_ De Potniarum reliquiis, memorandis et templo Bacchi Ægoboli — loco,
ubi Amphiaraus terræ hiatu absorptus — septem Thebarum portis,
earumque nominibus. _
Ubi Asopum transieris, ab urbe ipsa decem stadiorum intervallo Potniarum
ruinæ sunt, et inter ipsas Cereris et Proserpinæ lucus. Signa ad fluvium
Potnias præterlabentem Potniadas deas appellant. Iis stato tempore et
alia patrio ritu faciunt sacra et in locum quæ Megara vocant lactentes
sues mittunt; eosdemque sues proxima anni tempestate apud Dodonam aiunt.
*** Id ut credat sibi qui volet in animum inducat. Est ibidem et Bacchi
ædes, cognomine Ægoboli (_Capram jaculantis_) (2) Ita enim aliquando
accidit, ut dum sacrificarent, per temulentiam eo vecordiæ processerint,
ut ipsum Bacchi sacerdotem occiderint. Quod piaculum quum atrox
pestilentia consecuta esset, ex Delphici Apollinis responso puerum
Baccho jam pubescentem mactandum acceperunt. Sed non multis post annis
deum ipsum capellam pro puero supposuisse tradunt. Potniis etiam puteus
monstratur, e quo potantes equas in furorem agi tradunt. (3) Qua est a
Potniis Thebas iter, ad viæ dexteram circumsepta est area non utique
magna in eaque columnæ positæ. Ibi terram Amphiarao se diffidisse
credunt. Addunt ad fabulam, neque aves illis columnis insidere, neque
ejus areæ herbam ullum vel mansuetum vel ferum animal attingere. (4)
Thebani in veterum murorum ambitu portas septem habuere, quæ adhuc
manent. Sumpsisse audivi nomina, Electridem ab Electra Cadmi sorore;
Prœtides a Prœto homine indigena. Qua vero hic ætate vixerit et unde
genus duxerit, perdifficile erat inventu. Neistas nominarunt quod in
cithara chordarum unam, cui Nete nomen, Amphion ante hanc portam
invenisse dicitur. Audivi etiam Zethi, qui frater Amphionis fuit, filio
Neis nomen fuisse, et ab isto Neide portæ nomen datum. (5) Jam Crenæas
portas a fonte denominant. Hypsistas (_Altissimas_) vero ex eo nominant
quod ** Ad eas portas Jovis Hypsisti cognomine sacellum. Præter eas quas
connumeravimus portas est quæ Ogygiæ nominantur, et omnium postremæ
Homoloides; harum etiam portarum nomen novissimum esse mihi videbatur,
Ogygiarum vero antiquissimum. (6) Homoloides vero nominatas esse dicunt
ex eo, quod in pugna cum Argivis ad Glisantem accepta clade, quum
plurimi Laodamantem Eteoclis filium secuti ex urbe profugissent, eorum
pars una ab itinere in Illyrios capessendo abhorruisset, conversi autem
in Thessalos Homolen occupassent, omnium qui in Thessalia sunt montium
maxime fertilem et aquis irriguum. (7) Illinc a Thersandro Polynicis
filio postliminio revocatos portas, quibus redeuntes urbem introierunt,
ab Homole nuncupasse Homoloides. A Platæa quidem venientes Electræ portæ
excipiunt. Ad eas Capaneum Hipponoi filium, dum vehementiore impetu
muros ascendere conatur, fulmine ictum memorant.