_ De memorandis ad forum Argivorum — Æneæ signo et loco Delta dicto —
sepulcris memorandis — templo Minervæ Salpingos — Epimenide — Pyrrhi
monumento — de Medusa Gorgone et Perseo variæ narrationes — de
Gorgophone — Laphae — Latonæ templo et Chlori Niobes filia. _
Jam vero qui a Veneris fano descenderint et ad forum flexerint, Cerdûs
Phoronei uxoris monumentum offendant. Sunt ibidem templa Æsculapii, et
Dianæ cognomento Pithûs (_Suadæ_). Hoc quoque Hypermnestra dicavit,
postquam in judicio patrem vicit, quum ille ejus criminis ream egisset,
quod Lynceo pepercisset. Est ibidem Æneæ ex ære statua, et vicus, cui
Delta nomen. Nominis quæ fuerit causa, quoniam, quæ vulgo prodita sunt,
mihi non probantur, consulto prætereo. (2) Ante eum vicum ara erecta est
Phyxii (_Liberatoris_) Jovis, et prope Hypermnestræ monumentum Amphiarai
matris: aliud etiam alterius Hypermnestræ, Danai filiæ. Sepultus in
eodem tumulo Lynceus est. E regione exstat sepulcrum Talai Biantis
filii: de Biante autem ejusque posteris jam ante egimus. (3) Minervæ
Salpingis (_Tubæ_) cognomento ædem Hegelaum exstruxisse aiunt: fuisse
autem eum Tyrseni filium: ac Tyrsenum Hercule et Lyda muliere genitum
primum tubam invenisse: cujus postea cantum Hegelaus Tyrseni filius
Dores eos docuerit, qui Temenum secuti sunt. Quocirca nominasse eum
Minervam Salpingem. Ante ædem Minervæ sepulcrum videas, quod esse dicunt
Epimenidis. Lacedæmonios enim, dum bellarent cum Gnosiis, Epimenidem
vivum cepisse: ac, quum eum occidissent, quod minime læta ipsis
prædiceret, ab ipsis deinde sublatum cadaver eo in loco humasse. (4) At
ædificium e candido marmore, quod in medio ferme se foro attollit, non
tropæum est de Pyrrho Epirotarum rege, ut ipsi prædicant Argivi, sed
cadaveris eo in loco cremati monumentum esse deprehenditur: in quo quum
alia, quibus in prœliis utebatur Pyrrhus, insculpta, tum vero elephanti.
Atque hoc quidem opus ad ejus bustum erectum est; ossa vero sunt in
Cereris æde condita, ad quam occubuisse eum, est a me in libro de
Atticis rebus expositum. Et in primo quidem aditu hujus templi Cereris
licet adhuc videre in supero forium limine Pyrrhi affixum scutum. (5)
Non longe vero ab eo opere, quod in foro Argivorum est, tumulus terræ
consurgit, in quo conditum ferunt Medusæ Gorgonis caput: de qua, præter
fabulam, hæc quoque alia memoriæ prodita sunt. Phorci eam filiam fuisse:
patre mortuo, acceptum ab illo regnum eorum populorum, qui Tritonidem
paludem accolunt, tenuisse. Solitam in venationes et pugnas exire cum
Libyum, quibus imperabat, manu. Quare quum Persei copiis, quas ille
lectissimas ex Peloponneso adduxerat, acie occurrisset, noctu per
insidias oppressam. Mortuæ pulchritudinem admiratum Perseum, præcisum
caput, ut spectaculo esset, in Græciam reportasse. (6) At Procli
Carthaginiensi, Eucratis filio, veri fere similior illa priore historia
hæc videbatur. In Africæ desertis bestias gigni multas mirabili specie
atque incredibili, feros inter eas viros et feminas feras: ac virum se
Romam illinc deportatum vidisse testatur. Conjiciebat itaque, ex illis
feminis unam fuisse Medusam: quæ quum a suis gregibus aberrans venisset
ad Tritonidem paludem, ejus accolas male mulctarit, usque dum a Perseo
esset occisa. Adjutricem vero Perseo Minervam fuisse idcirco esse
proditum, quod, qui Tritonidem lacum accolunt homines, Minervæ sacri
sunt. (7) Juxta hoc Gorgonis monumentum est Argis Gorgophones (_Gorgonis
interfectricis_) Persei filiæ tumulus: cui quare sit id nominis
impositum, omnibus, ad quorum aures pervenerit, per se statim perspicuum
esse potest. Hanc primam mulierum fuisse aiunt, quæ, Periere Æoli filio,
quicum virgo nupta fuerat, mortuo; alteri viro Œbalo nupserit; quum ante
sanctum et solenne feminis fuisset, viro mortuo, viduam manere. (8) Ante
hoc sepulcrum tropæum erectum est lapideum de Laphae Argivo homine. Hunc
(scribo quæ ipsi Argivi de se memorant) dominatu, facto impetu, populus
ejecit. Quumque is ad Lacedæmonios confugisset, conati illi quidem sunt
in pristinam eum tyrannidem reducere: at Argivi prœlio victos
rejecerunt, multosque de Lacedæmoniorum numero, atque ipsum etiam
Laphaem, interemerunt. Ab hoc tropæo non longe abest Latonæ ædes:
simulacrum Praxitelis opus est. (9) Ejus, quæ deæ adsistit, virginis
effigiem Chlorin vocant: filiam Niobes fuisse dicunt, eique ab initio
MelibϾ nomen fuisse. Peremptis vero a Diana et Apolline Amphionis
liberis, de eo fratrum ac sororum numero hanc solam et Amyclam, quod
Latonam fuerint deprecati, servatos fuisse: ac Melibœam quidem præ
terrore statim pallidam factam: qui quum ei inde color perpetuus
fuisset, pro Melibœa, sumto ex rei eventu nomine, Chlorin (_Pallidam_)
appellatam. (10) Et ab his quidem initio templum Latonæ factum Argivi
asserunt. At ego, qui Homerum auctorem sequor studiosius aliquanto quam
ceteri, nullum omnino relictum de Niobes liberis existimo. Testimonio
mihi versus ille est:
Hos jaculis cunctos illi duo confecere.
Homerus igitur totam funditus Amphionis domum excisam fuisse scivit.