_ De Gratiarum vario numero et nominibus — Gratiarum imaginibus et
signis. _
Eteoclem sane Bœoti primum omnium Gratiis sacra fecisse memorant; ac
tres quidem Gratias religione sanxisse norunt; quæ vero eis nomina
indiderit, non meminerunt. Lacedæmonii Gratias duntaxat duas colunt,
quas Lacedæmonem Taygetæ filium dedicasse tradunt, easque Cletam et
Phaennam nominasse. (2) Consentanea sane Gratiis ista nomina,
consentanea etiam quæ Athenienses usurparunt. Nam hi quoque inde ab
antiquis temporibus Gratias venerantur, Auxo et Hegemonen. Etenim Carpûs
nomen non Gratiæ, sed Horæ est. Horarum alteri communes cum Pandroso
honores Athenienses habent; Thallo nominant. (3) Accepto sane ab
Orchomenio Eteocle ritu tribus jam Gratiis vota concipimus. Atque
Angelio quidem et Tectæus, qui Bacchi (_aureum?_) Apollinem Deliis
fecerunt, tres in ejus manibus Gratias posuere. Athenis in arcis
vestibulo Gratiæ sunt et ipsæ numero tres, quarum initia vulgo incognita
eo ipso in loco peragunt. (4) Pamphos omnium quos ipsi novimus primus
carmina in Gratias cecinit; earum tamen neque numerum definivit neque
nomina tradidit. Homerus, nam is quoque Gratiarum mentionem fecit,
Vulcani uxorem earum unam dixit, quam Gratiam proprio appellavit nomine.
Pasitheæ vero amatorem perhibet * *. Idem ubi Somnum loquentem inducit,
talem habet versum:
Juncturam mihi te Charitum unam posteriorum.
Ex eo suspicati quidam sunt, quum juniores Gratias nominet, vetustiores
illum scisse alias fuisse. (5) Jam vero in eo carmine quo deorum
Hesiodus originem explicat (licet enim per me Hesiodo qui volet
Theogoniam asserat): in eo igitur carmine Gratias Jovis et Eurynomes
filias esse dixit, et nomina protulit Euphrosynen, Algaiam et Thaliam.
Eademque nomina suis etiam versibus mandavit Onomacritus. Antimachus
neque certum numerum Gratiarum, neque nomina prodidit; Ægles tantum et
Solis filias esse dixit. Hermesianacti elegorum scriptori (quod nemo
ante eum tradidit) Pitho (_Suadela_) una est de Gratiarum numero. (6) At
qui primus Gratias vel finxerit nudas vel pingendo nudas ostenderit,
nusquam comperi. Apud priscos enim homines cum vestimento eas tam a
fictoribus, quam a pictoribus factas novi; sic apud Smyrnæos quum in
Nemesium fano supra Nemesium simulacra ex auro Gratiæ positæ sunt, quas
Bupalus fecit; tum vero in Odeo Gratiæ imago Apellis opus est.
Pergamenis quoque in Attali thalamo sunt Gratiæ, ejusdem opus Bupali,
(7) et apud Pythium, uti ipsi nominant, quas pinxit Pythagoras Parius.
Porro Socrates Sophronisci filius ante arcis vestibulum Gratiarum
Atheniensibus signa fecit. Ea sane omnia sunt veste velata. Qua vero his
posteriores ratione ita Gratiarum ornatum immutaverint, ut nostra ætate
omnes plane nudas faciant quibus eas vel fingendo vel pingendo exprimere
curæ est, mihi certe compertum non est.