_ De Alea urbe, Bacchi festo Scieria dicto et feminas flagellandi ritu —
fluvio Trago — Caphyensium urbe, monte Cnacalo et fonte Menelaide —
arboribus vetustate insignibus — vico Condylea et Dianæ cognominis
Apanchomenes origine — Sorone querceto, Arcadiæ feris et Siris inter
Clitorios et Psophidios finibus. _
Post Stymphelum est Alea, quæ quidem et ipsa Argolici conventus
particeps est, Aleum tamen Aphidantis filium conditorem urbis incolæ
celebrant. Templa illic exstant Dianæ Ephesiæ et Minervæ Aleæ et Bacchi
delubrum cum simulacro. Huic quotannis Scieria festum agitant, in quo ex
Delphici oracul jussu, quo more apud Spartanos ad Orthiæ aram ephebi,
feminæ flagris cæduntur. (2) Dictum est quo loco de Orchomeniis egimus,
primum quidem secundum torrentis alveum rectam viam ducere, deinde ad
sinistram aquæ stagnantis eandem viam descendere. At in Caphyensium
campis eminet agger, ad aquam quæ ab Orchomeniorum finibus hac evadit
arcendam, me scilicet eluvionibus Caphyatarum arva obnoxia sint. Intra
aggerem aqua alia justo præterlabitur amne: quæ terræ hiatu excepta
erumpit rursus ad scatebras eas quæ Nasi vocantur. Vicus juxta quem se
aqua iterum ostendit, Rheunus dicitur. Inde elapsa fluvium perennis aquæ
efficit, qui Tragus vocatur. (3) Oppido nomen impositum esse a Cepheo
Alei filio satis constat; ut Caphyæ tamen appellentur, Arcadicæ linguæ
consuetudo obtinuit. Ac se Caphyenses quidem ex Attica terra oriundos,
ejectos vero ab Ægeo, quum in Arcadiam ad Cepheum supplices
confugissent, ab eo se dicunt in domicilii partem receptos. Oppidum sane
modicum est in extremis campis ad imos montes non valde illos quidem
editos. Templa ibi Neptuni et Cnacalesiæ Dianæ; (4) est enim apud eos
mons Cnacalus, in quo anniversaria deæ initia peraguntur. Paulo supra
oppidum fons est et prope fontem ingens et eximia specie platanus, quam
Menelaida nuncupant, Menelaum Trojano bello suscepto ad comparandas
copias huc venisse et eam ab ipso platanum ibi satam esse dictitantes.
Hoc sane tempore et fontem et platanum Menelaida appellant. (5) Quodsi
ex Græcorum narrationibus vetustissimas arbores adhuc superstites et
vegetas percensere velimus, antiquissima omnium vitex est quæ apud
Samios ad Junonis fanum exstat. Ei vetustate proxima quercus Dodonæa;
olea deinde in Athenarum arce et quæ Deli est. Tertium vivacitatis locum
lauro suæ jure fortasse Syri tribuerint. Præter has platanus hæc est
omnium veterrima. (6) Abest a Caphyis stadium circiter unum Condylea
vicus, in quo lucus et fanum Dianæ cognomine olim Condyleatidis.
Immutatum vero hoc deæ cognomen ob hujusmodi causam ferunt. Quum pueri
aliquot (neque enim certus traditur numerus) circa templum luderent,
funiculo forte invento statuæ collum obligabant, hocque insuper
adjiciebant dicterium, Dianam sese strangulare. (7) Eos Caphyenses quum
deprehendissent, lapidibus obruerunt. Quo patrato morbus feminis
incessit, ut omnes quæ uterum ferrent fœtus per abortum abjicerent
mortuos, usque dum oraculi monitu jussi essent sepulturæ pueris honorem
habere et illis quotannis inferias mittere, quod insontes perempti
essent. Observant itaque et alia omnia Caphyenses ex oraculo hac etiam
ætate, et Condyleatidem Dianam (nam etiam hoc in oraculo illo fuisse
dicunt) Apanchomenen (_strangulatam_) exinde appellarunt. (8) A Caphyis
stadia ferme septem adverso clivo profectus mox in Nasos, quas vocant,
descendes. Hinc stadia quinquaginta progressus ad amnem Ladonem
pervenias. Quem ubi transieris, ad Soronem quercetum accedas, per vicos
qui Argeathæ, Lycuntes, Scotane nominantur. Inde per Soronem via
Psophidem ducit. (9) Hoc quercetum, uti aliæ Arcadum silvæ, feras alit
apros, ursos, testudines insigni magnitudine; ex quibus lyræ fieri
facile possint pares iis quæ ex Indica testudine fiunt. Ad extremos
Soronis fines extant Pai (_Pæi?_) vici rudera; nec procul inde quæ
vocantur Siræ. Sunt autem Siræ agri fines inter Clitorios et Psophidios.