_ De Æsculapii sacro apud Epidaurios — Æsculapii signo — æde Tholo et
picturis in ea, ac pilis, quibus morbi et nomina sanatorum inscripta
sunt — Hippolyto ab Æsculapio in vitam revocato — theatro
Epidauriorum — aliis templis et memorandis in luco Æsculapii —
templis et operibus ab Antonino senatore Epidauri exstructis —
montibus luco imminentibus et memorandis ibi. _
Æsculapii lucum circumquaque termini cingunt: intra cujus ambitum mori
quenquam aut nasci religio est: eodem scilicet ritu, qui et in Delo
insula servatur. Jam vero quicquid civis peregrinusve immolavit, id
totum intra eundem ambitum consumitur: quem ritum Titanæ etiam servari
novimus. (2) Æsculapii simulacrum dimidio ferme minus est eo, quod
Athenis est Jovis Olympii: auro illud quidem et ebore perfectum.
Testatur inscriptio, opus esse Thrasymedis, Arignoti filii, Parii
hominis. Sedet in solio scipionem tenens: altera manu draconis caput
premit, cane ad pedes decumbente. In solio Argivorum heroum opera cælata
sunt: Bellerophontes Chimæram conficit, Perseus Medusæ caput abscissum
tenet. Supra templum loci sunt in quibus, qui precatum deum venerunt,
dormiunt. (3) In propinquo ædificium est rotunda figura, atque e candido
marmore, Tholum appellant, dignum quod visatur. In eo Pausiæ pictoris
opus, Amor abjecto arcu et sagittis, eorum loco lyram sublatam tenens.
Ebrietas etiam ab eodem artifice facta. Bibit ea e vitrea phiala.
Expressa ita est in tabula vitrea phiala, ut per ejus perspicuitatem
muliebre se os ostendat. Pilæ vero intra ambitum priscis temporibus
multæ steterunt, e quibus sex ætate mea reliquæ. In iis virorum et
feminarum, quæ a deo sanatæ sunt, nomina incisa, morborum etiam, quo
quisque laborarat: addita est curationis ratio. Scripta vero sunt omnia
Dorica lingua. (4) Seorsum est ab aliis antiqua pila. In ea incisum,
dicasse Æsculapio Hippolytum equos viginti. Hujus pilæ inscriptioni
consentanea Aricini dicunt, discerptum ob Thesei imprecationes
Hippolytum in vitam ab Æsculapio revocatum: neque postea patri unquam
ignoscere voluisse, verum, omni ejus deprecatione spreta, in Italiam
venisse ad Aricinos, ibique dicato Dianæ templo regnasse. Mea quidem
etiamnum ætate iis, qui ad templum singulari certamine vicerint, præmium
deæ sacerdotium propositum, est. Sed in certamen istud ingenuus nemo
descendit: servi duntaxat, qui fuga se dominis subduxerint. (5) In ipso
templo apud Epidaurios theatrum est omnium mea sententia spectatu
dignissimum. Nam Romanorum quidem theatra quum ornamentis longe superant
cetera, ubicunque locorum reperiantur, tum magnitudine antecellunt id,
quod Megalopoli visitur in Arcadia: de arte vero, partium convenientia
ac pulchritudine, quis Polycletum audeat in certamen provocare?
Polycletus enim etiam theatro huic ædificando præfuit, idemque rotundam
ædem fecit. In luco ædes est Dianæ, et simulacrum Epiones, Veneris item
templum, ac Themidis. Curriculum præterea, qualia Græcis sunt pleraque,
terræ agger; denique aquæ ductus, quum testudine, tum reliquo opere ita
exornatus, ut mereatur spectari. (6) Quæ vero opera Antoninus vir
senatorius ætate nostra fecit, hæc sunt: Æsculapii balneæ, deorum
templum, quos Epidotas nominant. Dicavit præterea ædem Hygieæ, Æsculapio
et Apollini cognomento Ægyptiis. Porticam præterea idem vir restituit,
quæ Cotyos est appellata: ea vero collapso tecto tota jam corruerat, ut
quæ e crudis fuerat exstructa laterculis. Quumque Epidaurii fani accolæ
ægerrime ferrent, quod et feminæ eorum sub tecto non parerent et ægri
sub dio animam agerent: Antoninus domo ædificata, hoc quoque incommodum
removit. Fuit itaque in posterum et ad moriendum ægris, et ad pariendum
mulieribus consecratus religione locus. (7) Montes supra lucum sunt duo:
Titthion alter, alter vero Cynortium, in quo Maleatæ Apollinis templum,
quod solum de antiquis operibus exstat. Nam quæ circa templum hoc
Maleatæ sunt cetera et aquæductus castellum, cum receptaculo depluentis
aquæ, ea omnia Epidauriis fecit Antoninus.