_ Recensio signorum athletarum Olympiæ positorum continuata — de tempore
expeditionis Eleorum et Thebanorum contra Sicyonios — statua Cratini
ex Ægira, illius ætatis hominum pulcherrimi — statua Œbotæ, quem
pugnæ ad Platæas non interesse potuisse ex temporum ratione patet —
statua Diconis Cauloniatæ et de Cauloniæ urbis fatis — statua
Lysandri Lacedæmonii. _
Damisco proxima est viri nescio cujus statua: nomen enim ejus non
produnt. Dedicavit Ptolemæus Lagi filius; qui se Macedonem inscribendum
curavit, quum Ægypti rex esset. Chæream Sicyonium pugilem puerum titulus
docet adolescentulum palmam meruisse, Chæremone patre genitum: nominat
item statuæ opificem Asterionem Æschyli filium. (2) Post Chæream Sophius
Messenius puer et Eleus vir Stomius collocati sunt: in cursu ille pueros
antevertit; Stomius vero quinquertii Olympicis ludis unam, tres Nemeis
palmas tulit. Hoc amplius ei inscriptio tribuit, Eleorum equitatum
duxisse et hoste fuso tropæa erexisse, hostium ducem ex provocatione
occidisse. (3) Fuisse vero illum ex Sicyone et Sicyoniis imperasse Elei
referunt: arma vero se cepisse contra Sicyonem adductos Thebanorum
amicitia, et Bœotiorum tunc auxilia præsto sibi fuisse. Bellum igitur
cum Sicyoniis ab Eleis et Thebanis gestum existimari potest post
Lacedæmoniorum Leuctricam cladem. (4) Positus deinceps est Labax
Euphronis filius, pugil e Lepreo Eleorum; Thrasidis præterea filius
Aristodemus vir palæstrita ex ipsa Elide, cui duæ etiam Pythicæ obtigere
victoriæ. Effigiem Aristodemi fecit Sicyonius Dædalus, discipulus
Patroclis. (5) Hippum Eleum, pugilatu puerorum victorem, fecit
Damocritus Sicyonius, qui ad quintum a se retro magistrum Atticum
Critium refertur. Ptolichus enim Corcyræus ab ipso didicit Critio: is
Amphionem docuit; Amphionis discipulus fuit Pison e Calaurea; a quo
artem Damocritus didicit. (6) Positus etiam Cratinus ex Ægira Achaici
conventus civitate, qui quum sui temporis omnium esset formosissimus,
luctandi etiam arte longo intervallo omnibus præstitit. Is pueris in
palæstra dejectis obtinuit ab Eleis, ut ludicræ exercitationis magister
proximo sibi loco statueretur. Statuam ejus fecit Sicyonius Cantharus,
Alexide genitus, artem ab Eutychida edoctus. (7) Eupolemi Elei imaginem
Dædalus idem Sicyonius elaboravit: indicat inscriptio vicisse Eupolemum
in stadio ludis Olympicis viros, et quinquertii e Pythicis coronas duas,
unam e Nemeis reportasse. De Eupolemo proditus est sermo, quum curriculo
Hellanodicæ tres præessent, ex iis duos palmam Eupolemo dedisse, tertium
Leonti Ambraciotæ: Leontem eorum utrumque, quorum sententia inferior
discesserat, apud Olympicum senatum acceptæ pecuniæ accusasse. (8) Œbotæ
statuam Achæi ex Apollinis Delphici responso posuere Olympiade
octogesima, cui Olympiade sexta palma de stadio est adjudicata. Qui ergo
Œbotas potuit in Græcorum acie ad Platæas prœliari, quum Olympiade
septuagesima quinta ad Platæas Persæ duce Mardonio fusi fuerint? Ea
quidem quæ ferunt Græci necesse habui commemorare, credere vero omnia
nulla me res cogit. At Œbotæ ejusdem casus alios non prætermittam, quo
loco Achæorum res persequar. (9) Antiochi statuam Nicodamus fecit. Fuit
Antiochus ex Lepreo oriundus. Is pancratio viros in Olympia semel, in
Isthmicis et Nemeis quinquertio bis utroque certamine superavit. Neque
enim Lepreatas quominus ad Isthmia accederent quicquam deterrebat, uti
Eleos. Sic Hysmo Eleus, cui prope Antiochum erecta statua est, quum ad
quinquertii certamen se applicuisset, Olympicis unam, Nemeis alteram
palmam tulit; ab Isthmicis vero æque hic atque ceteri Elei exclusus est.
(10) Huic quum puer adhuc esset fluxum in nervos descendisse ferunt,
eumque hanc ob causam ad quinquertium adjecisse animum, ut scilicet isto
laboribus pulso morbo sanitatem recuperaret. Atque erat ei hæc
disciplina multas et illustres postea victorias paritura. Statua ejus
Cleonis opus est, et priscos halteres tenet. (11) Secundum Hysmonem
positus est palæstrita puer ex Heræa Arcadum civitate, Nicostratus
Xenoclidæ filius. Pantias hanc statuam fecit, qui ab Aristocle Sicyonio
per manus traditam artem septimo ejus discipulorum gradu accepit. (12)
Dicon Callimbroti filius quinque e Pythico curriculo, tres ab Isthmico,
quattuor e Nemeis; ex Olympicis unam de pueris, duas de viris palmas
tulit. Atque ei quidem totidem statuæ quot victoriæ fuere erectæ sunt in
Olympia. Et puer sane, Cauloniates, sicuti etiam erat, renunciatus est:
at largitionibus postea corruptus Syracusanum se renunciari curavit. Est
Caulonia in Italiam ab Achæis colonia deducta: dux ejus coloniæ fuit
Typhon Ægiensis. (13) Bello autem a Pyrrho Æacidæ filio et Tarentinis
contra Romanos suscepto multæ Italiæ civitates a Romanis aliæ, aliæ vero
ab Epirotis ad vastitatem et solitudinem redactæ sunt. Inter eas
Caulonia fuit a Campanis capta et deleta, quorum maxime auxiliis Romani
nitebantur. (14) A ** Diconis statua non longe distat Xenophon Menephyli
filius, ab Ægio Achivorum pancratiasta; et Ephesius Pyrilampes in
longiore curriculo (δόλιχον vocant Græci) victor. Illi effigiem fecit
Olympus; huic cognominis et statuarius Pyrilampes, non is Sicyone, sed
Messenæ ad Ithomen natus. (15) Lysandrum Aristocriti filium Spartanum in
Olympia posuerunt Samii, a quibus inscriptiones duæ positæ, quarum
altera hæc est:
Supremi Jovis hæc decora in prædivite fano
Publicitus Samii constituere viri.
Hæc qui dedicarint docet. Altera ipsum Lysandrum ornat inscriptio:
Quod tua Aristocritum et patriam virtute beasti,
Lysander, meritis stant monumenta tuis.
(16) Ex quo quidem facile intelligas, Samios et Ionas reliquos de una
fidelia (uti ipsorum verbum est) parietes duos dealbasse. Etenim quum
Alcibiades Atheniensium classem instructam et ornatam circa Ioniam
haberet, plerique Iones eum colebant, atque adeo Samii statuam ei æneam
in Junonis erexerunt. Superatis vero navali prœlio ad Ægospotamos
Atheniensibus iidem Samii Lysandro in Olympia statuam posuere. Quin et
Ephesii in Dianæ templo Lysandri, Eteonici, Pharacis et alioram
Spartanorum minime clari inter Græcos nominis, imagines dedicarunt. (17)
Jam vero commutata rursum fortuna quum ad Cnidum et Dorium montem ab
Atheniensibus Cononis ductu classe victi fuissent Lacedæmonii, eousque
Ionum studia in diversa abierunt, ut Cononem ex ære, Timotheum etiam,
Sami apud Junonem positos videas, itidemque Ephesi apud deam Ephesiam.
Et profecto eadem quovis tempore fuit omnibus gentibus quæ Ionibus mens,
ut hominum studia ad eos qui opibus ac viribus præstarent propensiora
essent.