_ De Junonis templo — virginum cursus certamine, Heræa dicto — hujus
certaminis origine — sedecim feminarum collegio — Physcoa et Narcæo.
_
Postulat jam hic locus, ut ad Junonis templum accedam, et quæ in eo
memoratu digna sunt, stylo persequar. Primum omnium Elei tradunt
Scilluntios, quæ Triphyliæ civitas est, templum erexisse, annis ferme
octo posteaquam Elidis regnum Oxylus iniit. Totius quidem operis
ædificatio Dorica est, columnis circumquaque ambientibus: et earum
quidem, quæ in postico templi sunt, altera e quercu est. Porrigit se
templum in longitudinem pedes tres et sexaginta. ** Architectus, qui
operi præfuerit, certus nemo proditur. (2) Ac Junoni quinto quoque anno
peplum feminæ sedecim pertexunt, eædemque ludos faciunt Junonia. In his
cursus certamen virginibus proponitur, non omnibus simul, sed in classes
ex ætate descriptis. Primæ enim currunt impuberes puellæ, tum
grandiores, postremo natu maximæ. (3) Currunt autem hoc ornatu: passus
capillus, dimissa tunica ad genua, exsertus usque ad pectus dexter
humerus. Descendunt et ipsæ in Olympicum stadium; sed curriculum parte
fere sexta detracta minuitur. Accipiunt victrices ex olea coronam, et e
bove, qua Junoni litatum fuerit, partem. Et pictas quidem earum imagines
dedicare fas est. Feminis sedecim, quæ ludis præsunt, totidem ministræ
attributæ sunt. (4) Hoc ipsum etiam virginum ludicrum ad res priscas
referunt. Hippodamiam enim, Junoni de Pelopis nuptiis ut gratiam
referret, sedecim illas mulieres convocasse et cum eis primam Junonios
ludos instituisse perhibent. Memoriæ est etiam proditum, Chloridem
Amphionis filiam, solam cum unico de marium fratrum numero superstitem e
tota sobole de virginum cursu palmam tulisse. De Niobes equidem prole
quicquid compertum habui, quum Argivorum res persequerer, exposui. (5)
Quod attinet autem ad sedecim feminarum collegium, præter ea, quæ paulo
superius scripta sunt, hoc etiam amplius memorant: Demophontem Pisæ
tyrannum multis ac gravibus incommodis Eleos affecisse: eo mortuo, quod
ille nihil egerat de publico civitatis consilio, facile Elei adducti
sunt, ut de iis quas acceperant injuriis æquo jure cum Pisæis
disceptarent. Ac tunc sane inter ipsos convenit, ut, quum civitates id
temporis in Elea sedecim vigerent, singulæ feminam unam ederent, quæ tum
ætate, tum vitæ ac generis dignitate ceteras anteire videretur, atque ut
his omnium controversiarum arbitrium permitteretur. (6) Urbes vero, e
quibus feminas elegerunt, erant Elis ** Ex his urbibus ortæ feminæ
Pisæis et Eleis pacis conditiones tulere. Eisdem vero postea et ludos,
quæ Junonis sunt appellata, faciendi, et peplum Junoni pertexendi cura
mandata est. Duos eædem choros celebrant; Physcoæ unum, alterum
Hippodamiæ vocitant. Fuisse Physcoam tradunt ex Elide cui Cœlæ (_cavæ_)
cognomen: domicilium in curia Elidis habuisse, quæ Orthia dicta est: (7)
a Baccho adamatam, ei filium, cui Narcæi nomen, peperisse: Narcæum ipsum
jam adultum cum finitimis bellasse: magnas inde opes consecutum, et
Minervæ, quam de se Narcæam appellavit, ædem dedicasse; primumque omnium
a Narcæo et Physcoa Baccho honores decretos esse. Physcoæ et alii
honores habiti et chorus alter sedecim feminarum ab ea nomen sumsit.
Servant Elei nihilominus quum cetera * quamvis urbibus. In tribus enim
octo distributi, e singulis binas mulieres deligunt. (8) Neque vero aut
sedecim feminæ, aut Hellanodici Eleorum ullam attingunt munerum suorum
partem, priusquam se piaculari sue et aqua lustrarint. Eam lustrationem
ad Pieram fontem suscipiunt. Est fons ille in campis, per quos iter est
ex Olympia Elidem contendentibus. Hæc sane ita se habent, uti exposita
sunt.