_ Romani, duce Flaminio, cum Achæis Corinthum expugnant — Achæi
Romanorum socii — Achæi Spartæ muros demoliuntur et Lacedæmoniis
graviter imperant — Lacedæmonii ad Metellum et legatos Romanos
confugiunt — de Macedonum rebus a Romanis eversis et Sibyllæ oraculo
illud significante. _
Flaminius primo adventu superato Macedonum præsidio Eretriam diripuit;
deinde profectus Corinthum, cui rex præsidium imposuerat, suis ipse
copiis circumsedit et ab Achæis ad eam obsidendam per legatos, si
Romanorum amici esse vellent, tum vero etiam pro ea quam in Græcos omnes
præ se ferebant benevolentia, auxilia postulavit. (2) Sed illi quod ante
in Otilio indigne tulerant Flaminio etiamnum crimini dabant, quod
scilicet priscas Græciæ urbes, quæ nihil in Romanos commiserant quæque
Macedoni invitæ paruerant, eas armis adorti crudelius tractassent.
Providebant autem facile jam Romanos illud agere, ut pro Philippo et
Macedonibus Achaiæ et universæ Græciæ ipsi imperarent. Causa hæc in
Achæorum concilio magna inter dissidentes sententias contentione acta;
evicere postremo qui partis Romanorum fuere, ut ab Achæis ad oppugnandam
obsidione Corinthum auxilia mitterentur. (3) Corinthii quum in Macedonum
potestate esse desiissent, ad Achæorum se concilium statim aggregarunt,
in quo et prius locum habuerant, postquam Aratus Sicyoniorum dux e
Corinthi arce Macedonum præsidium ejecerat, Persæo, quem Antigonus
præsidio præfecerat occiso. In posterum dehinc omne tempus Romanorum
socii Achæi appellati sunt, nempe qui ad omnia rerum momenta se promptos
et alacres præstitere. Nam et in Macedoniam cum Romanis contra Philippum
penetrarunt, et susceptæ in Ætolos expeditionis comites fuere, tertio
contra Antiochum et Syros cum Romanis dimicarunt. (4) Et Macedonico
quidem atque Antiochi bello interfuerunt unam Romanorum amicitiam
secuti, cum Ætolis vero jam pridem simultates proprias exercuerant.
Deinde Nabidis tyrannide, cujus intolerabilis fuerat crudelitas, sublata
Spartam Achæi in ordinem statim redactam Achaico concilio subjecerunt,
(5) rebusque per severissima judicia repetitis mox urbis muros demoliti
sunt. Spartæ quidem muri Demetrio ac deinde Pyrrho oppugnantibus olim
tumultuario opere exstructi fuerant; Nabis postea tyrannus tales
faciundos curavit, ut nihil omnino ad eorum firmitatem desideraretur.
Eos itaque muros tunc Achæi dejecerunt, et Spartanorum liberis
interdicta quam legibus Lycurgus sanxerat disciplina, eadem qua Achæorum
puberes uti jusserunt. (6) Verum hæc a me plenius exponuntur in eo qui
Arcadum rebus attributus est libro. Lacedæmonii quum Achæorum imperata
graviter ferrent, Metellum Romanorum legatum et ejus collegas
appellarunt. Missi hi fuerant non ut Philippo bellum indicerent, cum quo
rite fuerat pax perpetrata, sed ut de criminibus quæ a Thessalis et
quibusdam Epirotis Philippo objiciebantur cognoscerent. (7) Revera autem
Philippus cum ipso Macedonum robore a Romanis jam dejectus fuerat.
Pugnans enim ad Cynoscephalas non omnino quidem victus a Flaminio et
Romanis erat; at tamen pro viribus dimicans ipse ille Philippus ita
prœlio inferior fuit, ut et exercitus sui majorem partem amitteret et ex
urbibus quas bello ad deditionem in Græcia compulerat, præsidia educere
pro fœdere cum Romanis adigeretur. (8) Pacem quidem non tam eventu
utilem, quam nomine decoram precibus atque etiam pretio ab Romanis
impetravit. Macedonum certe bellicam gloriam et imperii magnitudinem
Philippo Amyntæ filio regnante partam, alterius Philippi temporibus
pessum ituram divinitus his versibus prædixerat Sibylla:
(9) Emathiæ populi, Argeadæ quis gloria reges,
commoda nunc pariet regnans, nunc damna Philippus,
Namque duces major populis atque urbibus amplis,
imponet; sed enim Hesperiis domitus minor armis
mox etiam Eois illustres perdet honores.
Romani enim, qui ad occasum Europæ inhabitant, Macedonum regnum
everterunt, et sociorum Attalus * ex Mysia exercitus: ad ortum autem
solis magis vergit Mysia.