_ De Alpheo et fluviis in eum influentibus — de Alpheo et Arethusa
fabula — de aliis fluviis paludem vel mare perlabentibus ac Maris
mortui mira ratione — Olympicorum ludorum origine et denominatione —
Hyperboreis. _
Qui in Olympiam pervenerint, hic jam Alpheum amnem videant, uberrima et
suavissima fluentem aqua: in quem tum alii fluvii tum septem inprimis,
nobiles amnes influunt. Per Megalopolin labens Helisson nomine Alpheo
miscetur; tum Brentheates ex agro Megalopolitano; et prope Gortynam, ubi
Æsculapii fanum, præterfluit Gortynius: ex Melænensibus inter
Megalopolitanæ et Heraitidis terræ fines Buphagus; e Clitoriorum agro
Ladon; ex Erymantho monti cognominis fluvius. Atque hi quidem ex Arcadia
omnes in Alpheum descendunt. Jam Cladeus ex Elea veniens eidem se
permiscet. Neque tamen Alphei ipsius in Eleo agro, sed in Arcadia fontes
sunt. (2) De eodem hæc vulgata est fabula, virum illum fuisse venatorem,
Arethusam amasse, et ipsam venandi studiosam. Quæ quum illius nuptias
recusasset, in insulam prope Syracusas, cui Ortygiæ nomen est, dicitur
transmisisse atque ibi ex humana forma in fontem conversa: ipsi etiam
Alpheo accidisse ut præ amore in amnem mutaretur. (3) Et hæc quidem de
Alpheo et Ortygia feruntur. Meantem vero subter mare amnem fonti apud
Syracusas immisceri, quid causæ sit quare non credam, non plane video,
quum Delphici Apollinis voce rei fidem factam meminerim. Is enim Archiam
Corinthium ad Syracusas condendas proficisci jubens, hujusmodi usus est
versibus:
Trinacriam supra cano jacet insula ponto:
Ortygiam dixere: ubi læta fluenta refundit
Alpheus, pulchræ sese immiscens Arethusæ.
Atque ex eo quidem, quod in Arethusam fontem illabitur Alpheus, fabulæ
de Alphei amore locum datum crediderim. (4) Et sane Græcorum quicunque
vel Ægyptiorum, in Æthiopiam supra Syenen vel ad Meroen, Æthiopum urbem,
profecti sunt, Nilum narrant, paludem quandam ingressum per eamque non
secus ac per continentem terram elapsum exinde per Æthiopiam inferiorem
in Ægyptum decurrere, ac postea in mare, quod ad Pharum est, erumpere.
In Hebræorum finibus amnem ipse vidi Jordanem, qui stagnum Tiberiadem
nuncupatum perfluit; ac deinde in alterum stagnum, cui Mare Mortuum
nomen est, ingressus, in ea ipsa palude consumptus evanescit. (5) Hoc
ipsum Mare Mortuum diversa admodum a ceteris aquis omnibus natura est.
In eo enim viventia, etiamsi nihil se moveant, supernatant; inanima vero
omnia in ima descendunt. Eo fit ut et piscibus orba sit palus: e
manifesto enim periculo se pisces ad aquas recipiunt naturæ suæ
congruentes. Idem quod Alpheo accidit etiam alii in Ionia flumini: cujus
quum in Mycale monte fontes sint, mare, quod in medio est, perlapsus
emergit rursus in Branchidis, prope portum cui Panormo nomen. Atque hæc
quidem ad hunc modum se habent.
6. De Olympicorum vero ludorum origine inter Eleos ii qui ultimam
antiquitatem persequuntur, hæc commemorant: Saturnum primum omnium cœli
regnum obtinuisse: ei in Olympia homines eos, quod Aureum Genus
nuncupatum est, templum dedicasse. Post hæc recens natum Jovem Rheam
matrem Dactylis Idæis, qui Curetes alio nomine appellati sunt,
commendasse: venisse illos ab Ida Cretæ monte Herculem, Pæonæum,
Epimedem, Iasum et Idam. (7) Herculem, ut qui natu maximus erat, cursus
certamen fratribus per ludum proposuisse, victoremque oleastri corona
donasse. Magnam vero illos oleastri copiam habuisse, adeo ut sua etiam
cubilia ejus arboris viridi fronde substernerent. Stirpem eam fuisse ex
Hyperboreis ab Hercule primum ad Græcos deportatam. (8) Esse Hyperboreos
ipsos gentem supra Boream ventum, primus versibus mandavit Olen Lycius
in hymno, quem in Achæiam fecit, venisse Delum ex his Hyperboreis
Achæiam. Post Olenem canticum Melanopus Cumanus in Opin et Hecaergen
decantavit, quo et ipsas testatus est prius etiam quam Achæiam Delum ab
Hyperboreis venisse. (9) Aristæus vero Proconnesius (mentionem
Hyperboreorum hic quoque fecit) fortasse plura de illis cognoverit ab
Issedonibus, ad quos se pervenisse in carminibus prodidit. Auctor igitur
istorum ludorum Hercules Idæus celebratur, a quo sint Olympia appellati;
et ob eam rem quinquennales esse placuit, quod fratres quinque numero
fuere. (10) Sunt qui Jovem cum Saturno de imperio hoc ipso in loco
colluctatum dicant. Alii debellatis (_Titanibus?_) ab eodem ludos
institutos; quibus et alii dii vicisse narrantur, et Apollo Mercurium
cursu secum certantem prævertisse, pugilatu Martem superasse: cujus rei
causa traditum ut Pythii tibiarum modi salientibus quinquertionibus
præcinerentur, quod sacrum id carmen Apollini esset, et ipse Olympicas
tulisset palmas.