_ Memoranda alterius urbis Megalopolis partis, theatrum in Græcia
maximum, curia Thersilium dicta et Ammonis signum cornutum — Martis
ara et stadium — templum Dianæ Agroteræ, et deorum, qui Ergatæ
dicuntur, signa quadrangula forma — ossa Gigantis. _
Jam vero urbis pars ea quæ in ulteriore amnis ripa ad meridiem conversa
est, theatrum habet ad memoriam insigne et eorum omnium quæ in Græcia
sunt maximum; in quo aquæ perennis fons. Non longe a theatro curiæ
fundamenta reliqua sunt; ea curia Decies Mille Arcadum concilio fuerat
destinata. Nomen ei a conditore Thersilium. Proxima domus, ætate mea
privati hominis prædium, Alexandro olim Philippi filio publice
ædificata. Ante eam domum positum est signum Ammonis, eadem qua Hermæ
quadrati figura; arietis cornua capite præfert. (2) Fani vero ejus quod
Musis, Apollini et Mercurio commune dicarunt, sola supersunt fundamenta
neque ea multis in locis. De Musis una reliqua est, Apollinis etiam
effigies eodem quo quadrati Hermæ opificio elaborata. Veneris etiam ædes
aliud nihil est quam ruinosæ reliquiæ; antica duntaxat templi pars manet
et in ea deæ simulacra tria; unum Cœlestem Venerem, alterum Popularem
cognominant; tertium sine proprio colunt nomine. (3) Non longe hinc
abest Martis ara; erectum eidem tradunt etiam fanum ab initio. Supra
Veneris stadium exstructum est, quod uno latere ad theatrum pertingit.
Fons illic quem Baccho sacrum censent. In altera vero stadii extremitate
Bacchi ædes, quam tactam de cœlo fuisse duabus ante nos ætatibus
memorant; non multa sane ejus vestigia nunc inter ruinas apparent.
Herculis vero et Mercurii commune ante stadium templum non amplius
exstat; sola eis ara reliqua est. (4) In hac eadem urbis parte collis ad
orientem solem expositus consurgit. In eo Dianæ est Agroteræ (_Agrestis
sive Venatricis_) ædes ab Aristodemo ipsa etiam dedicata. Ad Agroteræ
dexteram sacra est area, ubi Æsculapii templum; signa in eo dei ipsius
et Hygieæ. Pauxillum descendentibus dii se ostendunt e quadratis
lapidibus, Ergatæ (_Operarii_) cognomento; Minerva inter eos Ergane et
Apollo Agyieus (_Compitalicius_). Mercurio, Herculi et Ilithyiæ sua sunt
ex Homeri versibus attributa munera. Mercurius enim a Jove mandata
perfert, idemque animas eorum qui e vita excesserunt ad inferos deducit;
Hercules multis et gravibus ærumnis est exercitus; Ilithyia (uti Iliados
carmina testantur) mulierum partus levat. (5) Est ad imum collem aliud
Pueri Æsculapii templum, cujus recto statu signum nihilo est cubitali
majus. Apollinis sedentis in solio forma est magnitudine pedum sex,
nihilo omnino breviore. Eo ipso in loco ossa spectantur majora multo
quam ut humana existimari possint. Esse vero ea dictitant eorum Gigantum
unius, quos in auxilium Rheæ Hopladamus advocavit; qua de re suus erit
in sequenti historia sermo. Huic templo fons proximus, ex quo manantem
aquam excipit Helisson.