_ De musico ac navigandi urinandique certamine in honorem Bacchi
Melanægidis ab Hermionensibus instituto — aliis templis et signis
deorum in urbe Hermione — templo Cereris (Chthoniæ) in monte Prone —
sacrorum, quæ Chthonia dicuntur, ratione — templo Clymeni — Echus
porticu — locis Clymeni, Plutonis, et palude Acherusia — templo
Lucinæ in via Masetem versus. _
Juxta id Bacchi Melanægidis ædes. Huic quotannis musici ludi fiunt, et
urinandi certatim navigandique præmia proponuntur. Sua item ædes Dianæ,
Iphigeniæ cognomento, ubi ex ære Neptunus, pede altero delphinum
premens. Jam qui in Vestæ transierint, ibi signum nullum videant: nihil
ibi nisi ara, et super ea sacra Vestæ faciunt. (2) Apollinis tria sunt
delubra, ac totidem signa. Eorum unum sine cognomine, alterum Pythaea,
tertium Horion nominant. Et Pythæi quidem nomen ab Argivis acceperunt.
Ad eos enim primos ex omnibus Græcis venisse Pythæum Apollinis filium,
Telesilla memoriæ prodidit. Horium vero quam ob rem appellent, nihil pro
certo habeo dicere. Conjectura adducor, finibus vel armis vel jure
potitos Apollini Horio (_quasi Terminatoris_) vota solvisse. (3) Fortunæ
ædem omnium, quæ apud se sunt, recentissimam esse dicunt. Stat deæ
colossus e Pario lapide. E duobus aquarum ductibus alterum valde priscum
esse aiunt: in cujus alveum occulto meatu aqua profluit, neque unquam
deficiat, etiamsi tota civitas aquatum eo descendat. Alterum vero ætate
nostra munierunt: loco, ex quo in eum aqua defluit, nomen est Limon
(_Pratum_). (4) In collis jugo, quem Prona appellari diximus, est, quod
historiæ mandetur, dignissimum Cereris templum. Id Clymenum Phoronei
filium, ejusque sororem Chthoniam ædificasse, memorant Hermionenses. At
Argivi Cererem, quum fines agri sui esset ingressa, ab Athera et Mysio
hospitio acceptam tradunt: Colontan vero non modo eam domum suam non
invitasse, sed ne alium quidem ullum deæ honorem habuisse, quum id fieri
Chthonia ejus filia indigne ferret. Colontan itaque cum ipsis ædibus
crematum: puellam vero Hermionem a Cerere deportatam ibi illi templum
dedicasse. (5) Chthonia autem et dea ipsa appellatur, et stati festi
dies, qui æstate anni in ejus honorem agitantur, Chthonia dicuntur. In
iis hoc ritu supplicatio fit. Pompæ agmen ducunt sacerdotes, et
quicunque annuos magistratus gerunt: sequuntur feminæ ac viri. Ipsis
etiam pueris solenne est deam cum pompa deducere. Incedunt autem ii cum
albis vestimentis, capitibus coronas ferentes. Sunt eæ corollæ e flore
contextæ, quem Cosmosandalum incolæ appellant. Hyacinthum illum ego esse
existimo. Est enim ei tum magnitudine, tum colore persimilis: habet
præterea easdem luctus indices literas. (6) In extremo agmine sequuntur
qui eximiam de armento bovem vinculis distentam et ferociter reluctantem
ad templum trahunt. Eo ut advenerunt, solutam retinaculis intro agunt.
Alii interim, qui ad fores apertas steterant, ubi bovem intromissam
vident, fores obdunt. (7) Eam aniculæ quattuor de industria intus
relictæ falcibus exceptam conficiunt. Collum earum una, ut casus
tulerit, hostiæ præsecat. Rursus patefactis foribus, ii, quibus id
negotii datum est, bovem alteram, mox tertiam et quartam intrudunt: ac
singulæ deinceps eodem modo ab illis aniculis mactantur. Atque in hoc
sacro miraculum evenit: in quod latus prima bos conciderit, in idem et
reliquas procumbere necesse est. (8) Et hic quidem est apud Hermionenses
sacri ejus ritus. In templi vestibulo statuæ feminis Cereris sacerdotio
perfunctis positæ sunt, non ita multæ. Intus sellæ erectæ iis aniculis,
quæ boves, usque dum intromittantur, opperiuntur. Signa præterea non
admodum prisca Minervæ et Cereri. Id vero, quod religiosius multo quam
cetera colunt, neque ipse vidi, neque vir quisquam, sive peregrinus,
sive civis fuerit. Quid id, aut quale sit, vetulæ illæ scierint. (9)
Aliud item templum, undique statuis exornatum, e Chthoniæ regione situm
est: Clymeni dicitur: in quo Clymeno ipsi sacra fiunt. Ego vero hoc
nomine nullum Argivum hominem venisse Hermionem arbitror: sed esse hoc
unum de ejus dei, qui apud inferos regnare dicitur, cognominibus. Est
prope hoc aliud delubrum Martis, et in eo signum. (10) Ad dexteram
templi Chthoniæ porticus est, quam Echûs incolæ vocant. Ejus ea est
natura, ut missa vox ut minimum imaginem triplicet. A tergo Chthoniæ
areæ tres sunt. Earum unam Clymeni, Plutonis alteram, Paludem Acherusiam
tertiam Hermionenses appellant. Omnes lapideis maceriis sepiuntur. In
ea, quæ Clymeni est, terræ hiatus visitur, per quem Orci canem extraxit
Hercules, sicuti ipsi dictitant Hermionenses. (11) Ad portam, a qua via
recta Masetem ducit, in pomœrio interiore est Ilithyiæ fanum. Deam certe
quotidie summa cum religione, quum hostiis, tum odoribus ac donis
quamplurimis venerantur: ejus tamen signum nemini omnino, præterquam iis
quæ rem divinam faciunt, feminis conspicere fas est.