira, furore
incandescere.
INCĀNESCO, is, ŭi, escere, n. _Devenir blanc_, _blanchir_. SYN. Canus fio.
INCANTO, as, avi, atum, are, n. _Enchanter_. SYN. Carmine magico
veneficium affero. Animum magicis illecebris pellicio, fascino; magicis
sacris utor; nefaria mysteria nuncupo.
INCASSUM, _En vain_. Incassum tela jactantur. Cf. Frustra.
INCAUTĒ, _Sans précaution_, _imprudemment_. SYN. Incallide, imprudenter,
temere. Cf. Temere.
INCAUTUS, a, um, _Imprudent_. SYN. Improvidus. Cf. Imprudens, Simplex.
INCĒDO, is, cessi, cessum, ere, n., _nonnunquam_ a. _Avancer_, _marcher_.
SYN. Ingredior, ambulo. ADV. Sensim. PHRAS. Modeste incedendum
est, _il faut marcher modestement_. Non utamur aut tarditatibus in
gressu mollioribus, ne pomparum ferculis similes videamur, nec in
festinationibus nimias suscipiamus celeritates. Pleno modestoque gradu
ingrediamur; alacriter, sed modeste se inferat, oportet, qui decorum
amat. USUS: Quam teter incedebat! incessi repente omnibus lætitiis.
INCENDĬUM, ĭi, n. _Incendie_. SYN. Ardor, flamma. EPITH. Acerrimum,
commune, domesticum; fortissimum, impium, malum, præsens, tantum,
universum. PHRAS. Ortum est ingens incendium, _il s’est élevé un grand
incendie_. Incendium deflagrationem toti urbi minatur; exuruntur tecta,
templa incendio fumant; latius usque funditur incendium; prope adest, ut
urbs tota incendio hauriatur, deleatur. Non fortuito, sed oblato incendio
tecta conflagrant; urbs tota conjectis ignibus inflammata ardet; concepto
igne urbs tota continenti incendio collucet. Urbs tota ignibus ac ruinis
miscetur. Cf. Ardeo, Comburo, Flamma. USUS: Incendium facere, excitare,
_allumer_. Incendio conflagrare, _brûler_. Incendium ruinis exstinguere,
_éteindre_. Ab incendio eripere, liberare, _sauver des flammes_.
INCENDO, is, si, sum, ere, a. _Incendier_. SYN. Inflammo, incendium
facio; ignem _vel_ faces infero, admoveo, subjicio; concremo, uro, exuro;
ignem injicio, conjicio. Cf. Accendo, Comburo. ADV. Vehementius. USUS:
1. Naves incendi jussit. 2. TRANSL. Hortor, incito, excito, _exhorter_,
_animer_. Aliorum in se odia; cupiditatem, desideria alicujus incendere.
Gloriæ studio incendi. Cf. Excito, Impello.
ĬNCENSĬO, ōnis, f. _Incendie_, _embrasement_. SYN. Incendium. USUS:
Incensione urbem, internecione cives, vastitate Italiam liberavi.
INCENSUS, a, um, _Enflammé_. USUS: Mulier incensa odio. Imperator
incensus ad rempublicam pene gerendam. Cf. Fervidus.
INCERTUS, a, um, _Incertain_. SYN. Obscurus, fallax, dubius, in dubia
opinione, in casu positus, non constans. PHRAS. 1. Incerta res est, _la
chose est incertaine_. Res est in incerto posita, in incerto relicta; in
casu res est; res etiamnum fluctuat; quid nox diesque ferat, incertum
est; ejus rei ratio explicata, explorata, expedita nondum est. 2. Quid de
me futurum sit, incertum est, _je ne sais ce qui m’arrivera_. Suspensas
habeo vivendi rationes; suspenso animo sum; metu, exspectatione suspensus
hæreo; fluctuat animus, pendet, jactatur; ancipiti cura distrahor. Cf.
Dubito, Dubius. 3. Quod vitæ genus amplectar, incertus sum, _j’ignore
encore quel genre de vie je dois suivre_. Nulli fortunæ adhæret animus
per omnia vitæ genera errans; jam dudum inquiro, si qua ad portum via
fluctuantem ferat; nondum stat sententia, quam in partem suspensæ vitæ
rationes inclinaturæ sint; consiliis distrahor magis, quam feror. USUS:
Incerti animi hominum, et exitus prœliorum. Ætas puerilis maxime lubrica
et incerta. Suspensus et incertus obscura spe pendeo; omnia in dubium
incertumque revoco. Cf. Dubius, Dubito, Inconstans.
INCESSO, is, cessi, ere, a. _Attaquer_, _assaillir_. SYN. Invado,
adorior. USUS: Jaculis hostes incessere. Incessit omnes admiratio, cura,
cupido, religio. Cf. Invado, Impetus.
INCESSŬS, ūs, m. _Démarche_. SYN. Ingressus, gressus. EPITH. Equestris,
gravis, acutus, rarus, nec ita longus. USUS: Fingere sibi vultum et
incessum. Muliebris ornatus et incessus.
INCESTĒ, _Criminellement_. SYN. Fœde, nefarie, turpiter.
INCESTUM, i, n. et INCESTŬS, ūs, m. _Inceste_. USUS: Facere incestum;
incesto aliquem liberare.
INCHŎO, as, avi, atum, are, a. _Commencer_. SYN. Incipio, exordior,
attingo, informo. )( Pertexo, finio, perficio. PHRAS. Inchoatum potius
quam perfectum opus est, _l’ouvrage loin d’être achevé est à peine
commencé_. Tantum abest, ut opus ad finem perduxeris, ut minimum ultra
principium processeris; ut in ipsis pene principiis consistat, hæreat.
Tantum abes a perfectione operis, ut principia vix appareant, vix opus
instituisti, vix operis initium fecisti; rem tu quidem habes institutam,
informatam, sed perfectam perpolitamque non habes. Operis ut quidem
fundamenta jecisti, fastigium adhuc nullum habemus. Cf. Incipio. USUS: Si
idem extrema persequitur, qui inchoavit, jam perfecta omnia videbimus.
Inchoare, et informare oratorem perfectum. Natura hominem inchoat,
sapientia perficit.
1. INCĬDO, is, cĭdi, ere, n. _Tomber dans ou sur_; _arriver par hasard_.
SYN. Accido, contingo, evenio, incurro. PHRAS. 1. Incidit in hostes,
_il est tombé au milieu des ennemis_. In hostem imprudens præcipitavit;
in manus hostium delatus est; in hostes incurrit; medios in hostes
delapsus est. 2. Incidit mihi ea cogitatio, _il m’est venu à l’esprit_.
Subiit animum ea cogitatio; occurit animo; incidit in mentem illud;
succurrit mihi; in mentem venit. USUS: 1. Si casus inciderit, nec mori
recusabo. Tales casus sæpe fortissimis viris incidunt. Incidit ætas mea
in illa tempora. Nihil mali incidit civitati. Quocumque mens et oculi
inciderint. 2. Incurro, _tomber malade_, _devenir fou_, _etc._ In morbum,
in febriculam, in insaniam, furorem, peccatum incidere. In manus hostium,
in scopulos vitæ incidere. 3. Venio, _tomber_, _venir_. In æs alienum, in
amorem, contentionem, in mentionem alicujus rei, in sermonem incidere, ac
velut improviso venire. Homini sane præter opinionem incidi. Cf. Accidit.
2. INCĪDO, is, cīdi, cīsum, ere, a. _Entailler_, _couper_. SYN. Cædo,
reseco, præcido, amputo, securim injicio. ADV. Æqualiter, consulto,
crudelissime, de improviso, de integro, divinitus, fœdissime, fortuito,
improviso, plane, retro. USUS: Alicui nervos, pennas incidere.
Deliberationem omnem ac spem incidere. Cf. Abrumpo.
INCĬPĬO, is, cēpi, ceptum, ere, a. et n. _Commencer_. SYN. Cœpi,
instituo, ingredior, initium facio, duco, sumo, do, affero, introduco;
principium do, capio, duco, habeo; primordium, exordium capio; exordior,
ordior, inchoo, informo; fundamenta jacio, rudimentum pono, tirocinium
pono. PHRAS. 1. Nunc demum spirare incipio, _je commence enfin à
respirer_. Nunc demum ingredior in spem; in spem inducor, nunc demum
spes aliqua mihi nascitur, affulget; nunc demum in spem venio. 2. Unde
dicere incipiam? _Comment commencerai-je?_ Unde mihi nascetur exordium
orationis? Unde ingrediar in orationem? Unde proficiscetur oratio? Unde
exordium ducam, capiam? Unde initium ducetur? 3. Respublica bellum
incipiet, _la république commencera la guerre_. Initium bello e Republica
dabitur; quod conceptum Respublica bellum parturit, propediem nascetur;
respublica bellum suscipiet; nascentis belli primordia a republica
capientur; bellum grande propediem exsurget a republica commovendum. 4.
Inceptum bellum brevi sopietur, _la guerre commencée s’apaisera bientôt_.
Vim nascentis, orientis, exsurgentis belli nostri facile consilio
discutient, et compriment. Quamquam qua noluimus janua, ingressi sumus in
bellum, facile tamen exitum reperiemus. Cf. Bellum. USUS: Bellum gerere
nostri duces incipiunt. Cf. Inchoo.
INCĪSĒ et INCĪSIM, _Par incises_. SYN. Cæsim. USUS: Incise membratimque
dicere.
INCĪSĬO, ōnis, f. _Incise_, _membre de phrase_. USUS: De membris et
incisis, _vel_ incisionibus.
INCĪSUM, i, n. _Incise_. SYN. Incisio.
INCĬTA, æ, et INCĬTÆ, ārum, f. pl. _Extrémité_. SYN. Paupertas,
indigentia. USUS: Ad incitas redactus, _réduit au désespoir_, _à la
dernière extrémité_. Cf. Paupertas.
INCĬTĀMENTUM, i, n. _Aiguillon_, _stimulant_. SYN. Invitamentum,
illecebra. EPITH. Summum. USUS: Hoc hominibus maximorum laborum et
periculorum incitamentum est. Cf. Excito, Animus.
INCĬTĀTĒ, _Précipitamment_. SYN. Incitatius ferri.
INCĬTĀTĬO, ōnis, f. _Mouvement rapide_, _véhémence_. EPITH. Acris,
vehemens, divina. USUS: Acri et vehementi incitatione inflammare animum.
Incitatio languentis, moderatio effrenati populi.
INCĬTĀTUS, a, um, _Poussé_, _lancé_, _mis en mouvement_, _rapide_. ADV.
Plane, vehementius. USUS: Totius mundi incitatissima conversio.
INCĬTO, as, avi, atum, are, a. _Mettre en mouvement_. Impello, exacuo,
excito, suscito, incendo, irrito, stimulos admoveo, cohortor. ADV.
Effrenate, temere. PHRAS. Ad præclarum facinus incitare, _pousser à
une action éclatante_. Ad audendum animos addere, augere; alacritatem
addere, afferre; animos dare, erigere, excitare, afferre; spei ac fiduciæ
implere; incitamento esse; desiderium rari decoris admovere. Cf. Excito,
Impello, Hortor, Animo. USUS: Incitare aliquem spe laudis ad aliquid
agendum. Mentem alicujus incitare. Incitata odia, ira; studium ad
investigandum incitatum. Incitat se vis aquæ. Naves se incitant.
INCLĀMO, as, avi, atum, are, a. et n. _Crier_. SYN. Voco, altiore voce
clamo. USUS: Expeditus, facito, ut sis, ut, cum inclamavero, advoles. Cf.
Voco.
INCLĒMENS, entis, omn. gen. _Dur_, _rigoureux_. SYN. Asper. Cf. Durus.
INCLĒMENTER, _Durement_. USUS: Inclementer in aliquem dicere.
INCLĒMENTĬA, æ, f. _Dureté_, _rigueur_. SYN. Duritas. Cf. Inhumanitas.
INCLĪNĀTĬO, ōnis, f. _Action de pencher_, _inclinaison_; _inclination_,
_penchant_, _propension_. SYN. Conversio, status, mutatio, conatus,
flexio, inflexio. EPITH. Divina, magna, repentina, tanta, maxima, parva.
USUS: Minimis momentis maximæ inclinationes temporum fiunt. Inclinatio
quædam ad meliorem spem visa est fieri. Inclinatione voluntatis
propendere in aliquem. Conversio status, inclinatio reipublicæ.
INCLĪNO, as, avi, atum, are, a. et n. _Faire pencher_, _se pencher_. SYN.
Vergo, propendeo. )( Sto, erectus sum. PHRAS. Inclinat ad lenitatem,
_il est porté à la douceur_. Ad lenitatem se dat; proclivior est ad
lenitatem; ad lenitatem sua sponte propendet; summa propensione in
leniora fertur; inclinatissimo est ad lenitatem animo. 2. Inclinat ex
natura ad avaritiam, _il est naturellement avare_. Natura propensus
est ad exsecrabile vitium avaritiæ; ad avaritiam natura propendet; ad
avaritiam natura illum sua ducit; natura hortante, naturali quodam
studio ad avaritiam fertur, rapitur; naturali quadam inductione animi
avaritiam sequitur; suopte ingenio, impetu quodam naturæ, naturali quadam
voluntatis inclinatione ad avaritiam incitatur. USUS: 1. Sententia
senatus inclinat ad pacem. In vitium, in fugam inclinare. 2. Deficio,
_manquer_, _faire défaut_, _être à son déclin_. Eloquentia, opes, forma
reipublicæ inclinat. Inclinat acies, animi militum. 3. Flecto, _pencher
pour ou vers_. Inclinat se ad Stoicos. Inclinare omnia ad suum commodum.
INCLĬTUS, a, um, _Illustre_. SYN. Clarus, nobilis, insignis. Cf. Clarus,
Nobilis.
INCLŪDO, is, si, sum, ere, a. _Enfermer_. SYN. Claudo, comprehendo. )(
Excludo. ADV. Apte, intus, argute, divinitus, diutius. PHRAS. Certis
finibus orationem includam, _je renfermerai mon discours dans des bornes
marquées_. Certis finibus circumscribam; cancellos, quibus me ipsum
circumscripsi, non egrediar. Certos mihi fines terminosque constituam,
extra quos egredi non possim, si maxime velim. Cf. Termino. USUS:
Imaginem alicujus in clypeo aureo includere. Orationem in epistolam
inclusi. Dolor mihi et admiratio vocem inclusit. Cf. Carcer, Claudo.
INCLŪSĬO, ōnis, f. _Emprisonnement_. USUS: Inclusione contentus non eras,
interficere volueras.
INCŒPTĬO, _rectius_: INCEPTĬO, ōnis, f. _Action de commencer_,
_entreprise_. SYN. Initium, principium.
INCOGNĬTUS, a, um. _Inconnu_. SYN. Ignotus. )( Notus. USUS: Condemnare
aliquem causa incognita. Cf. Ignotus.
INCŌGĬTANS, tis, omn. gen. _Irréfléchi_, _inconsidéré_. USUS:
Incogitantem, imprudentem oppressit.
INCŌGĬTANTĬA, æ, f. _Irréflexion_. SYN. Imprudentia. Cf. Imprudentia.
INCŎLA, æ, m. _Habitant_. SYN. Habitator. USUS: Socrates totius mundi
civis et incola.
INCŎLO, is, ŭi, cultum, ere, n. et a. _Habiter_. SYN. Habito, incola sum.
USUS: Qui earum civitatum fines incolunt. Cf. Habito, Domus.
INCŎLŬMIS, e, gen. com. _Sain et sauf_, _intact_. SYN. Salvus, integer.
ADV. Aliquamdiu. PHRAS. Incolumes tibi sunt adhuc res tuæ, _vos affaires
sont encore en bon état_. Salva sunt apud te omnia, nihildum perdidisti;
status idem est, qui antea rerum tuarum. Eodem loco sunt, quo antea,
fortunæ tuæ; nihil detractum est de fortunis tuis; nullam res aut
fortunæ tuæ jacturam fecere; nullum res tuæ damnum tulere, detrimentum
cepere, accepere, passæ sunt. Nihil adversi res tuæ subierunt; nihil
tibi eripuit, abstulit, ademit, detraxit, avertit fortuna; incolumitatem
obtinent res, rationes, fortunæ tuæ; nihil secus, nihil contra, quam
velles, rebus tuis factum est. Nulla rerum tuarum facta est imminutio;
sarta tectaque tua sunt omnia, et ab omni incommodo sincera integraque
sunt conservata. Cf. Salvus, Sanus. USUS: Domum suam incolumem a
calamitate servare non potuit. Cives integros et incolumes servavi.
INCŎLŬMĬTAS, ātis, f. _Conservation_, _salut_, _sûreté_. SYN. Salus.
EPITH. Explorata. PHRAS. Quamdiu reipublicæ sua constabat incolumitas,
_tant que la république se conserva dans un bon état_. Dum reipublicæ
salus erat integra; salvis rebus; rebus nondum perditis; ante reipublicæ
inclinationem; stante, vigente, incolumi republica; cum respublica
suum jus obtineret, cum suo jure uteretur, cum salvus esset reipublicæ
status; ante casum reipublicæ; antequam respublica concideret, occideret,
periret. Cf. Salus, Status bonus. USUS: Incolumitas est salutis tuta
atque integra conservatio. Alicujus salutem et incolumitatem deserere.
INCŎMĬTĀTUS, a, um, _Non accompagné_, _seul_. SYN. Sine comite, solus.
USUS: Ars indotata, incompta, incomitata. Cf. Solus.
INCOMMŎDĒ, _D’une façon peu convenable, fâcheuse_. SYN. Moleste. USUS:
Cum illo actum optime, mecum autem incommode.
INCOMMŎDĬTAS, ātis, _Désagrément_, _incommodité_, _dommage_. SYN.
Incommodum. USUS: In hac incommoditate illud inest commodi, _il y a cela
de bon dans ce malheur_. Cf. Incommodum.
INCOMMŎDO, as, avi, atum, are, n. _Causer du désagrément_, _nuire_,
_incommoder_. SYN. Officio, incommodum affero. PHRAS. Incommodare tibi
nolo, _je ne veux pas vous causer du désagrément_. Nolo incommodo tibi
esse; incommodo te afficere; incommodum tibi afferre, parere, præbere;
nolo tibi molestiam exhibere; nolo commodis tuis officere, commoda tua
oppugnare, labefactare; nolo tibi negotium facessere; nolo tibi gravis,
molestus esse; nolo tibi importune obstrepere; nolo tibi per me incommodi
quidquam accidat. Cf. Noceo, Molestia, Molestus. USUS: Qui alteri nihil
scientes incommodant, nihil ipsis jure incommodi accidere potest.
INCOMMŎDUM, i, n. _Désagrément_, _dommage_, _inconvénient_, _malheur_.
SYN. Damnum, detrimentum. )( Commodum. EPITH. Alienum, commune,
domesticum, insperatum, magnum, parvum, præcipuum. PHRAS. 1. Id ego
concedam, modo sine tuo incommodo fiat, _j’accorderai facilement cette
chose, pourvu que vous ne ressentiez aucun inconvénient_. Facile id
patiar, modo ne tibi incommodes; modo ne contra tuum commodum sit; modo
ne tuis commodis adversetur; modo ne commodis tuis officiat. Dabo id
perlibenter, quod sine incommodo tuo facere possis; quod commode, quod
sine molestia tua fiat. 2. Multa patior incommoda, _je suis accablé
d’ennuis_. Multa me incommoda circumveniunt; undique oppugnantur,
labefactantur commoda mea; incommoda non pauca capio, accipio; multis
incommodis et difficultatibus angor, premor; quotidie novis incommodis
afficior; quotidie nova mihi incommoda dantur, invehuntur, importantur;
alia ex aliis accedunt incommoda; nova quotidie incommoda mihi nascuntur.
Cf. Damnum, Molestia. USUS: 1. Incommodum invehere, ferre, dare; afficere
incommodis, _porter préjudice à qqn_. 2. Incommodum capere, accipere,
_éprouver un dommage, un échec_. 3. Incommodum propulsare, rejicere,
refutare, _repousser_. 4. Incommodum levare, diminuere, incommodis
mederi, _diminuer_. 5. Incommodum sarcire, _réparer_. 6. Incommodum
devitare, _éviter_. 7. Incommodi expers, ab incommodo integer, sincerus,
_qui ne souffre point de dommage_. Illud etiam in incommodis est, illud
quoque accessit incommodum, _il faut ajouter à tout cela cet autre
malheur_. Cf. Detrimentum.
INCOMMŎDUS, a, um, _Inopportun_, _contraire_, _fâcheux_. SYN. Adversus,
alienus, molestus, iniquus. USUS: Valetudine uti incommoda. Pater
alioquin facilis, sed filio incommodus. In rebus incommodis sublevare
aliquem. Cf. Alienus.
INCOMPERTUS, a, um, _Inconnu_, _obscur_. USUS: Res vetustate incomperta.
Quid rei fuerit, incompertum est. Cf. Ignotus.
INCOMPŎSĬTĒ, _Sans ordre_. USUS: In hostem negligenter et incomposite
occurrunt.
INCOMPŎSĬTUS, a, um, _Désordonné_, _sans ordre_. USUS: Agmen
incompositum, _troupe qui marche à la débandade_. Cf. Dissolutus.
INCOMPRĔHENSUS, a, um, _Non saisi_, _insaisissable_. SYN. Non perceptus;
incognitus. )( Comprehensus.
INCOMPTUS, a, um, _Négligé_, _grossier_. SYN. Inornatus, incultus. )(
Concinnus. USUS: Oratio incompta et horridula.
INCONCINNUS, a, um, _Négligé_, _sans grâce_, _maladroit_. SYN. Molestus,
inurbanus, præposterus, absurdus, ineptus. Cf. Ineptus.
INCONDĬTĒ, _Sans ordre_, _confusément_. SYN. Insulse. USUS: Nihil tam
incondite, tam præpostere, tam monstruose dici potest, quod non possimus
somniare.
INCONDĬTUS, a, um, _Confus_, _grossier_, _sans art_. SYN. Inconcinnus,
insulsus, non compositus. USUS: Inconditum jus, orator, oratio. Cf.
Odiosus.
INCONSĪDĔRANS, tis, omn. gen. _Inconsidéré_. SYN. Inconsideratus.
INCONSĪDĔRANTĬA, æ, f. _Inattention_, _défaut de réflexion_. SYN.
Inconsulta ratio, temeritas. Cf. Temere.
INCONSĪDĔRĀTĒ, _Inconsidérément_, _sans réflexion_. SYN. Inconsulte,
temere, leviter, negligenter dicere _aut_ facere aliquid.
INCONSĪDĔRĀTUS, a, um, _Inconsidéré_. SYN. Inconsiderans, inconsultus,
amentissimus, temerarius. )( Consideratus. USUS: Inconsideratissima et
dementissima temeritas. Cf. Incautus, Imprudens.
INCONSTANS, tis, omn. gen. _Inconstant_, _changeant_, _léger_. SYN.
Mobilis, levis, volaticus, qui a seipso desciscit, levissimus transfuga;
qui sibi non constat, neque in hac, neque illa parte fidem habet. )(
Constans. PHRAS. Inconstantes sunt hominum voluntates, _la volonté de
l’homme est inconstante_. Homines mobili sunt in omnem partem animo et
fluctuante; mobilia sunt hominum ingenia; pluma _aut_ folio facilius
moventur; vaga et mutabili ratione, summa levitate et inconstantia huc
illuc feruntur; parum constanter in cœpto permanent. Nihil tam flexibile,
lubricum, devium, quam hominum consilia. Cf. Levis, Mutabilis. USUS:
Ridicule mihi visus es inconstans.
INCONSTANTER, _D’une manière inconséquente_. SYN. Leviter. USUS:
Inconstanter, turbide jactari.
INCONSTANTĬA, æ, f. _Inconstance_. SYN. Levitas, mutabilitas, mobilitas,
varietas. )( Constantia. EPITH. Maxima, tanta. PHRAS. 1. Non puto meam
inconstantiam reprehendendam, _je ne crois pas qu’on me puisse accuser
de légèreté_. Non puto mihi famam inconstantiæ pertimescendam; non
vereor, ne quis inconstantiæ, levitati tribuat, adscribat, assignet,
si, etc.; ne quis in me inconstantis, levis, mobilis, instabilis, parum
firmi in officio animi vitium conferat; ne quis mihi notam inconstantiæ
inurat; inconstantiæ maculam aspergat nomini meo; ne inconstantiæ nomine
male audiam, suspectus sim; ne quis me accuset, quasi discesserim a
pristina consuetudine, a me ipso. 2. Tantam in te inconstantiam non
exspectassem, _je n’aurais pas cru que vous fussiez si capricieux_. Tam
mobili in me animo te esse non putabam; tanta levitate et inconstantia,
tanta mutabilitate mentis te esse non putabam. Tam fluxa fide; tam
mobili ingenio te esse quis putasset? USUS: Fortuna ab inconstantia et
temeritate sejungi non potest. Nemo doctus unquam mutationem consilii
inconstantiam dixit.
INCONSULTĒ, _Inconsidérément_, _imprudemment_. SYN. Inconsiderate,
impudenter ac imprudenter, temere dicere aliquid _aut_ facere.
INCONSULTUS, a, um, _Inconsidéré_, _irréfléchi_. SYN. Inconsideratus,
temerarius. Cf. Imprudens.
INCONTĀMĬNĀTUS, a, um, _Qui n’est pas souillé, pur_. USUS: Ne quid
sinceri, ne quid incontaminati sit. Cf. Integer, Purus.
INCONTENTUS, a, um, _Qui n’est pas tendu, lâche_. SYN. Remissus. )(
Contentus. USUS: Fides omnes æque incontentæ.
INCONTĬNENS, entis, omn. gen. _Intempérant_, _voluptueux_. SYN.
Libidinosus.
INCONTĬNENTER, _Sans retenue_, _avec excès_, _intempérance_. SYN.
Intemperanter, dissolute, libidinose.
INCONTĬNENTĬA, æ, f. _Excès_, _intempérance_, _dérèglement_. SYN.
Intemperantia. )( Continentia. Cf. Luxuria.
INCONVĔNĬENS, entis, omn. gen. _Inconvenant_, _mésséant_. )( Conveniens.
PHRAS. Nihil inconveniens egit, _il n’a rien fait d’inconvenant_. Nihil
odiosum, aut a moribus suis alienum; quod a moribus ejus abhorreret; quod
non reliquæ ætati ejus responderet; quod absonum, quod indecorum suo
generi admisit. Cf. Absurdus. USUS: Hæc nostra facta sunt nec subita, nec
inconvenientia.
INCŎQUO, is, coxi, coctum, ere, a. _Faire cuire_, _faire bouillir dans_.
USUS: Radices vino incoquere.
INCORPŎRĔUS, a, um, _Incorporel_, _immatériel_. SYN. Quod corpore caret.
USUS: Rerum incorporearum æstimatio.
INCORRUPTĒ, _Avec intégrité_. SYN. Caste.
INCORRUPTUS, a, um, _Non corrumpu_, _bien conservé_, _pur_, _chaste_.
SYN. Integer, purus, inviolatus, sanus, sincerus, castus, naturalis, non
fucatus, religiosus. )( Vitiosus, corruptus, fucatus. USUS: Sanitas,
latinitas, vestis incorrupta. Sanguis, testis incorruptus, Cf. Integer,
Sanctus.
INCREBRESCO, is, buĭ, ere, n. _S’augmenter_, _se répandre_. SYN.
Percrebesco, pervagor. USUS: Hæc consuetudo dudum jam increbuit. Numerus
oratorum; sermo, fama, rumor, increbescit.
INCRĒDĬBĬLIS, e, gen. com. _Incroyable_, SYN. Inauditus, monstro _vel_
portento similis, singularis, humanam fidem excedens, ultra fidem. )(
Credibilis. ADV. Prorsus. PHRAS. Incredibile est, _c’est incroyable_. Non
est, ut credi possit; non est ut habeatur fides; fidem superat; abhorret
a fide; verisimile non est; ejusmodi est, ut fide careat, ut adjungi
fides nulla possit; mendacii speciem habet; mendacium præfert; veritatis
imaginem nullam ostendit; fidem excedit; alienum est a ratione; vero,
rationi consentaneum non est; supra, quam credi possit. USUS: Singularis
et incredibilis virtus, audacia; agere alicui gratias incredibiles.
INCRĒDĬBĬLĬTER, _D’une manière incroyable_, _étonnamment_. SYN.
Immortaliter. )( Credibiliter. USUS: Incredibiliter gavisus sum.
INCRĒDŬLUS, a, um, _Incrédule_.
INCRĒMENTUM, i, n. _Accroissement_, _développement_. SYN. Accessio. USUS:
Incrementum afferre. Maximis incrementis augetur hostium potentia. Cf.
Accessio, Augeo.
INCRĔPO, as, ŭi, ĭtum, are, n. _Faire du bruit_, _craquer_; _gronder_,
_accuser_. SYN. Redarguo, accuso. USUS: Alicujus ignorantiam increpare.
Quidquid increpuerit, jam ille pertimescit. Cf. Reprehendo.
INCRESCO, is, crēvi, ere, n. _S’accroître_. USUS: Increscit audacia;
increscente certamine. Cf. Cresco.
INCRŬENTUS, a, um, _Non ensanglanté_. USUS: Victoriam incruentam referre.
INCRUSTO, as, avi, atum, are, _Couvrir d’un enduit_. SYN. Crustam duco,
crusta obduco, applico crustam.
INCŬBO, as, ŭi, ĭtum, are, n. _Se coucher sur_, _couver_. SYN. TRANSL.
Inhio. USUS: Spe atque animis thesauro incubare. Litteris incubare.
INCULCO, as, avi, atum, are, _Faire entrer de force_, _introduire_,
(_famil. fourrer_). SYN. Ingero, infercio. USUS: Animis aliquid, auribus
inculcare. Versus leviores inculcat identidem.
INCULTĒ, _D’une manière sauvage_, _sans élégance_. SYN. Inornate. )(
Concinne, nitide. USUS: Horride, inculte dicere.
INCULTŬS, a, um, _Grossier_, _sauvage_, _qui n’a pas été cultivé_. SYN.
Horridus, incomptus, squalidus, inornatus. )( Cultus. USUS: Inhabitabilis
terræ regio, et inculta, et derelicta; inculta et silvestris vita; homo
durus, horridus, incultus.
INCUMBO, is, cŭbŭi, cŭbĭtum, ere, n., _nonnunquam_ a. _Se coucher sur_;
_s’appliquer à_. SYN. Innitor; operam do, applico animum ad rem; curam,
studium, confero; studia, curas in re figo, loco, consumo; animum
adjicio, adjungo ad aliquid; operam dico, navo; confero operam ad rem;
operam in re pono, figo, consumo; mente et animo totus in rem insisto.
ADV. Acrius, eo maxime, gravius. USUS: 1. Murus in lævam incumbit. 2.
TRANSL. In perniciem alicujus; in salutem reipubl. incumbere. Toto
pectore, omni studio, omni cogitatione curaque, toto animo ad litteras
incumbere; voluntatum inclinatio in illum incubuit. Cf. Inclino, Impendo.
INCŪNĀBŬLA, ōrum, n. pl. _Berceau_; _commencement_. SYN. Cunabula, cunæ;
rudimenta. USUS: Ab incunabulis nostræ veteris doctrinæ.
INCŪRĬA, æ, f. _Négligence_, _incurie_. SYN. Negligentia. EPITH. Tanta.
)( Cura. Cf. Negligentia.
INCURRO, is, curri, cursum, ere, n., _nonnunquam_ a. _Courir, se jeter
sur_; _tomber_. SYN. Incido. ADV. Necessario. USUS: In eadem vestigia
incurris. In hastas incurrere, hastis se induere, _s’enferrer_,
_s’embarrasser dans des lances_. Incurrere in apertam perniciem, in
odia hominum, morbos, difficultates, varias reprehensiones. Quis est,
qui nihil offendat, nusquam incurrat? In oculos aliorum et invidiam
incurrere. Cf. Impingo.
INCURSĬO, ōnis, f. _Incursion_, _invasion_. SYN. Excursio, incursus.
EPITH. Sempiterna. PHRAS. Incursiones facere, _faire des incursions_.
Incursare agros; vexare incursionibus, in agros hostiles impetum dare.
Cf. Impetus. USUS: Incursio atque impetus armorum; incursio seditionis,
vis multitudinis. In hostes incursionem facere; hostium incursionem
sustinere.
INCURSO, as, avi, atum, are, n. et a. _Courir_, _se jeter sur_; _faire
une incursion_. SYN. Incurro, excurro, infesto, invado. USUS: Incursare
in fortunas omnium. Incursabit in te dolor meus. Agros incursare. Cf.
Impetus.
INCURSŬS, ūs, m. _Incursion_. SYN. Incursio.
INCURVESCO, is, ere, _Se courber_, _plier_. USUS: Rami solent
incurvescere.
INCURVO, as, avi, atum, are, a. _Courber_, _plier_. USUS: Bacillus de
industria incurvatus.
INCURVUS, a, um, _Courbé_. SYN. Incurvatus.
INCUS, ūdis, f. _Enclume_. USUS: Eamdem incudem noctu diuque tundere.
(PROV.).
INCŪSATĬO, ōnis, f. _Accusation_. USUS: Loci communes incusationem
habent, aut querelam.
INCŪSO, as, avi, atum, are, a. _Accuser_. SYN. Accuso, reprehendo,
crimini do aliquid; aliquem in crimen voco; crimen in aliquem confero,
conjicio; crimine accenso; crimen alicui infero. Cf. Accuso.
INCŬTĬO, is, cussi, cussum, tere, a. _Susciter_, _faire naître_,
_causer_. SYN. Defigo, injicio. USUS: Errorem, terrorem, metum, dolorem
incutere alicui.
INDĀGĀTĬO, ōnis, f. _Recherche soigneuse_. SYN. Investigatio, inquisitio.
INDĀGĀTRIX, īcis, f. _Celle qui cherche_. USUS: Philosophia virtutis
indagatrix, expultrix vitiorum.
1. INDĀGO, as, avi, atum are, a. _Rechercher_. SYN. Vestigo, investigo,
inquiro. ADV. Acutissime. PHRAS. 1. Philosophia veritatem indagat, _la
philosophie recherche la vérité_. Omnibus vestigiis, diligentissimis
disquisitionibus verum perscrutatur; pertentat, vestigat omnia, ut
verum perspiciat; omni contentione verum invenire, summa cura studioque
veritatem exquirere, protrahere in lucem allaborat; rimatur omnia; velut
odore verum, aut aliquo leviter presso vestigio persequitur; scrutatur
omnia et excutit; odoratur omnia, et e tenebris eruere nititur. 2. Hostem
indagare, _examiner les positions de l’ennemi_. E tuto hostem speculari;
discurrere circa vias, et oculis perlustrare omnia; conquisitores
emittere. USUS: Initia exitii indagavi. Agitata occultis conjurationibus
consilia necdum vulgata indagavi, patefeci. Acutissime indagare, odorari
omnia, e tenebris eruere. Cf. Inquiro, Quæro.
2. INDĀGO, ĭnis, f. _Action d’entourer_, _de cerner le gibier_. SYN.
Investigatio, inquisitio. USUS: Saltum indagine cingere, _entourer la
forêt d’un cordon de chasseurs_.
INDE, _De là_. SYN. Illinc. USUS: Jam inde a principio, ab ortu hujus
imperii. Inde has litteras dedi.
INDĔCENTER, _D’une manière inconvenante_. USUS: Indecenter obstrepunt.
INDĔCŌRĒ, _D’une manière inconvenante_. SYN. Præter decorum. USUS: Cave,
ne quid indecore, aut effeminate facias.
INDECŌRUS, a, um, _Inconvenant_, _messéant_, _déplacé_. SYN. Turpis,
inhonestus, pravus, quod non decet. USUS: Indecorum de rebus parvis
amplissime dicere. Cf. Turpis.
INDĒFENSUS, a, um, _Qui est sans défense_. USUS: Indefensi, inulti
peribitis?
INDEMNĀTUS, a, um, _Qui n’a pas été jugé (condamné juridiquement)_.
SYN. Non damnatus, judicio elapsus. )( Condemnatus. USUS: Indemnatum,
innocentem civem occidere.
INDEX, ĭcis, m. _Qui montre_, _signe_, _indice_. SYN. Qui aliquid
indicat. EPITH. Neque obscurus, neque incertus, falsus, verus. USUS: Vox
index stultitiæ. Animi indices oculi. Indices detulerunt, rei confessi
sunt.
INDĬCĬUM, ii, n. _Indication_; _trace_, _signe_, _marque_. SYN. Signum,
argumentum, documentum, vestigium, nota, species, insigne. USUS: 1.
Certissima indicia et argumenta sceleris ostendere, afferre, deferre,
patefacere, _prouver_, _faire voir_. Indicium sceleris habere, accipere,
_avoir des indices_. PHRAS. Cædis factæ indicia certa sunt, _il y a des
marques palpables du meurtre qui a été commis_. Locus ipse, impressa
loco cruenta vestigia cædem loquuntur; peractæ cædis indicio sunt
vestigia cruenta sabulo impressa; cædem factam hæc testantur, ostendunt,
coarguunt; cædis peractæ fidem faciunt, index cædis ipse locus est, et
impressa solo cruenta vestigia. Cf. Signum, Indico.
1. INDĬCO, as, avi, atum, are, a. _Faire connaître_, _découvrir_. SYN.
Indicium facio, do, affero, ostendo, defero; indicio sum, ostendo,
monstro, coarguo, innuo, signa patefacio, loquor. ADV. Ridicule, aperte,
aliquando, aliter. PHRAS. Puer omnia dominæ indicavit, _l’esclave a tout
révélé à sa maîtresse_. Rem omnem ad dominam retulit, pertulit; heræ
exposuit, proposuit; quid facere cogitares, demonstravit; rei indicium
edidit; ad dominam rei indicium detulit; protulit omnia et detexit;
enuntiavit, prodidit; dominam de re tota certiorem fecit; rem omnem
dominæ aperuit, patefecit; indicium rei totius puer fecit; rem omnem
ad dominam detulit, attulit. Cf. Prodo, Ostendo, Defero. USUS: Vultus
indicat mores. Ut apertissimus est, indicavit, quæ alii celata volebant.
2. INDĪCO, is, dixi, dictum, ere, a. _Faire savoir_, _annoncer_,
_publier_; _déclarer_. SYN. Denuntio, promulgo. ADV. Omnino. USUS: Bellum
voluptatibus, justitiam foro, funus reipublicæ indicere. Cœnam, tributum,
legem, mortem indicere.
INDICTUS, a, um, _Non plaidé_. SYN. Non indicatus. USUS: Indicta causa
civem condemnare, _condamner un citoyen sans l’entendre_.
INDĬDEM, _Du même lieu_. SYN. Inde, ex eodem loco.
INDIFFĔRENS, entis, omn. gen. _Indifférent_. PHRAS. Plane indifferens
sum, _je suis dans la plus complète indifférence_. Neutram in partem
moveor, inclino; suspensam teneo sententiam; neutris me partibus addico;
neutram in partem propendeo; nec in bonis, nec in malis rem pono;
in utrumque paratus sum. USUS: Quod Græci ἀδιάφορον dicunt, id mihi
occurrit, ut indifferens dicerem. Cf. Neuter.
INDĬGĔNA, æ, m. _Indigène_. USUS: Majores eorum non indigenæ, sed advenæ
fuerunt.
INDĬGENTĬA, æ, f. _Indigence_, _pauvreté_. SYN. Egestas. USUS: Indigentia
est libido inexplebilis. Cf. Paupertas.
INDĬGĔO, es, ŭi, ere, n. _Manquer de_; _avoir besoin de_. SYN. Egeo,
indigus sum. )( Habeo, abundo. ADV. Separatim. USUS: Tu mei ad illud
negotium non indiges. Consolatione mea indiget. Cf. Egeo, Opus est.
INDIGNĀBUNDUS, a, um, _Rempli d’indignation_. SYN. Indignans, obiratus.
INDIGNĀTĬO, ōnis, f. _Indignation_. SYN. Stomachus, ira. EPITH. Mala.
PHRAS. Indignationem ex ea re concepi, _cette chose m’a indigné_.
Stomachum movit ea res; stomachum mihi fecit; majori, quam credi potest,
res ista mihi stomacho fuit; bilem mihi ea res concivit, commovit. Cf.
Ira. USUS: In aliquem gravem offensionem et indignationem concitare,
concipere.
INDIGNĒ, _Indignement_. SYN. Miserabiliter, inique; moleste. USUS: 1.
Indignissime necari. 2. Ægre, moleste, _avec peine_. Indigne pati,
_s’indigner de_.
INDIGNĬTAS, ātis, f. _Indignité_. SYN. Turpitudo, atrocitas. EPITH.
Summa. USUS: Nequeo verbis consequi indignitatem rei. Non satis severe
pro indignitate rei decretum est.
INDIGNOR, aris, atus sum, ari, d. _S’indigner_, _supporter avec peine_.
SYN. Graviter fero, stomachor, mihi indignum videtur, pro indignissimo
habeo. USUS: Eum periisse sane indignor. Cf. Irascor.
INDIGNUS, a, um, _Indigne_. SYN. Turpis, iniquus; non dignus, alienus.
)( Dignus. ADV. Valde. PHRAS. 1. Res est plane indigna, _c’est une
indignité_. Quæ, malum! ista est indignitas? Quod portentum? Quid hoc
acerbius, quid iniquius proferri potest? Res enimvero ista indigna plane
est et intolerabilis; res est ejusmodi, quæ indigna atque nefaria, quæ
indigna atque intoleranda videatur omnibus; ut nihil indignius ferendum
videatur; res est acerba, indigna, luctuosa; pro indignissimo haberi id
potest; quis indignitates has diutius ferat? Facti atrocitate impensius
rei indignitas crescit. 2. Indignus est amore ac benevolentia filius
tuus, _votre fils ne mérite ni amour ni bienveillance_. Indignus est,
qui ametur; non est, qui ametur; nulla re præditus est, qua amorem
conciliet; nihil non eorum animi bonorum et ornamentorum in filio tuo
desideratur, quæ ad colligendam, comparandam benevolentiam faciunt,
valent, spectant, idonea sunt et apposita; nihil est in filio tuo, quod
homines ad se amandum alliciat; quod aliorum benevolentiam invitet; nulla
re commendatur filius tuus, quæ inire gratiam ab hominibus queat; non ita
natus ita, educatus est filius tuus, ut adjungere sibi homines aliqua
benevolentia possit. 3. Indignus es eo beneficio, _vous n’êtes pas digne
de ce bienfait_. Non is es, in quem tanta gratia conferatur; non ita
meritus, non ea merita sunt tua, ut hoc affici beneficio debeas; ut ferre
tantum beneficium debeas. Non is est animus tuus; qui tantam gratiam
capiat. Beneficii magnitudo tua merita vincit; impar est tanto beneficio.
USUS: Hoc te indignum est. Indignum est a pari vinci, indignius ab
inferiore.
INDĬGUS, a, um, _Qui manque_, _qui a besoin_. USUS: Opis indigus. Cf.
Egeo, Pauper.
INDĪLĬGENS, entis, omn. gen. _Négligent_, _paresseux_. USUS: Homo nimium
indiligens. Cf. Piger.
INDĪLĬGENTER, _Avec négligence_. SYN. Negligenter. USUS: Rem non
indiligenter exposui.
INDĪLĬGENTĬA, æ, f. _Négligence_. SYN. Negligentia. )( Diligentia.
INDĬSERTĒ, _Sans élégance_. SYN. Inornate.
INDĬSERTUS, a, um, _Peu éloquent_. SYN. Inornatus, parum eloquens,
infans. )( Disertus.
INDISSŎLŪBĬLIS, e, gen. com. _Indissoluble_. SYN. Qui dissolvi non
potest. )( Dissolubilis.
INDISSŎLŪTUS, a, um, _Non interrompu_. SYN. Non dissolutus.
INDĪVĬDŬUS, a, um, _Indivisible_. SYN. Simplex. )( Dividuus. USUS: 1.
Atomi, corpuscula scilicet individua. 2. Quod dirimi distrahique non
potest, _qui ne peut se séparer_. Individua comes corporis umbra.
INDĪVĬDŬUM, i, n. _Atome_. USUS: Species ex individuis innumerabilibus
exsistens.
INDO, is, dĭdi, dĭtum, ere, a. _Mettre sur_. SYN. Impono. USUS: Nomen,
cognomen alicui indere, _donner à qqn un nom, un prénom_. Cf. Impono.
INDŎCĬLIS, e, gen. com. _Qui ne peut être instruit_; _ignorant_,
_grossier_. SYN. Tardus, hebes; crassi, stolidi, plumbei ingenii.
INDOCTĒ, _En ignorant_. SYN. Imperite.
INDOCTUS, a, um, _Ignorant_. SYN. Rudis, ineruditus, imperitus. )(
Doctus. ADV. Plane. PHRAS. Valde indoctus est, _c’est un parfait
ignorant_. Expers eruditionis est; nullis bonis litteris excultus est;
longe abest a doctrina; litteras vix attigit; vix primoribus labris
degustavit; litteris aspersus potius, quam tinctus est; litteras vix a
limine salutavit. Cf. Doctus, Imperitus, Rudis. USUS: Indoctus homo et
agrestis; rudis et indocta oratio.
INDŎLENTĬA, æ, f. _Absence de tout sentiment de douleur_,
_insensibilité_. SYN. Vacuitas doloris. EPITH. Major, maxima. )( Dolor.
USUS: Num voluptas idem est, quod indolentia?
INDŎLĔO, es, ŭi, ere, et INDŎLESCO, is, dŏlŭi, ere, n., _nonnunquam_
a. _Ressentir de la douleur_, _souffrir_. SYN. Doleo. USUS: Quis non
indoluit te tam sero cognitum? Cf. Doleo.
INDŎLES, is, f. _Nature_, _caractère_, _talent_. SYN. Indicium animi,
specimen futuræ virtutis, spes summæ virtutis. EPITH. Bona, egregia,
magna, mirifica, præclara, summa. PHRAS. Præclaræ indolis puer, _enfant
d’un talent remarquable_. Puer ad decus natus; alta mente præditus;
puer præcipuo quodam munere naturæ ad summa quæque natus; ad laudem et
decus a natura factus; optima indole præditus puer. Cf. Ingenium. USUS:
Bona spes, magna indoles in adolescente. Summa ingenii indoles summaque
virtus. Cf. Natura bona.
INDŎMĀBĬLIS, e, gen. com. _Indomptable_.
INDŎMĬTUS, a, um, _Indompté_. SYN. Qui imperium recusat, effrenatus,
intractatus, novus, ferocitate exsultans, insociabilis. )( Domitus. Cf.
Ferocia.
INDORMĬO, is, ĭi _vel_ īvi, ītum, ire, a. _Dormir sur_. USUS: Malis suis,
negotio, legationi, causæ indormire, rem segniter tractare, _négliger_.
Cf. Negligo, Dormio.
INDŌTĀTUS, a, um, _Non doté_. SYN. Sine dote, sine ornatu. )( Dotatus.
INDŪCĬÆ, ārum, f. pl. _Suspension d’armes_, _armistice_. SYN. Belli ad
tempus cessatio. PHRAS. Hostis inducias iniit, _l’ennemi a fait une
trève_. Hostis inducias fecit, pepigit, pactus est; quies aliquantum
ab armis fuit; aliquantum in induciis res erat; induciæ petitæ dierum
aliquot, datæque hosti sunt; pari consilio in certas leges ad tempus ab
armis discessum est; agitari dies aliquot induciæ sunt cœptæ; actæ per
eos dies castrenses quædam feriæ, et a belli injuriis temperatum. USUS:
Inducias petere, dare, facere, pacisci.
INDŪCO, is, duxi, ductum, ere, a. _Pousser_. SYN. Adigo, impello, adduco,
introduco. ADV. Diligentius, paulisper animum, porro, recte, subtiliter.
USUS: 1. Jacentem amicum in spem meliorem inducere. Aliquem promissis,
spe dotis, hereditatis ad aliquid inducere. 2. Affero, introduco,
_introduire_. Novum morem, consuetudinem, novas religiones, leges
inducere. 3. Obduco, _mettre sur_, _appliquer sur_. Parietes marmore;
scuta pellibus inducere. 4. Deleo, _rayer_, _biffer_, _effacer_. Inducere
nomina, imaginem, scripturam. 5. Applico (VULG. me resolvo), _amener à_.
Animum inducere non potui. Induxi animum divitias contemnere. Nunquam in
animum inducam. Cf. Persuadeo.
INDUCTĬO, ōnis, f. _Action d’amener_. SYN. Derivatio. EPITH. Ficta. USUS:
1. Aquarum inductionibus terris fecunditatem damus, _par les irrigations,
nous donnons à la terre la fécondité_. 2. Introductio. Personarum facta
inductio, _prosopopée_. 3. Applicatio. Tantum firma animi inductio valet,
_tant a de force la conviction de l’âme_.
INDUCTŬS, ūs, m. _Instigation_, _conseil_. USUS: Alieno inductu feci.
INDULGENTER, _Avec bonté_, _bienveillance_. SYN. Leniter, molliter,
familiariter. USUS: Ne nimis indulgenter, sed potius cum gravitate aliqua
loquar.
INDULGENTĬA, æ, f. _Bonté_, _indulgence_. SYN. Obsequium, patientia,
lenitas (præsertim in filios). EPITH. Maxima, naturalis, nimia,
patria, similis. USUS: Homines naturali quadam inter se indulgentia
et benevolentia continentur. Animo a corporis obsequio indulgentiaque
discedendum est. Multi filii patrum indulgentia depravantur. (Indulgentia
plenaria, VULG.), _indulgence plenière_. Rectius appellatur: Plena
noxarum pœnarumque condonatio; noxarum venia, expiatio.
INDULGĔO, es, dulsi, dultum, ere, n., _nonnunquam_ a. _Être indulgent
pour_. SYN. Obsequor, facilis sum in aliquem. PHRAS. 1. Nimium indulget
filio, _il est trop indulgent pour son fils_. Peccatis indulgens
præcipitem filium ferri sinit; nimia ejus in filium indulgentia ad
perspicienda pericula eum minus sagacem fecit; male consulit filio,
qui solute et negligenter eum habet; qui laxiore imperio habet; qui
solum lenitate utitur; omnibus in rebus connivet; illius libidini omnia
malefacta condonat; ejus amoribus obsequitur; delicti cujusvis gratiam
facit; animum explere sinit; inepta lenitate, prava facilitate ad
vitia invitat. 2. Indulget genio suo, _il s’abandonne à ses passions_.
Obsequitur animo suo; animo suo morem gerit; voluptatibus obsequitur;
quæcumque animo libitum est, facit; animum explet suum; genium suum
curat; genio indulget; nulla in re defraudat genium suum; molliter se
et indulgenter habet. USUS: Genio, animo, lusui, amori, dolori, iræ
indulgere. Indulgere se alicui ejusque voluntati et gratiæ deditum esse.
Indulgens in aliquem. Cf. Facilis, Lenis, Venia.
INDŪMENTUM, i, n. _Vêtement_. SYN. Vestimentum. Cf. Vestis.
INDŬO, is, ŭi, ūtum, ere, a. _Revêtir_. R. ab ἐνδὺω. SYN. Vestio, induco.
)( Exuo. PHRAS. 1. Hispanorum more indutus erat, _il était vêtu à
l’espagnole_. Speciem Hispani vestitus referebat, præferebat; Hispaniensi
ornatu visendus erat; cultu corporis utebatur, ornabatur, quo Hispani
solent; ut Hispaniæ mos fert et consuetudo. 2. Pallium induit, _il met
son manteau_. Pallium humeris injicit; humerum pallio onerat; pallio
se tegit, amicit. 3. Calceos induit, _il se chausse_. Calceos pedibus
induit; calceat sese. USUS: 1. Talaria sibi induit. 2. TRANSL. Assumo,
_prendre_. Exuere amici personam, judicis induere. Mores pudicos, novum
ingenium, philosophi personam, hostiles spiritus induere. 3. Implico,
_s’embarrasser_. Se in laqueos, magnas difficultates fraudes, negotia
induere. Sua se confessione induit et jugulavit, _il s’est perdu par ses
propres aveux_.
INDŪRO, as, avi, atum, are, a. _Durcir_. USUS: Indurata glacies.
INDUSTRĬA, æ, f. _Activité_, _zèle_. SYN. Solertia, diligentia,
sedulitas, labor. EPITH. Aliena, antelucana, aperta, forensis, illustris,
incredibilis, major, multa, par, probabilis, singularis, summa, tanta.
PHRAS. 1. De industria id fecit, _il l’a fait exprès, de propos
délibéré._ Compacto rem gessit; consulto, composito, dedita opera.
USUS: Ingenium alitur industria, industriam in re aliqua ponere. Illius
industria late manat. Languescit ejus industria. De industria aliquid
facere. Cf. Diligentia, Cura, Labor.
INDUSTRĬĒ, _Avec activité, soin, zèle_. SYN. Diligenter, artificiose.
INDUSTRĬUS, a, um, _Actif_, _zélé_, _laborieux_. SYN. Ingeniosus,
laboriosus, solers, navus, vigilans; in rebus gerendis acer,
diligentissimus, experientissimus. Cf. Practicus, Sedulus.
ĬNĒDĬA, æ, f. _Abstinence_, _privation de nourriture_, _inanition_.
SYN. Fames, esuries. USUS: E vita per inediam discedere; inedia necari,
consumi. Cf. Fames.
ĬNĒLĔGANS, tis, omn. gen. _Qui est sans élégance_, _grossier_. SYN.
Impolitus, inconcinnus. )( Elegans.
ĬNĒLĔGANTER, _Sans élégance_; _sans goût_. SYN. Impolite, inconcinne. )(
Eleganter.
ĬNĒNŌDĀBĬLIS, e, gen. com. _Inextricable_, _inexplicable_. SYN.
Inexplicabilis.
ĬNĔO, is, ĭi _vel_ īvi, ĭtum, ire, n. et a. _Entrer dans_; _commencer_.
SYN. Adeo, ingredior. )( Exeo. USUS: 1. Convivia inire. 2. Incipio,
_engager_. Prœlium, magistratum inire. 3. Invenio, _trouver_. Inire
gratiam ab aliquo, _trouver grâce devant qqn_. 4. Suscipio, aggredior,
_adopter_, _exécuter_, _conclure_. Societatem cum aliquo, connubium,
rationem facinoris, vitæ societatem, consilia inire. Ineunda est ratio et
via.
ĬNEPTĒ, _Maladroitement_, _sottement_. SYN. Insulse. )( Bene, apte. USUS:
Inepte, odiose, putide dicere.
ĬNEPTĬÆ, ārum, f. p. _Sottises_, _niaiseries_. SYN. Nugæ. EPITH.
Aniles, innumerabiles. PHRAS. 1. Quæ istæ sunt ineptiæ? _Que signifient
toutes ces sottises?_ Ad quas ineptias abis? Quas tu hic nugas agis?
Quam frigida, jejuna, levia, nugatoria sunt, quæ deblateras? Quæ ista
deliramenta sunt, quam puerilia, quæ effutis? O licentiam jocularem! quam
plena futilitatis sunt summæque levitatis, quæ a te dicuntur stultissime?
2. Quis ineptias hominis toleret? _Qui pourra entendre toutes les
sornettes de cet homme?_ Hominis intemperiem, fastidium, insulsitatem
quis ferat? Quis aniles ineptias ferat hominis portenta et miracula
non disserentis, sed somniantis? Quis otio ita abutatur, operam ut det
homini, qui puerilibus fabulis sermonem implet? Cf. Nugor. USUS: Summa
ineptia de quacumque re, quocumque in loco argutissime disputare.
ĬNEPTĬO, is, ire, n. _Dire des sornettes, des sottises_. USUS: Non
desines ineptire? Cf. Nugor.
ĬNEPTUS, a, um, _Sot_. SYN. Stolidus, inconcinnus, insulsus; qui _aut_
tempus quid postulet, non videt, _aut_ plura loquitur, ut se ostendat,
_aut_ eorum, quibuscum est, _vel_ dignitatis, _vel_ commodi rationem
non habet, _aut_ denique in aliquo genere _vel_ inconcinnus, _vel_
multus est. PHRAS. 1. Quem tu hominem hoc ineptiorem vidisti? _Avez-vous
jamais vu un homme aussi insensé que celui-là?_ Quem futiliorem,
intolerabiliorem, stultiorem vidisti unquam, qui ita pueriliter faciat;
tantas turbas, cum tam nugax esset, commoverit? Dii, quam ineptus, quam
sui amans est sine rivali! Quem mihi dabis fatuum, ridiculum, inconditum,
insolentem, unum omnium loquacissimum, quem nugator iste stolidus,
ac inscitus suis ineptiis non superet? 2. Oratio inepta, _discours
ennuyeux_. Oratio nec caput, nec pedes habens; oratio diffluens,
dissoluta, neque perfecta, neque conclusa; ab auribus vulgi abhorrens, et
incondita; imperitissime elaborata. Cf. Oratio. USUS: Ineptus ad summam
impudentiam. Interdum inepte stultus es. Cf. Inurbanus, Stolidus.
ĬNERMIS, e, gen. com. et ĬNERMUS, a, um, _Qui est sans armes, désarmé_.
)( Armatus. USUS: Perterritos, inermes, saucios, nudos, armis exutos
duces persecuti non sunt.
ĬNERS, ertis, omn. gen. _Oisif_, _timide_. SYN. Ignavus, piger,
desidiosus, somniculosus, vecors, languidus. )( Operosus, semper agens
aliquid et moliens. USUS: Artes, quibus qui carebant, inertes a majoribus
dicebantur. Iners otium. Cf. Piger.
ĬNERTĬA, æ, f. _Oisiveté_, _lâcheté_. SYN. Ignavia, desidia, segnities,
negligentia, pigritia, fuga laboris. EPITH. Singularis, turpis. USUS:
Condemnare aliquem inertiæ. Cf. Pigritia.
ĬNĒRŬDĪTUS, a, um, _Ignorant_, _peu éclairé_. SYN. Indoctus, rudis. )(
Eruditus. Cf. Rudis, Imperitus.
ĬNESCO, as, avi, atum, are, a. * _Amorcer_, _allécher_. SYN. Illecebris
quibusdam animos invito, irretio, traho; decipio. USUS: Eo successu
inescata est consulis temeritas. Cf. Allicio.
ĬNEXERCĬTĀTUS, a, um, _Non exercé_, _novice_. SYN. Rudis, tiro, qui usum
non habet. USUS: Miles promptus, nec inexercitatus.
ĬNEXHAUSTUS, a, um, * _Non épuisé_, _inépuisable_; _insatiable_. USUS:
Aviditas immensa, inexhausta.
ĬNEXŌRĀBĬLIS, e, gen. com. _Inexorable_. SYN. Implacabilis,
inexpugnabilis, inexplebilis. )( Exorabilis, Placabilis. USUS: Vehemens,
inexorabilis in alios. Cf. Durus.
ĬNEXPERTUS, a, um, _Inexpérimenté_. USUS: Nihil inexpertum relinquere,
_non éprouvé_. Miles inexpertus.
ĬNEXPĬĀBĬLIS, e, gen. com. _Inexpiable_. SYN. Quod expiari purgarique non
potest. USUS: Fraus, scelus, bellum inexpiabile.
ĬNEXPLĒBĬLIS, e, gen. com. _Insatiable_. SYN. Insatiabilis,
insaturabilis. USUS: Inexplebilis cupiditas.
ĬNEXPLĬCĀBĬLIS, e, gen. com. _Inextricable_. SYN. Inenodabilis,
difficilis.
ĬNEXPUGNĀBĬLIS, e, gen. com. _Inexpugnable_. SYN. Tutus, munitus,
invictus.
ĬNEXSPECTĀTUS, a, um, _Inattendu_. SYN. Insperatus, repentinus. Cf.
Improviso.
ĬNEXSŬPĔRĀBĬLIS, e, gen. com. _Infranchissable_, _invincible_. USUS: Vis
fati, Alpes inexsuperabiles.
INFĂCĒTUS, a, um, (inficetus), _Grossier_. SYN. Inurbanus, inconcinnus.
USUS: Mendacium infacetum.
INFĀCUNDUS, a, um, _Peu éloquent_. USUS: Vir acer, nec infacundus.
INFĀMĬA, æ, f. _Mauvaise renommée_. SYN. Dedecus, nota, macula, probrum,
labes, ignominia, nota turpitudinis. EPITH. Communis, gravis, falsa,
insignis, magna, sempiterna, summa, tanta, vera, vetus. PHRAS. 1.
Infamiam alicui creare, _diffamer qqn_. Conflare infamiam alicui; infamia
aliquem aspergere; notam infamiæ alicui inurere; labem inferre nomini;
labem aspergere; maculam inurere; macula afficere; aspergere aliquem;
turpitudine nomen alicujus fœdare; ignominiæ labem inurere; notam inurere
ad ignominiam sempiternam; infamiæ nomen subjicere. Cf. Labes, Macula,
Fama, Detraho, Infamo. 2. Infamiam purgare, _se réhabiliter_. Effugere,
levare, sarcire infamiam; labem eluere; turpitudinem delere. 3. Infamiam
habere, _être déshonoré_. Laborare, flagrare infamia; in infamia esse;
infamiam subire; venire in sermonem et vituperationem hominum; notam
subire ac turpitudinem; in turpitudinem venire; turpitudine notari;
traduci per ora hominum; infamia aspergi. Cf. Infamis, Infamo, Dedecus.
USUS: Infamiam conflare. Infamia aspergere, inurere. Infamiam magnam
concipere.
INFĀMIS, e, gen. com. _Malfamé_, _perdu d’honneur_, _déshonoré_. SYN.
Turpis; omnium scelerum libidinumque maculis notissimus; sceleribus
notatus, omni dedecore coopertus, tristi nota insignis; ignominia
notatus; insignis omnibus notis turpitudinis; oppressus dedecore
et infamia; infamia flagrans; omni dedecore infamis. USUS: Turpis
adolescentia, vita infamis, omni dedecore cooperta. Cf. Dedecus.
INFĀMO, as, avi, atum, are, a. _Décrier_, _diffamer_, _calomnier_. SYN.
Noto; ignominiam, notam; maculam inuro; ignominia noto; existimationem
offendo, deformo; famæ detraho; infamiam affero; maledictorum notis
inuro. PHRAS. 1. Non leve crimen est alios infamare, _c’est un grand
crime que de diffamer les autres_. Infamiam inferre; crimen in alicujus
vitam moresque jacere, conjicere; sempiternam alicui ignominiam imponere;
in alienam famam involare; existimationem offendere; alicujus honori
labem inferre. Cf. Infamiam creare, Detraho. 2. Infamatus est graviter,
_il a été gravement déshonoré_. Infamiam magnam subiit; inusta illi nota
est ad ignominiam sempiternam; dedecore et infamia pressus, oppressus
est; infamia, gravi ignominia notatus. Cf. Infamiam habere, Detraho,
Labes, Macula. 3. Illi magis, quam tu, infamabuntur, _ils seront plus
déshonorés que vous_. Plus illi subibunt dedecoris, quam tu; plus
illis afferet ea res infamiæ, quam tibi; majori illi infamia, quam tu
flagrabunt; gravior ad eos redundabit infamia, quam in te; hoc illis
potius fraudi erit, quam tibi; plus illi ferent ignominiæ quam tu. Cf.
Infamia. USUS: Tua moderatio aliorum infamat injuriam.
INFANDUS, a, um, _Horrible_, _affreux_. SYN. Nefandus, exsecrandus.
1. INFANS, antis, m. f. _Enfant_. SYN. Vagiens puer. USUS: Nutrices
omnia mansa pueris infantibus in os inferunt. Infantum incunabula. Non
infantibus pepercerunt.
2. INFANS, antis, omn. gen. _Sans éloquence, muet_. SYN. Indisertus.
)( Eloquens, disertus. USUS: 1. Dialectici infantissimi. Nihil illo
accusatore infantius. Oratio neque nimis infans, neque perfecte diserta.
INFANTĬA, æ, f. _Défaut d’éloquence_. SYN. Jejunitas orationis, orationis
inopia. )( Eloquentia. EPITH. Incredibilis, naturalis. USUS: 1. Infantia
ejus et inscitia causam perdidit. 2. _Enfance._ Prima ab infantia.
INFĂTŬO, as, avi, atum, are, a. _Rendre fou_, _infatuer_. SYN. Fatuum,
stultum reddo. ADV. Magis. USUS: Aliquem mercede infatuare.
INFECTOR, ōris, m. _Teinturier_. USUS: Infector me moratur.
INFECTUS, a, um, _Inachevé_, _incomplet_. USUS: 1. Habere aliquid
factum pro infecto. Re infecta abire, irrita re abire, _s’en aller sans
terminer l’affaire_. Irrita sunt infectaque, quæ augur nefasta dixerit et
odiosa. 2. Tinctus, _impregné_, _teint_. Infectus purpura. 3. Vitiatus,
_souillé_, _corrompu_. Animi hominum infecti partibus.
INFĔCUNDUS, a, um, _Infécond_, _stérile_. SYN. Sterilis.
INFĒLĪCĬTAS, ātis, f. _Malheur_. SYN. Adversa _vel_ incommoda fortuna;
res sinistræ, res incommoda, calamitas. USUS: Infelicitatem omnem in
dolore ponunt. Sit hoc infelicitatis tuæ. Cf. Miseria, Adversus, Fortuna,
Infortunium.
INFĒLIX, īcis, omn. gen. _Malheureux_. SYN. Miser, calamitosus, dejectus
ad calamitatem, dura et crudeli fortuna usus, infortunatus, funestus,
inauspicatus. PHRAS. Infelix sum, _je suis malheureux_. Omnes felicitates
mihi adversæ sunt; homo sum duro fato, et in pœnam genitus; omnium,
qui vivunt usquam gentium, sum miserrimus; quas in procellas fortuna
me conjecit! Sempiterna nox meis fortunis offusa est; aliud ex alio
vulnus a fortuna accipio; omnibus fortunæ telis sum expositus; quidquid
usquam malorum est, in me incurrit; nihil ad voluntatem fluit; nihil ex
sententia succedit; fortuna utor periniqua. Cf. Miser. USUS: Si quis
reipublicæ est infelix, is felix esse non potest. Cf. Fortuna adversa.
INFENSĒ, _En ennemi_. USUS: Nemo mihi infensius est adversatus.
INFENSUS, a, um, _Ennemi_. SYN. Inimicus. ADV. Vehementer. USUS: In te
concitati infensique sunt. Esse infensum fortunis alicujus. Civibus
suspectus, graviterque infensus. Cf. Inimicus, Alienus.
INFERCĬO (infarcio), is, fersi, tum, ire, a. _Remplir_, _accumuler_. SYN.
Infarcio, inculco. USUS: Ne inferciens verba, quasi rimas expleat.
INFĔRI, ōrum, m. pl. _Enfers_. SYN. Inferorum carcer; impiorum a
morte sedes, locus pœnarum et cruciatuum æternorum, ubi impii seclusi
a concilio cœlestium in perpetuis miseriis versabuntur; Dii manes.
PHRAS. 1. Ad inferos detrusus est, _il fut précipité dans les enfers_.
Eum inferi excepere æternis exurendum ignibus; ad cruciatus nullo ævo
finiendos, ad sempiternos ignes deturbatus est; ad inferos migravit,
descendit, expensurus supplicia sempiternis sæculorum ætatibus luenda;
ad inferos præceps actus, sceleratorum sedem ac regionem. 2. Ad inferos
pœnas luit scelerum, _il expie ses crimes en enfer_. Pœnas dat apud
inferos; supplicia luit in omne ævum duratura; nullius ævi longinquitate
finienda; æternis apud inferos suppliciis mactatur. Cf. Animæ damnatæ.
USUS: Ab inferis revocare, excitare, elicere testem veritatis. Apud
inferos impiorum supplicia perferre. Ad inferos pœnas parricidii luere.
INFĔRĬÆ, ārum, f. pl. _Sacrifice offert aux mânes_. RAD. Ab inferis,
quo mortui apud gentiles descendere credebantur. SYN. Justa, feralia,
mortuorum sacra. USUS: Inferias alicui dare, afferre.
INFĔRĬOR, ōris, omn. gen. _Plus bas_, _inférieur_. )( Superior. USUS:
Prudentia et usu me non est inferior. Inferioris ordinis amici.
In inferiores crudelis, in superiores contumax, in æquos et pares
fastidiosus. Superior ordine, inferior fortuna.
INFERNUS, a, um, _Infernal_. USUS: Inferna sedes.
INFĔRO, fers, tŭli, illātum, ferre, a. _Porter dans_. SYN. Inveho,
importo, induco, intrudo. )( Effero. ADV. Mature, posterius, ultro.
USUS: Terrorem, metum, cladem, calamitatem alicui inferre, _inspirer de
l’effroi_. Inferre sermonem de re aliqua, _parler de quelque chose_. Vim
alicui, manus, periculum capitis inferre, _faire violence à qqn, lui
donner la mort_. Pedem inferre; inferre se in senatum, _entrer_. Inferre
facinus in famam et fortunas alterius, _déshonorer qqn, lui enlever ses
biens_.
INFĔRUS, a, um, _Qui est au-dessous_, _inférieur_. RAD. Ab Infra. SYN.
Infernus. )( Superus.
INFESTĒ, _En ennemi_. SYN. Inimice, hostiliter, hostilem in modum.
INFESTUS, a, um, _Ennemi_. SYN. Infensus, inimicus, adversus, molestus.
)( Propitius. ADV. Maxime. USUS: 1. Fortuna mihi olim propitia, nunc
infesta est. Omnia mihi summam per injuriam sunt infesta. Infestis omnium
oculis conspicior. Fertur infestus in omnes. Iniquo infestoque animo
intueri aliquem. 2. Plenus discriminis, _attaqué_, _infesté_, _peu sûr_.
Viæ excursionibus infestæ. Saltus latrociniis infestus. Agrum Rom. hostes
infestum reddidere. Cf. Alienus, Inimicus, Vexo.
INFĬCĬĀTĬO, ōnis, f. _Dénégation_. SYN. Negatio, depulsio. USUS: Crimina
plerumque inficiatione defendimus.
INFĬCĬĀTOR, ōris, m. _Fripon, qui nie une dette, un dépôt_. USUS: Una
eademque est fraudatoribus et inficiatoribus impudentia.
INFĬCĬO, is, fēci, factum, ere, a. _Mélanger_, _imprégner_. SYN. Imbuo.
ADV. Plane. USUS: 1. Teneros et rudes inficere et flectere. 2. Corrumpo,
vitio, _gâter_, _corrompre_, _infecter_, _empoisonner_. Opinionum
pravitate, languore, otio, desidia infecimus et corrupimus. Cf. Corrumpo.
INFĬCĬOR (infitior), aris, atus sum, ari, d. _Nier_. SYN. Nego. )(
Confiteor. ADV. Vere. USUS: Cum posset inficiari crimen, cum in alios
derivare, confessus est. Cf. Nego.
INFĬDĒLIS, e, gen. com. _Infidèle_, _inconstant_. SYN. Infidus. )(
Bonus, fidelis. PHRAS. Sunt infideles, _ils sont infidèles_. Improbi
sunt et perfidiosi; est in iis perfidia plusquam Punica; omnia in iis
insidiosa sunt et fallacia; nihil in iis veri, nihil sancti, nullus deum
metus, nullum jusjurandum, nulla religio; fidem non præstant; in fide
non manent; fluxa iis est fides. USUS: Non do, non dedi cuiquam infideli
fidem. Cf. Perfidus, Perjurus, Infidelis (VULG.), _les infidèles_, _ceux
qui adorent les idoles_, rectius dicitur: Religionum nostrarum mysteriis
non initiatus. Idololatra.
INFĬDĒLĬTAS, ātis, f. _Infidélité_. SYN. Perfidia. PHRAS. Suspectus eris
de infidelitate, _vous serez suspect de trahison_. Erit cur de fide
tua non bene homines existiment; venies in suspicionem infidelitatis,
parum bonæ, parum rectæ fidei; fides tua in suspicionem adducetur, in
dubium veniet, in dubium vocabitur; causam afferes de tua fide secus
existimandi. USUS: Quantæ infidelitates in amicis!
INFĬDĒLĬTER, _D’une manière peu loyale_. SYN. Perfidiose.
INFĪDUS, a, um, _Peu sûr_, _infidèle_, _changeant_. SYN. Infidelis. )(
Fidus. USUS: Nihil enim stabile, quod infidum est. Cf. Infidelis.
INFĪGO, is, fixi, fixum, ere, a. _Ficher dans_, _enfoncer_; _imprimer_.
SYN. Impingo. )( Evello. ADV. Fidenter. USUS: Hæc cura semper mihi
erit animoque meo infixa. Infixus animo hæret dolor. Infixum in patriæ
caritate animum gerit. Cf. Imprimo.
INFĬMUS, a, um, _Le plus bas_, _le dernier_, _infime_. )( Summus. USUS:
Ex infimo genere et fortunæ gradu. Infima fæx populi. Infimo cuique
gratissima animadversio. Infima conditio servorum.
INFĪNĬTAS, ātis, f. _Immensité_. SYN. Immensitas, infinitio,
innumerabilitas. USUS: Infinitas locorum, rerum atque naturæ. Infinitatem
omnem mente peragrare.
INFĬNĪTĒ, _A l’infini_. SYN. Sine modo et fine. USUS: Divitias infinite
concupiscit Materia infinite dividi et secari potest.
INFĪNĪTĬO, ōnis, f. _Immensité_. SYN. Infinitas.
INFĪNĪTUS, a, um, _Infini_. SYN. Immensus, innumerabilis, inexhaustus,
indeterminatus, cujus nulla est ora, nulla extremitas. )( Definitus.
USUS: Immensa, infinita, immoderata cupiditas. Infinitam potestatem
alicui permittere. Infinita posteritas.
INFIRMĀTĬO, ōnis, f. _Réfutation_. SYN. Debilitatio, confutatio,
refutatio. EPITH. Conjecturalis, comparativa. USUS: Infirmatio rerum
judicatarum.
INFIRMĒ, _Faiblement_. SYN. Parum. USUS: Videbam infirme animatos.
INFIRMĬTAS, ātis, f. _Faiblesse_. SYN. Imbecillitas, debilitas. USUS:
Me conficit sollicitudo, ex qua etiam infirmitas corporis. Infirmitatem
corporis animi virtute superare. Infirmitas laterum, virium, animi,
ætatis, valetudinis. Cf. Debilitas.
INFIRMO, as, avi, atum, are, a. _Affaiblir_. SYN. Infirmum facio,
debilito, frango. )( Confirmo. USUS: Infirmare fidem alicujus et
convellere. Pacta infirmare. Legem, senatum, veritatem infirmare.
Infirmare objecta et diluere. Cf. Debilito, Frango.
INFIRMUS, a, um, _Faible_, _malade_ (_d’esprit et de corps_). SYN.
Imbecillis, debilis, enervatus, fractus, carens viribus. )( Firmus. ADV.
Omnino. PHRAS. 1. Corpore est admodum infirmo, _il est d’une très faible
complexion_. Corpore est effeto, fracto et debilitato; parum firmamenti,
parum in eo virium est; qua imbecillitate, qua macie? Summa gracilitate
atque infirmitate corporis. Cf. Debilis, Valetudo. 2. Animo adhuc est
infirmo, _il n’a pas encore assez de prudence_. Animo est nondum consilio
ac ratione firmato; pectoris eius angustiæ nondum capiunt tantam consilii
firmitatem; non recipit levitas ista, non egestas animi; non infirmitas
ingenii sustinet personam tam gravem, tam severam. Cf. Animus. USUS: Homo
ætate affecta, infirmis viribus, afflictus, caducus.
INFLAMMĀTĬO, ōnis, f. _Inflammation_; _enthousiasme_. SYN. Ardor. USUS:
Inflammatio animi et quidam quasi afflatus furoris.
INFLAMMO, as, avi, atum, are, a. _Mettre le feu à_, _allumer_, _brûler_.
SYN. Incendo, ignem infero, faces admoveo. )( Restinguo, exstinguo. ADV.
Necessario. USUS: 1. Templa inflammare. 2. Hortor, incito, impello,
_exciter_, _échauffer_. Animos inflammare. Inflammare populum; inflammare
motus animorum, _vel_ exstinguere. Inflammatus ira. Cf. Impello, Excito.
Inflammatur et exardescit in dicendo. Cf. Hortor, Excito, Impello;
_item_: Ignis, Incendo, Accendo, Flamma.
INFLĀTĬO, ōnis, f. _Enflure_. SYN. Tumor. EPITH. Magna. USUS: Fabæ magnam
inflationem habent.
1. INFLĀTUS, a, um, _Enflé_. SYN. Tumidus. ADV. Vehementius, gravius.
USUS: 1. Serpens inflato collo. 2. Superbus, elatus, _enflé_,
_enorgueilli_. Hostes spe animisque inflati. Lætitia inflatus et
insolens. Errore, opinionibus inflati. Cf. Superbus, Arrogans.
2. INFLĀTŬS, ūs, m. _Insufflation_, _souffle_. SYN. Afflatus. EPITH.
Divinus, primus. USUS: Primo tibicinis inflatu, _au premier son de la
flûte_. Instinctu inflatuque divino.
INFLECTO, is, flexi, flexum, ere, a. _Courber_; _fléchir_, _désarmer_.
ADV. Leviter, oblique. USUS: Jus civile non gratia inflectitur, non
potentia perfringitur. Ne injuria animi tui magnitudinem inflectat.
Inflexa, mollis et tenera oratio.
INFLEXĬO, ōnis, f. _Action de plier_, _courbure_. SYN. Flexio. EPITH.
Fortis ac virilis. USUS: Inflexio laterum.
INFLĪGO, is, flixi, flictum, ere, a. _Causer_, _infliger_. SYN.
Infero. USUS: Mortiferam plagam reipublicæ infligere. Id tibi dedecus,
turpitudinem sempiternam infliget. Cf. Impingo.
INFLO, as, avi, atum, are, a. _Enfler_, _enorgueillir_. SYN. Efferor,
intumesco. PHRAS. 1. Ex re tantilla inflaris? _Quoi! vous vous
enorgueillissez pour si peu de chose?_ Res tantilla tibi dat animos? Res
tam exigua tibi animos facit? Res tantilla tibi eos affert spiritus?
Ex re tantilla tollis animos? Res tantilla adeo effert animum? Ex re
tantilla adeo te extollis? Cf. Superbus. USUS: Insolentia, timore, spe,
lætitia inflari.
INFLŬO, is, fluxi, fluxum, ere, a. et n. _Couler dans_. SYN. Illabor.
)( Effluo. PHRAS. 1. Savus in Danubium influit, _la Save se jette dans
le Danube_. Savus Danubio flumini miscetur; in Danubium præcipitat, se
evolvit; in Danubium devolvitur; Istro flumine excipitur; leni aquarum
tractu Istro se insinuat; Danubium auget. Cf. Flumen. USUS: In animos, in
aures concionis blanditiis orationis influere. Ex illa lenitate ad hanc
vim influat aliquid, oportet. Influunt in urbem hostes.
INFŎDĬO, is, fōdi, fossum, ere, a. _Enfouir_, _enterrer_. USUS: Corpus
terræ infodere.
INFORMĀTĬO, ōnis, f. _Formation_, _forme_. SYN. Notio. EPITH. Antecepta,
insita in animo. USUS: Antecepta quædam animo rei informatio. Habemus
in animo insitam informationem quamdam DEI, _nous avons dans l’âme
une notion innée de la Divinité_. In unius verbi imagine sæpe totius
sententiæ informatio est.
INFORMIS, e, gen. com. _Informe_. USUS: Cum res muta et informis fit
eloquens et formata.
INFORMO, as, avi, atum, are, a. _Façonner_. SYN. Adumbro, formo,
instituo. USUS: 1. Consilium quoddam, cogitationem, judicium informare,
rudi modo adumbrare. 2. Imbuo, _instruire_. Juventutem artibus informare.
Cf. Doceo.
INFORTŪNĀTUS, a, um, _Malheureux_. SYN. Calamitosus, ærumnosus. Cf.
Miser, Infelix.
INFORTŪNĬUM, ii, n. _Malheur_, _infortune_. SYN. Calamitas, ærumna,
adversi casus. PHRAS. 1. Invidia in hoc infortunium me conjecit, _c’est
l’envie qui m’a causé ce malheur_. In eum me casum demisit; hoc me malo,
hoc infortunio mactavit; aliena me invidia, non culpa mea me perculit,
afflixit; in eam me calamitatem traxit, hoc mihi vulnus inflixit;
hanc mihi plagam imposuit; hac me ruina involvit; tantum mihi malorum
importavit; me in ruinam impulit. 2. Duo infortunia mihi accidere, _deux
accidents me sont arrivés_. Duo fulmina per hos dies me perculere;
calamitatem unam, quam casus infestus tulit, altera crudelius aggravavit
fortuna; cum vix primus turbo immani fragore detonuisset, secunda mox
procella in me desæviit; vix ex ea fortunæ sævitia emersi, in novam
calamitatem incidi; dedecoris acerbitatem casus haud paulo infestior
cumulavit. Cf. Calamitas, Miseria, Adversa res. USUS: Magnum sibi
infortunium invenit.
INFRA, _Au-dessous_. SYN. Sub. )( Supra. USUS: Non modo ex numero
vivorum, sed infra mortuos amandandus. Humanas res infra se ducere.
INFRACTĬO, ōnis, f. _Abattement_. SYN. Abjectio. USUS: Infractio quædam
animi et demissio.
INFRACTUS, a, um, _Abbatu_. SYN. Fractus, demissus. USUS: Non modo non
infracto, sed etiam confirmato erat animo. Cf. Animus, Abjectus.
INFRĒNO, as, are, a. * _Brider_, _mettre un frein_. SYN. Equis frenum
impono.
INFRĔQUENS, entis, omn. gen. _Peu assidu_; _peu nombreux_. SYN. Parum
frequens. USUS: Senatus infrequens, _le sénat qui n’est pas en nombre_.
Et Romæ, et in prædiis sum infrequens. Cf. Rarus.
INFRĔQUENTĬA, æ, f. _Petit nombre_, _rareté_. SYN. Paucitas, solitudo.
INFRINGO, is, frēgi, fractum, ere, a. _Briser_, _anéantir_, _ruiner_.
SYN. Frango, concido, debilito. USUS: Animos alicujus, spem, audaciam,
vires, dignitatem, auctoritatem infringere. Elanguescit, debilitatur,
infringitur tua industria. Manus infringere, _faire claquer ses doigts_.
Cf. Frango.
INFŪCĀTUS, a, um, _Fardé_. SYN. Fucatus, coloratus. Cf. Sincerus.
INFŬGĬO, is, fūgi, ĭtum, ere, _S’enfuir_. SYN. Confugio. USUS: Ne in
tribunatus portum infugeret.
INFŬLA, æ, f. _Ruban_, _bandelette_. SYN. Mitra, diadema. USUS:
Sacerdotes cum infulis et verbenis. Venditis imperii infulis, _fleurons_.
INFŪMĀTUS, a, um, _Séché à la fumée_. USUS: Carnes infumatæ.
INFUNDO, is, fūdi, fūsum, ere, a. _Verser dans_, _répandre_, _faire
pénétrer_. SYN. Fundo, instillo. )( Effundo. USUS: Luxum, vitia in
civitatem infundere; se in stirpem, genus alienum infundere; in memoriam
ut in vas, ea, quæ discimus, infunduntur. Infusa in urbem barbaries,
peregrinitas.
INFUSCO, as, avi, atum, are, a. _Rendre brun_; _gâter_, _corrompre_. SYN.
Inficio. USUS: Quos aliqua barbaries domestica infuscat. Vicinitas non
infuscata malevolentia. Cf. Inficio.
INGĔMĬNO, as, avi, atum, are, a. _Redoubler_. SYN. Gemino.
INGĔMISCO, is, ere, n. _Gémir_, _se lamenter_. SYN. Gemo. USUS: Pueri
Spartani non ingemiscunt verberum dolore laniati. Cf. Gemo.
INGĔNĔRO, as, avi, atum, are, a. _Implanter_, _inculquer_. SYN. Ingigno.
USUS: Natura amorem in filios parentibus ingenerat, _la nature a gravé
dans le cœur des parents l’amour de leurs enfants_. Ei familiæ ingenerata
frugalitas videtur.
INGĔNĬŌSĒ, _D’une manière ingénieuse_. SYN. Solerter, acute, subtiliter.
INGĔNĬŌSUS, a, um, _Ingénieux_, _habile_. SYN. Multum habens ingenii,
acutus, solers; eximio, acerrimo ingenio. )( Hebes, tardus. PHRAS.
Vir ingeniosus est et peracutus, _cet homme est plein d’esprit_. Acer
investigator rerum est, quæ a natura involutæ videntur; mira quædam, et
nova excogitare solitus; vir est, quo nihil solertius; qui solertissime
perspiciat omnia; sagax, providus ad futura prospicienda; mente acri et
perspicaci, prudentia præditus; egregia est ingenii acie; in quo multa
docilitas et memoria quæ fere ingenii nomine appellantur; animi motibus
celebribus, ad inveniendum acutis, ad memoriam firmis, ad explicandum
ornandumque expeditis, quem summum excellensque ingenium armavit ad
omnia; vir summa indole, abundantia quadam ingenii præstans; incredibili
ingenii magnitudine; singulari ac prope divina quadam vi ingenii; indoles
in illo magna, ingeniumque versatile sic pariter ad omnia, ut natum
ad id unum diceres, quodcumque ageret; floret ingenii acumine; acri et
perspicaci pollet ingenio; ea est homini ingenii acies, ea intelligendi
acrimonia, is vigor, id acumen, ea mirifica vis ingenii, nihil ut non
videat, nihil non scientia comprehendat; est in eo, non quale multis
contingit, ingenium, sed egregium, exquisitum, singulare ac prope
divinum; dotibus ingenii instructus est eximiis. Cf. Ingenium. USUS:
Aristoteles docet omnes ingeniosos melancholicos esse.
INGĔNĬUM, ii, n. _Talent_, _intelligence_, _génie_. SYN. Vis ingenii,
ingenii acies, acumen, perspicacitas mentis, solertia, ingenii celeritas,
indoles. EPITH. Acre, acutum, bonum, dignum immortalitate, divinum,
elegans, excellens, exiguum, eximium, fidum, hebes, humanum, illustre,
immemor, inverecundum, lene, magnum, mediocre, mirum, miserum, muliebre,
multiplex, optimum, oratorium, par, parvum, præclare, præstans, sane
probabile, probum, singulare, splendidissimum, summum, tantum, tardum.
PHRAS. 1. Ingenium sentio in te esse summum, _je m’aperçois que votre
intelligence est supérieure_. Ingenium in te sentio esse eximium, non
mediocre, non vulgare; non quale multis contigit, sed exquisitum, rarum,
singulare, præstans, acutissimum et plane divinum; acutissimam esse aciem
ingenii tui, egregio te a natura instructum esse ingenio, minimo te esse
hebetem ad id, quod melius sit intelligendum judico. Eam esse ingenii
tui aciem judico, nihil, ut non videas, assequaris, facile intelligas,
mente comprehendas. Ingenii tantum in te esse duco, quantum potest
esse plurimum; de ingenii tui præstantia, vi, acie ita statuo, neminem
anteferri tibi, paucos admodum conferri posse; præstare, excellere,
valere, florere te ingenio; ingenio te vel omnibus antecellere, vel
certe nemini concedere judico; ingenii tui præstantiæ tantum tribuo, ut
paucos comparem, neminem tibi anteponam; omnibus te ingenii laudibus
efflorescere; extra omnem ingenii aleam esse positum judico; mentem
sagacem, ingenium acerrimum in te esse sentio. 2. Hoc ingenium meum
superat, _cela surpasse la portée de mon esprit_. Non hoc ingenii est
mei; non capiunt rem tantam ingenii mei angustiæ; vires ingenii hoc
superat; hoc ingenii facultatem excedit; hæc illi disputent, quibus vires
ingenii pares; modus ingenii contractior, haud adeo patent ingenii mei
fines, ut ista comprehendant. 3. Totum ingenium ad causam cognoscendam
impendere, _employer tout son talent à la connaissance d’une cause_.
Nervos omnes ingenii contendere; ingenium exacuere; omnes ingenii
vires ad causæ cognitionem conferre; toto pectore in causæ cognitionem
incumbere; nihil ingenii, nihil industriæ prætermittere in causis
cognoscendis. 4. Præstanti est indole atque ingenio, _il a un naturel
et un talent remarquable_. Rara hominis, summaque indoles; alta animi
indoles, rectum ingenium, vis naturæ pulcherrima. Cf. Indoles. USUS:
1. Industria alit, suppeditat, acuit ingenium. Abundat, valet, floret
ingenio. Effulget, elucet in rebus omnibus ejus ingenium. Ingenii opinio.
2. Natura, indoles, _caractère_, _nature_. Inverecundum animi ingenium;
unius in bono constans, quam navum in malitia ingenium; ferox, mutabile,
servile ingenium. Suo vivere ingenio. Ad ingenium redire, se recipere,
_retourner à son naturel_. Cf. Ingeniosus, Natura.
INGENS, entis, omn. gen. _Grand_, _immense_. SYN. Immanis, grandis,
immensus. USUS: Ingens, immanis præda, pecunia. Cf. Magnus.
INGĔNŬĒ, _En homme libre_; _ouvertement_, _franchement_. SYN. Candide,
libere, sincere. USUS: 1. Ingenue educatus. 2. Cupere me laudari, aperte
et ingenue fateor.
INGĔNŬĬTAS, ātis, f. _Sentiments nobles_, _honnêteté_, _réserve_. SYN.
Liberalitas, honestas, probitas. USUS: Præ se ferre probitatem quamdam et
ingenuitatem. Vitanda verborum turpitudine ingenuitatem suam et ruborem
præstare. Cf. Honestas, Decet.
INGĔNŬUS, a, um, _Libre_; _honnête_. SYN. Liberalis, liber, honestus.
ADV. Imprimis, maxime. USUS: Nihil in eo apparet moderatum, pudens,
pudicum, ingenuum. Homo ingenuus, liberaliter educatus. Vita, animus,
artes ingenuæ et liberales. Cf. Honestus.
INGĔRO, is, gessi, gestum, ere, a. _Apporter_, _offrir_, _présenter_;
_accumuler_. SYN. Infero, intrudo. USUS: Sed quid ego ingero præterita?
INGIGNO, is, gĕnŭi, gĕnĭtum, ere, a. Adhibetur tantum præter, tempore
ac supino. _Inculquer dès la naissance._ SYN. Ingenero. USUS: Ingenita
naturæ virtus. Veri inveniendi cupiditatem nobis natura ingenuit.
INGLŌRĬUS, a, um, _Qui vit sans gloire_. SYN. Inhonoratus. )( Honoratus.
USUS: Vita inhonorata, ignobilis, ingloria. Cf. Contemptus.
INGLŬVĬES, ēi, f. _Voracité_, _gourmandise_. SYN. Voracitas. Cf. Gula,
Vorax.
INGRĀTĒ, _En ingrat_. SYN. Animo ingrato, illiberaliter. USUS: Ingrate
nostra facilitate abutuntur.
INGRĀTĬIS, abl. adverbii loco sumptus. _A regret, à contre-cœur, contre
le gré de._ USUS: Tuis ingratiis abibo (te invito ac repugnante). Cf.
Invitus.
INGRĀTIS, _Malgré qqn_. SYN. Invito, cum mala gratia. )( Cum bona gratia.
USUS: Extorquendum est invito et ingratis, quod debet.
INGRĀTUS, a, um, _Ingrat_. SYN. Immemor beneficii, gratiæ. )( Gratus.
ADV. Crudeliter, impie. PHRAS. 1. Ingratus es, _vous êtes un ingrat_.
Ingratum te præbes; ingrate agis; gratiam non refers; gratiam non reddis;
gratiam a te non fero; officium in te requiro, desidero; officium
non præstas; meis in te meritis non respondes; mea in te officia non
rependis; officia officiis non compensas; memorem beneficii animum non
præstas; in vitium animi ingrati incidisti; turpem ingrati animi culpam
sustines; de referenda gratia parum es sollicitus, parum laboras, parum
cogitas; referendæ gratiæ haudquaquam studiosus es. 2. Nihil pejus odi,
quam animi ingrati vitium (VULG. Ingratitudinem), _je ne hais rien
tant que l’ingratitude_. Nullum odiosius mihi crimen est ingrati animi
culpa; nullum hominum genus acerbius odi, acerbiore insector odio, quam
qui gratiam bene meritis non referunt; qui de gratia referenda minimum
cogitant, parum laborant; cum omne crimen, tum vero prætermissæ gratiæ,
neglecti officii culpa gravis admodum, molesta et odiosa mihi est; odi
immemorem beneficii animum, et ingrati animi crimen detestor. USUS: 1.
Nihil cognovi ingratius, in quo vitio nihil non mali inest. Ingrati animi
crimen horreo. Ingratus animus. 2. Molestus, odiosus, _désagréable_. Si
ingrata tibi sunt officia mea, non committam, ut tibi insanire videar.
Cf. Odiosus, Molestus.
INGRĂVESCO, is, ere, n. _Croître_, _s’accroître_, _augmenter_. SYN.
Glisco, cresco, gravior fio. ADV. Vehementius. USUS: Ingravescit in dies
malum. Annona ingravescit. Corpora defatigatione ingravescunt. Cf. Augeo.
INGRĔDĬOR, ĕris, gressus sum, grĕdi, d. _Entrer_; _marcher sur ou vers_.
SYN. Intro, introeo, me infero, ineo, pedem infero, pedem pono, adeo,
accedo. ADV. Audacius, æqualiter, paulo secius, pedetentim, penitus,
similiter, tarde, timide. USUS: 1. Iter, causam, vitam honestam ingredi.
Hoc die primum in spem libertatis ad dicendum ingressus sum. Vestigiis
majorum ingredi. 2. Aggredior, incipio, _commencer_. Id nunc facere
ingredimur. De iis dicere ingressus sum. Consilium, rationem vivendi,
bellum ingredi. 3. Gradior, eo, _aller_, _marcher_. Libere ingredi. Hanc
viam vix sine casu aliquo, aut prolapsione ingrediere. Cf. Incedo, Aditus.
INGRESSĬO, ōnis, f. _Entrée dans_; _marche_. SYN. Introitus, aggressio,
incessus. EPITH. Obscura, antiqua, moderata. USUS: Interdum orationis
cursus est incitatior, interdum ingressio moderatior.
INGRESSŬS, ūs, m. _Commencement_, _début_; _marche_. SYN. Incessus. USUS:
Vestigiis odorari ingressus cujuspiam. Orationis vestigia ingressumque
non vidi.
INGRŬO, is, ŭi, ere, n. _Menacer_, _être imminent_. SYN. Impendeo. USUS:
Periculum, metus, morbus ingruit. Cf. Immineo.
INGURGĬTO, as, avi, atum, are, a. — se, _Se précipiter_, _se ruer sur_.
SYN. Infero, immitto. USUS: Se in copias alicujus, in multa flagitia
ingurgitare, _se ruer sur la fortune de qqn_, _se plonger dans tous les
vices_. Cf. Immergo.
ĬNHĂBĬLIS, e, gen. com. _Inhabile_. SYN. Ineptus.
ĬNHĂBĬTĀBĬLIS, e, gen. com. _Inhabitable_. SYN. Vastus, incultus,
desertus. )( Habitabilis.
ĬNHĂBĬTO, as, avi, atum, are, n. et a. _Habiter dans_. SYN. Habito.
ĬNHÆRĔO, es, hæsi, hæsum, ere, n. _Rester attaché à_, _adhérer_. SYN.
Hæreo, insideo. ADV. Penitus. USUS: Animi corporibus inhærentes. Inhæret
visceribus dolor. Inhæret id in mentibus omnium. Cf. Hæreo, Adhæreo.
ĬNHĀLO, as, avi, atum, are, a. _Exhaler_. SYN. Exhalo, afflo. USUS:
Teterrimam nobis popinam inhalabas.
ĬNHĬBĔO, es, ŭi, ĭtum, ere, a. _Retenir_, _arrêter_. SYN. Cohibeo,
coerceo. USUS: Inhibere remos, remiges. An te non inhibet vox miserorum?
Cf. Cohibeo, Comprimo, Coerceo.
ĬNHĬBĬTĬO, ōnis, f. _Action de retenir_. USUS: Inhibitio remigum, _action
de ramer en sens contraire_.
ĬNHĬO, as, avi, atum, are, n. _Désirer avec ardeur_. USUS: Uberibus puer
inhians. Cf. Desidero, Aspiro, Capto, Aucupor.
ĬNHŎNESTĒ, _Malhonnêtement_. SYN. Spurce.
ĬNHŎNESTUS, a, um, _Malhonnête_. SYN. Turpis. )( Honestus. PHRAS. Patrem
senio confectum deserere, inhonestum est, _abandonner un père accablé de
vieillesse est un crime honteux_. Non decet, non convenit, haud æquum
est; nefas est, iniquum est; flagitium est; minime honestum, minime
rationi consentaneum est. Cf. Decet, Turpis. USUS: Quæ honeste nominari
non possunt, inhonestissima sunt.
ĬNHŎNŎRĀTUS, a, um, _Qui n’a pas reçu de récompense_. SYN. Inglorius. )(
Honoratus. Cf. Vilis.
ĬNHORRESCO, is, horrŭi, ere, n. _prop._ _Se hérisser_; _devenir
effrayant_ (_par l’obscurité_). USUS: Inhorrescit mare, tenebræ
conduplicantur, _la mer se couvre de ténèbres_. Cf. Horror.
ĬNHOSPĪTĀLĬS, e, gen. com. _Inhospitalier_. SYN. Desertus, incultus,
asper.
ĬNHOSPĪTĀLĬTAS, ātis, f. _Inhospitalité_. EPITH. Domestica, molesta,
impudens, crudelis, moderata. USUS: Inhospitalitas est opinio vehemens,
fugiendum esse hospitem.
ĬNHŪMĀNĒ, _Durement_. SYN. Inhumaniter.
ĬNHŪMĀNĬTAS, tātis, f. _Dureté_, _cruauté_. SYN. Immanitas, crudelitas.
USUS: Mansuetudinem in inhumanitatem convertere. Cf. Crudelitas.
ĬNHŪMĀNĬTER, _Durement_. SYN. Inhumane.
ĬNHŪMĀNUS, a, um, _Inhumain_, _cruel_. SYN. Crudelis, communi hominum
sensu carens, asper, ferus, durus, difficilis, agrestis; morum insuavium,
vitæ communis ignarus; humanitatis expers, immemor, nunquam particeps;
inops humanitatis et inurbanus; ab humanitate derelictus. PHRAS. 1. Homo
ferus et inhumanus est, _cet homme est barbare et inhumain_. Nihil tam
ferum ac inhumanum, quam hominis hujus indoles asperrima; humanitatem
exuere videtur, ita difficilis aditus, gravis vultus, superba responsa,
insolens est vita; summa morum acerbitate et immanitate natura omni
humano generi insociabilis; ut feræ quædam nunquam mitescunt, sic
immitis et implacabilis est ejus hominis animus et a cultu ac humanitate
longissime remotus. Cf. Barbarus, Durus, Crudelis. 2. Brasiliæ populi
plane inhumani sunt, _les peuples du Brésil sont tout à fait sauvages_.
Brasiliæ gentes humanitatis immemores sunt; humanitatem omnem exuerunt,
abjecerunt; omnem humanitatis sensum amisere, ab humanitate derelicti
sunt; humanitatem a se omnem exstirparunt. USUS: In hoc animo nihil
inhumanum, nihil agreste est. Cf. Agrestis.
ĬNHŬMĀTUS, a, um, _Qui n’a pas reçu de sépulture_. SYN. Insepultus. USUS:
Diogenes se inhumatum projici jussit.
ĬNĬBI, _Là_ (_sans mouv._). SYN. Ibidem.
ĬNĬMĪCĒ, _En ennemi_. SYN. Infeste, inimico animo. )( Amice. USUS:
Infestissime, inimicissime agere, contendere cum aliquo, insectari
aliquem.
ĬNĬMĪCĬTĬA, f. _Inimitié_. SYN. Simultas, alienatio, disjunctio. EPITH.
Aperta, summa. PHRAS. 1. Graves inimicitias inde habebis, _vous vous
ferez par là d’implacables ennemis_. Graves inimicitias suscipies,
subibis, adibis; grandes tibi inimicitiæ erunt, nascentur; ad inimicitias
graves venies, descendes; intercedent tibi cum aliis graves inimicitiæ;
grave odium adversus te concitabis; odium subibis, incurres acerbissimum;
habebis tibi infensos multos; gerendæ tibi erunt, exercendæ capitales
inimicitiæ; ab inimicitia tua eam ob rem deficient plurimi, et societatem
dissolvent; in simultate non cum paucis eris; plurimos a te avertes;
alii ex aliis se a conjunctione tua avellent; non pauci alieno in
te erunt animo, seseque a te disjungent; infestis deinceps animis
dissidebitur; inimicitias graves contrahes; alia ex aliis simultas
incidet, atrocioribus inimicitiæ certaminibus exercenda. Cf. Amicitiam
dissolvo, Odium. 2. Ponite tandem inimicitias, _réconciliez-vous enfin_.
Inimicitias tandem candide et simpliciter ponite, deponite; exstinguite
veteres simultates; inimicitias diuturnas caritati patriæ condonate;
discedite tandem ab inimicitiis et odiis inveteratis, vosque ex
inimicitia in gratiam revocate. Cf. Amicitiam redintegro, Concilio. USUS:
1. Inimicitias appetere, _concevoir_, _avoir de la haine_. Indicere,
concipere, denuntiare; ad inimicitias vocare. 2. Inimicitias capere,
_se faire des ennemis_. Suscipere, adire, subire, habere, exercere,
gerere; ad inimicitias venire, descendere; inimicitiæ mihi tecum sunt,
intercedunt. 3. Inimicitias deponere, _se réconcilier_. Ponere, patriæ
concedere inimicitias; ab inimicitiis discedere. Cf. Odium.
ĬNĬMĬCUS, a, um, _Ennemi_. _Item_:
INĬMĪCUS, i, m. _Ennemi_. SYN. Hostis, infestus, infensus, adversarius,
alienatus, non æquus, iniquus, invidus, obtrectator. EPITH. Acer,
acerbus, communis, gravis, incolumis, innocens, magnus, odiosus,
paternus, pecuniosus, potentissimus, valens, verecundus, voluntarius.
ADV. Acrius, aperte, crudeliter, graviter, valde, usque eo. PHRAS.
Inimicus est perpetuus, _c’est un ennemi éternel_. Alienissimo est a me
animo; inimicissimum se mihi reddidit; animum ostendit mihi crudeliter
inimicum; immortales in me gerit, exercet iras; infestissimus est meis
fortunis et laudibus; inimicitias jam diu susceptas et, ut videtur,
posteris tradendas, pertinacissime persequitur; resident etiamnum
in animo ejus graves atrocesque inimicitiæ; sunt mihi cum eo homine
inimicitiæ et vetetes et atrocibus celebratæ certaminibus; odio me
insectatur capitali; adversario illo utor gravi sane et infenso, qui,
quidquid virium habet et acerbitatis, id totum in me confert ac effundit;
qui adversatur mihi acerrime et gravissime; qui mihi pestem ac perniciem
molitur, exitum machinatur; qui totus incumbit in meam perniciem; me
ubique meaque commoda oppugnat; nullam adversus me injuriam prætermittit.
Cf. Hostis, Odium, Injuria. USUS: Aspicere te non potest, adeo inimico in
te est animo.
ĬNĪQUĒ, _Injustement_. SYN. Injuste. USUS: Ita iniquissime comparatum
est; iniquissime expulsus. Inique, contra jus fasque agere.
ĬNĪQUĬTAS, ātis, f. _Injustice_. SYN. Injuria. EPITH. Tanta. )( Æquitas.
USUS: Æquitas certat cum iniquitate. Habet ea res magnam iniquitatem. In
tanta hominum perfidia et iniquitate vivimus. Cf. Injuria.
ĬNĪQUUS, a, um, _Injuste_, _méchant_. SYN. Injustus, injurius, inimicus,
non habens æquitatem. ADV. Obscurius, valde. )( Æquus. USUS: Quæ res
iniquissima et acerbissima est, nec ferenda. Homo natura asper, et
omnibus iniquus; iniquo infestoque animo intueri aliquem; iniquo loco ad
hostes subire, _attaquer les ennemis dans une position défavorable_. Cf.
Injustus, Inhonestus.
ĬNĬTĬA, ōrum, n. pl. _Mystères de Cérès_. SYN. Sacra Cereris.
ĬNĬTĬO, as, avi, atum, are, a. Sæpius usurpatur passiva voce. _Être
initié_. SYN. Inauguror, consecror, devoveor, sacris imbuor. USUS:
Initiari sacris. Sacra initiata, et devota.
ĬNĬTĬUM, ii, n. _Principe_. SYN. Principium, fundamentum, elementum.
EPITH. Accomodatum naturæ, falsum. PHRAS. 1. Hæc erant initia doctrinæ
nostræ, _tels étaient les fondements de notre doctrine_. Hæc erant
incunabula doctrinæ nostræ; hæ primæ origines et elementa studiorum
nostrorum; ab his profecta initiis est doctrina nostra; hæc principia
erant, et quædam quasi semina doctrinæ nostræ; hæc doctrinæ erant
primordia; hæc rudimenta, hæc prima velut vestigia ac lineamenta erant
doctrinæ nostræ. Hoc a fonte omnis nostra doctrina manavit. 2. Adhuc
inter initia hæremus operum, _nous sommes encore au commencement de
nos travaux_. Adhuc in operum primordio stamus; non in exitu, sed in
limine operum nostrorum stamus; vestibulum magni operis ingressi sumus;
longe absumus a metis, vix e carceribus digressi; informatam habemus
operis totius molem, non perfectam. 3. Ab initio mundi, _depuis le
commencement du monde_. Ab orbe condito; ab ultima mundi origine; post
hominum memoriam; post natos homines. 4. Belli initium satis fortunatum
fuit, _le début de la guerre fut assez heureux_. Lætissima erant armorum
principia; initia belli se dabant optime; primo belli progressu satis
felices fuimus; belli primordium satis lætum erat; in limine, exordio,
ingressu belli res nostræ habebant satis belle; principio belli res ex
sententia gestæ; sub belli primordia optatis fortuna respondit. Cf.
Successus. USUS: Belli initium ducere, capere, sumere a levibus prœliis.
Belli initium inde profectum est, quod; levi ex principio magnum bellum
conflatum est, sed ut initia inchoavimus, ita persequenda sunt cœpta.
Bonis initiis orsus male finiit. Ut male posuimus initia, sic cætera
sequentur. Ut se dant initia, _comme on commence_. Cf. Incipio, Inchoo,
Exordium.
ĬNJĬCĬO, is, jēci, jectum, ere, a. _Jeter dans_; _faire naître_,
_susciter_. SYN. Objicio, immitto. USUS: Dubitationem alicui et scrupulum
injicere. Cogitationem alicui, ardorem, spem, metum, religionem,
cupiditatem injicere. Frenos furori alicui manus injicere. Cf. Impono.
INJŪCUNDĬTAS, ātis, f. _Défaut d’agrément_. SYN. Asperitas.
INJŪCŬNDĒ, _Désagréablement_. )( Jucunde.
INJŪCUNDUS, a, um, _Désagréable_. SYN. Insuavis, acerbus. USUS: Labor
mihi minime injucundus. Cf. Odiosus, Molestus.
INJUNGO, is, junxi, junctum, ere, a. _Imposer_; _susciter_. SYN. Impono,
affero, importo. USUS: Aliquid damni reipublicæ; servitutem alicui, onus,
necessitatem injungere.
INJŪRĀTUS, a, um, _Qui n’a pas juré_. SYN. Qui non juravit, sine
jurejurando. USUS: Tibi vel injurato credendum. Lingua juravi, mentem
injuratam gero.
INJŪRĬA, æ, f. _Injustice_. SYN. Iniquitas. )( Jus, beneficium. PHRAS.
1. Injuriam alicui facere, _causer à qqn du préjudice_. Injuriam alicui
inferre, afferre, imponere, conflare; injuria aliquem afficere, onerare,
lacerare, lacessere, vexare, exagitare, insectari; injuriam jacere,
mittere in aliquem; injuriosius tractare aliquem; patientiam alicujus
tentare; ejus patientia abuti; injuriam alicui contexere; injuriis
aliquem et maledictis proscindere, lædere, configere; injuriis ac
maledictis appetere aliquem, incessere, jactare, violare, provocare. 2.
Gravem a te passus sum injuriam, _j’ai souffert de votre part une grande
injustice_. Injuriam a te accepi gravissimam; a te orta, nata est mihi
illa injuria; gravi injuria a te afflictus sum; hæc mihi a te oblata,
imposita est injuria; iniquius a te mecum est actum; injuriosus sane in
me fuisti et iniquior; injuriose me tractasti; injurium, injuriosum,
iniquum, gravem te sensi, expertus sum; gravem abs te pertuli injuriam;
graviter læsus, offensus sum; gravem a te molestiam accepit animus meus;
gravi a te injuria affectus, lacessitus, provocatus sum; appetitus
injuria sum nullo meo merito, nulla mea culpa, nihil tale meritus;
injuriose, acerbe, inique, contra jus omne, contra, quam meritus sum,
immerentem, innocentem, nullius affinem culpæ, omnis culpæ expertem, ab
omni vacuum culpa me tractasti. 3. Injuriam ulciscar, _je vengerai mes
injures_. Persequar tot tuas in me injurias; parem brevi pro injuria
gratiam referam; par pari referam; merita meritis compensabo; erit
propediem, cum idem tibi reponam; cum pari te munere remunerabor; is sum,
qui injuriam facile referre possim; feres a me, quod intulisti; impune
tibi non erit, non abibit sic, quod injuria me affeceris; impunita non
erit, inulta non relinquetur injuria tua. Memorem me injuriæ senties,
experieris. Cf. Ulciscor, Impune. 4. Adversus injuriam se defendit, _il
s’est défendu contre l’injustice_. Injuriam magno animo propulsavit;
ab injuria hominem deterruit; injuriis restitit animo præsenti; ea
injuria ut se levaret, nihil non egit; eam ut a se injuriam prohiberet,
depelleret, ab injuria hominem ut detraheret, ut illa is, injuria
abstineret, presentia animi effecit. 5. Injuriam æquo animo pertulit, _il
a supporté cette injustice avec courage_. Plagam illam eo animo accepit,
par ut injuriæ videretur; injuriam eo animo tulit, passus, perpessus
est, tanquam ad se nihil ea pertineret. Cf. Patior, Fero. 6. Injuriam
omnium obliviscor, _j’oublie toutes les injustices_. Injurias omnes
oblivione contero; omnem acceptæ injuriæ memoriam ex animo deleo; animus
ultionem non spectat; ultionis consilium omne libenter abjicio, omitto,
depono; ab ulciscendi consilio animum abduco; non persequar injurias
meas; injuriæ eæ omnes in amicitiæ gremio sunt sepultæ. Cf. Obliviscor.
USUS: 1. Injuria est, quæ aut pulsatione corpus, aut convitio aures, aut
aliqua turpitudine vitam alicujus violat. Injuria duobus modis fit: vi et
fraude. 2. Immerito, _à tort_. Non injuria suspectus es. Cf. Convitium,
Contumelia, Ignominia.
INJŪRĬŌSĒ, _Injustement_. SYN. Per contumeliam, contumeliose. )( Jure.
USUS: Temere atque injuriose de aliquo suspicari.
INJURĬŌSUS, a, um, _Injuste_. SYN. Injurius. USUS: Injuriosa et
facinorosa vita. Cf. Injuria.
INJŪRĬUS, a, um, _Injuste_. SYN. Iniquus.
INJUSSŬS, ūs, m. (adhibetur tantum abl.) _Sans l’ordre de_. SYN. Sine
jussu, auctoritate, concessu. )( Jussus. USUS: Injussu populi hoc fecisti.
INJUSTĒ, _Injustement_. SYN. Inique, injuriose, contra fas. USUS: Injuste
in quemquam impetum facere.
INJUSTĬTĬA, æ, f. _Injustice_. SYN. Iniquitas. EPITH. Capitalior,
moderata. )( Justitia. USUS: Injustitiæ duo sunt genera, alterum eorum,
qui inferunt, alterum eorum, qui ab iis, quibus infertur, non propulsant
injuriam.
INJUSTUS, a, um, _Injuste_. SYN. Iniquus, injurius, injuriosus,
immeritus, non debitus. )( Justus. ADV. Dupliciter. USUS: Qui perniciosa
et injusta populis jussa describunt. Vir maleficus natura, et injustus.
Ira non injusta, sed merita et debita. Injustum onus alicui imponere. Cf.
Injuria.
INNASCŎR, ĕris, nātus sum, nasci, d. _Naître dans_. SYN. Ingignor. USUS:
Quibus recta ratio constansque innascitur.
INNĂTO, as, are, n. _Nager dans_. USUS: Pisciculi in concham innatant.
Cf. Nato.
INNĀTUS, a, um, _Naturel_, _inné_. SYN. Insitus, ingenitus, ingeneratus.
)( Assumptus, adventitius. USUS: Innata est homini probitas, vel potius
insita.
INNĀVĬGĀBĬLIS, e, gen. com. _Qui n’est pas navigable_.
INNECTO, is, nexŭi, nexum, ere, a. _Lier avec_. SYN. Necto.
INNĪTOR, ĕris, nixus _vel_ nīsus sum, niti, d. _S’appuyer sur_. SYN.
Inclinor, reclinor. PHRAS. In te uno respublica innititur, _la république
s’appuie sur vous seul_, _c. à d._, _vous êtes le seul soutien de la
république_. Tuum est fulcire labefactatam rempublicam. In te uno nititur
salus civitatis; in te uno, atque in spe consilii tui requiescit; fortunæ
omnium nostrum tuæ fidei innituntur. USUS: Fortuna hostium uni viro
innititur. Respublica in tuis humeris innititur.
INNO, as, avi, are, n. et a. _Nager dans_. SYN. Innato.
INNŎCENS, entis, omn. gen. _Innocent_. SYN. Qui nihil nocet, qui nulli
injuriam facit, integer, culpa vacans, ad quem ne suspicio quidem
criminis perveniat; ab omni culpæ suspicione remotissimus, nullius probri
compertus, a culpa vacuus, crimine innoxius. PHRAS. 1. Innocens sum in
ea causa, _je suis innocent dans cette affaire_. Longe remotus a culpa
sum; procul absum ab ejus rei culpa; culpa careo; culpa vaco; culpam
ejus rei non sustineo; expers culpæ sum; affinis culpæ non sum; purus
a culpa sum; tam absum a culpa, quam qui maxime; culpæ ejus mihi non
sum conscius; extra culpam sum; in culpa non sum; in me conferri culpa
non potest; culpa ea in me conferenda, mihi assignanda, adscribenda,
attribuenda non est; ejus rei culpa hærere in me non potest; abest a me
ea culpa longissime; abhorret ab ea culpa vitæ meæ institutique ratio;
procul a me hæc culpa est; extra noxam sum; is sum, quem nulla ejus culpæ
suspicio violarit. 2. Innocentem accusas, _vous accusez un innocent_.
Insontem, immerentem, nullo meo merito, injuria, injuste, inique, contra
jus et æquum in crimen vocas; nihil peccavi, nihil admisi, nullo me
scelere adstrinxi, abs te tamen accusor; expertem, criminis innoxium me
exagitas; vacuum a culpa in judicium vocas, reum facis, persequeris; tu
me sine causa, immerito in culpam vocas, in infamiam adducis. Cf. Accuso.
3. Multi innocentes condemnantur, _on condamne bien des innocents_. Sæpe,
qui culpam non admiserunt, judicio, judicum sententiis damnantur; multi
falso scelere damnantur; multi oblato falso crimine insontes opprimuntur;
multi nullius probri comperti, in quibus nullius inest peccati infamia,
innoxii damnantur; multi immerita damnatione afficiuntur, iniquis
judiciis circumveniuntur, opprimuntur, expertes culpæ criminis pœnas
luunt. USUS: Innocens dicitur, non qui leviter nocet, sed qui nihil
nocet. Vir innocens, integer, religiosus. C. Integer.
INNŎCENTER, _Honnêtement_, _d’une manière irréprochable_. USUS: Vita
innocenter acta.
INNŎCENTĬA, æ, f. _Innocence_, _intégrité_, _vertu_. SYN. Integritas
vitæ et morum. EPITH. Par, singularis, vetus, summa. USUS: Innocentia
est talis affectio animi, quæ noceat nemini. Vir summa integritate et
innocentia. Cf. Integer.
INNŎCŬUS, a, um, _Inoffensif_, _qui ne fait pas de mal_. SYN. Innocens.
INNŎVO, as, avi, atum, are, a. _Renouveler_. SYN. Renovo, novum facio.
INNOXĬUS, a, um, _Innocent_, _vertueux_; _qui n’éprouve pas de dommage_,
_sain et sauf_. SYN. Innocens. Cf. Innocens.
INNŬMĔRĀBĬLIS, e, gen. com. _Innombrable_. SYN. Innumerus, infinitus
numero, quod omnem excedit numerum. USUS: Infinita vis innumerabilum
atomorum. Cf. Multi.
INNŬMĔRĀBĬLĬTAS, ātis, f. _Nombre infini_. USUS: Innumerabilitas atomorum.
INNŬMĔRUS, a, um, _Innombrable_. SYN. Innumerabilis.
INNŬO, is, ŭi, ere, n. _Faire signe_. SYN. Nutu aliquid significo, nutu
capitis loquor. USUS: Huic aditum modo patefacio et innuo.
INNUPTUS, a, um, _Qui n’est pas marié_. SYN. Non nuptus. )( Nuptus. USUS:
Paris Helenam innuptis junxit nuptiis, _Pâris se lia à Hélène par un
hymen infortuné et coupable_.
ĬNOBSCŪRO, as, are, a. _Obscurcir_. SYN. Infusco. )( Declaro, illustro.
ĬNOFFENSUS, a, um, _Qui ne heurte pas, qui ne rencontre pas d’obstacle_.
USUS: Pedem inoffensum referre, _revenir sans encombre_.
ĬNOFFĬCĬŌSUS, a, um, _Qui manque d’égards_. SYN. Inhumanus, illiberalis.
Cf. Illiberalis.
ĬNŎPĬA, æ, f. _Manque_, _disette_. SYN. Egestas, indigentia. )( Copia.
EPITH. Magna, summa, tanta. PHRAS. Cæsar Hispaniensi bello Pompeii copias
ad summam inopiam redegit, _César, dans la guerre d’Espagne, réduisit
les troupes de Pompée à la dernière extrémité_. In summas angustias
compulit; in maximas omnium rerum difficultates conjecit; copias eo
redegit, ut omnium rerum penuria laborarent; ut inopia premerentur et
conficerentur extrema; ut rerum omnium inopia pessime acciperentur;
ut in maximis angustiis ac difficultatibus versarentur; ut nullis non
incommodis afficerentur; ut plurima incommoda sustinerent; ut summis cum
incommodis conflictari cogerentur. Cæsar Pompeii copias ad rerum omnium
egestatem adduxit; non solum ad summam rerum bellicarum indigentiam,
sed ad extremas quotidiani victus angustias redegit. Cæsar Hispaniensi
bello id egit maxime, ut Pompeii copiis arctiora in dies fierent omnia.
Cf. Annona. 2. Inopiam sublevare, _soulager la misère_. Mederi inopiam;
rebus mature occurrere; tutari inopiam; incommodum novis commodis sanare;
inopia levare. USUS: Aliquem ad inopiam redigere. Inopia consilii
laborare. Inopiam æquo animo ferre ac tolerare. Inopia oratoris et
jejunitas. Cf. Egeo, Pauper.
INŎPĬNANS, antis, omn. gen. _Pris au dépourvu_, _surpris_. USUS: Multos
in agris inopinantes deprehendit.
ĬNŎPĪNĀTĔ, _Inopinément_, _à l’improviste_. USUS: Inopinate, præter spem
accidit. Cf. Casu.
ĬNŎPĪNĀTUS, a, um, _Inattendu_, _imprévu_. SYN. Nec opinatus, improvisus.
USUS: Omnia repentina et inopinata graviora. Dictu inopinatum atque
mirabile. Ex inopinato observare aliquem. Cf. Improviso.
ĬNOPPORTŪNUS, a, um, _Peu convenable_, _peu favorable_. SYN. Alienus,
incommodus. )( Opportunus. USUS: Sedes eo in loco non inopportuna sermoni
nostro.
ĬNOPS, ŏpis, omn. gen. _Pauvre_, _dépourvu de_. SYN. Pauper, nudus,
impotens. )( Abundans. USUS: Inops rei alicujus, _vel_ a re aliqua. Inops
ærarium et exhaustum. Humanitatis inops et inurbanus homo. Cf. Pauper,
Inopia.
ĬNORDĬNĀTUS, a, um, _Mal ordonné_, _confus_, _en désordre_. SYN.
Perturbatus, confusus. )( Ordinatus. USUS: Ex inordinato in ordinem
reducere.
ĬNORNĀTĒ, _Sans ornement_. SYN. Inculte, ineleganter.
ĬNORNATUS, a, um, _Peu orné_, _grossier_, _sans art_. SYN. Inconditus,
incomptus, agrestis, rudis, horridus, sine nitore et palæstra. )(
Ornatus. USUS: Inornata mulier, oratio. Nuda et inornata inventio. Cf.
Incultus.
INPRĪMIS, mei: IMPRĪMIS, _Avant tout_, _d’abord_. SYN. Cumprimis. USUS:
Imprimis te amo. Argumentum imprimis firmum.
INQUAM, _Dis-je_. SYN. Dico, ut dixi, ut institui dicere. USUS: Hoc,
inquam, dico.
INQUĬES, ētis, omn. gen. (_Très-rare aux cas obliques_). _Remuant_,
_agité_, _inquiet_. SYN. Inquietus. USUS: Humanum genus inquies et
indomitum. Cf. Inquietus.
INQUĬĒTĀTĬO, ōnis, f. _Mouvement_, _agitation_.
INQUĬĒTO, as, avi, atum, are, a. _Agiter_, _inquiéter_. SYN. Turbo. Cf.
Inquietus.