_ De Stymphelo urbe — Stympheliorum de Junone narratio — de Stympheli
fonte et amne Stymphelo — volucribus Stymphelidibus — Diana
Stymphelia et signis virginum cum avium cruribus — miraculo a Diana
Stymphelia patrato. _
Sed me proposita expositio revocat ad Stymphelum et ad Pheneatarum ac
Stympheliorum fines, Geronteum, Stymphelii quidem ipsi non Arcadibus jam
se contribuunt, sed ad Argivorum se concilium ultro defectione facta
applicuerunt. Cognatos vero Arcadum esse Homeri carmina testantur,
præterquam quod Stymphelus, qui oppidum condidit, Arcadis fuit Callistûs
filii nepos; non tamen quo nunc loco exstat, sed in parte diversa
oppidum conditum fuisse memorant. (2) In prisca vero Stymphelo Temenum
Pelasgi filium habitasse, a quo fuerit Juno educata, cui fana tria cum
deæ cognominibus totidem dedicarit: Puellam enim, dum virgo esset; Jovi
vero jam nuptam, Adultam; divortio a Jove quacunque de causa facto quum
Stymphelum se recepisset, Viduam appellasse. Atque hæc a Stympheliis de
Junone prodita memoriæ non ignoro. (3) Sed horum nihil hæc habet de qua
nunc agimus urbs; alia tamen habet hæc. In agro Stympheliorum fons est e
quo Adrianus Cæsar aquam Corinthiis intra mœnia deduxit. Ad oppidum
stagnans hieme fons lacum efficit non utique magnum, unde Stymphelus
amnis exit; æstate autem nullo stagno antea facto amnis continuo
promanat ex fonte, ac terram per cuniculum subiens in Argolico se demum
agro profert, ibique nomine mutato pro Stymphelo Erasinus vocatur. (4)
Fabulis vulgatum est Stympheli aliquando aves quæ humana carne
victitarent ab Hercule sagittis confectas; at Pisander Camirensis non
peremptas eas ab Hercule aves, sed crepitaculorum sonitu e loco pulsas
tradidit. Arabiæ quidem deserta præter ceteras feras volucres etiam
alunt quas Stymphelidas nuncupant, hominibus nihilo mitiores quam sunt
leones et pardi; (5) siquidem in eos qui ad earum aucupia exierint
involant, et rostris corpora verberantes interimunt; ac ænea quidem vel
ferrea corporis tegumenta rostris perfodiunt; at si densam sibi e
cortice vestem contexant, Stymphelidum rostra in corticeo illo
vestimento ita inhærescunt, ut in visco minorum avium alæ. Gruibus illæ
quidem sunt magnitudine pares, forma ibibus persimiles; rostra tamen et
validiora neque ut ibes adunca habent. (6) An vero aves illæ quæ meo
etiam tempore in Arabia sunt, veterum illarum in Arcadia nomen quidem
habeant, at non eandem formam, id ego perspectum non habeo. At si ita
suum semper Stymphelidum genus fuit ut accipitrum et aquilarum facile
adducor indigenas esse Arabiæ aves; quarum devolarit aliquando pars in
Arcadiam ad Stymphelum; et sane quum primitus alio fortasse in Arabia
nomine appellarentur, Herculis gloria et Græcorum nomen, multo quam
Barbarorum honoratius, obtinuit ut quæ in Arabiæ desertis degunt etiam
ipsæ Stymphelides hac ætate nominentur. (7) Stympheli Dianæ etiam
vetusta ædes est Stympheliæ cognomento; deæ e ligno signum maxima ex
parte inauratum est. Sub templi lacunaribus Stymphelides etiam aves
positæ sunt; ligneæne illæ, an gypseæ sint, non est facile internoscere.
Mihi quidem quantum conjectura consequi potui, e ligno potius quam e
gypso factæ videntur. Sunt ibidem, in postica tamen templi parte,
virginum signa cum avium cruribus e candido lapide. (8) Miraculum vero
ætate nostra hujusmodi evenisse narrant. Quum Stympheliæ Dianæ festum
tum cetera indiligentius agitarent, tum latas super festo leges magna ex
parte transgrederentur, silva incidens in ostium hiatus, qui Stymphelum
fluvium excipit, impedivit quominus aqua influeret. Aque sic campum haud
minus stadiûm quadringentorum [_?_] stagno occupatum esse narrant. (3)
Sed forte ita accidit, aiunt, ut venator cervam fugientem persequens,
quum illa se in ejus paludis cœnum abjecisset, animi impetu concitatus
per aquas natans eam urgere non prius desierit quam idem hiatus et feram
et venatorem absumpserit. Mox et stagnantem aquam consecutam ac totam
paludem uno die siccatam tradunt. Ex eo tempore festum Dianæ majori cum
cura et studio agere cœperunt.