Barono Martinow, al kiu fari grandan servon Lange pli antaŭe foje
havis okazon, afable akceptis lin kaj donis al li plej sufiĉajn
informojn pri la kantistino Bianetti. Li ne nur preskaŭ laŭvorte
konfirmis ŝian rakonton, li ankaŭ eksplodis per plej vivaj laŭdoj
pri ŝia karaktero; li eĉ promesis, ĉie, kien li venos en la urbo,
paroli favore por ŝi kaj malkonfirmi la famojn pri ŝi cirkulantajn.
Li efektive plenumis sian promeson; ĉar precipe al lia influo kaj al
la nobla maniero, en kiu li prenis la partion de la italino, ŝiaj
amikoj aljuĝis, ke la publika opinio pri ŝi en malmultaj tagoj,
kvazaŭ sorĉe, aliiĝis. La medicina konsilanto Lange siaparte en
tiu tago, veninte de la sendito, supreniris el la beletaĝo de la
hotelo de Portugalujo ankoraŭ kelke da ŝtuparoj ĝis la mansardoj;
oni diris, ke en n-ro 54 loĝas la orkestrestro. Li haltis antaŭ la
pordo, por spiri; ĉar la krutaj ŝtuparoj afekciis lin. Strangaj
sonoj el tiu pordo flugis al lia orelo. Ŝajne en ĝi estis homo
grave malsana, ĉar li aŭdis profundajn ĝemadon kaj plendspiradon,
ŝajne leviĝantajn el kava brusto. Poste teruraj francaj kaj italaj
blasfemoj enmiksiĝis, kiel se malpacienco volas malŝarĝi de la
mizero la koron, kaj raŭka rido de malespero denove formis la
transiron al tiuj profundaj ĝemoj. La medicina konsilanto
frostektremis. "Jam hieraŭ mi ja rimarkis iom da frenezo en tiu
_maestro_[21]", li pensis, "ĉu li eble plene freneziĝis, aŭ ĉu li
malsaniĝis pro doloro?" Li jam fleksis la fingron por frapi, kiam
lia rigardo ankoraŭ unufoje trafis la numeron de l'pordo; ĝi estis
53. Kiel do li povis tiom erari; preskaŭ li estus enirinta al homo
tute fremda. Malkontenta pri si mem li pluen iris unu pordon; tie
estis 54; tie do efektive sonis tute alie. Malalta, bela voĉo de
viro kantis arion, akompanate de piano; la medicina konsilanto
eniris; estis tiu juna viro, kiun li vidis ĉe la kantistino.
En la ĉambro disĵetite kuŝis notfolioj, gitaroj, violonoj, kordoj
kaj multo, kion krome muzikisto bezonas, kaj meze inter tiuj
kvazaŭruinoj staris la orkestrestro en vasta nigra negliĝo, kun
ruĝa ĉapo sur la kapo kaj rulpaketo de notoj en la mano; la
kuracisto poste konfesis, ke vidante tion li ekpensis pri _Marius_
sur la ruinoj de Kartago.
La juna viro ŝajne de hieraŭ lin memoris kaj preskaŭ malserene
akceptis lin; tamen li estis tiel ĝentila, ke per unu ekpuŝo li de
seĝo teren ĵetis kolonon da notfolioj, por proponi al sia vizitanto
sidlokon; li mem per longaj paŝoj marŝadis tra la ĉambro, kaj lia
flirtanta negliĝo lerte forprenis la polvon de la tabloj kaj libroj.
Li ne lasis ekparoli la medicinan konsilanton, li superkriis lin. "Vi
venas de ŝi?", li ekkriis. "Ĉu viaj grizaj haroj ne hontas, ke vi
fariĝas la peristaĉo de tia senhontulino? Mi nenion plu volas
aŭdi; mi entombigis mian feliĉon, vi vidas min funebranta mian
feliĉegon; mi surhavas mian nigran negliĝon kaj tio sola, se vi
estas iomete sperta pri psikologio, devus esti por vi signo, ke,
koncerne min, mi konsideras tiun personon mortinta. Ho, Giuseppa,
Giuseppa!"
"Sed, kara sinjoro orkestrestro", la kuracisto interrompis lin,
"bridu vian senton, antaŭ ol—"
"Senton? Kion vi scias pri sento? Aŭskultu, se vi parolas pri sento;
mi volas provi, ĉu vi havas sonosenton, maljunulo! Vidu, tio estas
la virino", li daŭrigis, abrupte malfermante la fortepianon kaj
ludante tion kaj tion, kio cetere al la kuracisto, ne tre sperta pri
muziko, ŝajnis kiel alia muziko, "ĉu vi aŭdas tion molan, dolĉe
sopiran, karese alpremiĝan? Sed ĉu vi ne rimarkas en tiuj pasaĵoj
la nefidindan, malfundan, senkarakteran estecon de tiuj kreitaĵoj?
Sed aŭdu plue", li diris kun laŭtigita voĉo kaj kun brila okulo,
reenskuante la manikojn de la funebra negliĝo, "kie viroj agas,
estas forto kaj vero; tie nenio nepura povas prosperi, ĝi estas
sanktaj diaj sonoj!" Li kun granda forto batis sur la klavojn, sed al
la kuracisto ree ŝajnis, ke tio estas nur tute ordinara muziko.
"Jen vi havas strangan karakterizon pri la homoj", li diris; "ĉar ni
jam alvenis ĉe tio, ĉu mi povas peti vin, estimata, ke vi iom piane
prezentu al mi medicinan konsilanton?"
La muzikisto malŝate rigardis lin. "Kiel vi do povas difekti la
harmonion per malbona, akrepepa _cis_, hometaĉo, kiam miaj
klavoj sonigas la belegan, radiantan akordumon!"
La respondo de la doktoro estis interrompata per frapado ĉe la
pordo; malgranda, kreskokripla figuro eniris, riverencis kaj diris:
"La malsana sinjoro en n-ro 53 plej ĝentile petigas sinjoron la
orkestrestron, ne tiom terure brui kaj tumulti, tial, ke lia korpa
aranĝo estas tre malforta kaj lia morto proksima."
"Mi petas, sciigi al la sinjoro mian plej humilan respekton", la juna
viro respondis, "kaj ke koncerne min li povas forvojaĝi el la mondo,
kiam li deziras. Sufiĉe ja en ĉiu nokto min teruras liaj lamentado
kaj ĝemado kaj la plej teruranta por mi estas liaj malpiaj blasfemoj
kaj lia freneza ridado. Ĉu eble la franco opinias, ke li estas sola
en la hotelo de Portugalujo? Se li ĝenas min, mi ĝenas lin repage!"
"Sed, pardonu, via sinjora moŝto", la kreskokripla homo diris, "li
ne plu longe vivos, ĉu vi ne bonvolus dum liaj lastaj momentoj—"
"Ĉu li estas tiom malsana, la sinjoro?", kompateme la medicina
konsilanto diris. "Kio estas lia malsano? Kiu lin kuracas? Kiu li
estas?"
"Kiu li estas, mi precize ne scias; mi estas la dungolakeo; mi
pensas, ke li nomas sin _Lorier_ kaj estas el Franclando;
antaŭhieraŭ li ankoraŭ bone fartis, sed estis iom melankolia, ĉar
li tute ne eliris, ankaŭ ne deziris rigardi la rimarkindaĵojn de
tiu ĉi urbo; sed en la alia mateno mi lin trovis en la lito grave
malsanan; ŝajnas, ke en la nokto lin trafis apopleksio. Sed li por
nenio en la mondo volas kuraciston. Li terure blasfemis, kiam mi
demandis, ĉu mi alkonduku iun. Li mem flegas kaj bandaĝas sin; mi
opinias, ke li havas ankaŭ malnovan pafvundon el la milito kaj ke
tiu nun ree malfermiĝis."
En tiu momento oni aŭdis la malsanulon apude ekkrianta kun raŭka
voĉo kaj eliganta kelke da blasfemoj. La dungolakeo trifoje faris la
signon de la kruco kaj flugkuris transen.
La kuracisto ankoraŭ unu fojon provis, ĉu liaj paroloj ne estos
akceptataj de la obstina amanto, kaj efektive tiun fojon ŝajne
sukcesis. Li tenis en la mano partituron, el kiu li duonlaŭte
kantetis al si; la kuracisto uzis tiun pli kvietan staton de l'animo
kaj komencis rakonti al li la vivon de la kantistino. En la komenco
la orkestrestro ŝajne ne atentis pri tio; li fervore legis en sia
partituro kaj kondutis, kvazaŭ krom li neniu estus en la ĉambro;
sed iom post iom li pli atentis, li ĉesis kanti; baldaŭ lia rigardo
leviĝis de la partituro kaj pasis arde trans la vizaĝon de la
kuracisto; poste li mallevis la notkajeron kaj firme rigardis la
rakontanton; lia intereso ŝajne pli kaj pli kreskis, liaj okuloj
brilis, li pliproksimiĝis, li kaptis la brakon de la medicinisto,
kaj kiam tiu finis sian rakonton, li tre emociite salte leviĝis kaj
kuris tien kaj reen en la ĉambro. "Jes", li ekkriis, "estas vero en
tio, ŝajno de vereco, verŝajneco; estas eble, povas esti, ke simile
okazis; diablo! ĉu ĝi ne ankaŭ povus esti mensogo?"
"Tion, mi opinias, en via ŝatata arto oni nomas malkresĉende,
sinjoro orkestrestro; sed kial do ĉe tiu afero malsupreniri de vero
ĝis mensogo? Se mi nun prezentus garantianton pri la vereco?
_Maestro_[21], nu, tiam?"
Boloni meditante haltis antaŭ li: "Ha! Kiu povus fari tion, medicina
konsilanto! Per oro mi volus enkadrigi vin; jam tiu penso meritas
grandan kaj reĝan rekompencon. Jes! Kiu povus al mi garantii!—Ĉio
estas tiel malluma—konfuzaj labirintoj—nenia eliro—nenia gvida
stelo."
"Ŝatata amiko", la kuracisto interrompis lin, "jen mi kaptas vin ĉe
reminiscenco[22] el la Rabistoj de _Schiller_, kiel konstateble
en la poŝeldono de _Cotta_ sur paĝo 175[23], se mi ne eraras.
Tamen mi scias tian garantianton, tian gvidan stelon!"
"Ha! kiu donus al mi tian!", la alia ekkriis. "Li estu mia amiko, mia
anĝelo, mia Dio,—mi volas adori lin!"
"Kvankam en la citita loko la parolo estas pri glavo, per kiu oni
volas fari al la vipera gento brulan vundon, mi tamen volas konvinki
vin. Tiu ŝtatsendito, kiu akceptis la kompatindan Giuseppa en sia
domo, hazarde loĝas en ĉi tiu domo en n-ro 6; se vi bonvolus
surmeti frakon kaj koltukon, mi kondukos vin al li; li promesis al
mi, ke li vin konvinkos!"
La juna viro kortuŝite premis la manon de la kuracisto, sed eĉ nun
li ne povis kaŝi ian subliman patoson: "Vi estis mia bona genio", li
diris: "kiom da danko mi ŝuldas al vi por tiu konsilo; mi nur rapide
surmetos mian frakon kaj tuj sekvos vin al la sendito."