_ De templo Junonis Antheæ et sepulcro feminarum, quæ cum Baccho contra
Perseum pugnarunt — templo Cereris Pelasgidis — Jovis Mechanei signo
— duobus Tantalis — templo Neptuni Prosclystii — templo Castoris et
Pollucis — templo Lucinæ ab Helena condito — templo Hecates — Sacada
— gymnasio Cylarabi et signo Minervæ Paniæ in eo. _
Ad Latonæ templi dexteram est Junonis Antheæ (_Floridæ_) ædes, et pro
æde earum mulierum tumulus, quæ ab Ægæi maris insulis Bacchi castra
secutæ, contra Argivos eorumque ducem Perseum pugnantes ceciderunt. A
maritimis quidem, unde venerant, locis Halias (_Marinas_) eas nominant.
Ex adverso ei monumento Cereris est fanum cognomento Pelasgidis, quod
illud dedicarit Pelasgus Triopæ filius. Prope adest Pelasgi ipsius
sepulcrum. (2) Quod ubi præterieris, æneum cippum videas modica
magnitudine: is vetusta sustinet simulacra, Dianæ, Jovis, Minervæ.
Lyceas versibus mandavit, Mechanei (_Machinatoris_) Jovis signum illud
esse. Et hoc in loco Argivos tradit ad Trojam ituros conjurasse, non
ante se ab eo bello discessuros, quam aut Ilium expugnassent, aut in
pugna mortem oppetissent. Alii in eo cippo Tantali ossa condita esse
dicunt. (3) Eum Tantalum si intelligunt, sive Thyestæ, seu Brontei
filium (utrumque enim traditur), cui nupta fuit Clytæmnestra, priusquam
Agamemnoni nuberet, non refragabor in hoc eum loco esse sepultum. At
enim qui Jovis et Plutûs est habitus, ejus ego monumentum, valde illud
quidem insigne, Sipyli vidi. Sed neque ulla eum vis adegit, ut e Sipylo
fugeret, sicuti postea Pelopem, quem armis et exercitu ejecit Ilus
Phryx. Sed hæc hactenus satis a nobis quæsita fuerint. Quæ vero rite ad
proximum scrobem peraguntur, ea indigenam hominem Nicostratum
instituisse aiunt. Mittunt autem in eam foveam hoc etiam tempore
ardentes Cereris filiæ Proserpinæ faces. (4) Exstat eodem in loco
Neptuni cognomento Prosclystii (_Alluentis_) templum. Mersisse enim
maximam partem agri Neptunum memorant, quod Inachus, quique ei in
consilio adfuerunt, terram eam Junonis, non Neptuni esse debere
pronunciassent. At deinde, quum Juno eum exorasset, ut mare deduceret;
per quem locum unda refluxit, in eo Prosclystio Neptuno templum Argivi
erexerunt. (5) Ubi aliquantulum processeris, Argi sepulcrum offendes,
quem Jove et Niobe Phoronei filia genitum ferunt. Exinde Castoris et
Pollucis templum: in quo simulacra quum ipsorum, tum liberorum, Anaxidis
et Mnasinoi: atque eorum utriusque matrum, Hilairæ et Phœbes, Dipœni et
Scyllidis arte facta e ligno ebeni; equis eorum major pars ex ebeno
facta; reliqua, exigua quidem, ex ebore. (6) Prope Castorum Ilithyiæ
fanum dicavit Helena, quo tempore, Theseo eum Pirithoo in Thesprotos
profecto, a Castore et Polluce Aphidna capta, Helena Lacedæmonem
reportata est: fuisse eam aiunt gravidam, et Argis enixam templum
Ilithyiæ erexisse: puellam vero, quam peperit, Clytæmnestræ educandam
tradidisse (fuisse enim jam tum cum Agamemnone Clytæmnestram), ipsam
vero postea Menelao nuptam. (7) Qua de re et Euphorion Chalcidensis, et
Alexander Pleuronius, et ante eos Stesichorus Himeræus, idem, quod
Argivi celebrant, versibus testati sunt, Iphigeniam Theseo ex Helena
genitam. (8) Ultra Ilithyiæ fanum est Hecates delubrum: deæ signum Scopæ
opus, e marmore. Atque e regione sunt duo ejusdem deæ signa ex ære;
alterum Polycletus, Polycleti frater alterum, Naucydes Mothonis filius,
fecit. (8) Qua per viam rectam iter ad gymnasium, quod a Stheneli filio
Cylarabi nuncupatur, sepulcrum exstat Licymnii Electryonis filii, quem
dixit Homerus a Tlepolemo Herculis filio cæsum: cujus cædis causa Argis
exulavit Tlepolemus. Qui paululum a Cylarabi gymnasio, et ea porta, quæ
proxima est, diverterint, Sacadæ monumentum inveniant, qui primus
Pythicum cantum tibia Delphis cecinit. (9) Per hunc Sacadam placatus
Apollo, rediit cum tibicinibus in gratiam, quum ante eos male odisset
propter Marsyæ et Sileni certamina. In Cylarabi gymnasio signum est
Minervæ, cui Paniæ [_Capaniæ?_] cognomen. Stheneli ibidem tumulum,
ipsius etiam Cylarabi ostendunt. Præterea exstructum est non longe a
gymnasio commune monumentum iis Argivis, qui cum Atheniensibus classe,
ut Syracusas et Siciliam in potestatem redigerent, profecti sunt.