_ De reliquis memorandis in Alti, ædificio, Phidiæ officina dicto —
Leonidæo — Oleastro Callistephano — Mœragetæ et Jovis ὑψίστου
aliisque aris — Prytaneo — Eleorum prisco sacrificandi ritu — sacris
Junonis Ammoniæ et Parammonis — Doricis quæ in Prytaneo canuntur
carminibus. _
Extra Altin ædificium est, quæ Phidiæ officina nuncupatur. In illis
ædibus Phidias operis partes est fabricatus. Est in iisdem ara diis
omnibus communis, redeuntibus autem ad Altin e regione Leonidæi. (2)
Extra fani ambitum est id Leonidæum, prope eum ad Altin aditum, per quem
unum pompa sacrorum traducitur, et ex eo Pompica via est appellata. Est
hoc ab uno ex indigenis dedicatum, ætate vero mea diversorium fuit
Romanorum in Græcia magistratuum. Inter Pompicam viam et Leonidæum unica
media est Agyia: hoc enim nomine angiportum, quem Attici στενωπὸν,
vocant Elei. (3) Estetiam in Alti, si ultra Leonidæum ad sinistram
tendas, ara Veneris et post eam ara Horarum. Ubi posticum templi est, ad
dexteram oleaster se ostendit, quem Callistephanum (_pulchras s.
honestas coronas præbentem_) appellant. Ex ea enim arbore solenne est
Olympicis victoribus coronam decerpere. Proxima oleastro est Nymphis
sacra ara. Eas Nymphas Callistephanos et ipsas nuncupant. (4) Est etiam
intra Altin ara Agorææ (_Forensis_) Dianæ, ad Leonidæi dexteram. Habet
et dea, quam Dominam vocant, aram suam. Dominam vero quam dearum
nominent Græci, in rerum Arcadicarum commentario docebimus. Post hanc
ara est Jovis Forensis: et ante locum eum, quam Proedriam (_primam
sedem_) appellant, ara Pythii Apollinis; et post ea Bacchi ara. Hanc
postremam aram neque multis ante ætatibus positam et a plebeiis
hominibus dedicatam ferunt. (5) In ea, quæ ad equorum carceres via
ducit, ara est cum inscriptione MOERAGETÆ. Esse illud Jovis cognomen
dubitari non debet. Unus enim ipse quid sit vel non sit homini a Parcis
concessum novit. Adjuncta est Parcarum ara, oblonga figura: est post eam
Mercurii; et deinde Jovis, cui cognomen Altissimo, aræ duæ. Intra ipsos
carceres sub divo, medio fere loco, aræ se ostendunt Equestris Neptuni
et Equestris Junonis. Adhæret pilæ Castorum ara. (6) In primo ingressu
ejus loci, quem ἔμβολον (Rostrum) nominant, ab uno latere ara est Martis
Equestris, ab altero Minervæ Equestris. Jam vero intra rostrum ingressis
est Bonæ Fortunæ ara; Panis deinde et Veneris. In intimo rostri recessu,
Nympharum, quas Acmenas nuncupant. A porticu vero ea, quem Elei de
nomine architecti vocant Agnapti porticum, inde redeuntibus, ad dexteram
Dienæ se ara monstrat. (7) Rursus Altin per Pompicam viam intrantibus
secundum Junonium sunt Cladei amnis et Dianæ aræ: tum Apollinis post
eas; quarta Dianæ Coccocæ (hoc enim est deæ cognomen); quinta Apollinis
Thermii. Quid hoc Thermii cognomen sibi velit, mihi quoque conjectura in
mentem venit, esse eum Attica lingua Thesmium. Quamobrem vero Coccocam
Dianam appellent, nunquam adhuc discere potui. (8) Ante Theecoleonem,
quem vocant, ædificium est. In ejus ædificii angulo Panis ara dicata.
Prytaneum habent Elei intra Altin, prope ipsum exitum, qui est ultra
gymnasium. In hoc curricula sunt et athletarum palæstræ. Ante portam
Prytanei est Dianæ Agroteræ ara. (9) At in ipso Prytaneo, quum ad eam
accesseris cellam, ubi focum habent, ad primi ingressus dexteram Panis
aram videas. Focus ille quoque e cinere substructus est et perpetuo igni
tam interdiu quam nocte adoletur. Solenne est transportari ab hoc foco
cinerem ad Olympii aram eo ritu, quem suo loco exposuimus; neque illa
aliunde magis in altitudinem proficit. (10) Et ad earum, quas hactenus
enumeravimus, ararum singulas quolibet mense Elei sacra faciunt, prisco
quodam ritu, thura et melle subactum triticum in aris iilis adolentes:
et aras quidem oleagina fronde velant; vino in libando utuntur. Solis
tamen Nymphis et Dominæ ad communem etiam deorum omnium aram vino libare
religione prohibentur. Sacrificia curantur a theecolo, qui in singulos
menses honorem habet, a vatibus item, libationum ministris, sacrorum
interprete, tibicine et lignatore. (11) Quæ vero in Prytaneo inter
libandum effari consueverint, aut quos decantent hymnos, neutiquam his
censui commentariis inserendum. Neque illi Græcorum tantum diis libant,
verum etiam Libyco deo et Ammoniæ Junoni, et Parammoni, quod Mercurii
cognomen est. Satis enim constat usos olim Eleos Libyco oraculo: nam aræ
adhuc in Ammonis exstant ab illis dedicatæ; et in illis, de quo
consuluerint, et quid responsi acceperint, et qui ab Elide publice missi
fuerint ad Ammonem incisis literis testatum est. (12) Hæc in Ammonis. At
Elei heroibus etiam et eorum uxoribus libant, tum iis, qui passim in
Elea terra, tum et illis, qui apud Ætolos in honore sunt. Et carminum
quidem effata in Prytaneo Dorica enunciant lingua; sed quis eorum fuerit
auctor, non traditur. Est Eleis etiam Cœnatio intra Prytaneum e regione
illius cellæ, in qua focus est. In eo cœnaculo epulum præbetur iis, qui
Olympia vicerunt.