_ De templo et signis deorum apud Æginetas — cultu Hecates et Hecate
tribus corporibus apud Athenienses, Epipyrgidia dicta — Aphææ seu
Britomartis cultu — Panhellenio — Auxesia et Damia — Trœzeniorum
terra, Oro et primis Trœzeniorum regibus — Sarone, Diana et lacu
Saronide — Trœzene et Pittheo — Heraclidarum regno et Diomede. _
Ædes sacræ non multum inter se distant, Apollinis una, Dianæ altera,
Bacchi earum tertia. In Apollinis dei signum nudum e ligno, arte factum
patria: at Diana et Bacchus veste velati: cum barba Bacchus effictus
est. At Æsculapii templum in diversa regione est, non illa cum simulacro
sedenti e marmore. (2) Præ ceteris vero diis inprimis Hecaten colunt
Æginetæ, cujus initia quotannis celebrant. Initiorum auctorem sibi
fuisse Thracem Orpheum perhibent. Templum ambitu cinctum est. In eo
signum ligneum factum a Myrone, cujus unicum os, ut corporis truncus
unicus. Nam primus, uti ego existimo, Alcamenes Atheniensibus triplex
fecit junctis corporibus Hecates signum, quam Epipyrgidiam Athenienses
appellant, juxta Involucris Victoriæ ædem positum. (3) Apud eosdem
Æginetas contendentibus ad Panhellenii Jovis montem est Aphææ fanum, in
quam Pindarus Æginetis canticum fecit. Cretenses quidem (his enim patria
sunt quæ narrantur de hac dea) Carmanoris, ejus qui de Pythonis cæde
Apollinem purgavit, Eubulum filium fuisse aiunt: Jove et Carme Eubuli
filia Britomartin genitam: quæ quum se totam in currendi venandique
studia tradidisset, fuisse eam Dianæ multo carissimam. Verum quum Minoem
præ amore se insequentem fugeret, abjecit se in retia, quæ ad pisces
capiendos in mare missa fuerant. Hinc a Diana in deorum numerum relata.
Colunt eam non solum Cretenses, sed etiam Æginetæ, quod in insula sibi
apparere Britomartin autumant. Et cognomen ejus apud Æginetas Aphæa est,
apud Cretenses Dictynna. (4) Panhellenium, præter Jovis ædem, nihil
habet mons aliud memoratu dignum: illam vero ab Æaco Jovi dicatam
tradunt. Quæ vero de Auxesia et Damia, quemadmodum scilicet quum
Epidaurii diu imbres desiderassent, atque ex oraculo quodam signa hæc ex
olea ab Atheniensibus accepta fecissent: tum vero quemadmodum, quum
Epidaurii tributum imperatum Atheniensibus non penderent, quod ea signa
penes Æginetas essent, Athenienses, qui insulam ad ea repetenda
transmiserant, omnes perierint: hæc omnia quum subtiliter persecutus
fuerit Herodotus, non est libitum ab eo luculenter perscripta referre.
Id unum addam, vidisse me ea simulacra, remque illis divinam fecisse
eodem, quo sacra fiunt Eleusinia, ritu. (5) Atque hæc de Ægina ob Æacum
et res ab eo gestas dicta sufficiant.
Finitimi sunt Epidauriis Trœzenii. Ηi de regionis suæ rebus, si qui
alii, magnifice ac gloriose prædicant. Orum aiunt primum in sua terra
genitum. Mihi tamen Ægyptiacum, non Græcum nomen Orus esse videtur. At
illum regnasse dicunt, et ab eo regionem Oræam nuncupatam. Postea vero
Althepum, Neptuno ex Leide Ori filia genitum, accepto ab avo regno,
Althepiam eam nominasse. (6) Interea dum hic regnum teneret, disceptasse
Neptunum et Minervam de loci tutela: ita ex eo certamine discessisse, ut
ex Jovis arbitrio communis utrique is honos esset. Eam ob rem Minervam
venerantur Poliadem et Stheniadem, duobus eandem cognominibus, et
Neptunum Regem cognomento. Quin et vetustus ejus populi nummus tridentis
nota et Minervæ capite signatus est. (7) Successit Althepo Saron. Hunc
aiunt Saronidi Dianæ templum ædificasse ad mare palustre et præcipue in
locis vadosis; quam ob rem etiam Phœbæam paludem appellatam esse.
Saronem ipsum narrant, quum venandi studio plurimum delectaretur, cervum
usque ad mare persecutum; atque inde quum fugientem acrius urgeret, se
in eam alluviem demisisse: nantem vero longius jam a litore feram quum
prædæ cupiditate captus non dimitteret, in pelagus provectum; ibi et
labore confectum, et maris æstu jam prope submersum diem suum obisse.
Ejus cadaver ad Phœbæam paludem in Dianæ luco, atque adeo intra ædis
maceriam conditum. Æstuarium illud ab eo casu pro Phœbæa Saronidem
paludem appellatum perhibent. (8) Posteriorum vero regum usque ad
Hyperetem et Anthan neminem norunt. Hos quidem Neptuni ferunt et
Alcyones Atlantis filiæ satu ortos; ab illisque Hypeream et Antheam in
ea regione oppida condita: quorum alterum Aetius Anthæ filius, accepto a
patre patruoque imperio, priore nomine mutato, Posidoniadem appellarit.
At enim quum Trœzen et Pitheus ad Aetium venissent, tres jam pro uno
reges fuerunt. Firmiores certe Pelopis filiorum opes fuisse, ea res
argumento esse potest, (9) quod, quum Trœzen decessisset e vita,
Pittheus Hypeream et Antheam in jus ac formam unius civitatis redactas,
ex utraque in unum coacta multitudine, Trœzena de fratris nomine
nuncuparit. At Trœzene multis quidem post annis, qui ab Aetio Anthæ
filio originem ducebant, in coloniam missi, Myndum et Halicarnassum in
Caria deduxerunt: Trœzenis autem filii Anaphlystus et Sphettus in
Atticam migrarunt; a quibus curiæ Atheniensium duæ nomina acceperunt.
Hoc loco de Theseo Pitthei ex filia nepote, quod satis sunt omnibus ejus
res notæ, nihil scribo; (10) sed hæc certe nunc addenda censeo:
Heraclidis in Peloponnesum reversis, receperunt et Trœzenii in urbem
suam Dores, qui Argis venerunt, quum etiam antea Argivis paruissent. Nam
et Homerus in exercitu Græcorum recensendo Diomedem illis imperasse
dicit: siquidem Diomedes et Euryalus Mecistei, suscepta Cyanippi Ægialei
filii tutela, Argivos ad Trojam deduxere. Sthenelus vero, uti ante
exposui, et natalibus multo fuit clarioribus, nempe qui de eorum esset
gente, qui sunt Anaxagoridæ appellati, et ipsi inprimis Argivorum
debebatur imperium, Hæc de Trœzeniorum rebus historiæ mandata sunt:
quamquam etiam, de iis, quæ ab ipsis se deductas fatentur, coloniis dici
potest. Jam vero templorum ornamenta, et alia maxime insignia apud eos
opera persequar.