_ De thesauris in Alti super crepidine porina exstructis — Sicyoniorum
thesauro — Tartessio flumine et urbe — de Carthaginiensium thesauro
— Epidamniorum binis thesauris — Sybaritarum thesauro — Libyum in
Cyrene ac Selinuntiorum — Metapontinorum — Megarensium — Geloorum
thesauro. _
Est in Alti crepido ex lapide porino, ad eam Junonis templi partem quæ
ad Aquilonem spectat, a tergo autem se Cronii montis juga extendunt.
Super ea crepidine thesauri locati sunt, quales Græci Delphico quoque
Apollini fecerunt. Unus quidem eorum qui Olympiæ sunt, Sicyoniorum
appellatur. Dedicavit Myron Sicyoniorum tyrannus, (2) ædificatum post
partam curulem victoriam Olympiade tertia et trigesima. Thalamos duos
intus fecit, Dorico alterum, alterum opere Ionico. Utrumque ex ære
fabricatos ipse conspexi. Neque vero e Tartessiaco sint ære, quod Elei
affirmant, necne, satis compertum habeo. (3) Tartessium certe fluvium
Iberiæ esse tradunt ostiis duobus in mare descendentem: amni cognominem
urbem inter utrumque alveum sitam. Eum fluvium omnium Iberiæ fluminum
maximum et marini æstus more reciprocantem Bætin recentiores nominant.
Sunt et qui prisco nomine Tartessum Carpiam Iberum urbem vocitatam
dicant. (4) Quod ad thalamos attinet, pondus indicat minoris inscriptio
talentûm quingentorum; dedicatum vero publice a Sicyoniis, et a Myrone.
In eo thesauro disci collocati sunt tres, quos ad quinquertii ludicrum
promunt. Est etiam ibidem scutum ærea lamina contectum, varia interius
exornatum pictura, galea præterea et ocreæ. Testatur armorum inscriptio,
Jovi manubias a Myonibus dedicatas. Qui populi sint hi, variat hominum
conjectura. (5) Mihi certe in memoriam venit, Thucydidem inter Locros
qui Phocidi finitimi sunt et alias enumerare civitates et Myonenses.
Quare qui in scuto nominantur Myones, mea quidem sententia non alii
sunt, quam Locrensium continentis terræ incolæ illi Myonenses. Literæ
inscriptionis illius ipsa vetustate exesæ ac jam prope abolitæ sunt. (6)
Sed et alia quæ recenseantur digna eodem posita sunt loco: Pelopis ensis
capulo aureo, et ebore elaboratum cornu Amaltheæ, Miltiadis Cimonis
filii donum, qui primus ex ea domo in Thraciæ Chersoneso imperium
obtinuit. Est in cornu incisa priscis Atticis literis hæc inscriptio:
Me Jovi Olympiaco posuit donum Cheronesus,
Miltiadis ductu, quum mœnia cepit Arati.
Simulacrum etiam Apollinis buxeum capite inaurato eodem in loco positum
est: significatur dedicatum a Locris, qui sunt ad Zephyrium
promontorium; opificem fuisse Patroclem Crotoniaten Catilli filium. (7)
Prope Sicyonium thesaurus est Carthaginiensium, Pothæi, Antiphili et
Megaclis opus. In eo sunt Juppiter ingenti magnitudine, et linteæ loricæ
tres, Gelonis et Syracusanorum dona, victis classe vel pedestri pugna
Pœnis. (8) Tertius deinde et quartus thesaurus donum est Epidamniorum.
** In eo est Atlas cœlum sustinens, Hercules et Hesperidum arbor, cujus
malum draco spiris involvit. E cedro sunt omnia, Theoclis Hegyli filii
opus; simul cum filio eum hæc fecisse aiunt quæ in polo incisæ sunt
literæ. Hesperides ipsæ, quum inde fuissent ab Eleis amotæ, in Junonis
templo mea ætate sunt. Thesaurum Epidamniis Pyrrhus, et Lacrates et
Hermon ejus filii fecere. (9) Ædificarunt et Sybaritæ thesaurum suum,
qui proxime ad Byzantiorum thesaurum constitutus est. Ii sane, qui de
Italia ejusque civitatibus curiosius sibi investigandum putarunt, Lupiam
memoriæ prodiderunt oppidum esse situm inter Brundusium et Hydruntem,
quod prisco nomine Sybaris fuerit. Portus in eo exstat manu factus,
Adriani Imperatoris opus. (10) Contingit Sybaritarum thesaurum is quem
dedicarunt Cyrenæi Libyæ civitas. In eo sunt imagines Romanorum
Imperatorum. Selinuntios Siceliotas e sedibus suis expulere
Carthaginienses. Ii ante suam calamitatem thesaurum istum Olympio Jovi
dedicarunt; in quo est Bacchus, ore, pedibus, et manibus eburnis. (11)
At in Metapontinorum thesauro (nam et hi suum juxta Selinuntiorum
thesaurum dedicarunt) Endymion est. Signi ejus præter vestem ex ebore
sunt omnia. Et Metapontinis quidem quæ fuerit exitii causa, compertum
equidem non habeo. Ætate sane mea Metaponti urbis reliquiæ tantum
exstant, theatrum et murorum ambitus: reliqua ad solum eversa. (12)
Megarenses quoque, Atticæ terræ finitimi, thesaurum ædificandum
curarunt. In eo reposuerunt e cedro sigilla superinducto auro, Herculis
cum Acheloo pugnam: adsistunt Juppiter et Deianira, Achelous et huic
opem ferens Mars; adest etiam Minervæ effigies, utpote sociæ Herculi.
Minerva hæc in Junonis ad eum locum ubi Hesperides sunt, translata est.
(13) Circa thesauri fastigium gigantum cum diis bellum cernitur: et in
superiore fastigii parte scutum affixum est, cum inscriptione, thesaurum
hunc Megarenses posuisse de Corinthiorum manubiis. Potitos ea victoria
Megarenses conjicio quum Phorbas archon apud Athenienses esset et archon
quidem dum vixit. Nondum enim illo tempore annui erant Athenis
magistratus, necdum ab Eleis scripto recensebantur Olympiades. (14)
Fuisse dicuntur ejus adversum Corinthios expeditionis participes etiam
Argivi. Thesaurum certe Olympiæ aliquot post pugnam annis Megarenses
faciendum curarunt. Signa quæ in eo sunt par est vetustiora fuisse, quum
ea fecerit Donias (_?_) Lacedæmonius, Dipœni et Scyllidis discipulus.
(15) Postremus omnium thesaurorum ipsi jam stadio proximus est. Geloorum
donum esse et thesaurum et signa quæ in eo sunt indicat inscriptio. A
signis tamen nunc vacuus est.