_ Alia præter Jovis signa recensentur, signa chori puerorum a Messaniis
naufragis Olympiæ posita — puerorum ab Agrigentinis in muro Altis
posita — de populis qui Siciliam incolunt — binis Herculis signis —
signis eorum, qui ad certamen cum Hectore ineundum sorte ducti sunt
— signo Herculis de cingulo cum Amazone certantis - signo Herculis a
Thasiis posito. _
Jam vero et ea persequemur signa, quæ Jovem non exprimunt: imagines
autem quæ non religionis causa, sed ad homines honestandos positæ sunt,
eas recensebimus in athletarum commemoratione. (2) Quum Messanii freti
accolæ ex antiquo instituto Rhegium pueros triginta quinque, cumque his
chori magistrum et tibicinem misissent ad patrios quosdam Rheginorum
ludos, nave fracta, pueri omnes periere et ne unus quidem servatus est.
Est enim fretum illud fœdissimis in toto mari tempestatibus infame: (3)
siquidem venti e diversa superi inferique maris regione (quæ maria
Adriam e Tyrrhenum vocant) spirantes, ab alto undas cient, et procellis
infestissimas reddunt. Quin et quum venti posuere, ea est influentis et
refluentis pelagi concitatio, tam gravis belluarum magna copia
innatantium odor, ut naufragis in hoc freto nulla salutis reliqua fiat
spes. Quodsi navem ibi Ulixes fregisset, non ille quidem in Italiam
incolumis enatasset. Sed nimirum deorum lenitas in omnibus infortuniis
malorum aliquam allevationem affert. (4) Tum vero Messanii istum
puerorum interitum lugebant, et quum alios illis honores habuere, tum
statuam ex ære suam singulis posuere, cumque iis una chori magistro et
tibicini. Vetus inscriptio donum esse Messaniorum indicat freti
accolarum. Interjecto dein tempore, Hippias, qui inter Græcos sapientiæ
laude claruit, elegis titulos earum statuarum composuit. Sunt illæ
quidem Callonis Elei opus. (5) Est ad Pachynum (_immo_ Lilybæum) Siciliæ
promontorium, quod in Libyam et ad Austros controversum est, Motye urbs,
quam Libyes Pœnis permisti tenent. Cum ea barbarorum civitate
Agrigentini bello commisso et præda ex iis acta, de manubiis puerorum
æneas posuere statuas, dexteras tendentium, et vota se Jovi nuncupare
significantium in ipsis Altis muris: Calamidis opus esse statuas illas
et ipse suspicabar, et hominum sermone vulgatum est. (6) Siciliam quidem
gentes hæ incolunt, Sicani, Siculi, Phryges: et illi quidem ex Italia,
Phryges vero a Scamandro fluvio et Troade regione eo transmisere. At
Libyes et Pœnos una et eadem classe in coloniam deduxere
Carthaginienses. Atque hi quidem e barbaris gentibus Siciliæ inquilini.
E Græcis vero Dores, et Iones eam incolunt, Phocici etiam et Attici
nominis pars non utique magna. (7) In eodem Altis muro præter
Agrigentinorum dona sunt et Herculis signa duo nuda, ætate puerili: unus
idem ad ejus imaginem expressus, qui sagittis in Nemea leonem confecit.
Hunc cum leone dicavit Tarentinus Hippotion, Nicodami Mænalii opus;
alterum vero signum Anaxippi Mendæi dedicatio fuit, et in hunc locum ab
Eleis transportatum est, quum ante positum esset in fine ejus viæ, quæ
in Olympiam ex Elide ducit, et Sacra dicitur via. (8) Dedicarunt vero
communi impensa Achaici concilii populi eorum signa, qui ex provocatione
cum Hectore, sorte ducti, erant singulari certamine congressuri: atque
hi quidem hastis et clypeis armati prope magnum templum stant: e regione
insistit basi alteri Nestor, conjectis in galeam sortibus. (9) Et sorte
quidem novem exiere, sed octo duntaxat exstant: nam Ulyssem (fuit enim
et ipse in eo numero) Nero Romam asportasse dicitur. Eorum igitur octo
signorum uni tantum, Agamemnoni scilicet, nomen adscriptum est, a
dextera quidem in lævam partem excurrentibus literis. (10) Et is quidem,
cujus in scuto pro insigni gallus gallinaceus, Idomeneus est Minois
nepos, a Pasiphae Solis filia oriundus: gallinaceum autem Soli sacram
avem celebrant, quod cantu solis ortum nunciet. Incisi sunt hi in basi
elegi:
Signa Jovi hæc olim magno posuistis Achivi,
queis genus a divo Tantalida Pelope.
Hoc igitur in illo loco scriptum est: sed opificis nomen in ipso
inscriptum est Idomenei scuto:
Præstans laude operum multorum hoc fecit Onatas,
cui patria Ægine, cuique Micon genitor.
(11) Non longe ab Achæorum dono Hercules est, cum equestri Amazone pro
balteo pugnans. Euagoras quidem Zanclæus dedicavit, fecit Cydoniates
Aristocles. Potest hic Aristocles inter vetustissimos numerari; nec
certo quisquam ejus ætatem prodere queat. Hoc constat, fuisse illum
antequam Zancle eo nomine, quo ætate nostra appellatur, Messana
vocaretur. (12) Dedicarunt et Thasii, qui e Tyro et reliqua Phœnice
oriundi, ad Europam quærendam cum Thaso Agenoris filio classi profecti
sunt, Herculem in Olympia æneum, super ænea basi. Ejus signi magnitudo
est cubitûm decem: dextera clavam, arcum læva tenet. Et Thasi quidem
audivi Tyrium esse Herculem, quem Thasii ab initio essent venerati: sed
enim quum se illi Græcis adjunxissent, cœptos ab iis Amphitryonis etiam
filio honores haberi. (13) Adscripti sunt Thasiorum dono hi elegi:
Dona Micone satus hæc est fabricatus Onatas,
contigit Æginæ cui coluisse domos.
Onatam hunc, quamvis genus Ægineticum in statuis suis expresserit, tamen
nulli secundum ducimus eorum, qui a Dædalo ex Attica officina nobiles
artifices exstitere.