_ Apharei domo exstincta, Messeniorum regnum ad Nestorem pervenit — de
Æsculapii filiorum expeditione contra Ilium — Nelei posteri ab
Heraclidis ejiciuntur et Cresphontes cum Aristodemi filiis de
Messenia sortitus fraude illa potitur — de Cresphontis et ceterorum
regum urbibus regiis, atque illius nece — Cresphontis filius
superstes, Æpytus, ab Arcadibus in regnum restituitur, ejusque
posteri Æpytidæ appellantur — de Glauco, Æpyti filio, ejusque
posteris regnum Messeniæ obtinentibus. _
At enim posteaquam Apharei liberi cum Dioscuris patruelibus suis de
bubus dimicarunt, et Lynceum Pollux occidit, Idas vero fulmine ictus
fato suo perfunctus est, Apharei domus tota, maribus omnibus consumtis,
deleta est: tunc Messeniorum imperium ad Nestorem Nelei filium delatum:
penes quem quum cetera omnia, tum vero quæ Idæ regno continebantur,
fuerunt: iis tamen populis exceptis, quibus Æsculapii liberi imperarunt.
(2) Æsculapii enim filios e Messenia tradunt ad obsidendum Ilium
venisse: natum siquidem Æsculapium Arsinoe Leucippi filia, non Coronide.
Ac Triccam sane desertum quendam in Messenia vicum appellant, et versus
Homeri in testimonium afferunt, quibus Machaonem Nestor sagitta
percussum benigne consolatur. Neque enim, inquiunt, tantam omnino
benevolentiæ significationem ille dedisset, nisi et vicini et gentilis
casu regis commotus fuisset. Confirmantur hæc, quæ de Æsculapii filiis
dicuntur, eo quod et Machaonis monumentum Gereniæ ostenditur, et Pheris
fanum Machaonis liberûm. (3) Jam vero confecto bello Trojano, quum diem
suum post reditum Nestor obiisset, Dorum expeditio et Heraclidarum
reditus duabus post ætatibus e Messenia Nelei posteros ejecit. Verum hæc
quasi cumulus quidam iis accedunt, quæ de Tisameni rebus narravi. Sed et
illud restat exponendum. Quum Temeno Dores Argos assignassent, ab illis
Cresphontes terram sibi Messeniam depoposcit, quippe qui Aristodemo natu
fuit major. (4) Aristodemus enim ipse e vita jam excesserat: Theras vero
Autesionis filius majorem in modum Cresphonti adversabatur, Thebanus
ille quidem origine et Polynicis Œdipi filii atnepos. Tutelam enim is
tunc Aristodemi filiorum gerebat, quod eorum erat avunculus ex matre:
uxorem siquidem duxerat Aristodemus Autesionis filiam nomine Argiam.
Cupiebat Cresphontes omni modo Messeniam sibi assignari: quare Temenum
precibus adit, et ubi eum sibi conciliavit, tum scilicet ei committit
sortitionem. (5) Ille in situlam, quum eam jam aqua complesset, sortes
Aristodemi filiorum et Cresphontis mittit, re ita constituta, ut sors
utra prior exiisset, illi Messenia adjudicaretur: et quidem Aristodemi
liberûm sortem e siccata sole argilla, Cresphontis e coctili laterculo
fecit. Quo factum est ut, illa soluta, hæc constiterit, et per eam
Cresphonti Messenia obtigerit. (6) Neque vero prisci Messenii a Doribus
ejecti sunt. Nam facile illi et Cresphonti, novo regi, paruerunt, et
Dores in agri partem receperunt: atque eo libentius, quod invidiosa jam
erat apud ipsos regum superiorum potentia, qui erant Minyæ ab Iolco
oriundi. Uxorem vero Cresphontes Meropen duxit, Cypseli filiam, Arcadum
tunc regis; e qua quum alios suscepit filios, tum vero qui natu minimus
fuit, Æpytum. (7) Ac sibi quidem et liberis regiam Stenycleri
ædificavit, quum ante reges alii ab initio, et ipse etiam Perieres,
Andaniæ habitassent. Aphareus quoque posteaquam Arenen munivit, in ea
cum liberis imperii domicilium habuit. At Nestori ejusque posteris Pylos
regia fuit. Postremo Cresphontes Stenycleri regem habitare voluit. Hunc
opulenti, quod populariter nimis plebem esset amplexus, ejusque liberos
occiderunt, (8) Æpytus vero solus, quod apud Cypselum maternum avum
adhuc puer educabatur, parenti et fratribus superstes fuit. Illum jam
adultum Arcades in Messeniorum regnum, et una cum Arcadibus Dorum reges,
Aristodemi videlicet filii, et Isthmius (_?_) Temeni filius,
restituerunt. Æpytus paterno regno recepto patris primum interfectores,
quique ejus fuerant cædis auctores, ultus est: deinde conciliata sibi
obsequiis nobilitate, plebe largitionibus delinita, eo pervenit honoris,
ut Æpytidæ posteri jam omnes appellati sint, quum ante Heraclidæ
dicerentur. (9) Hujus filius Glaucus, a patre accepto imperio, par illi
fuit in omnes ordines officio et æquitate, deorum vero cultu multo
superior. Etenim quum Jovis templum, quod in Ithomes vertice fuit,
præterquam a Polycaone et Messene, nullis per Dores afficeretur
honoribus, Glaucus his quoque auctor exstitit ut illum colerent. Idem
Machaoni Æsculapii filio primus in Gerenia rem divinam fecit, et Messenæ
Triopæ filiæ solita heroibus decerni munera dedicavit. Glauci filius
Isthmius Gorgaso etiam et Nicomacho Pharis templum erexit. (10) Isthmio
Dotadas genitus: qui ad cetera navalia, quæ tunc in Messenia fuerunt,
unum Mothonæ munivit. Succedit Dotadæ filius Sybotas. Is ut reges Pamiso
amni anniversaria sacra facerent jussit, et ut ante magnarum dearum (quæ
ipso etiam regnante Andaniæ celebrabantur) initia Euryto Melanei filio
parentaretur Œchaliæ.