_ Memoranda Thebarum, Amphitryonis domus — imagines mulierum, quæ
Pharmacides dicuntur, et Herculis templum — de Dædalo et Icaro —
signis et ornamentis templi Herculis — ara Apollinis Spodii. _
Ad lævam ejus portæ cui Electræ nomen, domus rudera sunt, quam
inhabitasse Amphitryonem memorant quum e Tirynthe ob Electryonis cædem
fugisset. Visitur adhuc inter ea rudera Alcmenæ thalamus. Eum a
Trophonio et Agamede Amphitryoni exædificatum Thebani dicunt, atque
inscriptionem in eo positam fuisse hanc:
Uxorem Alcmenen olim quum huc ducere vellet
Amphitryon, thalamum hunc sibi legit, quem fabricarunt
Anchasius docta arte Trophonius atque Agamedes.
(2) Hæc igitur ibi Thebani scripta fuisse dicunt. Ostendunt etiam
Herculis ex Megara liberorum sepulcrum; de eorum morte iis omni ex parte
assentiuntur quæ sunt ab Himeræo Stesichoro et Panyasi in versus relata.
Addunt vero Thebani Herculem præ insania ipsum etiam Amphitryonem
occisurum fuisse, nisi lapide ictus somno se dedisset; eum lapidem
Minervam jecisse; Sophronistera (_resipiscendi auctorem_) nominant. (3)
Sunt eodem in loco feminarum jam fere evanidæ imagines extra aream
exstantes. Pharmacidas (_Veneficas_) vocant Thebani; missas vero a
Junone aiunt quo parturienti Alcmenæ impedimento essent. Sed eas, dum
Alcmenæ partum inhiberent, Tiresiæ filiam Historidem tali astu elusisse.
Ex eo namque loco unde ipsæ facile audire possent, alta voce jubilavit
quasi peperisset Alcmena; illas ea voce deceptas abisse, Alcmenam vero
puerum enixam. (4) Herculis illic templum cum signis, quorum alterum e
candido lapide Promachum (_propugnatorem_) vocant, Xenocriti et Eubii
Thebanorum opus; alterum, ligneum simulacrum, prisci operis Dædali
fuisse arbitrantur; quod ut credam ipse quoque facile adducor. Dedicasse
ipse Dædalus fertur ut bene de se merito gratias referret. Quum enim e
Creta fugiens sibi et Icaro filio non magna ædificasset navigia
primusque omnium velificationem adinvenisset, quo Minois classem, quæ
remis tantum utebatur, secundo impulsi vento anteverterent, tunc ipse
quidem incolumis evasit; (5) Icari vero navem imperitia gubernantis
eversam tradunt; sub undis enectum maris æstu delatum esse in insulam
supra Samum sitam atque nomine adhuc carentem; Herculem, quum forte in
illa loca venisset, agnitum cadaver sepelisse, ubi hac etiam ætate non
magnus terræ agger exstat in promontorio quod Ægæo mari imminet; et ab
Icaro hoc insulam et quod eam incingit mare nomen accepisse. (6)
Thebanis in templi fastigiis plurima ex duodecim Herculis laboribus
fecit Praxiteles. Quæ prætermisit sunt Stympheli aves et Eleæ terræ
purgatio; pro illis est cum Antæo lucta. Thrasybulus quidem Lyci filius
totaque illa Atheniensium exulum manus, quod Thebis moventes expulsis
triginta tyrannis patriam recepissent, in Herculis fano Minervam et
Herculem colossos, formis a fundo elevatis, e Pentelico lapide,
Alcamenis opus, posuerunt. Jam vero gymnasium et stadium, utrumque de
Herculis nomine appellatum, cum templo conjuncta sunt. (7) Supra lapidem
Sophronistera est Apollinis ara cognomento Spodii e victimarum cineribus
congesta. Ominum ibi divinatio observatur, qua præ ceteris maxime Græcis
uti Smyrnæos novi. Est enim apud illos quoque extra mœnia supra urbem ad
omina captanda sacrata ædes.