_ Signa regum Macedoniæ, Philippi, Alexandri, etc. — de Theagene varia
narrantur — Theagenis signa in multis Græciæ locis posita et culta.
_
Proxime sunt ab Eleis Philippo Amyntæ, et Alexandro ejus filio, statuæ
dedicatæ, cumque his Seleuco et Antigono. Equestres reliquorum, Antigoni
pedestris est. (2) Ab his regibus non longe abest Timosthenis filius
Theagenes Thasius; etsi Thasii Timosthenis filium Theagenem negant
fuisse: nam quum sacrificulus Herculis, qui Thasi colitur, Timosthenes
esset, cum matre Theagenis spectrum Herculis Timostheni simile
congressum aiunt: puerum inde natum: hunc quum annum jam ferme nonum
ageret, dum e ludo domum rediret, dei (incertum cujus) æneum signum,
quod in foro fuerat erectum, conspicatum et ejus simulacri pulchritudine
allectum, e sede sua avulsum et alteri humero impositum domum suam
deportasse. (3) Incitata vero ob id factum in eum multitudine virum
quendam summa inter cives existimatione, magno jam natu, sententia sua
puerum minime occidendum censuisse: imperasse tantum ut signum domo in
forum reportaret. Id quum ille fecisset, ejus robur longe lateque per
totam Græciam hominum sermone celebrari cœptum. (4) Et facinora quidem
Theagenis hujus maxime illustria, quæ ad Olympicos ludos pertinuere,
ante exposuimus: quo loco etiam commemoravimus, Euthymum pugilem ut
perculerit et quæ multa ei ab Eleis fuerit imposita. Ac tunc quidem
palmam de pancratio primus omnium quos novimus sine pulvere tulisse
dicitur Dromeus, patria Mantinensis: ea deinde, quæ consecuta est,
Olympiade eodem pancratii certamine Theagenes ipse vicit. (5) Adeptus
idem est de pugilatu Pythicas coronas tres; Nemiacas novem, Isthmicas
decem, de mixtis pugilatus et pancratii certaminibus. Phthiæ vero in
Thessalis, omisso pugilatus aut pancratii studio, ut in cursu etiam ad
nominis celebritatem apud Græcos perveniret, operam dedit. Quare et in
longiore curriculo palmæ competitores vicit: et cum Achille fuit ei (mea
sententia) æmulatio, quod in patria heroum omnium pernicissimi victorem
se cursus declarari concupierit. Fuerunt numero coronæ ejus cunctæ mille
et quadringentæ. (6) Quum e vita jam decessisset Theagenes, ex ejus
inimicorum numero quidam ad ejus statuam nocte qualibet accedens eam
flagris cædebat, non aliter quam si in eo ære ipsum viventem
ulcisceretur. Quum autem eum statua subito casu oppressisset, mortui
hominis filii statuam de cæde postularunt: estque ea, de Thasiorum
sententia, in mare abjecta, Draconis scilicet lege qui anima etiam
carentia urbe agroque exterminanda, quum Atheniensibus leges de cæde
scriberet, sanxit, si quid forte eorum corruens hominem peremisset. (7)
At enim quum per aliquot deinceps annos frugem fere nullam terra Thasiis
redderet, qui sciscitatum Delphos missi fuerant, hoc a deo responsum
tulere: exules revocandos. Neque tamen exulibus revocatis finem
sterilitatis reperere. Quare quum Delphos redissent questi, se quidem
dicto audientes fuisse, non esse vero deorum iram ulla ex parte
placatam, (8) respondit rursus Pythia:
Theagenis magni at nullam rationem habuistis.
Ibi quum ea cogitatio sollicitos haberet quanam arte statuam Theagenis
recuperarent, piscatores aiunt in altum provectos piscatum, rete
comprehensam effigiem Theagenis in litus exposuisse. Ea quum in suum
locum reposita fuisset, a Thasiis divinis celebratur honoribus. (9)
Multis vero etiam aliis in locis, tum Græcorum, tum barbarorum, Theageni
posita simulacra comperi, et divinos ei honores ab indigenis haberi,
existimantibus ægris et quopiam affectis morbo salutare ejus numen esse.
Statua Theageni in Alti posita Æginetæ Glauciæ opus est.