_ De Demetrio Sicyonis arci urbem adstruente — terræ motu Sicyonem
vastante — Sicyoniorum sepulcris et mortuos humandi more —
Eupolidis, comici poetæ, et aliorum sepulcris — memorandis in arce
Sicyoniorum — theatro sub arce — templo Bacchi ejusque signis
Baccheo et Lysio — templo Dianæ Limnæ — templo Suadæ ejusque cultus
origine — templo Apollinis et Marsyæ tibiis ibi conditis. _
Ægialei vero urbem in campis sitam quum Demetrius Antigoni filius
evertisset, vetustæ arci urbem, quæ nunc permanet, adjunxit. Et causam
quidem, quamobrem tantopere Sicyoniorum opes attritæ fuerint, si quis
exquirere velit, haud recte fecerit: sed eo contentus sit, quod ab
Homero dictum est de Jove:
Urbes qui multas a celso culmine vertit.
Jam vero magnis quum cladibus Sicyonii afflicti essent, ipsam urbem
terræ motus ferme ad solitudinem et vastitatem redegit: ac tunc multa,
quæ admirationi fuerant, opera interierunt. Eodem vero casu Cariæ quoque
et Lyciæ urbes magnis calamitatibus affectæ: et Rhodus inprimis insula
tam vehementer concussa est, ut Sibyllæ vaticinatio Rhodi sit calamitate
comprobata.
2. Qua ex Corinthiaco agro in Sicyonium iter est, Lyci Messenii
monumentum exstat, quicunque Lycus ille fuerit. Neque enim Lycum ego
ullum Messenium reperio, qui vel in quinquertio se exercuerit, vel in
Olympicis ludis palmam tulerit. Est hoc quidem monumentum terræ tumulus.
Ad hunc autem ferme modum suorum cadavera condunt Sicyonii: corpus terra
contegunt, deinde lapidea basi exstructa columnas erigunt, iisque
fastigium imponunt, eo fere modo quo aquilas in templis. Inscribunt vero
sepulcris aliud nihil nisi defuncti nomen, omissa patris mentione, et
valere eum jubent. (3) Jam vero post Lyci monumentum trans Asopum ad
dexteram Olympieum est. Ad viæ lævam modico intervallo si procedas,
sepulcrum Eupolidis Atheniensis, comœdiarum scriptoris. Hinc qui
progressi fuerint, ad ipsam quasi urbem a diverticulo redituri,
Xenodices, quæ e partu mortua est, monumentum videant. Illud quidem non
ea est forma, qua sepulcra faciunt Sicyonii, sed peculiari, quæ picturæ
sit quam maxime accommoda: et pictura sane, si qua alia, est, quæ
spectetur, dignissima. (4) Porro hinc qui processerint, sepulcrum
invenient Sicyoniis exstructum iis, qui ad Pellenen, ad Dymen Achæorum,
ad Megalopolim, et ad Sellasiam mortem oppetierunt: de quibus ego in
sequentibus exponam accuratius. Ad portam fons est in specu; cujus aqua
non e terra scaturit, sed e specus fastigio manat: quamobrem Stazusan
(_stillantem_) nuncupant. (5) In arce, quæ nunc exstat, Fortunæ Acrææ
est ædes; et secundum eam Castorum: numinum ipsorum e ligno utrobique
signa sunt. In theatri, quod infra arcem ædificatum est, scena viri
scutum tenentis statua visitur: quam Arati, Cliniæ filii, esse dicunt.
Non longe a theatro Bacchi templum est. Dei signum ex auro et ebore;
juxta adstant ei Bacchæ e candido lapide. Has quidem sacras feminas esse
dicunt, Bacchi instinctu afflatas. Alia signa Sicyonii in sacrario
condita habent. Hæc quotannis stata nocte in Bacchi templum deportant ex
eo loco, quod Cosmeterium (_cellam ornatoriam_) nuncupant, facibus
accensis et patriis cantibus pompam prosequentes. (6) Pompæ dux est,
quem Baccheum nominant, ab Androdamante, ut ipsi dicunt, Phliantis filio
dicatus. Portatur post eum Lysius, quem Thebis Pythiæ monitu Phanes, huc
dicitur transtulisse. Venit quidem Phanes Sicyonem eodem tempore, quo
Aristomachus Cleodæi filius, ab oraculo ipsi edito quum aberrasset,
reditus in Peloponnesum excidit. Qua a Bacchi templo in forum
descenditur, ad dexteram Dianæ templum Limnææ (_Palustris_) est, cujus
tectum vetustate collapsum esse, facile est aspicienti cognoscere: de
signo vero deæ neque, fueritne alio deportatum, neque, quo casu
perierit, quicquam afferre possunt. (7) In foro Pithus (_Suadelæ_) ædes
est. Suadelam vero hac de causa colere instituerunt: Apollinem et
Dianam, Pythone cæso, ut se expiarent, Ægialeam venisse tradunt: sed
incusso terrore, eo ipso in loco, qui nunc quoque Phobus (_Terror_)
dicitur, in Cretam ad Carmanorem divertisse: ac statim pestilentem
morbum Ægialensibus esse immissum: quem depelli non posse vates
monuerunt, ni Apollo et Diana placarentur. (8) Missos itaque pueros
septem ac totidem virgines ad Sythan amnem supplicum ornatu: quorum
precatione persuasos deos in arcem quæ tum erat venisse. Eo itaque in
loco, quo primum venere, Suadelæ ædem dicatam. Idem vero ritus hoc etiam
tempore servatur. Pueri enim festo Apollinis die ad Sythan veniunt, ac
deorum signa in ædem Suadelæ deportant, deinde in templo Apollinis ea se
reponere dicunt. Templum vero istud in eo quidem quod nunæ est foro
cernitur: initio autem a Prœto conditum dicitur, quod ejus filiæ eo in
loco furore fuerant liberatæ. (9) Addunt, Meleagrum in hoc ipso templo
hastam posuisse, qua aprum confecerat. In eodem etiam templo dedicatas
fuisse Marsyæ tibias. Post adversum enim Sileni casum eas Marsyan amnem
in Mæandrum detulisse; emersisse deinde in Asopo, et hinc in agrum
Sicyonium ejectas pastorem quendam invenisse et Apollini dicasse. Ex iis
donariis nullum sane incendium illud, quo templum conflagravit, reliquum
fecit. Nam quæ exstant ætate mea, quum templum, tum signum, Pythocles
dedicavit.