_ Statuæ Lacedæmoniorum equis alendis inclitorum — de statua Thrasybuli
vatis et prisca ex animalium extis vaticinandi ratione — Iamidis
vatibus — Timosthenis et Antipatri aliorumque statuis — Messenii e
Peloponneso ejecti victoriarum in ludis Olympicis expertes sunt et
reducti illarum participes evadunt. _
Pancratiastæ vero, quæ proxima est, statuam elaboravit Lysippus. Primus
ille quidem vir quum reliquorum Acarnanum, tum eorum qui Stratum urbem
incolunt palmam pancratii tulit: ** Xenarces ei nomen; Philandridæ
filius fuit, Lacedæmonii certe post irruptionem Persarum in Græciam
Græcis omnibus equos alendi studio præstitere. Quare, præter eos, quorum
superius mentionem feci, hi alii sunt e Spartanis equis alendis
nobilitati, quorum imagines post Acarnanis athletæ effigiem positæ,
Xenarces, Lycinus, Arcesilaus, et Arcesilai filius Lichas. (2) Et
Xenarces quidem insuper etiam Delphica, Argolica et Corinthiaca victoria
claruit. Lycinus quum ad ludos in Olympiam pullos adduxisset et eorum
unus deterior visus esset, in equorum jam adultorum certamine hos pullos
commisit et per eos victoriam est adeptus. Dedicavit ille in Olympia
statuas duas, quas Myron Atheniensis fecit. Arcesilao Lichæ patri
Olympiæ victoriæ duæ obtigerunt: Lichas vero, quum Lacedæmoniis tunc
ludorum aditu interdictum esset, Thebani populi nomine currum
introduxit, victoremque aurigam sua ipse manu tænia redimivit: atque ob
eam rem flagellarunt eum Hellanodicæ. (3) Hunc propter Licham
Lacedæmonii Agidis regis ductu cum exercitu Eleos invaserunt pugnamque
intra Altin cum eis commiserunt. Finito bello, hoc in loco statuam
Lichas posuit. Indicant Eleorum literæ quibus victores Olympici
recensentur, non Lichæ, sed Thebano populo eam palmam decretam. (4) Non
longe a Licha statua posita est Thrasybulo Æneæ filio vati, ex Iamidarum
familia, qui suam Mantinensibus contra Agidem Lacedæmoniorum regem,
Eudamidæ filium, operam navavit; qua de re agam pluribus, quum ad
Arcadum res venero. Per Thrasybuli dexterum humerum in effigie stellio
repit: prope canis jacet bipartito dissectus, nudato jecinore. (5) Vetus
est et antiquitus hominibus instituta ex hœdis, agnis, vitulis
aruspicina. Suem primi omnium Cyprii addidere. Cane vero ad extorum
significationes nullæ omnino gentes utuntur. Peculiarem itaque credi
facile potest e caninis visceribus divinationem sibi Thrasybulum
instituisse. Vates, qui Iamidæ nuncupantur, ab Iamo oriundi sunt, quem
Apollinis satu ortum et a patre divinandi peritiam accepisse, carmine
prodidit Pindarus. (6) Prope Thrasybuli effigiem Timosthenes Eleus
positus est, qui pueros in stadio vicit. Milesius deinde Antipater,
Clinopatri filius, qui pueros in pugilatu perculit. Hujus Antipatri
patrem Dionysii Syracusani legati ad Olympium Jovem cum muneribus missi,
pecunia delinitum adduxerant ut filium victorem Syracusanum renunciari
vellet. At Antipater contemptis tyranni donis, Milesium se esse et ex
Ionibus primum in Olympia statuam dedicasse; elogio testatus est. (7)
Fecit eam statuam Polycletus: Timosthenis effigiem elaboravit Eutychides
Sicyonius, Lysippi discipulus. Hic idem Eutychides Syris quoque Orontæ
accolis Fortunæ signum fecit, quod magna cum religione apud eas gentes
colitur. (8) Proxime ad Timosthenis statuam in Alti Timon positus est,
et cum eo Æsepus filius tener adhuc, equo insidens, qua scilicet ætate
equo injuge vicit. Timon quidem de curuli certamine victor renunciatus
est. Ejus et filii effigiem fecit Dædalus Sicyonius, qui etiam, victis
prœlio Laconibus, tropæum Eleis in Alti erectum elaboravit. (9) Posita
etiam est Samio pugili statua cum inscriptione, quæ dicatam testatur a
Mycone gymnicorum magistro; eademque Samiis in athleticis certaminibus
et navalibus pugnis præ ceteris Ionibus laudem summam tribuit: de pugile
autem ipso nominatim nulla mentio. (10) Positus ibidem est Messenius
Damiscus, qui annos natus duodecim palmam ex Olympicis ludis tulit. Fuit
autem ea mihi res haud minus quam alia quævis admirationi, quod eadem
ferme fortuna Messeniis et patriam et Olympicorum ludorum gloriam
eripuerit. Neque enim postquam e Peloponneso ejecti sunt, aut ex
Naupacto, aut e Sicilia, præter Leontiscum et Symmachum freti accolas,
quisquam e Messeniis victor declaratus est; quum tamen Siculi hos non
Messenios, sed de priscis Zanclæis fuisse contendant. (11) Sed postquam
in Peloponnesum rediere, pristina etiam eos comitata est fortuna
Olympica: siquidem uno post Messenen restitutam anno ludos Eleis
facientibus hic ipse Damiscus pueros stadio vicit; et quinquertii post
hanc ei partim Nemeæ, partim vero Isthmicæ victoriæ obtigere.