_ De fluvio Platanistone in via ad Phigaliam urbem — Phigalo et
Phigalensium discessu ac reditu — Phigaliæ urbis situs et memoranda
— Bacchi Acratophori templum et signum. _
Lycosuram præterfluit Occidentem versus fluvius, cui Plataniston nomen;
quem trajicere necesse habent qui Phigaliam contendunt. A flumine clivus
se attollit stadia non minus triginta, sed neque altius multo. (2) Quæ
vero ad Lycaonis filium Phigalum pertinent (fuit enim is primus urbis
Phigaliæ conditor) et ut post a Phialo Bucolionis filio civitas ea nomen
acceperit, ac deinde rursus pristina appellatio invaluerit, est a nobis
in antecedentibus jam expositum. Traduntur etiam alia fide non satis
digna: indigenam hominem Phigalum fuisse, non autem Lycaonis filium. Ex
quorundam sermone Phigalia nympha una de Dryadibus fuit. (3) Quo tempore
Lacedæmonii Arcadas bello adorti in Phigalensium fines cum exercitu
invaserunt, incolis prœlio victis urbem obsidione cinxerunt, quumque
parum abesset quin muri expugnarentur, Phigalenses vel effugere, vel sub
certis conditionibus a Lacedæmoniis dimissi sunt. Capta est Phigalia et
a Phigalensibus deserta, Miltiade Athenis archontis magistratum gerente,
Olympiadis tricesimæ, qua tertiam palmam tulit Chionis Lacon, anno
secundo. (4) Qui e Phigalensibus effugerant, censuerunt Delphici
Apollinis oraculum de reditu consulendum. Sciscitantibus responsum est,
si soli per se ipsos redire conati essent, nullam fore jam reliquam
postliminii spem; at si ab Oresthasio centum lectissimos viros
assumsissent, illos quidem in pugna perituros, Phigalenses vero eorum
opera reditus compotes fore. Oresthasii, eo responso cognito, certatim
omnes deligendis illis centum viris annumerari et expeditionis ejus
participes esse voluere. (5) Congressi cum Lacedæmoniorum præsidio ratam
omni ex parte oraculi vocem fecere. Strenue enim dimicantes Spartanis
pulsis quum ipsi mortem oppetiissent, Phigalensibus patriam reddidere.
Sita est Phigalia edito et prærupto loco, et in ipsis rupibus exstructa
sunt mœnia. Montis jugum ascendentes excipit plana et minime salebrosa
area, in qua Sospitæ Dianæ ædes est cum stante marmoreo signo. Ab eo
templo more majorum pompas ducere solenne habent. (6) In gymnasio
simulacrum Mercurii positum est vestiti hominis specie, in quadrangulam
figuram desinens neque pedum tenus expolitum. Baccho quoque templum
erectum est. Acratophorum cognomento incolæ appellant. Signi partes
inferiores conspici nequeunt, quod hederæ et lauri densa fronde
velantur; quæ in conspectu sunt, oblita ** cinnabari splendere.
Cinnabari ipsum cum auro erui tradunt ex Iberorum metallis.