_ De Halice urbe — monte Coccygio, antea Thornace — Masete navali —
Didymis — Asine urbe, Asinæorum cum Argivis certamine et Asines
excidio — Lerna, ac fluviis Erasino et Phrixo — loco, ubi Pluto
rapta Proserpina ad inferos descendisse fertur — monte et fluvio
Pontino. _
In ea ipsa via, qua recta Masetem iter, progressos stadia ferme septem,
et ad lævam divertentes via excipit, quæ Halicen ducit. Halice ipsa
ætate mea deserta est, quum tamen olim habitaretur. Halicensis certe
narratio est in Epidauriorum pilis, in quibus incisa sunt prodita ægris
ab Æsculapio morborum remedia. Neque alibi uspiam scriptum ullum fide
dignum vidi, in quo vel de Halicensi civitate, vel de Halicensi quodam
homine ulla fieret mentio. Via tamen est, quæ Halicen ducit, media illa
inter Pronem collem, et eum, qui prisco nomine Thornax dicitur: nam
postea ex Jovis ibi in cuculum avem mutatione, ut Coccygius
appellaretur, accidisse aiunt. (2) Sacræ quidem ædes exstant etiamnum in
summis montibus: in Coccygio Jovis, in Prone Junonis. Ad hæc in extrema
Coccygii parte templum est sine foribus, sine tecto, sine simulacro.
Apollinis id esse dicebatur. Hinc qui a recta via digressi fuerint, in
viam eant, quæ Masetem ducit. Fuit olim Mases oppidum, cui locum tribuit
suum Homerus, ubi Argivorum civitates enumerat: ætate vero hac pro
navali utuntur Hermionenses. (3) A Masete quæ via ad dexteram est, ea ad
Struthuntem promontorium ducit: a quo promontorio per montium juga iter
est stadiûm ducentorum et quinquaginta ad Philanorium quod dicitur et ad
Boleos. Sunt Bolei lectorum lapidum strues. At vicus, quos Didymos
(_Geminos_) nominant, a Boleis distat stadia viginti. Ibi cellæ sunt
Apollinis, Neptuni, præterea Cereris. Signa e candido lapide, recto
statu. (4) Proximum his locis est oppidum Argivorum, quod Asine olim
appellabatur. Ejus nunc ruinæ ad mare jacent. Nam quo tempore
Lacedæmonii cum rege Nicandro Charilli filio, Polydectis nepote,
pronepote Eunomi, Prytanidis abnepote, atnepote vero Eurypontis, in
Argolidem hostiliter invaserunt, Asinæi suas cum illis copias
conjunxere, ac simul Argivorum agrum populati sunt. Ubi vero Lacedæmonii
domum exercitum reportarunt, Argivi Eratum regem suum secuti obsessum
venere Asinen. (5) Asinæi aliquamdiu de muris hostis impetum
sustinuerunt; ac de Argivis quum alios, tum Lysistratum, de iis unum,
qui cumprimis bellica virtute enitebant, ceciderunt. Occupato tandem
muro, Asinæi, uxoribus ac liberis clam in naves impositis, urbe et agro
cessere. Argivi oppidum solo æquarunt et agrum suis finibus addidere.
Pythæi tantum Apollinis templo pepercerunt, ut etiamnum videre est: ac
proxime id Lysistratum humarunt. (6) Distat ab Argivorum urbe stadia
nihilo plus quadraginta mare quod ad Lernam est. Qua ad Lernam
descenditur, primum in ipsa fere via est Erasinus. Influit is in
Phrixum: Phrixus in mare illud exit, quod inter Temenium est et Lernam.
Ab Erasino ad lævam stadia ferme octo digressis Castorum se, qui Anactes
(_reges_) vocantur, templum ostendit. Lignea sunt eorum signa, haud alia
forma, quam quæ in ipsa urbe facta sunt. (7) Jam si in rectam viam
redieris, Erasinum trajicies, et ad Chimarrhum (_torrentem_) amnem
pervenies. Juxta est e lapidibus septum. Hac Plutonem fama est, rapta
Proserpina, ad ea, quæ sub terris esse homines putant, regna
descendisse. Lerna ipsa, uti superius dixi, ad mare est: quo in loco
initia Cereri peraguntur, quæ Lernæa vocantur. (8) Lucus in ea sacer a
monte, quem Pontinum dicunt, incipit. Mons Pontinus exceptam e cœlo
pluviam aquam non effundit, sed ipse eam absorbet. Profluit ab eo amnis,
cui a monte Pontino nomen. In montis vertice ædes est Minervæ Saitidis,
cujus sola manent rudera. Fundamenta etiam manent domus Hippomedontis,
qui Polynici Œdipodis filio in bello Thebano auxilio venit.