_ De gymnasio in urbe Elide ejusque septo, Xysto dicto — memorandis in
hoc gymnasio — alio minore gymnasii septo — tertio gymnasii septo,
Maltho dicto, et memorandis in eo — curia Eleorum, Lalichmio dicta —
via Siopes dicta et templo Dianæ Philomiracis. _
In Elide memoratu digna sunt, gymnasium vetus, in quo athletas priusquam
in Olympiam descendant omnia facere institutum est, quæ ante certamen
fieri mos ritusque majorum postulat. Intra maceriam in ambitum curriculi
platani consitæ sunt. Septum illud universum Xystus (_quasi Rasus_) ex
eo appellatur, quod Hercules Amphitryonis filius ad laborum patientiam
quotidianis exercitationibus se confirmans, sentes omnes qui pullularent
eo in loco vellere ac eradere sit solitus. (2) Aliud est ab hoc
sejunctum cursorum curriculum; Sacrum incolæ appellant. Seorsum et illud
est in quo cursores [et] quinquertiones certamen meditantes decurrunt.
In gymnasio locus est quod vocant Plethrium. In eo per ætates aut
exercitationum genera ad luctam athletas committunt Hellanodicæ. (3)
Sunt et deorum in eo gymnasio aræ, Herculis Idæ, Parastatæ
(_Auxiliaris_) cognomento; Amoris, et contrarii numinis, quem eodem Elei
quo Athenienses nomine Anterotem nuncupant; Cereris etiam et filiæ.
Achilli non ara, sed inane monumentum est ex oraculo dedicatum. Ad illud
Eleæ matronæ primis ludorum initiis, die stato, inclinante jam in
vesperum sole inter ceteros quos Achilli habent honores solenne ritu
pectus plangunt. (4) Est et minor alius gymnasii ambitus majori
contiguus, quem ab ipsa figura quadrangulum nominant. Eo pro palæstra
utuntur ad exercitationes athletæ. Ibidem athletas eos committunt, qui
quum a lucta jam vacationem habeant, loris colludunt mollioribus. Est eo
in loco alterum eorum signorum positum, quæ de Sosandri Smyrnæi et
Polyctoris Elei multa Jovi dedicata fuere. (5) Est et tertius gymnasii
ambitus nomine Maltho, a molli solo fundamenti dictus. Patet hic
puberibus per omne ludorum tempus. In ejus angulo signum positum est
Herculis exstans humeris tenus; et in palæstrarum una typus in quo Amor
et Anteros cælati sunt: Amor palmæ termitem manibus tenet, quem illi
Anteros de manibus extorquere conatur. (6) In utraque primi aditus parte
ad eum ambitum, quem Maltho diximus appellari, stat effigies pugilis
pueri: hunc, qui apud Eleos legibus conservandis præfectus est
(Nomophylax dicitur) mihi narravit, patria Alexandrinum fuisse, ab ea
scilicet Alexandria quæ supra Pharum insulam est, Sarapionem nomine.
Honorem hunc ei habitum, quod in summa annonæ caritate ad ludos veniens
frumenti Eleis præbuerit. Hujus in Eleos meriti et acceptæ coronæ
Olympicæ tempus numeratur Olympias decima septima supra ducentesimam.
(7) In eodem hoc gymnasio curiam suam habent Elei; et hic specimina
edunt tum extemporanearum orationum, tum cujusvis generis scriptorum.
Lalichmium locus hic de ejus qui dedicavit nomine vocatur. Affixa sunt
circumquaque scuta, ad operis ornamentum, non ad belli usum. (8) A
gymnasio ad lavacra per viam itur, quæ Siopes (_Silentii_) dicitur,
præter Dianæ Philomiracis (_Adolescentulorum amicæ_) templum. Cognomen
dea quidem sumsit a gymnasii vicinitate. Viam vero ex eo Silentii
appellatam hominum sermo prodidit, quod ab Oxylo de exercitu suo
speculatores missi ad exploranda Eleorum consilia, mutuis in itinere
cohortationibus usi, quum propius jam ad mœnia accessissent, voce
compressa propugnatorum sermones subauscultando excipiendas esse, per
hanc ipsam viam intra oppidum clam irrepserunt: cognitis vero et
perspectis quæ volebant omnibus, salvi ad Ætolos redierunt. Ab hoc
speculatorum silentio viam nomen accepisse affirmant.