_ De templo Palæmonis — ara Cyclopum — sepulcris Sisyphi et Nelei —
Isthmicis ludis — Cenchreis et Lechæo, navibus Corinthiorum — Helenæ
balneo — sepulcris prope viam — Craneo et memorandis in eo — Laide —
memorandis in urbe Corintho — Pentheo. _
Intra templi septum ad sinistram est Palæmonis ædes: in qua signa sunt
Neptunus, Leucothea, et ipse Palæmon. Est et cella, quod Adytum
(_penetrale_) appellant: aditus est ad eam subterraneus. Ibi vero
Palæmonem latere aiunt: ac si quis vel civis vel hospes eo in loco
pejerarit, quin perjurii pœnas det, effugere nulla ratione queat. (2)
Est etiam vetus sacellum, quam Cyclopum appellant aram, ad quam
Cyclopibus rem divinam faciunt. Sepulcra vero Sisyphi et Nelei (nam
etiam Neleum tradunt, quum Corinthum venisset, morbo obiisse et circa
Isthmum sepultum), ne quæsierit quidem qui Eumeli carmina legerit: Nelei
enim monumentum ne Nestori quidem a Sisypho monstratum ait: ac plane
ignotum esse omnibus expedire. Sisyphum vero sepultum quidem in Isthmo,
sed ejus sepulcrum paucis vel æqualium ei Corinthiorum notum fuisse.
Isthmici ludi ne excisa quidem a Mummio Corintho intermissi sunt: sed
quamdiu urbs deserta erat, Sicyoniis ut eos faciundos curarent, datum
negotium fuit: restituta vero Corintho, ad eos, qui nunc sunt,
inquilinos honos rediit. (3) Corinthiorum navalibus Leches et Cenchrias
nomina dedere: quos Neptuno ex Pirene Acheloi filia genitos credunt:
quamquam iis carminibus, quæ Magnæ Eœæ sunt appellatæ, Œbali fuisse
filiam Pirenen proditum est. In Lechæo Neptuni templum est cum signo
æneo. In via, quæ ab Isthmo Cenchreas ducit, Dianæ templum est, signum
pervetus ligneum. In ipsis Cenchreis Veneris delubrum, et marmoreum
signum. Post hoc in maris fere alluvie Neptuni ex ære. In altero vero
portus cornu Æsculapii et Isidis fana. Cenchreis e regione est Helenæ
balneum. Aqua e saxo in mare defluit, multa illa quidem et salsa, calida
ut quæ igni primum intepescit. (4) Qua vero adverso clivo ad Corinthum
acceditur, et alii sunt in via tumuli, et ad ipsam portam Diogenis
Sinopensis, quem cognomento Græci Canem appellarunt. Maxime suburbanus
est cupressorum lucus, cui Craneo nomen. In eo Bellerophontis fanum est,
et Veneris Melænidis delubrum: Laidis etiam sepulcrum, cui leæna
insculpta est, prioribus pedibus arietem tenens. (5) Ostenditur etiam in
Thessalia Laidis monumentum. Venisse enim et in Thessaliam dicitur,
Hippostratum amatorem suum secuta. Primum quidem Hycaris (Siciliæ id
oppidum est) a Niciæ militibus captam, quum adhuc puella esset;
Corinthum deinde ab eo, cui vendita est, adductam, meretrices aiunt
ætatis suæ omnes corporis forma longe anteisse. Tantæ vero fuit
Corinthiis admirationi, ut nunc etiam de Laide certent.
6. Multa in urbe præclara opera, quæ partim reliquiæ sunt antiquitatis,
major vero eorum pars florente posterioribus ætatibus Corinthiorum
civitate facta est. In foro, ubi plurima sunt templa, Diana est Ephesia
cognomento, et Bacchi signa duo lignea, inaurata, præter ora tamen, que
minio oblita sunt: Lysium alterum, alterum Baccheum nominant. (7) Quæ de
iis signis pervagata sunt vulgi sermonibus, et ipse scribam. Pentheum
aiunt, quum Bacchum multis contumeliis vexaret, et alia insolenter
facere ausum, et postremo, ut feminarum sacra specularetur, ad
Cithæronem profectum, in arborem ascendisse, atque inde quæ agerentur
conspicatum. Quod quum Bacchæ animadvertissent, impetu facto viventem
eum lacerasse ac membratim discerpsisse. Corinthii redditum sibi postea
oraculum narrant, ut eam arborem quærerent, et inventæ divinos honores
haberent. Illius igitur oraculi monitu se imagines illas faciundas
curasse. (8) Est præterea Fortunæ ædes, cujus signum recto statu, e
Pario lapide. Templum adjunctum est diis omnibus dicatum. Proxime
erectus est aquæductus, cui insistit Neptunus ex ære, sub cujus pedibus
delphinus aquam profundit. Est etiam ex ære Apollo cognomento Clarius:
et Venus, Hermogenis Cytherii opus. Sunt et Mercurii signa duo, et ipse
ex ære, et recto statu: et eorum alterum cellam suam habet. Jovis vero
sub divo posita signa tria: quorum unum cognomen non habet, alterum
Chthonium (_terrestrem_ s. _inferorum_), tertium Celsissimum nuncupant.